I SA/Kr 46/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 listopada 2014 r., nr: [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: 1. oddalić wniosek skarżącego o wydłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o udzielenie prawa pomocy; 2. odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 46/15 o oddaleniu wniosku L.N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Uzasadnienie punktu 2 sentencji postanowienia Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek L.N., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 06.11.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną I.N. ur. w 1959 r. oraz córką A.N. ur. w 1993r. Twierdzi on jednocześnie, że z żoną pozostaje w separacji. Wnioskodawca otrzymuje emeryturę w wysokości 1452,91 zł, miesięcznie. Z dodatkowej pracy, w firmie I., otrzymał w grudniu 2014r. kwotę 262,08 zł, a w styczniu 2015r. sumę 909,45 zł. Miesięczny dochód I. N. wynosi natomiast ok. 2400 zł, netto. Opłaca ona z tej kwoty studia córki. Oboje małżonkowie spłacają kredyt w wysokości 1500 zł, miesięcznie (każde z nich po 750 zł). Wnioskodawca jest właścicielem mieszkania o pow. 52 m2 i oświadczył, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 15 maja 2015r., referendarz sądowy tut. Sądu oddalił wniosek skarżącego uznając, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postepowania. Podkreślono, że mimo stosownego wezwania skarżący nie przesłał wymaganych dokumentów, przez co uniemożliwił ocenę swojej sytuacji materialnej. Pismem z dnia 10 sierpnia 2015r. skarżący złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, podnosząc, że jego sytuacja jest znacząco gorsza od tej ocenianej w ww. postanowieniu. Wyjaśnił, że postanowieniem dnia 9 czerwca 2015r. Prezydent Miasta K. odmówił umorzenia mu zaległości w podatku od spadków i darowizn, a w dniu 15 lipca 2015r. otrzymał informację od ZUS, że od dnia 1 sierpnia 2015r. będą dokonywane potrącenia od kwoty 1416,28 brutto. Ponadto nadmienił, że z uwagi na stan zdrowia będzie musiał zrezygnować z dodatkowej pracy. W konsekwencji powyższego zarządzeniem z dnia 15 września 2015r. skarżący został wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku o udzielenie prawa pomocy poprzez: przedłożenie wyciągu z konta bankowego obrazującego historię operacji za ostatnie 3 miesiące, przedłożenie wyciągów z lokat bankowych, podanie jaką kwotę otrzymuje miesięcznie z tytułu świadczeń emerytalnych, po dokonaniu potrącenia, wskazanie czy posiada inne niż emerytura źródła dochodu, a jeśli tak to jaki dochód z nich uzyskuje w skali miesiąca wraz z dowodem przelewu, podanie jakie są miesięczne koszty utrzymania skarżącego (żywność, odzież, środki czynności, inne stałe wydatki związane z utrzymaniem), wskazanie co stało się z odziedziczonym mieszkaniem na O. w K., przedłożenie orzeczenia (lub kserokopii) o separacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem negatywnych skutków procesowych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 19 października 2015 r. skarżący wniósł o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Kluczowe znaczenie dla przedmiotowej sprawy na fakt, że wniesiony przez skarżącego w dniu 10 sierpnia 2015r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest pierwszym wnioskiem skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych wniesionym w niniejszej sprawie. Otóż prawomocnym postanowieniem z dnia 15 maja 2015r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego z dnia 2 lutego 2015r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowienie dotyczące przyznania (odmowy przyznania) prawa pomocy jest postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie, zatem znajdzie do niego zastosowanie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W związku z powyższym wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy datowany na 10 sierpnia 2015 r. mógł uzyskać bieg procesowy jedynie jako wniosek o zmianę prawomocnego orzeczenia wydanego w przedmiocie prawa pomocy, w trybie ww. art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym miejscu należy wyjaśnić, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takim przypadku rolą Sądu jest bowiem zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie będzie możliwe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. akt II FZ 957/14). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt I FZ 146/13). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że skarżący w złożonym powtórnie wniosku z dnia 10 sierpnia 2015r., poniósł co prawda, że jego sytuacja jest znacząco gorsza od tej ocenianej w postanowieniu z dnia 15 maja 2015r. i jako nowe okoliczności wskazał odmowę umorzenia mu zaległości w podatku od spadków i darowizn, konieczność dokonywania potrąceń od jego świadczenia przez ZUS oraz rezygnację z dodatkowej pracy z uwagi na stan zdrowia, nie mniej jednak poza tym twierdzeniami, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił pogorszenia swojej sytuacji. Mimo wystosowanego wezwania o przedłożenie potrzebnych dokumentów i informacji, nie przedłożył tych danych. Sąd podkreśla, że pismem z dnia 19 października 2005r. (data wpływu do sądu) skarżący wniósł o przedłużenie terminu do wykonania ww. wezwania, zaznaczając od dnia 19 października 2015r. będzie miał możliwość przygotowania potrzebnych dokumentów, nie mniej jednak do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia tj. do dnia 27 stycznia 2016r. skarżących takich dokumentów oraz informacji nie przedłożył. W konsekwencji Sąd nie miał wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych oraz ocenę czy w sprawie wystąpiły nowe okoliczności, które uzasadniałyby zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 15 maja 2015r. i przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.