I SA/Kr 619/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, z dnia 21 kwietnia 2017r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca spółka – R. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w K. wraz ze skargą złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano min., że w przypadku niewstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, wobec skarżącej zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania określonego w decyzji organu I instancji zobowiązania podatkowego. Natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej spowoduje, że skarżąca zostanie obciążona nie tylko obowiązkiem zapłaty zobowiązania podatkowego, ale także kosztów egzekucyjnych, obejmujących zarówno opłaty jak i wydatki organu prowadzącego egzekucję. Zgodnie z art. 64c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, koszty te co do zasady obciążają zobowiązanego, a zatem nie zostaną skarżącej zwrócone, jeżeli postępowanie egzekucyjne zakończy się przed rozstrzygnięciem co do zaskarżonego orzeczenia, co jest bardzo prawdopodobne, biorąc pod uwagę obciążenie tut. Sądu Administracyjnego. Skarżąca nie tylko będzie zmuszona do znoszenia dolegliwości egzekucji (która - co należy podkreślić - będzie zupełnie bezzasadna w razie uchylenia zaskarżonej decyzji), ale także będzie musiała pokryć koszty jej prowadzenia, bez gwarancji, że zostaną jej zwrócone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu tub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis art. 61 § 3 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005r., l OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004r., GZ 138/04). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające powołanie się na okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA: z dnia 26 listopada 2007r., II FZ 338/07; z dnia 29 maja 2009r., l FZ 148/09; z dnia 10 grudnia 2010r., II FZ 536/10; z dnia 1 marca 2011r., II FZ 17/11; z dnia 8 października 2013r., II OZ 839/13; z dnia 13 sierpnia 2009r., l OZ 779/09; z dnia 3 grudnia 2009r., l OZ 1101/09; z dnia 6 maja 2014r., l OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanego wniosku Sąd stwierdza, że skarżąca spółka w złożonym wniosku nie przedstawiła żadnych okoliczności, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sama konieczność uiszczenia lub wyegzekwowania kwoty objętej zaskarżoną decyzją i związane z tym uszczuplenie majątku nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). Złożony przez skarżącą spółkę wniosek nie zawiera też żadnych konkretnych danych, które obrazowałyby, że zapłata należności objętej zaskarżoną decyzją będzie rzutowała na jej sytuację majątkową w taki sposób, że wywoła szkodę. Nie uprawdopodobniono również, że ewentualna szkoda może być "znaczna" w realiach niniejszej sprawy, czy też że uiszczenie kwoty zobowiązania podatkowego wywoła nieodwracalny skutek. Wskazano wprawdzie, że trudne do odwrócenia będą koszty egzekucji kary, jednak należy podkreślić, że w razie dobrowolnego uiszczenia kary, o kosztach egzekucji nie może być mowy. Tymczasem strona skarżąca nie stwierdziła nawet, że nie dysponuje taką kwotą. Sama natomiast zapłata należności podatkowej, w razie uchylenia zaskarżonej decyzji, wywoła skutek w postaci powstania roszczenia o zwrot nienależnie pobranej kwoty. To zaś – zdaniem sądu – nie może być poczytane za "trudny do odwrócenia skutek" wykonania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw by przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Na istnienie tych okoliczności nie wskazuje również analiza akt sprawy. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, Sąd, działając na mocy art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.