I SA/Kr 601/11

Sygn. akt I SA/Kr 601/11 | | POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011 r., sprawy ze skarg "P" Sp. z o.o. w K., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17 lutego 2011 r. Nr [...],[...],[...],[...],, w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: - zawiesić postępowanie sądowe - Przedmiotem skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez Skarżącą "P" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą, były decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z 17 lutego 2011r. nr [...], [...], [...], [...], odmawiające stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zmiany umowy Spółki wynikającej z zawartych w dniach 12 kwietnia 2007r., 8 maja 2007r., 5 sierpnia 2008r. i 7 października 2008r. umów pożyczki pomiędzy "P" Sp. z o.o. (pożyczkobiorcą) a jej wspólnikiem P. A. Odpowiadając na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na podstawie art. 125§1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej-p.p.s.a.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (vide postanowienia NSA z 11 marca 2005r. sygn. akt: I OZ 45/05 oraz z 7 czerwca 2008r. sygn. akt: I OZ 382/08), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadminstracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym). Wprawdzie w art. 125§1 pkt 1 p.p.s.a. nie wymieniono wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże zdaniem sądu, nie przesądza to o braku możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na postawione w innej sprawie pytanie prejudycjalne, jeżeli problem prawny w obu sprawach jest taki sam. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest bowiem sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym (zob. A. Wróbel, [w:] pr. zb. Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich - Unii Europejskiej, Zakamycze 2002, s. 154), zatem postępowanie prowadzone przed nim jest postępowaniem sądowym, które mieści się w pojęciu "postępowania sądowego", użytym w art. 125§ 1 pkt 1 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyrok NSA z 13 czerwca 2008r., sygn. akt: I FZ 221/08, wyrok WSA z 18 czerwca 2009r., sygn. akt: III SA/Wa 3321/08), przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125§1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji, czego w opisanej wyżej sytuacji, wywołanej prowadzeniem dwóch postępowań w tej samej sprawie nie można wykluczyć. Dodatkowo należy podkreślić, że w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko Sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (vide postanowienie NSA z 13 czerwca 2008r. sygn. akt: I FZ 221/08 LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 302-303). Jednolitość orzecznictwa - dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego - służy respektowaniu zasady równości wobec prawa. Równe traktowanie stron znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej oznacza, że wobec nich musi zapaść takie samo rozstrzygniecie. Z sytuacją, w której rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), czyli sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na postępowanie toczące się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z 15 marca 2010r. w sprawie o sygn. akt: I SA/Gl 731/09 zwrócił się bowiem do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni przepisów prawa unijnego. Przedmiotem wniosku jest udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie: Czy art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, zmieniony z dniem 17 czerwca 1985r. przez art. 1 pkt 1 dyrektywy nr 85/303/EWG z dnia 10 czerwca 1985r., uprawniał Państwo Członkowskie do ponownego wprowadzenia z dniem 1 stycznia 2007r. podatku kapitałowego z tytułu zaciągnięcia pożyczki przez spółkę kapitałową, jeżeli wierzyciel uprawniony jest do udziału w zyskach tej spółki, w przypadku gdy Państwo Członkowskie uprzednio zrezygnowało z pobierania tego podatku z dniem akcesji, tj. z dniem 1 maja 2004r.? Nie może budzić wątpliwości, że w konsekwencji udzielenia odpowiedzi w sprawie wykładni przepisów prawa unijnego, zostanie rozstrzygnięta kwestia prawna, która ma kluczowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy. W związku z powyższym uznać należy, że konsekwencją ewentualnego wskazania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej na sprzeczność z prawem wspólnotowym regulacji prawnych zawartych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych, będzie stwierdzenie wadliwości zaskarżonych decyzji. Takie decyzje będzie bowiem należało uznać za oparte na przepisach prawa krajowego, niezgodnych z prawem unijnym. Tym samym do czasu rozstrzygnięcia omawianej kwestii przez Trybunał Sprawiedliwości należy zawiesić postępowanie. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie wpływa na wynik postępowania toczącego się przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Art. 125§1 pkt 1 p.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu zawieszenie postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Kluczowe w tym przepisie jest więc słowo "zależy", według którego, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ (Inny Słownik Języka Polskiego, praca zbiorowa pod red. M. Bańki, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2000, Tom P-Ż, s. 1231). Nie chodzi przy tym o jakikolwiek wpływ, ale o wpływ przewidziany prawem, a nie np. o wpływ wynikający z autorytetu NSA. W konsekwencji zawieszenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym może mieć miejsce wtedy, gdy wyrok NSA wydany w innej sprawie ma decydujący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem pierwszej instancji. Owe "decydujące znaczenie" jest konsekwencją użycia przez ustawodawcę w analizowanym przepisie p.p.s.a. zwrotu "zależy". Interpretując go nie można jednak poprzestać jedynie na wykładni językowej. Należy bowiem uwzględnić najnowsze poglądy judykatury oraz doktryny w zakresie wykładni prawa i za licznymi wypowiedziami NSA stwierdzić, że zasada pierwszeństwa wykładni językowej nie powinna prowadzić do wniosku, że interpretatorowi wolno jest całkowicie ignorować wykładnię systemową lub funkcjonalną. Może się bowiem okazać, ze sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik. W każdej zatem sytuacji, gdy nasuwa się podejrzenie, że wynik wykładni językowej może okazać się nieadekwatny, interpretator powinien go skonfrontować z wykładnią systemową i funkcjonalną (por. postanowienie SN z 26 kwietnia 2007r., sygn. akt I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37, Biul.SN 2007/5/18; postanowienie NSA z 9 kwietnia 2009r., sygn. akt: II FSK 1885/07; wyroki NSA: z 19 listopada 2008r., sygn. akt: II FSK 976/08, z 2 lutego 2010r., sygn. akt: II FSK 1319/08, z 2 marca 2010r., sygn. akt: II FSK 1553/08, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ oraz wypowiedzi doktryny: M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2002, s. 275; L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 74.). Należy zaakcentować, iż zarzuty skarg dotyczą właśnie naruszenia wskazanych w pytaniu prejudycjalnym przepisów prawa unijnego, nadto sprawa dotyczy zasadności opodatkowania w latach 2007-2008. Uznając zatem, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania wszczętego przed TSUE na skutek pytania prejudycjalnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, albowiem dotyczy ona tożsamego problemu prawnego, który jest przedmiotem przywołanego pytania prejudycjalnego, Sąd skorzystał z uprawnienia do zawieszenia postępowania sądowego i na mocy art. 125§1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji niniejszego postanowienia.