I SA/Kr 464/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za luty 2010 r. postanawia: oddalić wniosek. Skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 lutego 2013 r. nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za luty 2010 r. Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący ma 58 lat, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, mieszka z matką w należącym do niej mieszkaniu. W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów, skarżący podał, że nie posiada rachunku bankowego, ani samochodu oraz, że jego matka otrzymuje emeryturę. W 2012 r. skarżący osiągnął dochodów w kwocie 7 203,80 zł. W prawidłowo wniesionym sprzeciwie od postanowienia Referendarza sądowego oddającego w całości wniosek o przyznanie prawa pomocy, skarżący argumentował, że udzielone przez niego informacje są wystarczające dla rozstrzygnięcia wniosku. Podał, że nie przyczynia się do zaspokajania potrzeb rodziny, jak również nie ponosi z tego tytułu wydatków, pozostaje bowiem na utrzymaniu matki i rodziny. Wskazał, że nie prowadzi z matką wspólnego gospodarstwa, a jedynie za jej zgodą nocuje w jej mieszkaniu. Tym samym, zdaniem skarżącego, nie było koniecznym przedłożenie żądnych dokumentów określających wysokość pobieranej przez jego matkę emerytury oraz tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (tj. zwolnienia od kosztów sądowych i pełnomocnika z urzędu) następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r.poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "ppsa". Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, natomiast ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04 – wszystkie orzeczenia dostępne na stronie – www.orzeczenia.nsa.gov.pl ) Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osób fizycznych znajdujących się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r, FZ 360/04 oraz z dnia 7 marca 2006 r., II OZ 211/06). Także brak danych dotyczących bieżących wydatków uniemożliwia ustalenie, czy poniesienie przez stronę kosztów postępowania uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy, nawet jeśli znany jest poziom osiąganych przez stronę dochodów (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 4 października 2006 r., III SA/Wa 604/06). Podobnie sąd oceni sytuację, gdy skarżący nie przedstawi dokumentów, w oparciu o które można by ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się koszty jego utrzymania, stwierdzając, że w takim przypadku niemożliwe jest ustalenie, czy poniesienie przez niego kosztów sądowych mogłoby się wiązać z uszczerbkiem utrzymania uzasadniającym przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09). W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 91/09 ). Postawa strony, która wybiórczo prezentuje informacje mające potwierdzać jej sytuację majątkową i rodzinną uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 r., I FZ 287/08). Strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Sąd nie jest zaś zobowiązany do prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego w sytuacji, gdy dane umożliwiające ocenę tego stanu nie są pełne, mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z 28 czerwca 2012 r., I FZ 210/12 ). Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności należy przyjąć, że skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości jaka jest jego sytuacja majątkowa i tym samym uniemożliwił przeprowadzenie analizy jej zdolności płatniczych. Skoro skarżący jest osobą bezrobotną i pozostaje na utrzymaniu rodziny, w tym matki, z którą zamieszkuje, to winien wskazać wysokość dochodu przypadającego na wspólne gospodarstwo domowe. W ocenie Sądu, wspólne zamieszkiwanie z innymi członkami rodziny (matką) w jednym i tym samym mieszkaniu, w sytuacji gdy członkowie rodziny ponoszą koszty utrzymania mieszkania, a także koszty utrzymania samego skarżącego wskazuje na prowadzenie "wspólnego gospodarstwa domowego". Zdaniem Sądu informacje o sytuacji finansowej rodziny skarżącego, na której utrzymaniu skarżący pozostaje, mają znaczenie dla oceny możliwości płatniczych przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący jedynie ogólnikowo wskazał, że jest osobą bezrobotną, co nie stanowi samo z siebie kryterium przyznania prawa pomocy, tym bardziej, że nie jest poparte żadnym dokumentem np. zaświadczeniem z właściwemu Powiatowego Urzędu Pracy. W takiej sytuacji niezłożenie wyczerpującego oświadczenia o stanie majątkowym miało decydujący wpływ na dokonane przez Sąd negatywnej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, że oświadczenie skarżącego pozostaje niepełne oraz niewystarczające do wydania pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe oddalono wniosek, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 260 ppsa.