I SA/Kr 42/25
WyrokWSA w Krakowie2025-02-25
Skład orzekający: Paweł Dąbek, Piotr Głowacki, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów podatkowych dotyczące wymiaru podatku od nieruchomości mogą zostać utrzymane w mocy pomimo braków w materiale dowodowym i nieprawidłowego zastosowania przepisów postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje organów obu instancji z powodu istotnych braków w materiale dowodowym, które uniemożliwiają pełną ocenę prawidłowości wymiaru podatku od nieruchomości, oraz z powodu nieprawidłowego zastosowania art. 165 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Prawidłowe rozstrzygnięcie wymaga uzupełnienia materiału dowodowego i prawidłowego przeprowadzenia postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta S. ustalił wymiar podatku od nieruchomości za 2024 r. na kwotę 76 040 zł dla K.P., właścicielki nieruchomości zabudowanej budynkiem produkcyjno-magazynowym. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymały decyzję w mocy, uznając, że nieruchomość jest wykorzystywana do działalności gospodarczej. Skarżąca kwestionowała prawidłowość wymiaru podatku, zarzucając m.in. błędne zastosowanie stawek podatkowych i naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; zasądził od SKO w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 6 938 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 42/25 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Sekretarz sądowy Maksymilian Krzanowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2025 r., sprawy ze skargi K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 listopada 2024 r. nr SKO.Pod/4140/618/2024 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2024 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 6 938 zł (słownie: sześć tysięcy dziewięćset trzydzieści osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Burmistrz Miasta S., decyzją z 27 lutego 2024 r. ustalił K.P. wymiar podatku od nieruchomości na 2024 r. w kwocie 76 040 zł.
Organ I instancji podał w szczególności, że na podstawie umowy z 30 września 2015 r. Skarżąca nabyła zabudowaną nieruchomość gruntową położoną w S., tj. działkę nr ew. [...] o pow. 0,8455 ha, nieruchomość gruntową stanowiącą działkę nr ew. [...] o pow. 0,0725 ha oraz prawo użytkowania wieczystego gruntów obejmujących niezabudowane działki nr ew. [...] o pow. 0,0454 ha i [...] o pow. 0,0784 ha. Łączna powierzchnia nabytych nieruchomości gruntowych wynosiła 10 418 m2. W dniu 14 października 2015 r. Podatnik złożył Informację o nieruchomościach, w której wykazał budynki "zajęte na pomieszczenia własne przez osoby fizyczne" o powierzchni 3 418,69 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 10418 m2. Organ zakwestionował prawidłowość danych wskazanych w ww. informacji i przedstawił podjęte działania zmierzające do ustalenia rzeczywistej powierzchni oraz sposobu użytkowania budynków należących do Podatnika. W szczególności powołał się na przeprowadzoną 8 sierpnia 2023 r. na terenie nieruchomości należącej do Podatnika, w asyście i przy udziale Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie, kontrolę podatkową nieruchomości, w trakcie której został wykonany przez osobę z uprawnieniami budowlanymi pomiar powierzchni użytkowej budynku produkcyjno-magazynowego z częścią biurową, zlokalizowanego w S.. Organ ustalił ostatecznie powierzchnię przedmiotowego budynku w wysokości 3 149,64 m2 i dla powierzchni 2 713,99 m2 przyjął stawkę związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą (działalność produkcyjna). Natomiast dla powierzchni 435,65 m2 wskazanej przez Podatnika jako powierzchnia budynków mieszkalnych (informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, która wpłynęła do organu 8 lipca 2023 r.), organ przyjął do opodatkowania stawkę właściwą dla "innych budynków pozostałych".
Po rozpatrzeniu odwołania Podatnika, w którym zarzucono zawyżenie podatku poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nieruchomości stanowiące własność Strony są związane z działalnością gospodarczą, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, decyzją z 4 listopada 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, Kolegium w pierwszej kolejności zacytowało szereg przepisów zawartych w ustawie z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 70 ze zm.), dalej "u.p.o.l.". Organ odwoławczy podał, że w odwołaniu nie była kwestionowana powierzchnia budynku należącego do Skarżącej, posadowionego na działce nr [...] i nr [...] przy ul. [...] w S., lecz zastosowane przez organ I instancji stawki podatku. Wskazał w związku z tym, że dla prawidłowego zastosowania stawek podatkowych, koniecznym było ustalenie przeznaczenia i sposobu użytkowania budynku w 2024 r.
SKO podało, że zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, budynek stanowiący przedmiot opodatkowania sklasyfikowany jest jako budynek przemysłowy, budynek produkcyjno-magazynowy z częścią biurową, co nie jest kwestionowane przez Podatnika. W aktach sprawy znajduje się pismo Wydziału Architektury, Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej Starostwa Powiatowego w S. z 23 lutego 2023 r., skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w S., z którego wynika, że w dniu 5 stycznia 2023 r. J.P. i K.P., prowadzący działalność gospodarczą pn.: "B." s.c. (dalej "spółka cywilna"), dokonali zgłoszenia "zmiany sposobu użytkowania budynku produkcyjno-usługowego - zakładu przetwórstwa mięsnego na budynek produkcyjno-usługowy - zakład przetwórstwa karmy dla zwierząt - na działkach ewid. nr [...], [...] w miejscowości S.". Organ odwoławczy - mając na uwadze treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz wyrok TK z 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19 – wskazał, że o opodatkowaniu należących do Skarżącej gruntów i budynku wyższymi stawkami podatku od nieruchomości nie zdecydowało jedynie posiadanie przedmiotów opodatkowania przez przedsiębiorcę, a rzeczywiste wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej.
Z akt sprawy (wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej) wynika, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą jako wspólnik ww. spółki cywilnej, jak również prowadzi działalność pod firmą "K." Podatniczka prowadzi działalność od 1 lutego 2005 r., a przeważająca działalność gospodarcza to produkcja gotowej karmy dla zwierząt domowych. Nie może więc budzić wątpliwości, że Podatnik jest przedsiębiorcą. Ponadto z akt sprawy wynika, że od 20 marca 2023 r. spółka cywilna prowadzi w przedmiotowym budynku zakład przetwórstwa karmy dla zwierząt. W piśmie Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. z 9 kwietnia 2024 r. podano, iż ww. spółka została wpisana 20 marca 2023 r. do rejestru podmiotów utylizacyjnych i rejestru podmiotów paszowych oraz podlega regularnym kontrolom. Potwierdzeniem prowadzenia zakładu przetwórstwa karmy dla zwierząt jest również pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z 8 kwietnia 2024 r., iż w dniu 9 marca 2023 r. dokonano kontroli pomieszczeń, a następnie w dniu 10 marca 2023 r. wydano opinię sanitarną o spełnieniu wymagań higienicznych i zdrowotnych do rozpoczęcia działalności.
W ocenie Kolegium, w świetle powyższych okoliczności trudno kwestionować przyjęcie przez organ podatkowy I instancji, że budynek związany jest z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Odnosząc się natomiast do podniesionej w odwołaniu kwestii wykorzystywania budynku na cele mieszkaniowe dla zakwaterowania uchodźców z Ukrainy, Kolegium wskazało, iż opodatkowany budynek jest zakwalifikowany w ewidencji gruntów i budynków jako budynek przemysłowy, budynek produkcyjno-magazynowy z częścią biurową, co nie było kwestionowane w toku postępowania. Opodatkowaniu stawką przewidzianą dla budynków mieszkaniowych lub ich części mogą podlegać wyłącznie budynki sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako budynki mieszkaniowe. SKO powołując się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych oraz treść art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.) podkreśliło, że organy podatkowe przy wymiarze podatku są związane zapisami w ewidencji gruntów i budynków i nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Niemniej jednak - w związku z zadeklarowaniem przez Podatnika w złożonej Informacji powierzchni 435,65 m2 budynku mieszkalnego - organ I instancji opodatkował wskazaną powierzchnię według stawki dla budynków pozostałych, nie zaś dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jedynie powierzchnia 2 713,99 m2 została opodatkowana z zastosowaniem stawki właściwej dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Na marginesie Kolegium wskazało, że przedłożone do odwołania kserokopie umów nie dotyczą okresu objętego zaskarżoną decyzją. Ponadto w samym odwołaniu podano, że jedynie do 31 stycznia 2024 r. budynek był wykorzystywany na cele mieszkaniowe dla zakwaterowania uchodźców. Tymczasem Burmistrz zastosował niższą stawkę podatkową (dla budynków pozostałych) do powierzchni 435,65 m2 w całym 2024 r., co jest korzystne dla Podatnika i co nie zostało zakwestionowane przez organ odwoławczy.
Za zasadne, w świetle ustaleń, iż na działkach zlokalizowany jest zakład przetwórstwa karmy dla zwierząt, organ odwoławczy uznał także opodatkowanie gruntów należących do Podatnika o powierzchni 9 688 m2 według stawki właściwej dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Natomiast powierzchnia 725 m2 opodatkowana została według stawki właściwej dla gruntów pozostałych. Działka nr [...] o pow. 725 m2 w ewidencji gruntów i budynków oznaczona jest jako tereny rekreacyjno-wypoczynkowe. Natomiast pozostałe działki oznaczone są w ewidencji gruntów i budynków jako tereny przemysłowe.
Końcowo SKO wskazało, że pomimo wezwania Podatnika przez organ I instancji do złożenia informacji o wartości budowli do celów podatkowych informacje te nie zostały złożone, tak więc organ nie był w stanie ustalić wartości początkowych budowli, dlatego opodatkowanie budowli zostało pominięte.
W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na decyzję SKO w Krakowie Skarżąca zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 ust. 1 u.p.o.l. polegające na przyjęciu, że nieruchomość jest w posiadaniu przedsiębiorcy prowadzącego działalność w formie spółki cywilnej i w związku z tym zasadne jest ustalenie wymiaru podatku jak dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą, podczas gdy spółka cywilna zgodnie z przepisami prawa nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, ponieważ nie może być ani właścicielem nieruchomości, ani też posiadaczem samoistnym, czy też użytkownikiem wieczystym,
- naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. polegające na przyjęciu, że zasadne jest zastosowanie stawek podatku dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą za cały rok 2024 w sytuacji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że do 31 stycznia 2024 r. nieruchomość była wykorzystywana na cele mieszkaniowe dla obywateli Ukrainy oraz dopiero w dniu 9 kwietnia 2024 r. spółka została wpisana do rejestru podmiotów utylizacyjnych i rejestru podmiotów paszowych,
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 165 §7 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.), dalej "O.p.", polegające na przyjęciu, że wskazana przez Skarżącą w deklaracji powierzchnia 435,65 m2 powinna zostać opodatkowana według stawki przewidzianej dla Inne budynki pozostałe, podczas gdy Skarżąca zadeklarowała tę powierzchnię jako mieszkalną,
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 122 O.p. w zw. z art. 187 §1 O.p., w zw. z art. 191 O.p., polegające na wydaniu decyzji w oparciu o wybiórczy materiał dowodowy, tj. z jednej strony przyjęcie za prawidłowy operatu szacunkowego z 8 sierpnia 2023 r., jako ustalającego w sposób bezsporny powierzchnię użytkową budynków do opodatkowania, zaś z drugiej strony bezpodstawne przyjęcie, że mimo iż we wskazanym operacie szacunkowym widnieje wydzielona powierzchnia 306,98 m2 z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe powierzchnia ta powinna zostać opodatkowana według stawki, gdzie przedmiotem opodatkowania są inne budynki pozostałe, nie zaś według stawki dla budynków mieszkalnych,
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p., w zw. z art. 191 O.p. polegające na pobieżnej i wybiorczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i niedokonanie weryfikacji, w jakim okresie na opodatkowanej nieruchomości miałaby być prowadzona działalność gospodarcza i jaka część nieruchomości była przeznaczona na cele związane z działalnością gospodarczą, mimo że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że do 31 stycznia 2024 r. nieruchomość była wykorzystywana na cele mieszkaniowe dla obywateli Ukrainy oraz dopiero 9 kwietnia 2024 r. spółka została wpisana do rejestru podmiotów utylizacyjnych i rejestru podmiotów paszowych,
A w konsekwencji:
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 233 §1 pkt 1 O.p., polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji Burmistrza Miasta S.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak również zasądzenie kosztów postępowania.
Odpowiadając na skargę SKO w Krakowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnych) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie, sądowa kontrola decyzji organów obu instancji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że naruszają one przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przystępując bowiem do kontroli zaskarżonych decyzji, Sąd po pierwsze stwierdził istotne braki w materiale dowodowym sprawy, uniemożliwiające dokonanie pełnej oceny wydanych w sprawie decyzji pod względem zgodności z prawem. Po drugie w sprawie nieprawidłowo zastosowano art. 165 § 7 pkt 2 O.p.
Odnosząc się do pierwszego z ww. powodów uchylenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć, należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję, sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne. Orzekanie przez sąd administracyjny jest możliwe tylko na podstawie całości akt sprawy, co związane jest z tym, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń faktycznych we własnym zakresie, a tylko bada, czy dokonane przez organy administracji ustalenia odpowiadają prawu.
Obowiązek ten został wyartykułowany w art. 54 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Co istotne w niniejszej sprawie, wskazane przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, wyjątkowo jedynie uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami w zakresie wyznaczonym w art. 106 p.p.s.a. I choć orzecznictwo sądowe nie jest jednolite w kwestii obowiązku sądu co do kompletowania akt administracyjnych, bowiem wskazuje się w nim również, że sąd w sytuacji dostrzeżenia brakujących w aktach dokumentów powinien wezwać organ do ich nadesłania, to jednak podkreśla się, że obowiązek ten istnieje w sytuacji, gdy z lektury akt wynika, iż zgromadzony został pełny materiał dowodowy, lecz nie przesłano sądowi kompletnych akt sprawy (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2006r., sygn. akt II OSK 1231/05).
Sąd może zatem wezwać organ do uzupełnienia akt sprawy, jeśli przez niedopatrzenie akta zawierają braki, ale to uzupełnienie dotyczy jedynie tych akt, które organ posiadał, wydając rozstrzygnięcie. Uzupełnienie to nie może natomiast oznaczać kompletowania przez sąd akt znajdujących się poza organem, gdyż to nie należy do obowiązków sądu, ale organu, o czym stanowią przepisy art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Tym samym sąd nie ma obowiązku wzywać organu do uzupełnienia akt sprawy, w przypadku, gdy z przedłożonych wraz ze skargą akt sprawy wynika, że istotne dla rozstrzygnięcia materiały i dowody nie znalazły odzwierciedlenia w aktach zgromadzonych przed wydaniem kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.p.o.l. Z treści art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają w szczególności grunty oraz budynki lub ich części. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in.: osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, jak również użytkownikami wieczystymi gruntów. Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi: dla gruntów - powierzchnia; dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa.
W sprawie zasadnicze znaczenie miała również treść powołanego przez SKO w Krakowie (a pominiętego w podstawie prawnej decyzji przez organ I instancji) art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm., dalej "P.g.k."), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem przepis ten ustanawia konieczność uwzględniania danych zawartych w ewidencji gruntów przy wymiarze podatku od nieruchomości. Na konieczność uwzględniania przy wymiarze podatku danych z ewidencji gruntów i budynków wskazał także ustawodawca w art. 7a ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l., nakazując uwzględnienie w ewidencji podatkowej nieruchomości, prowadzonej dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, danych z ewidencji gruntów i budynków. Należy także zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 194 O.p., dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. W wyroku z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 411/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że: "(...) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji".
Zgodnie z art. 6 ust. 7 zd. 1 u.p.o.l. podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Oznacza to, że organ podatkowy corocznie wydaje decyzję ustalającą, powodującą powstanie zobowiązania podatkowego z chwilą doręczenia decyzji. W każdym kolejnym roku podatkowym należy wydać w tych podatkach decyzję wymierzającą podatek na ten rok podatkowy. Podstawą wymiaru podatku jest aktualny (podkreślenie Sądu) wypis z ewidencji gruntów i budynków. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 12 listopada 2020 r., sygn. akt 1403/18, dostępny, tak jak inne orzeczenia powołane w uzasadnieniu, na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznanej sprawie, w treści decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2024 rok Burmistrz, opisując stan faktyczny sprawy, powołał się między innymi na następujące dokumenty: operat pomiarowy z sierpnia 2023 r. wykonany w celu określenia powierzchni użytkowej budynku produkcyjno-magazynowego z częścią biurową oraz zapisy ewidencji gruntów i budynków, jednak bez określenia okresu, jakiego zapisy te dotyczą. Brak jest jednak tych dokumentów w aktach spraw. Tymi dokumentami, w szczególności aktualnym na rok podatkowy 2024 wypisem z ewidencji gruntów i budynków, nie dysponowało – w toku ponownego rozpoznawania sprawy - także Kolegium. SKO w Krakowie zweryfikowało zatem dokonany przez organ I instancji wymiar podatku od nieruchomości należących do Skarżącej bez należytej analizy akt, co świadczy o naruszeniu przez organ odwoławczy zasad postępowania podatkowego, w szczególności określonej w art. 127 O.p. zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Powyższe braki w materiale dowodowym uniemożliwiają w konsekwencji Sądowi zbadanie prawidłowości wydanych przez organy obu instancji decyzji. Sąd nie jest bowiem w stanie zweryfikować ustaleń organów, które legły u podstaw wydanych rozstrzygnięć. Sąd nie wzywał organów o nadesłanie brakujących dokumentów, gdyż braki te występowały już na etapie postępowania przed organem I instancji. W wyniku tego organ II instancji nie dysponował kompletnym materiałem dowodowym umożliwiającym mu rozpoznanie odwołania.
Jeśli natomiast chodzi o drugą podstawę uchylenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć, należy na wstępie zaznaczyć, że akta administracyjne zaczynają się od decyzji organu I instancji z 27 lutego 2024 r. (k. 1-6). Ani jednak z podstawy prawnej tej decyzji, ani z jej uzasadnienia, nie wynika jakie przesłanki zadecydowały o odstąpieniu przez organ od wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2024 r. Dopiero organ odwoławczy na stronie 5 decyzji z 4 listopada 2024 r. wyjaśnił, dlaczego w sprawie przedmiotowe postanowienie nie zostało wydane. Sąd stwierdza jednak, że powołanie się przez SKO w Krakowie na art. 165 §7 pkt 2 O.p. w kontekście złożonej przez Skarżącą w dniu 6 lipca 2023 r. informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych budzi uzasadnione wątpliwości.
W myśl ww. przepisu organ podatkowy nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania w przypadku złożenia informacji przez podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego. W przypadkach wymienionych w §7 za datę wszczęcia postępowania przyjmuje się odpowiednio datę złożenia zeznania, deklaracji lub informacji (§ 8 tego przepisu). Jak wynika z treści uzasadnienia do ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 poz. 1649, druk sejmowy VII. 3462) wprowadzenie tego uregulowania miało na celu uproszczenie postępowania w sprawie ustalania podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego płaconych przez osoby fizyczne w sytuacji, gdy stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres uległ zmianie lub gdy osoba fizyczna stała się podatnikiem (np. wskutek zakupu nieruchomości) i jednocześnie podatnik złożył informację do organu podatkowego - na podobnych zasadach jak w przypadku podatku od spadków i darowizn. W uzasadnieniu do tej zmiany podano także, że "datą wszczęcia postępowania w tych przypadkach byłaby odpowiednio data złożenia zeznania, deklaracji lub informacji (art. 165 § 8 Ordynacji podatkowej). Proponuje się także, aby w wymienionych postępowaniach przed wydaniem decyzji organ podatkowy nie był obowiązany do wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jeżeli decyzja ma zostać wydana wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonym zeznaniu, deklaracji lub informacji. W takim przypadku podatnik ma pełną wiedzę o materiale dowodowym, który stanowi podstawę do ustalenia podatku (art. 200 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej)".
W świetle powyższych uwag istotne jest zatem odniesienie się do art. 6 ust. 6 u.p.o.l., zgodnie z którym osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Przepis ust. 3 stanowi zaś, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Należy zaznaczyć, że informacja ta powinna zawierać wszystkie te dane co do budynków, gruntów i statusu podatnika, które w całości, bez potrzeby jakichkolwiek dodatkowych ustaleń i wyjaśnień mogą stanowić podstawę wydania decyzji na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 O.p.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz uzasadnienia decyzji Kolegium nie wynika, aby ww. informacja została złożona zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. Wręcz przeciwnie, wynika z niej, że Podatniczka, pomimo wielokrotnych wezwań, nie wypełniała obowiązków wynikających z art. 6 ust. 6 u.p.o.l., a jeśli już składała informacje o nieruchomościach to były one nierzetelne i niepełne, złożone z naruszeniem ustawowego terminu. Organy zakwestionowały zresztą prawidłowość informacji złożonej w lipcu 2023 r. W świetle powyższego można wnioskować, że złożona przez Podatniczkę w dniu 6 lipca 2023 r. (data wpływu do organu – 8 lipca 2023 r.) informacja była zbędna w rozumieniu art. 6 ust. 6 u.p.o.l. W tej sytuacji organ I instancji powinien zastosować ogólne reguły w zakresie wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego, tj. wydać i doręczyć Skarżącej postanowienie o wszczęciu postępowania (art. 165 §2 i §4 O.p.), jak również zgodnie z art. 123 §1 O.p. w zw. z art. 200 §1 O.p. zapewnić Stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Mając zatem powyższe na względzie Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji nie mogą się ostać albowiem naruszają one przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem prawidłowo przeprowadzone postępowanie, w oparciu o kompletny materiał dowodowy, jest warunkiem koniecznym do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego i w konsekwencji wydania trafnego rozstrzygnięcia.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe powinny działać praworządnie, a zatem na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Przepis art. 121 § 1 O.p. obliguje organy do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, natomiast wyrażona w art. 122 O.p. zasada prawdy obiektywnej oznacza obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Stosownie do treści art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przypomnieć również trzeba, że art. 191 O.p. formułuje jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z nią organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, jednak owa swoboda nie oznacza całkowitej dowolności. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, a ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy.
W sprawie organy obu instancji nie zebrały kompletnego materiału dowodowego w sposób prawidłowy, naruszając tym samym opisane powyżej normy regulujące podstawowe zasady dotyczące postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym. Na podstawie zgromadzonych w aktach spraw dokumentów nie da się bowiem stwierdzić, czy organy prawidłowo ustaliły przedmiot i podstawę opodatkowania, co jest kluczowe dla wymiaru spornego podatku od nieruchomości.
Na podstawie więc art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe uwzględnią stanowisko Sądu w zakresie wszczęcia i prowadzenia postepowania podatkowego, jak również uzupełnią postępowanie dowodowe o wskazane dokumenty, które pozwolą Sądowi na zweryfikowanie prawidłowości dokonanego przez organy podatkowe wymiaru podatku od nieruchomości należących do Skarżącej. Dopiero bowiem po skontrolowaniu przez Sąd, że stan faktyczny przyjęty przez organ jest prawidłowy, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji – jak w pkt I wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt II wyroku, działając na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w kwocie 6 938 zł składają się: uiszczony wpis od skargi w kwocie 1521 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 5400 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) oraz opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło