I SA/Kr 520/24

|Sygn. akt I SA/Kr 520/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 18 grudnia 2024 r., sprawy ze skargi M. B., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr SKO.EA/418/29/2024,, w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia,, , , skargę oddala., , , , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2024r., nr SKO.EA/418/29/2024 stwierdziło niedopuszczalność zażalenia M. B. (dalej: "zobowiązany", "skarżący") na postanowienie wydane z up. Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 10 stycznia 2024r., nr EW-01.3160.1.9.2024.MP, mocą którego zawieszono postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec ww. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 listopada 2023r., nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 10 stycznia 2024r. postanowieniem nr EW-01.3160.1.9.2024.MP Prezydent Miasta Krakowa orzekł o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec ww. zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 listopada 2023r., nr [...]. W treści postanowienia wskazano, że z uwagi na wniesienie przez zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku w sprawie prowadzonej przeciwko niemu egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 listopada 2023r., nr [...], zasadnym było na podstawie art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023r., poz. 2505, dalej: "u.p.e.a.") zawiesić postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego. W treści postanowienia wskazano, iż jest ono niezaskarżalne. W dniu 5 lutego 2024r. ww. zobowiązany wniósł zażalenie na wyżej opisane postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. SKO w Krakowie wydało w dniu 15 kwietnia 2024r. postanowienie, o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołano się m.in. na treść art. 18 u.p.e.a. oraz art. 134 k.p.a. i wskazano, że niedopuszczalność odwołania/zażalenia może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego, czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do drugiej grupy zaliczyć zaś trzeba przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę nie mającą do tego legitymacji (np. przez osobę trzecią), bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Podstawowe przyczyny niedopuszczalności odwołania/zażalenia natury przedmiotowej to: a) nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia (nieistnienie decyzji administracyjnej w znaczeniu prawnym, czy też nieistnienie postanowienia); b) niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym. SKO w Krakowie wskazało na wyrok NSA z dnia 29 marca 2022r., sygn. akt III FSK 545/21, w którym wyjaśniono, że celem regulacji art. 35 § 1 u.p.e.a. jest tymczasowe zaniechanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Regulacja powyższa ma na celu tymczasową ochronę dłużnika, który wniósł w trybie ustawy egzekucyjnej zarzuty, które mogą okazać się zasadne. Przy czym zwrot "zawiesza" oznacza, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje z mocy samego prawa, a nie w następstwie podjęcia przez organ egzekucyjny określonego rozstrzygnięcia. Zarówno zawieszenie postępowania, jak i podjęcie następuje z mocy prawa. Konsekwencją skutku prawnego występującego z mocy prawa jest brak podstaw do wydawania postanowień stwierdzających zarówno wystąpienie tego skutku, jak i jego ustąpienie (podobnie wyrok NSA z 13 listopada 2018r., sygn. akt I GSK 2070/18; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 lutego 2022r., sygn. akt I SA/Po 841/21). Wydanie postanowienia w trybie art. 35 8 1 u.p.e.a. jest zbędne, a postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego wydane w wyniku wniesienia zarzutów jest postanowieniem innym, niż to, o którym mowa w art. 56 u.p.e.a. (por. wyroki NSA: z 23 listopada 2017r. II GSK 2116/17: z 6 kwietnia 2017r. II GSK 5131/16: a także wyroki WSA w Lublinie z 31 stycznia 2018r. I SA/Lu 762/17, WSA w Bydgoszczy z 7 października 2015r., WSA we Wrocławiu z 27 kwietnia 2016r. III SA/Wr 1309/15. CBOSA). Powyższy pogląd znajduje także oparcie w doktrynie (por. R. Hauser, W. Piątek w: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2014, s. 236). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się także wprost, że ustawodawca w art. 35 u.p.e.a. odesłał do odpowiedniego stosowania przepisów u.p.e.a., które regulują instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego, uregulowanego w art. 56 u.p.e.a., ale tylko w zakresie § 3 ww. przepisu. Z art. 56 5 3 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca nie odesłał natomiast do odpowiedniego stosowania art. 56 6 4 u.p.e.a., który mówi, że na postanowienie o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego służy zażalenie, co skutkuje tym, że organy stwierdzają niedopuszczalność zażalenia w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 u.p.e.a. (m.in. wyrok WSA w Łodzi z 30 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 762/221. W świetle powyższego Kolegium stwierdziło niedopuszczalność przedmiotowego zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zakwestionował czynności, dokonane w sprawie z uwagi na podejmowanie ich z naruszeniem przepisów prawa, m.in. k.p.a. i i k.p.c. Skarżący nie zgodził się z postanowieniem Kolegium, uznał je za nieważne i wadliwe, naruszające prawo, ustawy i orzecznictwo. Skarżący wniósł o usunięcie zbiegu prawnego wszystkich niezgodności z prawem, które naruszają praworządność. W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie podtrzymało w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024r., poz. 935) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2024r., nr SKO.EA/418/29/2024 stwierdzające niedopuszczalność zażalenia M. B. na postanowienie wydane z up. Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 10 stycznia 2024r., nr EW-01.3160.1.9.2024.MP, mocą którego zawieszono postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec ww. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 listopada 2023r., nr [...]. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawiera ono wad, powodujących konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W kontrolowanej sprawie w dniu 10 stycznia 2024r. postanowieniem nr EW-01.3160.1.9.2024.MP Prezydent Miasta Krakowa orzekł o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec ww. skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 listopada 2023r., nr [...]. Z uwagi na wniesienie przez ww. zarzutu nieistnienia obowiązku w sprawie prowadzonej przeciwko ww. egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 listopada 2023r., nr [...], na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., organ zawiesił postępowanie egzekucyjne. W treści postanowienia wskazano, iż jest ono niezaskarżalne, jednak dniu 5 lutego 2024r. skarżący wniósł zażalenie na wyżej opisane postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W sprawie sporna jest kwestia dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego wydanego w następstwie wniesienia przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, w terminie do 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Zauważyć należy, że strona żąda merytorycznego rozpoznania środka zaskarżenia. W myśl art. 17 § 1 u.p.e.a. o ile przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa egzekucyjna lub k.p.a. tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia Stosownie do art. 35 § 1 u.p.e.a. wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Jak stanowi art. 35 § 1 zdanie drugie u.p.e.a., przepisy art. 56 § 3, art. 57 § 1 i art. 58 stosuje się odpowiednio do zawieszenia postępowania z przyczyn powyżej wskazanych. Zgodnie z istotnym dla rozpoznawanej sprawy art. 56 § 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Występujący w sprawie problem dopuszczalności zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego wydane w trybie art. 35 § 1 w zw. z art. 56 § 3 u.p.e.a. był przedmiotem wypowiedzi sądów administracyjnych. W orzecznictwie ukształtował się pogląd co do tego, że na takie postanowienie nie przysługuje zażalenie. Wskazuje się, że stosowany odpowiednio przy wydaniu postanowienia na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. przepis art. 56 § 3 u.p.e.a. określa, iż organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie takie ma charakter deklaratoryjny, potwierdza ono bowiem stan rzeczy zaistniały z mocy przepisu prawa. Jednocześnie takie postanowienie jest innym postanowieniem, aniżeli to, o którym mowa w art. 56, w stosunku do którego przewidziano środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Na postanowienie to nie przysługuje zażalenie. Przepis art. 35 § 1 u.p.e.a. nie odsyła bowiem do odpowiedniego stosowania art. 56 § 4 u.p.e.a., z którego wynika prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2024r., sygn. akt. III SA/Po 232/24, wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 marca 2023r., sygn. akt III SA/Łd 762/22, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2022r., sygn. akt I GSK 2127/18 – powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to w pełni podziela. Zaakcentować należy, że wprowadzenie do ustawy egzekucyjnej normy przewidującej, iż pomimo wystąpienia skutku zawieszenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, organ egzekucyjny powinien wydać postanowienie, stanowi odstępstwo od reguły. Przyjmuje się bowiem w orzecznictwie i doktrynie, że o ile brak jest wyraźnej podstawy prawnej, to niemożliwe jest wydawanie indywidualnych aktów administracyjnych stwierdzających wystąpienie skutku prawnego, jeżeli przepis prawa wprost wiąże z danym stanem faktycznym wystąpienie określonego skutku prawnego (norma bezpośrednio stosowana). Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że organ zasadnie stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa. W sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 134 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., bowiem wniesiony przez stronę instancyjny środek zaskarżenia był niedopuszczalny. Przepisy ustawy egzekucyjnej nie przewidują bowiem zażalenia na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wydane w związku z wniesieniem przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec prawidłowości stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, niemożliwe stało się odniesienie przez Sąd do kwestii jego poprawności merytorycznej. W tym stanie rzeczy skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i na postawie art. 151 p.p.s.a. została przez Sąd oddalona.