I SA/Kr 35/14

|Sygn. akt I SA/Kr 35/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Urszula Zięba, Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2014 r., sprawy ze skargi A.S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 21 października 2013 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r., - skargę oddala - Decyzją z dnia 16 lipca 2013 r. Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M.ustalił A.S. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2013 r. Wymiaru podatku organ pierwszej instancji dokonał w oparciu o złożoną informację o nieruchomościach oraz dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę N. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił motywy swojego rozstrzygnięcia, w szczególności wyjaśniając, że A.S. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w Z. i oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o łącznej powierzchni 3 ha 20 arów 22 m kw., sklasyfikowane w całości jako "Bi" - inne tereny zabudowane oraz właścicielem budynków i urządzeń znajdujących się na przedmiotowych działkach. Od decyzji tej A.S. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i jednocześnie zarzucając jej rażące naruszenie prawa formalnego i materialnego. W ocenie odwołującego się decyzja została wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, z naruszeniem zasad postępowania podatkowego określonych w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2012 r. poz. 749 ze zm.), a wysokość zobowiązania podatkowego ustalona została w sposób niezgodny z art. 5 ust. 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., powoływanej dalej jako: "u.p.o.l."). Odwołujący się wyjaśnił, że od początku 2012 r. uległ zmianie sposób użytkowania obiektu budowlanego Sanatorium Uzdrowiskowe "G." w związku z zalewaniem ośrodka sanatoryjno - wypoczynkowego nieczystościami płynnymi z przebiegającego nieopodal kolektora sanitarnego. Początkowo taki stan rzeczy występował sporadycznie i w sezonie turystycznym podjęto próby prowadzenia działalności gospodarczej. Jednakże z początkiem sierpnia 2012 r. sanatorium zostało poważnie zalane w obrębie kotłowni i pomieszczeń piwnicznych zlokalizowanych pod kuchnią, co przyczyniło się do wstrzymania prowadzonej działalności gospodarczej w szczególności działalności gastronomicznej przez Powiatową Stację Sanitarno - Epidemiologiczną. Pomimo podjęcia interwencji w tej sprawie przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o. o. podległe Burmistrzowi Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M., które odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie sieci i urządzeń sanitarnych na terenie gminy, problem zalania nie został rozwiązany. W miesiącu grudniu 2012 r. podatnik po raz kolejny wystąpił do Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o. o. z prośba o rozwiązanie zaistniałego problemu gdyż, pomimo stwierdzonych kilkakrotnie nieprawidłowości na kolektorze, podmiot ten dalej nie wywiązywał się ze swoich obowiązków statutowych. Dalej podatnik wywodzi, iż nie umożliwiono mu skutecznego odbioru ścieków bytowych, a nieczystości stałe i płynne zalewając kotłownię sanatorium uniemożliwiły ogrzanie budynku i podgrzewanie wody, zmuszając do ograniczenia działalności sanatoryjnej w 2012 r. W związku z powyższym odwołujący się podkreśla, że organ pierwszej instancji zastosował w niniejszej sprawie niewłaściwe stawki podatkowe za rok 2013, nie uwzględniając zaistniałego, nie z winy podatnika, stanu faktycznego. Tym samym niemożność prowadzenia działalności gospodarczej obliguje organ do zastosowania stawki preferencyjnej tj. przewidzianej dla obiektów sklasyfikowanych do prowadzenia pozostałej działalności gospodarczej. Decyzją z dnia 31 października 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wskazując na treść przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca objął przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości wszystkie budynki, grunty i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy jednocześnie opodatkowując w takiej sytuacji budynki i grunty wyższymi stawkami podatkowymi. Odwołując się natomiast do orzecznictwa sądów administracyjnych podkreślono, że dla przyjęcia związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej (opodatkowania jej wyższymi stawkami), wystarczy sam fakt posiadania ich przez przedsiębiorcę i nie ma tu znaczenia okoliczność, czy w danym momencie grunty, budynki czy budowle są wykorzystywane do działalności gospodarczej. Wyłączenie z użytkowania Sanatorium Uzdrowiskowego "G." ze względu na częściowe zalanie kotłowni i pomieszczeń piwnicznych zlokalizowanych pod kuchnią, co spowodowało zaprzestanie rzeczywistego wykonywania czynności składających się na prowadzenie działalności sanatoryjno-wypoczynkowej ośrodka, nie ma charakteru trwałego i nie wyklucza możliwość prowadzenia takiej działalności w przyszłości. W ocenie organu drugiej instancji zaistnienie tego rodzaju okoliczności nie wyczerpuje znamion "względów technicznych" uniemożliwiających wykorzystywania ich do prowadzenia działalności gospodarczej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik skarżącego powtórzył zarzuty odwołania i zażądał uchylenia decyzji organów obu instancji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego stwierdzenie organu odwoławczego, że obiekt nawet niewykorzystywany faktycznie w danym momencie do prowadzenia działalności gospodarczej uznawany jest za związany z działalnością gospodarcza nie uwzględnia w sposób prawidłowy czynnika czasu, jako elementu kształtującego prawno-podatkowy stan faktyczny. Co istotne w sprawie, na skutek zdarzeń od skarżącego niezależnych, przedmiotowa nieruchomość nie mogła być wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej. Do faktu tego przyczynił się pośrednio wierzyciel podatkowy – Burmistrz Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna. W zakresie zadań własnych gminy mieści się bowiem gospodarka komunalna. Brak utrzymania we właściwym stanie kolektora sanitarnego spowodowało zaś uniemożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem pełnomocnika skarżącego aktualnie uznać należy, że różnicowanie stawek podatku od nieruchomości w zależności od cech podatnika narusza zasadę równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP. Kierując się treścią art. 8 Konstytucji RP, stwierdzono, że stanowisko zaprezentowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu nie uwzględnia faktu obowiązywania ustawy zasadniczej. Końcowo, przywołując orzeczenie NSA nadmieniono, że nie znajduje prawnego uzasadnienia stwierdzenie, że z samego faktu posiadania budynków przez przedsiębiorcę wynika, budynki te należy kwalifikować jako związane z działalnością gospodarczą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonej decyzji. Dokonując oceny decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we wskazanym wyżej zakresie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. W tym zakresie nie uznaje więc za uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, a to art. 122 Ordynacji podatkowej polegającego na przyjęciu stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistością w tym nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie wizji lokalnej. Pomiędzy stronami postępowania nie budziła wątpliwości okoliczność, że budynek obiektu Sanatorium Uzdrowiskowego "G" w Z. zalewany był nieczystościami płynnymi z przebiegającego przez teren sanatorium kolektora sanitarnego i czasowo był wyłączony z użytkowania dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Ta okoliczność jako bezsporna nie wymagała potwierdzenia poprzez dokonywanie wizji lokalnej. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia kwestii, czy czasowa przerwa uniemożliwiająca prowadzenie działalności gospodarczej mieści się w pojęciu "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych" w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. powoływanej dalej jako "u.p.o.l.") grunty, budynki budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1b u.p.o.l., chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie akceptuje stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że o tym, czy nieruchomość podlega wyłączeniu z opodatkowania stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decydują obiektywne okoliczności wskazujące, że przedmiotowy budynek nie może być wykorzystywany ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przy tym przez względy techniczne, należy rozumieć trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystywaniu gruntu, budynku, budowli do prowadzenia działalności gospodarczej, która musi być niezależna od woli przedsiębiorcy, wynikająca bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu, powodującego zerwanie jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w u.p.o.l. brak jest definicji legalnej pojęcia "względy techniczne". Jednakże pojęciem "względy techniczne" zajmowały się wielokrotnie sądy administracyjne w tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że: - "wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i to niezależnie od woli podatnika, przy czym chodzi tu o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności, jak również inne występujące przeszkody faktyczne" (wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 151/10), - "okoliczność, iż przedmiot, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności, musi zostać indywidualnie zbadana i wykazana przy uwzględnieniu stanu faktycznego danej sprawy" (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2128/09), - "przez względy techniczne należy rozumieć uwarunkowania konstrukcyjne obiektu będącego w posiadaniu podatnika oraz względy organizacyjne związane ze sposobem prowadzenia przez niego działalności gospodarczej" (wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II FSK 2080/08), - "przeszkody o charakterze sezonowym, czy też inne przeszkody natury technologicznej (...) nie stanowią »względów technicznych«, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l." (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1517/07)", - "przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu, a adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 966/07), - "względy techniczne to takie, które mają związek ze stanem technicznym budynku, powodujące, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę, a do tego rodzaju przyczyn nie mogą zostać zaliczone przyczyny technologiczne, ekonomiczne czy finansowe" (wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 773/06). Podkreślić trzeba, że także w piśmiennictwie wskazuje się (zob. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny, Warszawa 2008, Komentarz do art. 1a, Lex/el), że jeżeli stan techniczny budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwoływania się do prawa budowlanego należy stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza ze względów technicznych. Analiza treści skargi prowadzi do konstatacji, że kwestionując stanowisko organów podatkowych, skarżący wywodzi, że trwałość niewykorzystania budynku na cele związane z działalnością gospodarczą należy powiązać jedynie z konkretnym rokiem podatkowym, w którym niemożność użytkowania budynku wystąpiła, ponieważ zobowiązanie podatkowe zawsze dotyczy konkretnego roku podatkowego. Wobec takiego, a nie innego brzmienia przywołanego wyżej przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Sąd w składzie orzekającym w sprawie takiego stanowiska nie może zaakceptować. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez prowadzący działalność gospodarczą podmiot. Tym samym o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność ta jest w danym obiekcie i w danym czasie faktycznie prowadzona. Tym bardziej związku tego nie wyklucza przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej. Przemijająca przeszkoda w wykorzystaniu danej nieruchomości w działalności gospodarczej nie daje podstaw do zastosowania innej stawki podatku od nieruchomości, niż przewidziana dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Zdaniem Sądu zasadne jest - wbrew temu, co starał się wykazać skarżący - stanowisko organów podatkowych obu instancji, że niemożność wykorzystania przedmiotowej nieruchomości w działalności gospodarczej nie ma charakteru trwałego i obiektywnego. Organy odwołując się do tych wyznaczników oparły się na przywołanych wyżej przesłankach rozumienia pojęcia "względy techniczne" wypracowanych przez orzecznictwo oraz doktrynę, wśród których przesłanka trwałości ma bardzo istotne znaczenie. Wskazuje się przy tym, że przesłankę trwałości bez trudu można wyczytać z samego tekstu ustawy, jeżeli weźmie się pod uwagę nie tylko zwrot "nie może być" w sposób wyrwany z kontekstu, ale zestawi się ze sobą dwa zwroty "nie jest" i "nie może być". Odczytując wolę ustawodawcy zawartą w zestawionych wyrażeniach, widać wyraźnie, że przeszkody, które nie pozwalają na eksploatację przedmiotu opodatkowania (budynku) muszą istnieć w danym momencie, ale również muszą mieć charakter trwały. Przesłanka trwałości ze swej istoty odnosi się do przyszłości, co nie budzi wątpliwości. Nie można zatem tej przesłanki wiązać tylko z rokiem podatkowym, w którym wystąpiła, ale również należy ją odnieść do przyszłych lat podatkowych. Ograniczenie jej do jednego roku podatkowego – jakby tego chciał skarżący – nie nie znajduje uzasadnienia w treści przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Nie mogą być więc uznane za względy techniczne, przeszkody krótkotrwałe, związane, tak jak w przypadku niniejszej sprawy z czasowym wstrzymaniem prowadzonej działalności sanatorium "G". Niewątpliwie przeszkoda, na którą się powoływał skarżący (zalewanie ośrodka sanatoryjno-wypoczynkowego nieczystościami płynnymi) nie jest nieusuwalna. Przeszkoda w wykorzystywaniu przedmiotowego budynku w działalności gospodarczej nie ma też charakteru obiektywnego, albowiem nie jest niezależna od woli skarżącego. Sytuacją niezależną od woli przedsiębiorcy wpływającą na potencjalną możliwość wystąpienia względów technicznych jest np. pożar, w następstwie którego dochodzi do istotnego uszkodzenia przedmiotu opodatkowania bądź powódź, która doprowadza do tego, że obiekt budowlany zostaje uszkodzony, czy też pęknięcie ściany w budynku wskutek prowadzonych prac górniczych (por. Bogumił Pahl. Glosa do wyroku WSA z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 1662/11, Lex /el. 2012) Brak zgody na eksploatowanie obiektu przez Państwową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną nie jest przeszkodą przesądzającą o trwałej niemożności korzystania z obiektu sanatorium. Uzależniona jest ona bowiem od usunięcia przyczyn zalewania budynku, czyli od przeprowadzenia stosownych prac naprawczych. Okoliczność, że między skarżącym, a Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w M. toczy się spór w zakresie przyczyn zaistniałego stanu rzeczy oraz kto ten wadliwy stan powinien usunąć, nie ma znaczenia dla zastosowania właściwej stawki podatkowej. W konkluzji stwierdzić należy, że "względy techniczne" nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z zaniechania określonych działań przez podatnika. Względy techniczne w rozumieniu tego przepisu oznaczają natomiast trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji