I SA/Kr 735/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2016 r. wniosku H.C. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi H.C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. H.C. wniósł osobiście dnia 9 czerwca 2016 r. skargę adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia. Ww. decyzja została doręczona Skarżącemu 9 maja 2016 r. W skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, uzasadniony wiekiem (70 lat), stanem zdrowia i posiadaniem orzeczenia II grupy inwalidzkiej. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej po terminie. Następnie pismem procesowym z 1 sierpnia 2016 r. Skarżący podniósł, że prawdopodobnie złożył skargę w siedzibie organu 8 czerwca 2016 r. Twierdził, że urzędnik mógł pod koniec dnia 8 czerwca 2016 r. zmienić datownik na 9 czerwca 2016 r. Opisał swoją ciężką sytuację zdrowotną oraz nieprawidłowości w doręczaniu mu korespondencji z ZUS. Wniósł o przywrócenie terminu bez względu z jakiego powodu nastąpiło opóźnienie. Zarządzeniem z 29 września 2016 r. Sąd wezwał organ o wykazanie, że skarga rzeczywiście wpłynęła do organu 9 czerwca 2016 r. W piśmie z 7 października 2016 r. organ potwierdził, że skarga wpłynęła do niego zgodnie z prezentatą 9 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej: P.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 86 § 1 jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Brak choćby jednej z nich uniemożliwia zaś przywrócenie terminu. Art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. Odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy Skarżącego w uchybieniu terminu, należy zauważyć, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 r., sygn. I SA/Ka 1718/96, wszystkie orzeczenia opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. II SA/Ka 1977/00). Zatem osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. W myśl art. 53 § 1 oraz art. 54 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Odpowiadające treści tych przepisów pouczenie zostało zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak wynika z akt sprawy ww. decyzję doręczono Skarżącemu w dniu 9 maja 2016 r. Zatem ostatnim dniem trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego był dzień 8 czerwca 2016 r. Argumentacja zawarta we wniosku nie daje podstaw do uznania braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu. Nie potwierdziły się domniemania Skarżącego, by prezentatę na skardze przybito z błędną datą. Należy wskazać, że potencjalnie, ciężka choroba skarżącego jak najbardziej może stanowić okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu. Istnienie takiej choroby, jej skutki i konsekwencje wnioskodawca musi jednak uprawdopodobnić. Natomiast ugruntowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że samo oświadczenie skarżącego nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Choroba usprawiedliwia opóźnienie jedynie wówczas gdy nastąpiła nagle, wymagała leżenia w łóżku i brak było możliwości wyręczenia się osobą trzecią (por. postanowienie NSA z 26 lutego 2016 r., sygn. I OZ 118/16). Nie każda choroba stanowi przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminowi dokonania czynności procesowej, lecz jedynie taka, która rzeczywiście uniemożliwia dokonanie tej czynności. Dodać też warto, że oceniając, czy choroba usprawiedliwia uchybienie terminowi należy uwzględnić charakter czynności procesowej, w szczególności wymagany przy jej dokonaniu nakład pracy oraz stopień skomplikowania (por. postanowienie NSA z 25 listopada 2015 r. sygn. II OZ 1160/15). W szczególności, niewątpliwie trudna i poważna sytuacja zdrowotna Skarżącego, nie może uzasadniać przywrócenia terminu bez względu na powód, z jakiego nastąpiło opóźnienie. W sprawie niniejszej, wobec wskazanych okoliczności i przepisów, Sąd przyjął, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W konsekwencji Sąd uznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za nieuzasadniony i na podstawie przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.