I SA/Kr 316/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. I. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 maja 2015 r. oddalił skargę A. I. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013r. W wyniku, złożonego przez Skarżącą, wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2015 r., przyznano Skarżącej radcę prawnego z urzędu. Na mocy w/w postanowienia Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła dla A. I. D. pełnomocnika w osobie radcy prawnego B.F., który to pismem z dnia 12 października 2015 r. (również data wpływu do tut. Sądu) wniósł skargę kasacyjną od w/w wyroku. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ została wniesiona po terminie, a pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu. Następnie Skarżąca pismem z dnia 1 grudnia 2015 r. (data wpływu do tut. Sądu 8 grudnia 2015 r.) złożyła osobiście wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego nastąpiło bez jej winy, a ustanowiony w sprawie pełnomocnik nie dopełnił podstawowych obowiązków, z uwagi na fakt, że wraz ze skargą kasacyjną wniesioną po terminie nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zaniedbania pełnomocnika obciążają jego mocodawcę. Dlatego skutkiem zawinionego przez pełnomocnika Skarżącej, niezłożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest odmowa przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 5 lutego 2016 r. Pismem z daty wpływu do tut. Sądu 22 lutego 2016 r. (16 lutego 2016 r. data nadania pisma) Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 25 stycznia 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Skarżąca powołała się na korespondencją mailową z pełnomocnikiem, z której wynika, jak podkreśliła, że dopiero 12 lutego 2016 r. pełnomocnik przesłał jej dowód doręczenia postanowienia z dnia 25 stycznia 2016 r. Ponadto wskazała, że z powodu poważnej wady wzroku, posiadania starych okularów – co ogranicza możliwości pracy przy komputerze – i uszkodzonej klawiatury komputera (nie działa 5 przycisków klawiatury z literami, które musiała kopiować z innych pism, a nie posiada środków na pokrycie kosztów naprawy) nie mogła złożyć zażalenia w terminie, dodając, że przyczyny opóźnienia są od niej niezależnie, a opóźnienie nieznaczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Instytucję przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania. Z treści przywołanych przepisów wynika, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Brak winy warunkujący uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu oznacza, jak podnosi się w orzecznictwie sądowym i w literaturze, że do niedochowania terminu doszło pomimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu jest skutkiem przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por.: postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, M. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por.: postanowienia NSA z 8 lipca 2008 r., II OZ 712/08 i z 9 czerwca 2011 r., I OZ 402/11). Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna zatem uprawdopodobnić, tj. powinna wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji. W świetle powołanych przepisów sąd nie jest upoważniony do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Stąd też odpis postanowienia z dnia 25 stycznia 2016 r. doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej, a nie skarżącej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższego postanowienia wynika bezsprzecznie, że zostało odebrane w dniu 5 lutego 2016 r., a wiec ostatni dzień terminu do wniesienia zażalenia przypadał na dzień 12 lutego 2016 r. Pomimo upływu powyższego terminu pełnomocnik nie złożył zażalenia, a ponadto jak wynika z korespondencji mailowej na którą powołuje się Skarżąca w uzasadnieniu zażalenia, radca prawny B.F.poinformował, iż owego wniosku składać nie będzie. Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Zatem, konsekwencje działań i zaniechań pełnomocnika obciążają mocodawcę (por. wyroki NSA z 21 grudnia 1995 r., SA/Sz 1571/95; z 19 grudnia 1997 r., I SA/Gd 1144/97; z 25 lipca 1995 r., SA/Sz 1345/95; postanowienia NSA z 7 kwietnia 2008 r., II FZ 111/07; z 16 stycznia 2008 r., I OZ 1008/07). Bez znaczenia jest okoliczność, że stronie nie można przypisać winy w wyborze pełnomocnika, gdyż nie ma ona możliwości weryfikacji jego umiejętności zawodowych. Nawet bowiem staranne wybranie pełnomocnika nie oznacza, że strona nie ponosi konsekwencji procesowych za jego błędy i zaniechania (por. postanowienie NSA z 2 czerwca 2011 r., I OZ 384/11). Ocena działań pełnomocnika jest wewnętrzną sprawą stosunku pełnomocnictwa łączącego go ze skarżącym, nie zaś okolicznością obiektywną pozwalającą na przywrócenie terminu (por. postanowienia NSA z 2 września 2014 r., II OZ 811/14 i II OZ 813/14). W związku z powyższym, w ocenie Sądu, argumentacja wskazana przez Skarżącą w uzasadnieniu zażalenia, a mianowicie, że z powodu poważnej wady wzroku, posiadania starych okularów nie mogła złożyć zażalenia w terminie nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.