I SA/Kr 281/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "K" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2009 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 17 lipca 2012 r. "K" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez siebie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2009 r. W uzasadnieniu wskazano, że w konsekwencji wydania ostatecznych decyzji w przedmiocie wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za okres od sierpnia 2008 r. do września 2009 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego skorygował rozliczenia podatkowe za następujący okres od października 2009 r. do sierpnia 2010 r. Od decyzji tych złożone zostały odwołania do organu II instancji, a w opinii strony skarżącej wykonalność zaskarżonych do tut. Sąd decyzji jest kwestią prejudycjalną dla rozstrzygnięcia organów podatkowych w sprawie określenia wysokości podatku i nadwyżki podatku od towarów i usług za okres od października 2009 r. do sierpnia 2010 r. Zdaniem strony skarżącej utrzymanie zaskarżonych decyzji w mocy może spowodować trudne do odwrócenia skutki oraz istotną zmianę w toczącym się postępowaniu upadłościowym "K" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w postaci konieczności modyfikacji listy wierzytelności, której ustalenie było niezwykle długotrwałe i skomplikowane. Ten sam skutek odniesie wydanie ostatecznych decyzji podatkowych dotyczących okresów od października 2009 r. do sierpnia 2010 r. Strona skarżąca zaznaczyła, że w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji powstałaby ponownie konieczność modyfikacji listy wierzytelności oraz ewentualnie wzruszenia decyzji dotyczących okresów od października 2009 r. do sierpnia 2010 r. Zdaniem strony skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wydłużenie postępowania upadłościowego oraz trudne do odwrócenia skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie ugruntował się już pogląd, że z tak brzmiących przepisów wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Istotny jest również fakt, iż to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, gdy weźmie się pod uwagę, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. Sąd nie ma kompetencji uwzględniać ani tym bardziej doszukiwać się z urzędu, a więc bez uzasadnienia wniosku, okoliczności decydujących o udzieleniu ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365). W szczególności skarżący powinien wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m. inn.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, niepubl.; postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05, niepubl.). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy na wstępie zauważyć, że strona skarżąca sformułowała nieuprawnioną tezę, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi kwestię prejudycjalną w stosunku do postępowania odwoławczego, w ramach którego organ podatkowy bada prawidłowość decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za kolejne okresy. Fakt ten oraz komplikacje w ramach postępowania upadłościowego, będące wynikiem utrzymania w mocy szeregu decyzji podatkowych przemawiają zdaniem strony skarżącej za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Po pierwsze należy podkreślić, że ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma ten skutek, że stronie przyznawana jest tymczasowa ochrona przed wykonaniem tego aktu. Nie zabezpiecza jej to natomiast przed wydaniem innych decyzji podatkowych, nawet w sytuacji, gdy merytorycznie są one wynikiem decyzji, których wykonalność została wstrzymana. Wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji nie ma zatem żadnego wpływu na wynik postępowania odwoławczego w przedmiocie decyzji dotyczących późniejszych okresów rozliczeniowych. Wszelkie argumenty wnioskodawcy podniesione w tym zakresie należy zatem uznać za chybione. Rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania, Sąd bada zaistnienie wyłącznie dwóch opisanych powyżej przesłanek w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych okoliczności związanych z jego materialną sytuacją i nie dostarczył tym samym materiału do rozważenia, czy wykonanie zaskarżonej decyzji naraża go na wyrządzenie szkody. Zdaniem wnioskodawcy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje natomiast po jego stronie trudne do odwrócenia skutki wpływając negatywnie na tok postępowania upadłościowego. W opinii tut. Sądu konieczność modyfikacji listy wierzytelności i deklaracji podatkowych nie stanowi jednakże przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem wniosku strony skarżącej. Po pierwsze naturalną rzeczą jest, że modyfikacja wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług pociąga za sobą zmiany w kolejnych okresach rozliczeniowych, niekiedy także u innych podatników. Uciążliwość ta nie może jednak powstrzymywać od rewizji błędnych rozliczeń i nie może też przemawiać za wstrzymywaniem wykonania decyzji podatkowych. Strona skarżąca podniosła, że w stosunku do niej toczy się postępowanie upadłościowe, stąd zapadłe w stosunku do upadłego decyzje podatkowe mogą wpłynąć na kształt ustalonej listy wierzytelności. Jak sama jednak wskazała zmiana tej listy jest możliwa, lecz uciążliwa. Trudno zatem mówić o nieodwracalności skutków prawnych, a raczej o czasochłonności działań, do których strona skarżąca będzie zmuszona. Tymczasem nieodwracalność skutków prawnych (art. 61 § 3 cyt. ustawy) oznacza w szczególności sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło, lub też podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa (zob. postanowienie NSA z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II OZ 752/11, LEX nr 965240). W innym miejscu wskazano, że trudne do odwrócenia skutki to takie, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 465/12, LEX nr 1165459). W ocenie Sądu skutek w postaci konieczności modyfikacji listy wierzytelności, czy też potencjalnego wydłużenia postępowania upadłościowego nie wyczerpuje przesłanek wstrzymania wykonalności. W postanowieniu z dnia 18 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II FZ 315/12, LEX nr 1137807) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wola uniknięcia dokonywania korekt deklaracji nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie wypełnia żadnej z przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś konieczność wykonania żmudnych korekt nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, rozpoznawany wniosek strony skarżącej wynika z tych samych intencji, tj. z woli uniknięcia być może żmudnych procedur związanych z modyfikacją listy wierzytelności, a ocena tych argumentów dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny zasługuje na powtórzenie także w tej sprawie. Reasumując, w ocenie Sądu strona skarżąca nie wykazała, że w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tego względu, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oddalono jako bezzasadny na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.