I SA/Kr 409/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.O. o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 05.02.2007r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2002 - 2006 postanawia: 1. w zakresie ustanowienia pełnomocnika postępowanie umorzyć 2. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wniosek oddalić Do sprawy o sygn. akt I SA/Kr 409/07 wpłynął szereg pism L.O. z dnia 12.01.2012r., 03.02.2012r., 22.01.2012r., 22.11.2012r., 29.02.2012r. dotyczących bądź ustanowienia radcy prawnego, bądź zwolnienia od kosztów sądowych, bądź zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, bądź ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, bądź ustanowienia adwokata lub radcy prawnego i zwolnienia z wpisu od skargi kasacyjnej, bądź zwolnienia z wpisu od skargi kasacyjnej, bądź ustanowienia adwokata w osobie M.K.-J. W związku z tym do strony skarżącej przesłany został formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF z adnotacją , iż ma on być wypełniony dokładnie, literami drukowanymi lub czcionką maszynową . Formularz wypełniony przez L.O, mało czytelnymi literami, wpłynął do tut. Sądu dnia 11.05.2012r. i zawierał żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego oraz doradcy podatkowego. Na wstępie należy jednak podkreślić, że kwestia ustanowienia pełnomocnika była już rozpatrywana w niniejszej sprawie. WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 17.09.2007r., które się uprawomocniło, przyznał L.O. prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia adwokata. Na tej podstawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w K. dnia 22.10.2007r. wyznaczył pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M.K.-J. Pełnomocnik reprezentował wnioskodawcę w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 01.02.2012r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie umorzył natomiast postępowanie w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia jest aktualna i w obecnej sytuacji. Podkreślić, więc trzeba, iż dalsze prowadzenie postępowania w zakresie ustanowienia pełnomocnika uznać należy za bezprzedmiotowe. Prawo pomocy w żądanym zakresie zostało już bowiem przyznane postanowieniem, z dnia 17.09.2007r. i nie zostało cofnięte ani też nie wygasło. Obejmuje ono więc i obecny etap postępowania sądowoadministracyjnego. Jest ono skuteczne od momentu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy aż do zakończenia postępowania. Przy czym podkreślić wypada , że strona korzysta z niego na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy sądowoadministracyjnej. (por. uchwała NSA z dnia 02.12.2010r. , sygn. akt II GPS 2 /10 ). Nie ma więc znaczenia faza sprawy sądowoadministracyjnej a przede wszystkim skutek w postaci definitywnego jej rozstrzygnięcia. Tak więc ponowne przyznanie prawa pomocy w tym zakresie nie jest możliwe. Jest ono bezprzedmiotowe albowiem strona skarżąca w dalszym ciągu może korzystać z przyznanej jej pomocy fachowego pełnomocnika. Z kolei zmiana osoby pełnomocnika , zarówno w razie zastrzeżeń do jej pracy, jak i innych okoliczności , dokonywana jest, w tym przypadku, przez właściwą miejscowo okręgową radę adwokacką i nie wymaga wydania przez Sąd nowego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (postanowienie WSA w Poznaniu, z dnia 07.05.2009r. , sygn. akt II SA/Po 50/08 , por. też postanowienie NSA z dnia 20.03.2009 r. , sygn. akt II OZ 273/09 ). W rezultacie więc, złożony wniosek, jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Przesłanką wymagającą oceny jest wobec tego fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednak trzeba, iż w uzasadnieniu wniosku, zawartym w nim "oświadczeniu o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanym piśmie z dnia 06.06.2012r. czytelne są tylko niektóre informacje. Wynika z nich, że L.O. nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych ani kosztów wynagrodzenia adwokata czy doradcy podatkowego. Korzysta z pomocy apteki darów, fundacji kościelnych oraz matki, która otrzymuje rentę w wysokości ok. 900 zł. Ponoszone koszty leków określa na sumę ok. 100 zł. Podaje ponadto, że jest po rozwodzie i nie ma kontaktu z żoną ani z dziećmi a nieruchomości, które miał, zajął i sprzedał komornik. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma tu analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06). Orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi więc dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków, żeby uznać je za konieczne lub za zbędne. Brak danych w tym zakresie lub ich niepełność skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy, nawet w części. Trzeba bowiem podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w rzeczywistości przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Stąd też analiza sytuacji strony skarżącej musi być tak wnikliwa. W rozpatrywanym przypadku nie jest natomiast jasne w jakiej wysokości L.O. otrzymuje pomoc od matki, jakie są jego rzeczywiste koszty utrzymania i co się na nie składa poza wydatkami na leki w wysokości ok. 100 zł. Trudno bowiem przyjąć , że strona skarżąca nie uiszcza np. czynszu czy opłat za energię elektryczną. Nie wiadomo też jakie były dochody L.O. i jego matki w 2011r. oraz czy strona skarżąca jest jeszcze właścicielem jakiejś nieruchomości czy też wszystkie zostały sprzedane w wyniku postępowania egzekucyjnego. Taki bieg zdarzeń wymagałby z kolei przesłania stosownych dokumentów potwierdzających oświadczenie L.O. w tym zakresie. Wskazane byłoby również przesłanie orzeczenia dotyczącego rozwodu – skoro wnioskodawca podnosi ten fakt jako usprawiedliwienie braku informacji o stanie majątkowym i zarobkach żony. Podsumowując trzeba stwierdzić , że strona skarżąca nie dość należycie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku przedstawienia odpowiednich dokumentów i informacji (nie mówiąc już o tym, że wszelkie wyjaśnienia poczyniła ponownie pismem bardzo nieczytelnym, czyli wbrew zaleceniom zawartym w zarządzeniu z dnia 28.05.2012r.). Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach. (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn.akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). W związku z powyższym postępowanie w zakresie ustanowienia pełnomocnika należało umorzyć na podstawie art. 161§1 pkt. 3) w zw. z art. 258§1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270) a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) w/w ustawy.