I SA/Kr 329/15
WyrokWSA w Krakowie2015-04-24
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Ewa Michna, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. ponosi subsydiarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli jego mandat formalnie wygasł, ale faktycznie nadal pełnił funkcję, podpisując dokumenty finansowe i nie składając rezygnacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu ponosi subsydiarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, nawet jeśli jego mandat formalnie wygasł, o ile faktycznie nadal pełnił funkcję, co potwierdzają podpisywane dokumenty finansowe i brak złożenia rezygnacji. Kluczowe jest faktyczne sprawowanie funkcji, a nie tylko formalny wpis w KRS czy moment wygaśnięcia mandatu. Egzekucja z majątku spółki musi być bezskuteczna, a członek zarządu nie może wykazać przesłanek egzoneracyjnych.Stan faktyczny
Spółka R. sp. z o.o. nie uregulowała zaległości podatkowych z tytułu VAT za okres od kwietnia do sierpnia 2009 r. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności A.M., prezesa zarządu, za te zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji w części dotyczącej zaległości podatkowych, uchylając je w zakresie odsetek i kosztów egzekucyjnych. A.M. zaskarżył decyzje, podnosząc, że jego mandat członka zarządu wygasł w 2007 r. i nie pełnił faktycznie tej funkcji w okresie powstania zaległości.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi A.M.Pełny tekst orzeczenia
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Urszula Zięba, Protokolant: Ewelina Knapczyk – Drabik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skarg A.M. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 grudnia 2014 r. Nr [...],[...],[...],[...],[...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2009 r. - skargi oddala -
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego decyzjami z dnia 21 sierpnia 2014r. nr [...],[...],[...],[...] i [...], orzekł o solidarnej z R. sp. z o.o. z siedzibą w Z., odpowiedzialności A. M., będącego jedynym członkiem zarządu - prezesem zarządu tej spółki, za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do sierpnia 2009r. oraz z tytułu odsetek za zwłokę od tych zaległości i powstałych kosztów egzekucyjnych.
Podstawą rozstrzygnięć było ustalenie, że w/w spółka złożyła do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego deklaracje VAT-7 za w/w miesiące 2009r. z wykazanym należnym podatkiem podlegającym wpłacie. Z uwagi na fakt nieuregulowania przez spółkę zaległości zostały wystawione tytuły wykonawcze, jednakże egzekucja wobec spółki okazała się w części bezskuteczna.
Od decyzji tych A. M. złożył odwołania zarzucając:
1. dokonanie przez organ I instancji błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, iż skarżący był członkiem zarządu spółki R. Sp. z o.o. w okresie, w którym upłynął termin płatności zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług jedynie na podstawie dowodów w postaci pisma z Sądu Rejonowego z dnia 8 kwietnia 2014 roku i na podstawie sprawozdania finansowego spółki z dnia 24 czerwca 2009 r., podczas gdy z dowodów zebranych w sprawie, a to umowy spółki z dnia 2 stycznia 2006 roku (Repertorium [...]) i protokołu ze Zgromadzenia wspólników spółki R. Sp. z o.o. z dnia 31 stycznia 2007 roku wynika, iż skarżący w dacie odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu nie został powołany na kolejną kadencję i jego mandat wygasł z tym dniem,
2. dokonanie przez organ I instancji błędnych ustaleń faktycznych, o których mowa w pkt 1 na podstawie sprawozdania finansowego spółki z dnia 24 czerwca 2009 roku, z którego treści wynika jedynie, w jakim składzie działał zarząd spółki w roku 2008, a nie wynika w jakim składzie działał zarząd w roku 2009, w szczególności w okresie, w którym upłynął termin płatności zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług, oraz
3. w konsekwencji dokonania błędnych ustaleń faktycznych wskazanych w pkt 1 i 2, naruszenie art. 116 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 202 § 1 Kodeksu Spółek Handlowych polegające na orzeczeniu o odpowiedzialności skarżącego, jako osoby trzeciej - za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług, podczas gdy skarżący nie był członkiem zarządu spółki w okresie, w którym upłynął termin płatności zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług, bowiem jego mandat wygasł w dniu 31 stycznia 2007 roku.
Po rozpatrzeniu odwołań Dyrektor Izby Skarbowej, decyzjami z dnia 22 grudnia 2014r., nr [...],[...],[...],[...] i [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej uchylił decyzje organu pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za odsetki za zwłokę i w zakresie kosztów egzekucyjnych i w uchylonym zakresie umorzył postępowanie w sprawie, a działając na podstawie 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w pozostałym zakresie utrzymał decyzje organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podano, że dyspozycja art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej wskazuje, iż odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
Organ odwoławczy wskazał, iż zarzut dotyczący błędnego ustalenia faktycznego, że skarżący był członkiem zarządu spółki, w którym upływał termin płatności w/w. zobowiązania podatkowego przy wskazaniu, iż mandat członka zarządu wygasł z dniem Walnego Zgromadzenia Wspólników tj. 31 stycznia 2007r. nie znajduje uzasadnienia. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji zgromadził materiał dowodowy, który potwierdza pełnienie przez skarżącego funkcji członka zarządu, w terminie płatności przedmiotowych zobowiązań. Z pisma Sądu Rejonowego w K., Wydział XII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 8.04.2014 r. KRS [...]) wynika, że w okresie od 1.04.2009r. do 30.09.2009r. prezesem zarządu spółki był A.M. (zarząd jednoosobowy). A zatem w okresie, w którym upłynął termin płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za wskazane powyżej miesiące 2009 r., był członkiem zarządu spółki i pełnił funkcję prezesa zarządu. Co do złożonego w dniu 20 maja 2014 r. pisma wskazującego jakoby mandat członka zarządu wygasł na podstawie art. 202 § 1 kodeksu spółek handlowych, z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu tj. w dniu 1 stycznia 2007 r., organ wskazał, iż w umowie spółki z dnia 2.01.2006 r. Rep [...] w § 25 zapisano, że zarząd spółki składa się z jednego do trzech członków. Zgodnie z zapisem zawartym w cz. II umowy, poza umową spółki został powołany pierwszy zarząd w składzie: A.M. - prezes zarządu. Skarżący twierdził przy tym, iż funkcję tę przestał pełnić z powodu nieprzedłużenia kadencji, lecz działając w dobrej wierze podpisywał pewne dokumenty, które spółka powinna była złożyć, chociaż nie był do tego uprawniony. Formalnie spółka nie posiadała zarządu, a faktycznie zarządzali nią wspólnicy tj. skarżący i drugi wspólnik. Sytuacja taka wynikała z konfliktu istniejącego pomiędzy skarżącym, a drugim wspólnikiem.
Dyrektor Izby Skarbowej po analizie tych danych wskazał, iż decydujące jest w/w. pismo Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 8 kwietnia 2014 r., w którym jednoznacznie stwierdzono, że w okresie od 1.04.2009 r. do 30.09.2009 r. prezesem zarządu spółki R. Sp. z o.o. był A.M., a zarząd był jednoosobowy. Ponadto z analizy dokumentów pozyskanych z akt spółki znajdujących w Krajowym Rejestrze Sądowym jednoznacznie wynika, że w roku 2009 pełnił on obowiązki członka zarządu - prezesa spółki. Z treści pisma skierowanego przez skarżącego do spółki wynika, że z dniem 31.12.2009r. rezygnuje z pełnionej dotychczasowej funkcji prezesa zarządu oraz złożenie do Sądu Rejonowego informacji o tym fakcie. Ponadto z akt sprawy wynika, że do Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 25.06.2009 r. wpłynęło pismo spółki R. Sp. z o.o. dotyczące sprawozdania finansowego za 2008 r. Pismo to zostało podpisane przez A.M.. W załączonym do niego sprawozdaniu finansowym za okres od 1.01.2008 r. do 31.12.2008 r. na stronie 3 w pkt 1 zostało zawarte stwierdzenie, że w 2008 r. zarząd Spółki działał w składzie: A.M. - Prezes Zarządu. Na str. 4 sprawozdania widnieje podpis: za Zarząd A. M. - Prezes zarządu, i podpis odręczny. Znajdujące się na str. 5 oświadczenie kierownictwa spółki, złożone stosownie do art. 52 ustawy o rachunkowości, zostało podpisane w miejscu "podpisy członków zarządu" imieniem i nazwiskiem "A.M.". Bezspornie z powyższych dokumentów wynika, że w/w. w 2008r. pełnił również funkcję prezesa zarządu spółki. Co więcej, funkcję tę pełnił również w 2009r., gdyż w złożonym w dniu 24.06.2009 r. sprawozdaniu występuje jako prezes zarządu R. Sp. z o.o.
Dalej organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie generalna zasada wygaśnięcia mandatu, wyrażona w art. 202 § 1 i § 2 K.s.h. tj. z dniem odbycia zgromadzenia wspólników, zatwierdzającego sprawozdanie finansowe - nie ma zastosowania. Powyższe potwierdza to, że w aktach sprawy znajduje się sprawozdanie finansowe spółki za okres od 1.01.2008r. do 31.12.2008r., które było przez skarżącego, jako prezesa zarządu podpisane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 03.09.2013r. sygn. akt I SA/Gd 1420/12 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 stycznia 2014r. sygn. akt I SA/Kr 1985/13). W wyroku z dnia 22 marca 2013r. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że mandat do pełnienia funkcji w zarządzie nie wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy, nawet jeśli zaniedbało ono powołania w tym momencie nowego zarządu, jeżeli członek zarządu wciąż faktycznie sprawuje dotychczas pełnioną funkcję, podpisując dokumenty finansowe, jak i inne dokumenty oraz nie składa rezygnacji. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w wyroku z dnia 30 października 2013r. sygn. akt I SA/Sz 559/13 w wyniku analizy brzmienia art. 202 § 1 i § 2 K.s.h. i art. 116 Ordynacji podatkowej stwierdził, że jeżeli w imieniu osoby prawnej w charakterze jej organu działa osoba lub osoby nie mające do tego kompetencji, to mogą one ponosić odpowiedzialność na gruncie analizowanego przepisu Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że mandat skarżącego do pełnienia funkcji członka zarządu (Prezesa zarządu) nie wygasł z dniem 31.01.2007r., bowiem potwierdza to złożona przez niego w dniu 11.01.2010r. rezygnacja z dniem 31.12.2009r. z w/w funkcji prezesa zarządu spółki oraz podpisywane w imieniu spółki dokumenty, między innymi sprawozdanie finansowe za 2008r. Rezygnację z pełnienia w/w. funkcji przesłał wraz z pismem z 9 lutego 2010r. do Sądu Rejonowego w K. Wydział XI Gospodarczy. Zatem będąc prezesem zarządu spółki miał w okresie wystąpienia powyższych zaległości podatkowych decydujący wpływ na efektywność jej zarządu, jej wyniki finansowe oraz decydował o zakresie podejmowanych działań w spółce, w szczególności o sposobie wywiązywania się z jej zobowiązań.
Co do bezskuteczności egzekucji z majątku spółki organ wskazał, iż zaległość nie została przez spółkę uregulowana. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne w/w. miesiące kwiecień – sierpień 2009 r. W trakcie postępowania egzekucyjnego do B. Z. W. SA we W. zostało skierowane "zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem" z dnia 28.10.2009 r. Nr [...]. B. Z. W. SA pismem z dnia 6.11.2009 r. Nr [...] poinformował, że na rachunku bankowym spółki R. Sp. z o.o. brak jest środków pieniężnych, co stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego. Ponadto z raportów poborcy skarbowego, który udał się dniu 3.03.2010 r. i 15.11.2010 r. pod adres siedziby spółki tj. Z., ul. R., wynika, że zastał pomieszczenie zamknięte. W dniu 18.11.2011 r. poborca skarbowy, który udał się pod adres siedziby spółki, uzyskał informacje od osób pracujących pod tym adresem, że firma R. Sp. z o.o. wyprowadziła się na przełomie października i listopada 2010 r. Z uwagi na zbieżność egzekucji wobec R. Sp. z o.o. dalsze postępowanie egzekucyjne prowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym zawiadomieniem z dnia 1.07.2013 r. sygn. [...] poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu egzekucji prowadzonej m.in. na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 14.09.2009 r. Powyższe ustalenia dowodzą, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna.
Organ wskazał, iż wniosek o ogłoszenie upadłości R. spółki z o.o. nie został złożony, nie wszczęto również postępowania układowego. Powyższe potwierdzają akta sprawy, w tym pismo z dnia 17 grudnia 2013r. nr [...] z Sądu Rejonowego Wydział VIII Gospodarczy. W związku z powyższym przesłanka wskazana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania, przy czym skarżący nie przedstawił żadnych kontrzarzutów.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, iż co do odsetek za zwlokę i kosztów egzekucyjnych, objęcie odpowiedzialnością skarżącego za nie winno poprzedzać wszczęcie co do tego przedmiotu postępowania, stąd uchylenie decyzji w tym zakresie i umorzenie postępowania.
Z powyższymi decyzjami nie zgodził się A.M. wnosząc skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przywołując w nich w zarzuty podniesione w odwołaniach od decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż faktyczne sprawowanie funkcji członka zarządu, a nie samo ujawnienie go w KRS, jako członek zarządu decyduje o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W jego ocenie na podstawie zgromadzonych dowodów organy nie miały podstaw do uznania, iż skarżący faktycznie pełnił funkcję prezesa zarządu spółki. Dodatkowo w aspekcie prawnym zgodnie z art. 202 § 1 i § 2 K.s.h. jego mandat członka zarządu wygasł w dniu 31 stycznia 2007 roku. Zdaniem skarżącego organy nie wykazały, iż mandat ten został przedłużony na kolejną kadencję. Brak jest jakichkolwiek dokumentów i protokołów ze zgromadzenia wspólników, z których wynikałoby, iż taka funkcja została skarżącemu powierzona.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w części obciążającej go odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skarg.
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny połączył sprawy wynikające z zaskarżonych decyzji o sygn. I SA/Kr 329/15 do I SA/Kr 333/15 celem ich łącznego rozpoznania, a także rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Kr 329/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a.- następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.
Skargi są niezasadne i podlegają oddaleniu, nie doszło bowiem do wskazywanych przez skarżącego naruszeń prawa ważących dla prawidłowości przyjętych przez organy rozstrzygnięć.
Zarzuty skargi zmierzały do zakwestionowania ustaleń organów, co do faktycznego, jak i formalnoprawnego pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu R. sp. z o.o. w Zabierzowie, w dacie wymagalności (upływania terminu płatności) zobowiązań spółki z tytułu podatku VAT za miesiące od kwietnia do sierpnia 2009r., co skutkowało przypisaniem mu subsydiarnej odpowiedzialności za te zobowiązania.
Punktem wyjścia dla oceny stanowiska skarżącego jest wskazanie, iż zgodnie z art. 107 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w przypadkach i w zakresie przewidzianych w Rozdziale 15 tej ustawy tj. dotyczących odpowiedzialności podatkowej innych osób, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za:
1) podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów;
2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych;
3) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, oraz za oprocentowanie tych zaliczek;
4) koszty postępowania egzekucyjnego.
Szczegółowe przepisy regulujące odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zawarte są w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, iż za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, oraz gdy nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Z kolei zgodnie z art. 116 § 2 tej ustawy odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Według art. 116 § 4 przywołanej ustawy podatkowej przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu.
Zaakcentować należy, iż dla orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki konieczne jest wykazanie istnienia przesłanek pozytywnych, natomiast realizacja którejkolwiek z przesłanek negatywnych wyklucza możliwość orzeczenia o tej odpowiedzialności.
Akta kontrolowanych spraw, tudzież zgromadzony w nich materiał dowodowy potwierdzają w ocenie sądu, że wystąpiły przesłanki pozytywne wymagane do przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe R. sp. z o.o. Materiał ten jest w swej wymowie jednoznaczny i potwierdza, że istniały rzeczone wyżej zaległości podatkowe, ich egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu spółki w terminach płatności owych zobowiązań. Zaległość podatkowa wynika oczywiście z deklaracji VAT-7 złożonych przez R. sp. z o.o. za miesiące od kwietnia do sierpnia 2009r. z wykazanym należnym podatkiem do zapłaty. Zaległość podatkowa spółki została więc jednoznacznie udokumentowana, nie była przy tym kwestionowana przez skarżącego jej wysokość. Nie budzi także wątpliwości pełnienie przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego spółki (art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej) i to zarówno w aspekcie faktycznego wykonywania obowiązków prezesa, jak i w znaczeniu formalnoprawnym. Trafnie przyjmują organy, iż ocena w tym zakresie winna być dokonana w pierwszej kolejności w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria, gdyż przepis wprost wskazuje na "pełnienie funkcji członka zarządu", kiedy upływał termin płatności zobowiązań podatkowych spółki. Aby tę okoliczność ustalić organ posłużył się dowodami z dokumentów, które, także w ocenie sądu, wskazują wprost na pełnienie przez skarżącego owej funkcji. Zasadnie więc przywołują organy pismo Sądu Rejonowego w K., Wydział XII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 8.04.2014 r. Prez. Rej.. [...] wskazujące, że w spornym okresie tj. od 1.04.2009r. do 30.09.2009r. A. M. był prezesem zarządu spółki (zarząd jednoosobowy). Również w umowie R. sp. z o.o. z dnia 2.01.2006 r. Rep [...] w § 25 zapisano, że zarząd spółki składa z jednego do trzech członków. Zgodnie z zapisem zawartym w cz. II umowy, został powołany pierwszy zarząd spółki w składzie: A.M., jako prezes zarządu. Powyższe koresponduje z analizą dokumentów pozyskanych z akt spółki znajdujących w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jednoznacznie z nich wynika, że skarżący w roku 2009 pełnił faktycznie obowiązki członka zarządu, będąc prezesem spółki R.. Z treści pisma skierowanego przez A.M. do spółki R. wynika, że dopiero z dniem 31.12.2009r. rezygnuje on z pełnionej dotychczasowej funkcji prezesa zarządu, tożsama okoliczność potwierdzona została w złożonej przez A. M. do Sądu Rejonowego informacji o tym fakcie. Nie może też ujść uwadze, że do Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 25.06.2009r. wpłynęło pismo spółki R. dotyczące sprawozdania finansowego za 2008r. Pismo to zostało podpisane przez A. M. W załączonym do niego sprawozdaniu finansowym za okres od 1.01.2008 r. do 31.12.2008 r. wyartykułowano expressis verbis, że w 2008r. zarząd spółki działał w składzie: A.M., jako prezes zarządu. Pod sprawozdaniem widnieje podpis: "za zarząd A.M. - prezes zarządu" oraz podpis odręczny. Znajdujące się na str. 5 sprawozdania oświadczenie kierownictwa spółki, złożone stosownie do art. 52 ustawy o rachunkowości, zostało podpisane, w miejscu "podpisy członków zarządu" imieniem i nazwiskiem "A.M.". Bezspornie zatem z powyższego wynika, że w 2008r.skarżący pełnił również funkcję prezesa zarządu spółki R., co skutkuje niewiarygodnością jego twierdzenia, iż od 31 stycznia 2007r. nie był już członkiem zarządu spółki z powodu wygaśnięcia mandatu i jego nie przedłużenia. Organy prawidłowo przyjęły też, iż swą funkcję skarżący pełnił również w 2009r., gdyż w złożonym w dniu 24.06.2009r. sprawozdaniu występuje, jako prezes zarządu. Powyższe dowody z dokumentów ocenione zgodnie z wyznacznikami zasady swobodnej oceny dowodów, tj. regułami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego uprawniały do przyjętej przez organy konkluzji.
Jak wyżej wskazano, wynikającego z Ordynacji podatkowej pojęcia normatywnego "pełnienie funkcji członka zarządu", nie można ograniczać znaczeniowo jedynie do formalnego momentu wygaśnięcia mandatu, lecz skorelowane ono być musi z faktycznym ustaniem pełnienia tej funkcji. Wobec tego za dodatkowo niewiarygodne uznać należy wyjaśnienia skarżącego, że podpisywanie przezeń pewnych dokumentów wynikało li tylko z działania w dobrej wierze, determinowanego dobrem spółki, choć następowało bez formalnego umocowania. Przeczy temu już choćby, jednoznaczne w swej wymowie oświadczenie o rezygnacji z pełnionej funkcji prezesa z dniem 31 grudnia 2009r. Z tej perspektywy również należy oceniać dalsze, wskazywane w skardze okoliczności istotne dla skutków podatkowych określonych art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej. O ile wskazywane przepisy kodeksu spółek handlowych np. art. 202 tej ustawy, dotyczą wygaśnięcia mandatu do pełnienia funkcji w zarządzie, to nie ma uzasadnionych podstaw do pomijania, iż nie wygasa on z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy, nawet jeśli zaniedbało ono powołania w tym momencie nowego zarządu, jeżeli członek zarządu wciąż faktycznie sprawuje dotychczas pełnioną funkcję, co winno być oceniane w kontekście podpisywania dokumentów finansowych, jak i inne dokumentów oraz nieskładania rezygnacji (por. wyrok NSA z 22 marca 2013r. sygn. I FSK 862/12). W kontrolowanych sprawach skarżący także po 31 stycznia 2007r. podpisywał dokumenty, w tym sprawozdania finansowe, a ponadto nie zrezygnował z funkcji prezesa zarządu, aż do stycznia 2010r. A zatem zasada regulująca wygaśnięcie mandatu, wyrażona w art. 202 § 1 i § 2 Kodeksu spółek handlowych tj. wskazująca na jego wygaśnięcie z dniem odbycia zgromadzenia wspólników, zatwierdzającego sprawozdanie finansowe, nie ma odniesienia do rzeczonego skutku w zakresie objętym dyspozycją art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej. W żaden również sposób skarżący nie wykazał, iż będąc prezesem zarządu nie miał w okresie wystąpienia zaległości podatkowych wpływu na zarządzanie spółką, jej wyniki finansowe oraz podejmowane działania, w szczególności na sposób wywiązywania się z jej zobowiązań.
Organy poprawnie wykazały również przesłankę bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, co nie było zresztą w żaden sposób kwestionowane przez skarżącego. W trakcie postępowania egzekucyjnego do Banku Zachodniego WBK SA we Wrocławiu zostało skierowane "zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem" z dnia 28.10.2009r. Bank Zachodni WBK SA pismem z dnia 6.11.2009 r. poinformował, że na rachunku bankowym spółki R. Sp. z o.o. brak jest środków pieniężnych, co stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego. Ponadto z raportów poborcy skarbowego, który udał się dniu 3.03.2010 r. i 15.11.2010 r. pod adres siedziby spółki tj. Z., ul. R., wynikało, że zastał pomieszczenie zamknięte. W dniu 18.11.2011 r. poborca skarbowy, który udał się pod adres siedziby spółki, uzyskał informacje od osób pracujących pod tym adresem, że firma R. Sp. z o.o. wyprowadziła się na przełomie października i listopada 2010 r. Z uwagi na zbieżność egzekucji wobec R. Sp. z o.o. dalsze postępowanie egzekucyjne prowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym. Komornik ten zawiadomieniem z dnia 1.07.2013 r. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu egzekucji prowadzonej m.in. na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 14.09.2009 r. Powyższe ustalenia jednoznacznie dowodzą, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna.
Co dotyczy przesłanek negatywnych wyłączających możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki, to konieczne jest wykazanie przez członka zarządu, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo wykazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy członka zarządu lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Organy zasadnie przyjęły, iż skarżący nie wykazał realizacji w/w. przesłanek. W tym zakresie ciężar dowodu i ryzyko niewykazania okoliczności egzoneracyjnych spoczywa na stronie. Ponadto wniosek o ogłoszenie upadłości R. spółki z o.o. nie został w ogóle złożony, nie wszczęto również postępowania układowego.
W konsekwencji skargi, jako nieuzasadnione podlegają oddaleniu w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło