I SA/Kr 314/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa "L" spółka jawna o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 16.12.2011r. ,nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2009r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa "L" spółka jawna o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 16.12.2011r. , nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2009r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów Przedsiębiorstwo "L" spółka jawna, zajmuje się handlem detalicznym i hurtowym (głównie telefonami) z wyłączeniem handlu detalicznego samochodami. Strona skarżąca podała iż , spółka posiada dwa konta w Banku "M" S.A ; nr [...] z saldem 0 zł. i nr [...] z saldem 47,97 euro oraz jedno konto "I" w PKO BP S.A. o nr [...] z saldem 103,25 zł. Jako obraz firmowego konta nadesłała jednak wyciąg z rachunku "I" w P. S.A. o nr [...], którego właścicielem jest P.A.F.. Stan tego konta na dzień 16.05.2012r. wynosił 3 397,36 zł. Wspólnikami spółki są P.F. i P.M.. P.F. ur. w 1980r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną K.F, która spodziewa się drugiego dziecka. W 2011r. osiągnął on dochód w wysokości 82 512,11 zł., przy przychodzie na poziomie 750 233,80 zł. (przychód spółki 1 500 467,59 zł.). Oświadczył , że nie posiada lokat bankowych , pojazdów czy nieruchomości. K.F. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2 740,80 zł., miesięcznie , netto, obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Miesięczne wydatki rodziny obejmują : - czynsz ok. 324,12 zł., - opłatę za żłobek ok. 295 zł., opłatę za energię elektryczną 123,87 zł., ratę za mieszkanie K.F. ok. 2100 zł., spłatę karty kredytowej (którą dokonywane są zakupy artykułów żywnościowych i pierwszej potrzeby) ok. 1500 - 2500 zł., - odsetki od zadłużenia ok. 300 zł. Opłata za gaz uiszczana jest z kolei raz na dwa miesiące i wynosi ok. 300 -1000 zł. P.M. ur. w 1981r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną J.M., która aktualnie jest w ciąży i nie osiąga żadnych dochodów. W 2011r. osiągnął on dochód w wysokości 82 512,11 zł., przy przychodzie na poziomie 750 233,80 zł. (przychód spółki 1 500 467,59 zł.). Miesięczne wydatki P.M. obejmują : - czynsz za mieszkanie 235 zł., ratę kredytu hipotecznego za nieruchomość, której jak podaje nie jest już właścicielem ok. 295 franków szwajcarskich (ok. 910 zł.), - opłatę za garaż ok. 250 zł., - opłatę za telewizję kablową i internet - 65 zł., - ratę kredytu bezpiecznego zaciągniętego w P. S.A. – ok. 400-450 zł., - opłatę za media ok. 70 zł., P.M. oświadczył, że nie posiada lokat bankowych i pojazdów. Jest natomiast współwłaścicielem pięciu działek położonych w L. Gm. M. w udziałach wynoszących [...]; [...]; [...]; [...]; [...], które obciążone są hipotekami na łączną kwotę ponad siedem milionów złotych. Wspólnicy podnoszą , iż sytuacja spółki jest bardzo ciężka o czym mają świadczyć nieuregulowane faktury, m.in. z tytułu rat leasingu ciężarówki. Raty te nie są płacone od trzech miesięcy a każda z nich wynosi 12 000 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010). Jeżeli skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04) Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§2 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06). Przedstawiony przez stronę skarżącą stan faktyczny nie daje natomiast zdaniem orzekającego podstaw do przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że strona skarżąca nie przesłała :- wyciągu z konta spółki w Banku M. S.A nr [...] - wyciągu z konta "I" w P. S.A. o nr [...] oraz wyciągów z kont bankowych P.M. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, do czego była zobligowana. Strona skarżąca nie wywiązała się więc w pełni z nałożonego na nią obowiązku. Nie przysłała bowiem wymaganych dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jej sytuacji finansowej. Powinna się zatem liczyć, iż w przypadku wyżej opisanego zachowania orzekający nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn.akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79) Ponadto zwrócić należy uwagę , że spółka cały czas prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów o czym świadczą jej przychody za 2011 jak i bieżące wpłaty na konto I. w P. S.A. o nr [...] (np. dnia 07.03.2012r. dokonano wpłaty 15 000 zł.; dnia 08.03.2012r. dokonano wpłaty 11 558,88 zł.; dnia 28.03.2012r. dokonano wpłaty 24 180 zł., dnia 07.05.2012r. dokonano wpłaty 20 000 zł., ). Analizując wyciąg z w/w konta nie sposób również nie zauważyć , że P. F. w ciągu lutego i marca 2012r. wpłacił na ten rachunek łączną kwotę 149 550 zł. (02.02.2012r. wpłata 7000 zł.; 03.02.2012r. wpłata 2 800 zł.; 08.02.2012r. wpłata 2 550 zł.; 09.02.2012r. wpłata 20 000 zł.; 14.02.2012r. wpłata 30 000 zł., 28.02.2012r. wpłata 14 500 zł.;02.03.2012r. wpłata 20 000 zł.; 09.03.2012r. wpłata 9000 zł; 19.03.2012r. wpłata 30 000 zł.; 20.03.2012r. wpłata 20 000 zł.;26.03.2012r. wpłata 2 000 zł.; 27.03.2012r. wpłata 1 700 zł.). Świadczy to nie tylko o dużych obrotach firmy ale i o nieujawnionych źródłach finansowych P. F. Wpłaty te dokonywane były bowiem z trzech jego kont o nr [...], nr [...] i nr [...], których wyciągów nie przesłał. To z kolei poddaje pod wątpliwość wiarygodność oświadczeń P. F. w zakresie zdolności płatniczych zarówno jego jak i spółki. Biorąc pod uwagą powyższe oraz mając na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy, iż Przedsiębiorstwo "L" spółka jawna P. F., P. M., nie wykazało dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż jego sytuacja finansowa uzasadnia, przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z tym wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz .270 ).