I SA/Kr 469/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D., S. D., J. D. i Z. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. D., S. D., J. D. i Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2018 r. znak [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu I i II raty podatku od środków transportowych za 2012 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. D., S. D., J. D. i Z. W. (dalej: Skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2018 r. znak [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżących za zaległości podatkowe spółki z tytułu I i II raty podatku od środków transportowych za 2012 r. W skardze zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Powyższy wniosek uzasadnili faktem, że podniesione w skardze i wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy argumenty oraz zaistniały stan faktyczny uprawdopodabniają stanowisko Skarżących w stopniu uzasadniającym wstrzymanie wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może zatem udzielić stronie skarżącej tzw. ochrony tymczasowej, która polega na wstrzymaniu wykonania np. egzekucji należności pieniężnych wynikających z zaskarżonej decyzji podatkowej, aż do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania w tym przedmiocie stosownego rozstrzygnięcia. Podstawowym warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności te powinny mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Ocena wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej za każdym razem należy do sądu. Skarżący powinien zatem sam co najmniej uprawdopodobnić konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji – przedstawiając np. swoją, konkretną, sytuację majątkową, osobistą, rodzinną i wpływ na nią ewentualnej egzekucji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FZ 93/13 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przesłanka "wyrządzenia znacznej szkody" jest interpretowana w orzecznictwie jako szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienia NSA: z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 330/11, z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 819/11). Z kolei "trudne do odwrócenia skutki", to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1841/09 oraz z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II OZ 415/11). W orzecznictwie utrwalony jest również pogląd, że Sąd nie ma obowiązku, a nawet nie jest uprawniony, do samodzielnego badania akt sprawy, w celu ustalenia czy istnieją przesłanki wstrzymania wykonania decyzji – jeżeli wniosek w tym zakresie nie zawiera konkretnych informacji, popartych stosowną dokumentacją. Sąd na podstawie akt sprawy (sądowej i administracyjnej) może co najwyżej sprawdzać, czy informacje o sytuacji majątkowej i rodzinnej Skarżącego są wiarygodne. Należy podkreślić, że wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Jak podnoszono wielokrotnie w orzecznictwie, Sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że z okoliczności przedstawionych w skardze ani we wniosku nie sposób wywieść, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest w odniesieniu do Skarżących uzasadnione. Wyjaśnić należy, że rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Trzeba podkreślić, że nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Jak wynika z powyższego, uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o istnieniu powyższych zagrożeń, co dopiero uzasadniać może wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja takiego wniosku musi być odpowiednia, tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w istocie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Przypomnieć jednocześnie należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego, jednak, co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie, bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami (por. postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14). W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenie majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek, wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt I FZ 481/09). Innymi słowy każda zapłata podatku wiąże się z pewną dolegliwością w postaci uszczuplenia stanu posiadania podatnika. Aby jednak możliwe było wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, podatnik musi wykazać, że w związku z wykonaniem decyzji, nastąpią kwalifikowane skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak podkreśla się w orzecznictwie fakt, że decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych, pociąga za sobą dolegliwość, sam z siebie nie uzasadnia zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 520/11). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy powtórzyć należy, że lakoniczna argumentacja Skarżących nie jest wystarczająca i nie mogła odnieść zamierzonego przez nich skutku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie Skarżący ograniczyli uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania do stwierdzenia, że podniesione przez nich argumenty oraz zaistniały stan faktyczny uprawdopodabniają stanowisko skargi. Skarżący nie wyjaśnili przy tym jaka jest ich aktualna sytuacja finansowa, jaką znaczną szkodę wyrządzi im wykonanie zaskarżonej decyzji, czy też jakie trudne do odwrócenia skutki to za sobą pociągnie. Nie przedłożyli też żadnych dokumentów na potwierdzenie swojej sytuacji finansowej. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia Sądowi jego merytoryczną ocenę. Sama wysokość kwoty, na którą opiewa decyzja, bez powiązania jej egzekucji z konkretną sytuacją majątkową Skarżących, nie może stanowić wykazania przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowi wyjątek od zasady wykonalności decyzji. Wobec powyższego, z uwagi na enigmatyczne i niewystarczające uzasadnienie wniosku, Sąd nie mógł odnieść kwoty nałożonego na Skarżących zobowiązania do ich rzeczywistej sytuacji majątkowej, ani też stwierdzić, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji powstanie szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Podsumowując powtórzyć należy, że art. 61 § 3 P.p.s.a. - musi być wykładany ściśle, a zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania i uprawdopodobnienia istnienia wymienionych przesłanek. Skarżący nie uprawdopodobnili by wykonanie decyzji mogło spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.