I SA/Kr 659/16
WyrokWSA w Krakowie2016-10-20
Skład orzekający: WSA Jarosław Wiśniewski, WSA Maja Chodacka, WSA Wiesław Kuśnierz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zebrały dowody, opierając się wyłącznie na notatkach straży miejskiej, w sprawie określenia zobowiązania z tytułu opłaty targowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 122, 124, 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez niewystarczające i niepełne ustalenie stanu faktycznego. Opieranie się wyłącznie na notatkach straży miejskiej, bez przeprowadzenia dodatkowych dowodów, takich jak przesłuchanie świadków czy strony, stanowiło naruszenie zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia przez Prezydenta Miasta Krakowa zobowiązania z tytułu opłaty targowej dla S.B. za dni 1 i 22 lutego 2015 r. w kwocie 1000 zł. Organ I instancji oparł się na informacji Straży Miejskiej o sprzedaży w miejscu niewyznaczonym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. S.B. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i oparcie się wyłącznie na oświadczeniach strażników miejskich.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 659/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Wiesław Kuśnierz (spr.), Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r., sprawy ze skargi S.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej za dni: 1 i 22 lutego 2015 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).
Prezydent Miasta K. decyzją z 29 grudnia 2015 r. znak [...] określił wysokość zobowiązania z tytułu opłaty targowej należnej od S. B. za dni: 1 i 22 lutego 2015 r. w kwocie 1 000 zł.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 207 i art. 210, w związku z art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), dalej "O.p.", art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r. póz. 849 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.), dalej "u.p.o.l.", uchwały nr LXI/876/12 Rady Miasta Krakowa z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości i zasad poboru opłaty targowej (Dz.Urz. Woj. Mał. poz. 6451 ze zm.), dalej "uchwała nr LXI/876/12", oraz uchwały nr LXX/1017/13 Rady Miasta Krakowa z dnia 27 marca 2013 r. w sprawie zmiany uchwały nr LXI/876/12 Rady Miasta Krakowa z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości i zasad poboru opłaty targowej (Dz.Urz. Woj. Mał. poz. 6451).
Organ wskazał, że zgodnie z art. 53 O.p. od niezapłaconych zaległości podatkowych nalicza się odsetki za zwłokę od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności. Terminami płatności były dni: 1 i 22 lutego 2015 r. Odsetki za zwłokę nalicza podatnik.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku z przekazaną przez Straż Miejską Miasta K. informacją o dokonywanej sprzedaży w miejscu do tego nie wyznaczonym przez S. B. w dniach: 1 i 22 lutego 2015 r. przy ul. G., Prezydent Miasta K. postanowieniem nr [...] z dnia 8 października 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 u.p.o.l., opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Za targowiska, uważa się wszelkie miejsca, na których prowadzi się handel. Zatem definicja pojęcia "targowisko" zawarta w tej ustawie umożliwia pobieranie opłaty targowej wszędzie tam, gdzie jest prowadzony handel, bez względu na to, kto jest właścicielem targowiska i czy jest ono prowadzone w miejscu do tego przeznaczonym.
Osoby dokonujące sprzedaży na targowiskach zobowiązane są zgodnie z powołaną wyżej ustawą, uiszczać na rzecz gminy na terenie, której dokonują czynności handlowych, w tym przypadku Gminie Miejskiej K., należną jej opłatę targową.
W 2015 r. na terenie Gminy Miejskiej K. obowiązywała uchwała Rady Miasta Krakowa nr LXI/876/12 z dnia 21 listopada 2012 r.
Zgodnie z § 2 ww. uchwały organ ustalił następujące grupy targowisk i miejsc wyznaczonych do handlowania:
a) grupa I:
Hala Targowa – U., S. K. oraz indywidualne miejsca targowe prowadzone za zgodą właściciela - zarządcy terenu w R. G. i M. R., na P. i ulicach w obrębie P.
b) grupa II:
N. K., Z. W., T., B. - PAH, Plac I., R. –E., Plac Targowy C. – P., B., T.-K., K., Targowisko B. – K., Plac Na S., Nowy P., M., N. P., R., Giełda Samochodowa R. oraz indywidualne miejsca targowe prowadzone za zgodą właściciela - zarządcy terenu w pozostałych częściach miasta K., a także targowiska nowouruchomione nie wymienione w uchwale
c) grupa III:
M. – B., P. – D., B., K. – M., Plac N. – K., Plac R., Rynek D. – W., W., Krakowskie K.
Zdaniem organu na mocy uchwały Rady Miasta Krakowa nr LXX/1017/13 z dnia 27 marca 2013 r. w sprawie zmiany uchwały nr LXI/876/12, dzienna stawka opłaty targowej w miejscach niewyznaczonych wynosi 500 zł.
Analizując całość zgromadzonego materiału dowodowego organ podatkowy stwierdził, że S. B., w dniach: 1 i 22 lutego 2015 r. w rejonie ul. G. w K. prowadził działalność handlową, sprzedając art. różne – narzędzia, na gruncie należącym do Gminy Miejskiej K. Podatnik dokonywał powyższych czynności bez zgody właściciela - zarządcy terenu. Za prowadzone działania powinien uiścić należną opłatę targową, czego nie uczynił.
Mając powyższe na uwadze, w trybie art. 21 § 3 O.p. organ określił wysokość zobowiązania podatkowego należnego od S. B. z tytułu opłaty targowej za dni: 1 i 22 lutego 2015 r. w kwocie 1 000 zł.
Organ podatkowy stwierdził, że zapewnił Stronie czynny udział w postępowaniu podatkowym (stosownie do art. 123 O.p.) oraz umożliwił wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego (zgodnie z art. 200 O.p.).
S. B. wniósł od powyższej decyzji odwołanie podnosząc między innymi, że w dniach 1 i 22 lutego 2015 r. przebywał na targowisku pod Halą T., a zatem w miejscu do tego wyznaczonym. Zarzucił, że funkcjonariusze Straży Miejskiej nie przyjmowali tego faktu do wiadomości.
Dodatkowo Skarżący wskazał świadków obu tych zdarzeń, sprzedających stających obok niego, a także R. B.
Zarzucił naruszenie art. 6, art. 7 i art. 77 K.p.a. Podniósł, że organ nie przeprowadził żadnych dodatkowych dowodów na okoliczność ustalenia, w jakim miejscu prowadzona była sprzedaż i oparł się wyłącznie na oświadczeniu funkcjonariuszy Straży Miejskiej.
Skarżący wskazał również, że rozpoczął prowadzenie działalności handlowej już po przejściu inkasenta pobierającego w imieniu Gminy opłatę targową. Zatem nie mógł uiścić opłaty inkasentowi w chwili, gdy ten pobierał tę opłatę, jak również nie miał obowiązku poszukiwać tego inkasenta na terenie targowiska.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 29 kwietnia 2016 r. znak [...], na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 u.p.o.l., § 1 ust. 2 uchwały nr LXI/876/12 zmienionej uchwałą Rady Miasta Krakowa nr LXX/1017/13 z dnia 27 marca 2013 r. (Dz.Urz. Woj. Mał. poz. 2662), dalej "uchwała zmieniająca", art. 21 § 1 pkt 1, § 3 i § 4, art. 233 § 1 pkt 1 O.p., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał art. 15 ust. 1 i 2 u.p.o.l. Wskazał, że targowiskami są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż, bez względu na to, kto jest właścicielem targowiska i czy jest ono prowadzone w miejscu do tego przeznaczonym. Za targowisko należy więc uznać nie tylko miejsce przeznaczone na handel (plac targowy), ale każde miejsce, w którym zwyczajowo prowadzona jest sprzedaż, np. chodnik, przejście podziemne. Opłata targowa może być zatem pobierana wszędzie tam, gdzie prowadzony jest handel, bez względu na to, czy jest to targowisko samorządowe, czy prywatne, i to niezależnie od innych opłat wprowadzonych przez osoby prowadzące targowisko.
Zobowiązanie podatkowe z tytułu opłaty targowej powstaje zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 O.p. z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, tj. z chwilą dokonywania sprzedaży na targowisku. Ustawodawca w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie zdefiniował terminu "dokonywanie sprzedaży". Organ przyjął zatem jego szerokie rozumienie, obejmujące nie tylko sprzedaż w rozumieniu art. 535 K.c., ale również czynności mające miejsce przed sprzedażą.
Zdaniem organu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że przy ustalaniu pojęcia "dokonywanie sprzedaż" nie jest istotne, czy dana osoba sprzedała oferowany towar, czy też żadna transakcja nie została sfinalizowana. Sama gotowość dokonywania sprzedaży, która przejawia się mn.in. zajęciem miejsca na targowisku i wyeksponowaniem towaru, jest wystarczającą przesłanką do poboru opłaty targowej przez inkasenta. Zatem, pod pojęciem "dokonywanie sprzedaży", zawartym w art. 15 ust. 1 ww. ustawy, należy rozumieć czynność dokonywaną przez każdy wymieniony w tym przepisie podmiot korzystający z targowiska, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.o.l., w celu podjęcia sprzedaży jakichkolwiek artykułów, zaś czynność ta obejmuje wszelkie czynności podejmowane przez podmiot określony w art. 15 ust. 1 u.p.o.l. w celu dokonania sprzedaży, a w szczególności oferowanie produktów, ich eksponowanie, składowanie na stoisku, oczekiwanie na kontrahentów, umożliwienie dokonywania przymiarek towaru w przymierzalniach, czy pobieranie zapłaty za sprzedany towar.
Zdaniem Kolegium zgromadzony w aktach przedmiotowej sprawy materiał dowodowy potwierdza, że w dniach 1 i 22 lutego 2015 r. Skarżący prowadził sprzedaż artykułów różnych w miejscu do tego niewyznaczonym w rejonie ulicy G. w K., bez zgody właściciela - zarządcy terenu. W aktach sprawy znajduje się przekazany przez Zastępcę Komendanta Straży Miejskiej Miasta K. wykaz osób dokonujących sprzedaży w miejscach gdzie nie jest to dozwolone oraz notatka urzędowa funkcjonariusza Straży Miejskiej Miasta K. P. S. z 4 listopada 2015 r., z których wynika powyższa okoliczność.
Fakt prowadzenia sprzedaży w ww. dniach potwierdza również Skarżący, twierdząc jednak, iż prowadził tę sprzedaż na targowisku.
Zdaniem organu odwoławczego słusznie organ I instancji po ustaleniu i potwierdzeniu okoliczności dokonywania przez Skarżącego sprzedaży w miejscu do tego niewyznaczonym, bez zgody właściciela - zarządcy terenu, wszczął z urzędu postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej za dni 1 i 22 lutego 2015 r. Z chwilą bowiem dokonywania sprzedaży powstał obowiązek uiszczenia opłaty targowej.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że w zależności od tego, czy sprzedaż prowadzona jest w miejscu do tego wyznaczonym czy nie, uchwała Rady Miasta Krakowa nr LXI/876/12 różnicuje wysokość dziennej stawki opłaty targowej. Organ przywołał § 2 uchwały.
Dzienne stawki opłaty targowej w miejscach, o których mowa w § 2 zostały określone w załączniku nr 1 do ww. uchwały, o czym stanowi § 1 ust. 1. Natomiast dzienna stawka opłaty targowej w miejscach niewyznaczonych została ustalona w
§ 1 ust. 2 uchwały Rady Miasta Krakowa nr LXI/876/12 zmienionej uchwałą Rady Miasta Krakowa nr LXX/1017/13 z dnia 27 marca 2013 r. i wynosi 500 zł.
Organ przywołał również art. 21 § 3 i § 4 O.p. Organ przytoczył także na poparcie swoich tez orzeczenia sądów administracyjnych.
S. B. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6, 7, 8, 77, 80, 81 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez:
• błędne i niewystarczające ustalenie stanu faktycznego,
• błędne i niewystarczające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
• oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym i rozpatrzenie go w sposób niewyczerpujący i nieprawidłowy z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów,
• błędne przyjęcie, iż faktem bezspornym jest prowadzenie działalności handlowej przez skarżącego poza wyznaczonym targowiskiem,
• przyjęcie błędnej podstawy faktycznej i prawnej jako uzasadniającej określenie zobowiązania z tytułu opłaty targowej nałożonej na skarżącego,
Zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 15 ust. 1 u.p.o.l. w związku z uchwałą zmieniającą - poprzez ich błędne zastosowanie.
W uzasadnieniu zarzutów Skarżący podniósł, że organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia i ocenę prawną prezentowaną przez organ l instancji. Jednocześnie organ odwoławczy nie dokonywał uzupełnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Skarżący podkreślił, że organ administracji zobowiązany jest z urzędu podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i w tym celu dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
Dlatego też ustalenia dotyczące miejsca prowadzenia działalności handlowej przez Skarżącego są jego zdaniem co najmniej przedwczesne i dowolne.
Skarżący zarzucił, że organ naruszył art. 81 K.p.a. przyjmując, że niezapoznanie się Skarżącego z dokumentacją postępowania jest jednoznaczne z uznaniem faktu za udowodniony. Organ prowadzący postępowanie nie może uznać okoliczności za udowodnioną, jeżeli w aktach sprawy nie ma dowodu, że strona wypowiedziała się co do przeprowadzonych dowodów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt. IV SA/GI 37/05).
W szczególności Skarżący wskazał, iż nie miał żadnego wpływu na arbitralne "orzeczenie" dokonane przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej jakoby sprzedaż była przez niego dokonywana poza terenem targowiska. Tym samym wyłączną podstawą do obciążenia skarżącego opłatą podwyższoną były (i nadal są) oświadczenia funkcjonariuszy Straży Miejskiej, a zatem osób zatrudnianych przez podmiot, któremu poprzez swoje błędne oświadczenia przysparzają dochodów w postaci np. opłaty pobieranej od osób takich jak Skarżący. Dlatego też organ winien był oprzeć się na dowodach pochodząc ze źródeł niezależnych od samego organu.
Skarżący podniósł, że organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie 20 października 2016 r. Skarżący podniósł, że podczas kontroli 22 lutego 2015 r. wspólnie ze strażnikiem miejskim brał udział policjant, który również brał udział w czynnościach związanych z eksmisją z mieszkania. Jednocześnie Skarżący zanegował powierzchnię handlową przyjętą przez kontrolujących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze. zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku opublikowane są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarga jest uzasadniona. Wobec wskazania w niej naruszeń przepisów prawa formalnego oraz materialnego te pierwsze muszą być najpierw poddane ocenie sądu albowiem dopiero przesądziwszy, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony możliwa jest podatkowoprawna jego ocena na gruncie regulacji materialnych.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. (sygn. II FPS 8/09) zwrócono uwagę, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie posiada co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego, w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Zadanie to należy do organu administracji publicznej. Obowiązkiem sądu administracyjnego pierwszej instancji jest natomiast zbadanie, czy organ ten dokonując ustalenia stanu faktycznego nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zajęcie stanowiska jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty.
Zadaniem Sądu jest zatem kontrola czy organ wydając zaskarżoną decyzję dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego w świetle uregulowań O.p. oraz czy nie przekracza ona granic swobodnej oceny, o której mowa w art. 191 O.p. Z art. 122 i 187 § 1 O.p. wynika, że to na organie podatkowym ciąży obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co powinno polegać na zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Ustalenia stanu faktycznego i ich ocena powinna być dokonana na podstawie kompletnego, prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego (art. 191 O.p.). Dla każdego zatem postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem prawa i obowiązków strony postępowania administracyjnego.
Art. 180 § 1 O.p. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jak trafnie wskazał WSA w Opolu w prawomocnym wyroku z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Op 652/13, granice dowodzenia określone w art. 180 § 1 O.p. zostały wyznaczone "przyczynianiem się" danego środka dowodowego do wyjaśnienia sprawy oraz brakiem jego sprzeczności z prawem. Postępowanie dowodowe powinno doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego, czyli winno obejmować fakty i dowody, które mają prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd podziela pogląd Skarżącego, że stan faktyczny nie został ustalony przez organy w sposób wystarczający i wyczerpujący oraz nie budzący żadnych wątpliwości.
Teza organu, że Skarżący prowadził działalność handlową poza wyznaczonym targowiskiem nie została dostatecznie udowodniona.
Sąd stwierdza, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i to w sposób mający wpływ na wynik sprawy, zasługują na uwzględnienie pomimo, że zostały sformułowane w oparciu przepisy K.p.a.
Organy orzekające w sprawie naruszyły art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 210 § 4 O.p. oraz art. 181 oraz art. 191 O.p.
Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 3 in fine O.p. do opłat, o których mowa w przepisach u.p.o.l., stosuje się przepisy O.p. Opłata targowa, jak wynika z art. 1 pkt 4 u.p.o.l., została unormowana w tej właśnie ustawie. To zaś oznacza stosowanie do niej przepisów O.p. Zgodnie z art. 1c u.p.o.l., organem podatkowym właściwym w sprawach opłat uregulowanych w tej ustawie (w tym opłaty targowej) jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Każde postępowanie administracyjne, w tym postępowania kontrolne w zakresie finansów publicznych, musi być prowadzone według określonych procedur, a w analizowanej sprawie według procedur wynikających z przepisów O.p. Bez znaczenia jest tutaj okoliczność, że kontrola dotyczyła prawidłowości poboru opłaty targowej. Sposób poboru tego podatku w drodze inkasa wyłącza stosowanie procedur wymaganych w postępowaniu kontrolnym, ale tylko w odniesieniu do inkasentów.
Ordynacja podatkowa wskazuje na trzy tryby weryfikowania prawidłowości rozliczeń, są to: czynności sprawdzające, kontrola podatkowa i postępowanie podatkowe.
Wyciąg z wykazu osób dokonujących sprzedaży w miejscu, gdzie jest to niedozwolone za styczeń i luty 2015 r. oraz notatki urzędowe strażnika Straży Miejskiej z 4 i 5 listopada 2015 r. – wobec konsekwentnych zarzutów Skarżącego i kwestionowaniu dokonanych przez organy ustaleń (już w piśmie z 29 października 2015 r., k. 7 akt administracyjnych) – powinny być dokumentami ocenianymi przez organ, ale nie mogły stanowić wyłącznego dowodu w sprawie, przesądzającego o wymiarze opłaty targowej (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 stycznia 2013 r. sygn. I SA/Kr 1716/12).
Skarżący trafnie zarzucał w odwołaniu, że organ nie przeprowadził żadnych dodatkowych dowodów na okoliczność ustalenia, w jakim miejscu prowadzona była sprzedaż i oparł się wyłącznie na oświadczeniu funkcjonariuszy Straży Miejskiej.
W sprawie nie sporządzono żadnego protokołu, organ nie przesłuchał strażnika ani pozostałych uczestników czy świadków zdarzenia na okoliczność potwierdzenia jego przebiegu i ustalenia stanu faktycznego sprawy, potwierdzającego, iż Skarżący w zarzucanym okresie dokonywał sprzedaży artykułów różnych i narzędzi. Organ prowadzący sprawę nie skorzystał również z możliwości przesłuchania strony, wynikającej z treści art. 199 O.p.
Wobec takich zarzutów zawartych w odwołaniu należy stwierdzić, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie odpowiada przepisom prawa.
Na podstawie art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Wprawdzie organ prawidłowo przywołał przepisy prawne znajdujące zastosowanie, ale brak uzasadnienia okoliczności faktycznych uzasadniających obciążenie opłatą targową.
Po pierwsze organ odwoławczy uznając zasadność wymiaru opłaty targowej nie uzasadnił wystarczająco, jakie okoliczności faktyczne potwierdziły notatki strażnika Straży Miejskiej, sporządzone kilka miesięcy po zaistnieniu zdarzeń odpowiednio 4 i 5 listopada 2015 r.
Organ odwoławczy powinien szczegółowo wyjaśnić stronie dlaczego wykaz i notatki urzędowe są dokumentami jednoznacznie potwierdzającym miejsce dokonywania sprzedaży.
Po wtóre, wobec zarzutów zawartych przez Skarżącego w odwołaniu, a dotyczących nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu, związanych z gromadzeniem dowodów, brak jest w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stosownych rozważań odnośnie podniesionych zarzutów, co – w świetle treści art. 210 § 4, art. 122 oraz art. 124 O.p. – jest naganne i może stanowić samoistną przesłankę do wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji.
Na marginesie Sąd wskazuje, że również w odpowiedzi na skargę nie odniesiono się w żaden sposób do zarzutów Skarżącego.
Rolą organu administracji publicznej jest na podstawie art. 122 O.p. podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Na podstawie art. 124 O.p. organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Wreszcie organ ma obowiązek w uzasadnieniu decyzji wskazać min. fakty, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Uzasadnienia decyzji w sprawie w żadnej mierze nie sprostały realizacji wymogów zawartych w powołanych przepisach, które organy mają obowiązek stosować w postępowaniu podatkowym prowadzonym w przedmiocie wymiaru opłaty targowej.
Należy podkreślić, że mając na uwadze treść art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę powyższe wskazania i zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim organ przesłucha w charakterze świadków strażników miejskich podejmujących czynności służbowe w dniach 1 i 22 lutego 2015 r. w okolicach ul. G. w K.
Ustalenia dowodowe poczynione w wyniku przeprowadzenia wskazanych dowodów, skonfrontowane z dotychczas zgromadzonymi w sprawie materiałami dowodowymi organ podda kompleksowej ocenie w oparciu o przepisy art. 187 i 191 O.p.
W związku z zakresem naruszenia, Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także decyzji wydanych w I instancji, poprzedzających zaskarżone decyzje, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga.
Uznając za zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego, orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło