I SA/Kr 400/14

PostanowienieWSA w Krakowie2018-02-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe, w której wniesiono skargę na decyzję organu podatkowego, wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinno być ustalane według stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy, czy według stawki za sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe, przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne w rozumieniu art. 231 P.p.s.a. W związku z tym, wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinno być ustalane według stawki za sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, a nie według stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy. Sąd stwierdził również, że sprawa nie miała skomplikowanego charakteru, co uzasadniałoby przyznanie wynagrodzenia w zwielokrotnionej stawce.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania mu wynagrodzenia, zarzucając niewłaściwe ustalenie jego wysokości. Po rozpoznaniu sprzeciwu, sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza. Pełnomocnik wniósł zażalenie do NSA, który uchylił postanowienie sądu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zastosowania przepisów P.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Następnie WSA rozpoznał sprawę ponownie, ustalając wynagrodzenie pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Przyznano na rzecz doradcy podatkowego T. B. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług postanawia: przyznać na rzecz doradcy podatkowego T. B. o numerze wpisu [...] wykonującego zawód w ramach kancelarii [...] – adwokaci i doradca podatkowy sp. p., ul. [...], [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych, dwadzieścia groszy) zawierającą podatek od towarów i usług w wysokości 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych, dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 28 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. N. na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2014 roku referendarz sądowy ustanowił skarżącemu doradcę podatkowego z urzędu. Na tej podstawie K. Rada Doradców Podatkowych wyznaczyła do niniejszej sprawy dla J. N. pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego T. B.. Wyznaczony pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji z dnia 28 października 2014 roku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W skardze kasacyjnej z dnia 6 lutego 2015 roku zawarty został wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 19 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt I FSK 1796/15 skargę kasacyjną oddalił oraz zasądził od J. N. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. adwokat A. R., działająca z substytucji doradcy podatkowego T. B., zgłosiła do protokołu wniosek o zasądzenie na rzecz wyznaczonego pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które nie zostały zapłacone w całości, ani w części. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej wraz ze stosownym oświadczeniem został ponowiony przez doradcę podatkowego T. B. z piśmie z dnia 24 sierpnia 2017 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 7 września 2017 r. przyznał doradcy podatkowemu T. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 295,20 zł zawierającą podatek od towarów i usług w wysokości 55,20 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw, w którym zarzucił naruszenie § 3 ust. 1 pkt 1 lit. g i pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. nr 31, poz. 153) poprzez przyznanie Pełnomocnikowi w kwocie 240,00 zł netto, dotyczącej spraw, w których przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna (§ 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia), podczas gdy przedmiotem sprawy była należność pieniężna, wobec czego kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w tej sprawie powinna być ustalona według stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy, a to w kwocie 7.200,00 zł netto. W wyniku rozpoznania sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 5 października 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 400/14 utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2017 r. Od powyższego postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzucił: 1. naruszenie art. 260 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia, w którym orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 7 września 2017 r., podczas gdy do niniejszego postępowania zastosowanie znajduje przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji, wobec czego na skutek wniesionego sprzeciwu pełnomocnika postanowienie Referendarza Sądowego utraciło moc, a Sąd obowiązany był ponownie rozpoznać kwestię przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 2. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 1 lit. g i pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu poprzez uznanie, że pełnomocnikowi skarżącego powinno być przyznane wynagrodzenie w kwocie 240 zł netto, dotyczącej spraw, w których przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia), podczas gdy przedmiotem sprawy J. N. była należność pieniężna, wobec czego kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w tej sprawie powinna być ustalona według stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy, a to w kwocie 7.200 zł netto (§ 3 ust. 1 pkt 1 lit. g rozporządzenia). Z ostrożności pełnomocnik zarzucił także naruszenie § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia, poprzez uznanie, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w kwocie 240 zł netto jest adekwatne do nakładu pracy pełnomocnika oraz charakteru sprawy J. N.. W wyniku rozpoznania ww. zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 grudnia 2017 r. sygn. akt II FZ 733/17 uchylił zaskarżone postanowienie Sądu z dnia 5 października 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w niniejszej sprawie skarga została wniesiona 27 stycznia 2014 r., w więc przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy trafnie wskazał zatem pełnomocnik skarżącego, że w sprawie należało zastosować art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Formuła rozstrzygnięcia zastosowana w zaskarżonym postanowieniu przez sąd administracyjny pierwszej instancji nie znajduje zatem podstawy w obowiązujących w niniejszej sprawie przepisach prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2017 poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wniesienia skargi (tj. 27 stycznia 2014r.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie sprzeciw od postanowienia referendarza został wniesiony skutecznie, co oznacza utratę mocy prawnej postanowienia referendarza i konieczność rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd. Zgodnie z treścią art. 230 § 1 ustawy P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wysokość wpisów sądowych w sprawach rozpatrywanych przed sądami administracyjnymi została uregulowana rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Natomiast na podstawie art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Objęta skargą decyzja dotyczy orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki należy pobierać wpis stały w wysokości 500,00 zł (por. np. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 15 maja 2008 r., II FZ 182/08; z 19 listopada 2008 r., I FSK 1678/08; z 2 grudnia 2008 r., I FZ 424/08; z 15 kwietnia 2009 r., II FZ 118/09). W tego typu decyzjach, jak w niniejszej sprawie, organ podatkowy rozstrzyga, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki przewidziane w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) dla odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe. Decyzja taka nie może być traktowana jako akt kreujący należność pieniężną, bądź stwierdzający jej istnienie, ponieważ okoliczność ta pozostaje poza granicami sprawy. Przedmiotem sprawy toczącej się przed organem podatkowym nie jest w istocie ustalenie należności pieniężnej, ale ustalenie istnienia przesłanek pozwalających na przypisanie osobie trzeciej odpowiedzialności za zobowiązania podatnika. Od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki należy pobierać wpis stały, ponieważ wysokość zaległego podatku nie jest przedmiotem sporu w sprawie, a zatem przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne w rozumieniu art. 231 P.p.s.a. Taka również sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie i pobrany został wpis stały w kwocie 125,00 zł, (ustawowy wpis stały w wysokości 500 zł pomniejszony ze względu na zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w ľ części na mocy postanowienia Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 400/14). Tym samym nie zachodzą podstawy do przyznania kwoty wynagrodzenia doradcy podatkowego w tej sprawie według stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy. Zdaniem Sądu bezzasadny jest również zarzut przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie nieuwzględniającej nakładu pracy pełnomocnika oraz skomplikowanego charakteru sprawy, co miałoby uzasadniać zasądzenie wynagrodzenia w zwielokrotnionej stawce. Przedmiotowa sprawa nie miała charakteru skomplikowanego. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie przywołanych powyżej przepisów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło