I SA/Kr 470/12

Sygn. akt I SA/Kr 470/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r., sprawy ze skargi L.C., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22 lutego 2012 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji, - skargę oddala - Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 lutego 2012r. nr [..] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego L.C. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie odmowy zwolnienia spod egzekucji zajętej ruchomości, działając na podstawie art.17, art. 18 w związku z art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 200 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego uzyskano informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, iż skarżący nie figuruje w ewidencji osób pobierających świadczenia emerytalno-rentowe oraz w ewidencji osób zatrudnionych. W Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych ustalono, iż skarżący nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych. Ponadto skarżący nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów jako właściciel bądź współwłaściciel pojazdu. W dniach 6 maja 2008r. oraz 2 czerwca 2011r. skierowano zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego w Kredyt Banku S.A. Pomimo ponaglenia z dnia 12 sierpnia2011r. Bank nie odpowiedział na powyższe zajęcia. W toku postępowania egzekucyjnego spisywano protokoły o stanie majątkowym, z których wynikało, iż skarżący nie pracuje, działalność gospodarcza została zawieszona w 2008r. Pozostaje na utrzymaniu matki H.C. W dniu 26 listopada 2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia ruchomości - notebooka Samsung NP-NC 10. Pismem z dnia 28 listopada 2011r., sprecyzowanym pismem z dnia 19 grudnia 2011r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie spod egzekucji zajętego komputera. We wniosku podkreślił, iż wartość komputera nie przekracza kwoty 300 zł, a co za tym idzie kwoty kosztów egzekucyjnych. Ponadto komputer ten stanowi urządzenie do pracy zarobkowej. W dniu 5 stycznia 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie odmawiające zwolnienia spod egzekucji zajętej ruchomości. Pismem z dnia 12 stycznia 2012r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu podniesiono, iż wartość komputera nie przekracza kwoty 300 zł. Wycena ruchomości jeszcze powiększy koszty, a sprzedaż w drodze licytacji wydaje się problematyczna. Podkreślono, iż ze zgromadzonego materiału wynika, że ruchomość stanowi urządzenie do prowadzenia działalności gospodarczej w szczególności na terenie Niemiec. Zakwestionowano również określenie ruchomości jako notebook w sytuacji, gdy jest to netbook. Dyrektor Izby Skarbowej w postanowieniu przywołanym na wstępie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i zwolnienia spod egzekucji zajętej ruchomości Organ wskazał, iż zgodnie z art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. Podkreślono, iż zwolnienie spod egzekucji składników majątkowych należących do zobowiązanego może nastąpić wyłącznie w przypadku łącznego zaistnienia trzech przesłanek: zobowiązany musi złożyć wniosek, uzyskać na zwolnienie zgodę wierzyciela i za zwolnieniem musi przemawiać ważny interes zobowiązanego. W rozpoznawanej sprawie wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, zatem zyskanie zgody wierzyciela na zwolnienie składnika majątkowego spod egzekucji nie było konieczne. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny wskazał, iż skarżący nie przedstawił istotnych dowodów, które świadczyłyby o konieczności używania zajętej ruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto zajęcie to jest aktualnie jedynym skutecznym środkiem egzekucyjnym. Organ egzekucyjny zaznaczył również, iż zobowiązany deklarował się wpłacić kwotę w wysokości 1500 zł na poczet zaległości, a kwota ta nie została wpłacona. Z akt sprawy wynika, iż od 2010r. skarżący prowadzi firmę budowlaną w Niemczech. Zdaniem organu nadzoru komputer nie jest niezbędnym sprzętem do wykonywania prac budowlanych. Podkreślono, iż na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego trudno stwierdzić czy wartość zajętej ruchomości przekracza kwotę kosztów egzekucyjnych. W protokole zajęcia poborca skarbowy nie oszacował wartości ruchomości. Wycenę pozostawił rzeczoznawcy. Dopiero dokonanie wyceny przedmiotowego komputera pozwoli na ocenę czy wartość ruchomości pokryje kwotę kosztów egzekucyjnych, czy też nie. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie ma znaczenia czy w protokole zajęcia poborca skarbowy określił ruchomość jako notebook zamiast netbook. Rzeczoznawca dokonując wyceny zajętego komputera z pewnością oceni czy jest to notebook czy też netbook, co będzie miało odzwierciedlenie w wartości ruchomości. Poborca skarbowy nie musi posiadać wiedzy dotyczącej rodzaju sprzętu komputerowego. Końcowo stwierdzono, iż zastosowane zajęcie ruchomości stanowi w chwili obecnej jedyny skuteczny środek egzekucyjny. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez: - niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, - załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, - nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności, - bierne oczekiwanie na dowody zgłoszone przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 134 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta czynność jednakże Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga złożona w niniejszej sprawie nie jest zasadna i podlega oddaleniu ponieważ zaskarżone postanowienie nie jest obarczone naruszeniami prawa mogącymi skutkować jego uchyleniem. Zgodnie z art. 13 § 1 przywołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. Jak trafnie wskazał organ, że zwolnienie z egzekucji określonego składnika majątkowego zobowiązanego może nastąpić w sytuacji, gdy kumulatywnie zostaną spełnione trzy przesłanki: 1) nastąpi złożenie w tym przedmiocie wniosku przez zobowiązanego, 2) wierzyciel udzieli zgody na wnioskowane zwolnienie, 3) za zwolnieniem przemawia ważny interes zobowiązanego. Należy przyznać rację organowi, iż zgoda wierzyciela na wnioskowane zwolnienie w przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym nie jest wymagana. Takie stanowisko akceptowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA z 23 września 2008r., sygn. akt I SA/Gd 451/08, wyrok WSA z dnia 13 maja 2009r., sygn. akt I SA/Bk 435/08), a także w piśmiennictwie (K. Sobieralski, glosa do uchwały NSA z dnia 25 czerwca 2007r., sygn. akt I FPS 4/06, OSP 2008/1/5). Ponieważ w niniejszej sprawie wierzycielem i organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, oczywistym jest, że skoro organ egzekucyjny odmówił zwolnienia składników majątkowych z egzekucji, to tym samym jako wierzyciel odmówił udzielenia zgody na takie zwolnienie. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie wykazały także, że po stronie wnioskodawcy nie wystąpił "ważny interes zobowiązanego". Pojęcie to należy niewątpliwie do kategorii pojęć nieostrych i w każdej sprawie musi być rozpatrywane indywidualnie. Przy czym "ważnego interesu zobowiązanego" nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem zobowiązanego o potrzebie zwolnienia określonych składników majątkowych z egzekucji. Organy egzekucyjne prawidłowo oceniły, że okoliczności przedstawione przez skarżącego nie wyczerpują "ważnego interesu zobowiązanego", dającego podstawę do zastosowania zwolnienia z egzekucji, o którym mowa w art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Warto zaznaczyć, iż instytucja zwolnienia z egzekucji określonego składnika majątkowego służy zmniejszeniu uciążliwości prowadzonej egzekucji. Przez zwolnienie spod egzekucji rozumieć należy niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji w całości lub części składników majątkowych – art. 1a pkt 21 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zważyć także należy, iż przepis ten ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Dlatego też zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych ( zob. wyrok sprawie o sygn. akt I SA/Łd 997/07, I SA/ Lu 583/10 - orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo). Bezspornym jest, iż skarżący nie wskazał żadnego innego alternatywnego, a przede wszystkim skutecznego sposobu uregulowania przedmiotowych zaległości. Skarżący nie wykazał także, iż z uwagi na zakres prowadzonej działalności gospodarczej – firma budowlana - zajęcie spornej ruchomości, uniemożliwi jej prowadzenie. Nie wykazano także, jaki wpływ na ważny interes zobowiązanego ma określenie w protokole zajęcia ruchomości, spornej ruchomości jako notebook w sytuacji, gdy jest to netbook, skoro nie ma wątpliwości, jaki składnik majątku skarżącego został zajęty. Dodatkowo – jak trafnie wskazał organ – zarzut skarżącego, iż wartość zajętej ruchomości nie przekracza kwoty kosztów egzekucyjnych nie może być brany pod uwagę na tym etapie postępowania, ponieważ ta wartość nie została jeszcze ustalona. Mało tego ta okoliczność nie stanowi o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego, w kontekście istoty egzekucji, zmierzającej do zaspokojenia wierzyciela. Niezależnie od powyższych uwag należy podkreślić, że nawet w sytuacji gdyby zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 13 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny miał prawo odmówić przedmiotowego zwolnienia albowiem decyzja o zwolnieniu z egzekucji określonego składnika majątkowego ma charakter uznaniowy, co oznacza, iż organ egzekucyjny orzeka w ramach uznania administracyjnego, które przejawia się m.in. w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia jego wniosku. Ponadto Sąd stwierdził, iż organy dokonały wnikliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie pomijając żadnej okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec czego nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby istniała przesłanka "ważnego interesu zobowiązanego". Ani art. 7 ani art. 77 k.p.a. nie nakładają natomiast na organy niczym nieograniczonego obowiązku poszukiwania materiału dowodowego, w szczególności, gdy to strona wywodzi z określonych faktów skutki prawne. Dlatego za całkowicie chybiony należy uznać zarzut skargi, że organ egzekucyjny niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny i z urzędu powinien zbadać, czy nastąpiło naruszenie ważnego interesu zobowiązanego. Obowiązek wykazania, że takie okoliczności wystąpiły spoczywał na skarżącym. Trzeba przy tym zaznaczyć, że zgodnie z art. 18 ustawy egzekucyjnej, w przypadku gdy przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przy czym jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 13 października 2005r., sygn. akt II FSK 157/05 ustawodawca nakazuje stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym nie wprost, lecz odpowiednio, to jest z uwzględnieniem jego specyfiki polegającej przede wszystkim na przymusowym charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. Mając na powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku