I SA/Kr 755/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-08-13

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od skargi w sprawie podatkowej, wykazując trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że spółka posiada środki finansowe wystarczające do pokrycia wpisu od skargi, a przyznanie prawa pomocy osobom prawnym ma charakter fakultatywny i nie powinno przerzucać ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej na innych obywateli. Ponadto, ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika przez spółkę świadczy o jej zdolności do poniesienia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Spółka "I" z o.o. w K. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty 2006 r. Spółka wykazała trudną sytuację finansową, w tym stratę za poprzedni rok i zajęcie środków trwałych przez urząd skarbowy, a także prowadzenie ograniczonej działalności i zatrudnienie jednego pracownika. Na rachunku bankowym posiadała jednak kwotę 8 871,59 zł, a sprawa dotyczyła zwolnienia z wpisu od skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "I" sp. z o.o. w K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od skargi, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20.03.2012r. ,nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc luty 2006r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "I" sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od skargi, w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20.03.2012r. ,nr [...], w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc luty 2006r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów "I" sp. z o.o. w K. prowadzi działalność w zakresie m.in. usług budowlanych , handlu hurtowego i detalicznego. Kapitał zakładowy spółki wynosi 100 000 zł. a wartość środków trwałych według bilansu na dzień 31.12.2011r. wynosiła 526 399,81 zł. W roku ubiegłym spółka osiągnęła stratę w wysokości 1 199 639,36 zł. przy przychodzie na poziomie 16 875 132,53 zł. Strona skarżąca na rachunku bankowym w Banku Zachodnim WBK S.A. ma zgromadzoną kwotę 8 871,59 zł. (stan na dzień 02.07.2012r.).Posiada też konto bankowe w Banku Spółdzielczym w K. "I" sp. z o.o. w K., podnosi, iż; obecnie praktycznie zawiesiła prowadzenie działalności, zatrudnia jednego pracownika, środki trwałe i wierzytelności zostały zajęte przez Urząd Skarbowy a przeciwko niej prowadzone jest postępowanie o wypłatę zaległych roszczeń pracowniczych na łączną kwotę 110 498 zł. Podkreśla też , że niemożność poniesienia kosztów sądowych wynika z konieczności zapłaty zobowiązań podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2006r. w wysokości 1 295 898 zł. Różnica pomiędzy wysokością podatku ustalonego przez UKS a wysokością podatku zadeklarowanego przez spółkę wyniosła przy tym 1 002 973 zł. Przedmiotowa kwota została natomiast uiszczona przez skarżącą w całości a ostatnia część należności wpłacono w dniu 02.11.2011r. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia z wpisu od skargi) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010). Jeżeli skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04) Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§2 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06). Tymczasem spółka na koncie w Banku Zachodnim WBK S.A. posiada sumę 8 871,59 zł. zł. , która zupełnie swobodnie pozwala na uiszczenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie (niezależnie od tego czy liczony byłby on od kwoty 87 281 zł., czy od kwoty 33 045 zł.) Przy okazji należy podkreślić , iż przesłane przez stronę skarżącą dokumenty dotyczące operacji dokonywanych na koncie nr [...] znajdującym się w Banku Spółdzielczym Rzemiosła nie obrazują ciągłości tych operacji z ostatnich trzech miesięcy a co ważniejsze, świadczą , iż użytkownikiem tego konta jest A.S. a nie "I" sp. z o.o. w K !. Nie sposób też pominąć fakt , iż strona skarżąca jest reprezentowana przez adwokata, co niewątpliwie stanowi dla niej dodatkowe obciążenie finansowe. Zgodnie natomiast z art. 50 § 1 w/w ustawy uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zatem ustawa nie nakłada na wnoszącego skargę do sądu spełnienia przesłanki sporządzenia i wniesienia jej przez profesjonalnego pełnomocnika, jak to się dzieje w przypadku skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika więc, że skoro spółka ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika na etapie postępowania, na którym może występować sama to jest także w stanie ponieść koszty wpisu sądowego. (por. postanowienie NSA z dnia 21.06.2010r., sygn. akt I FZ 73/2010). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz przesłanki przyznania prawa pomocy osobom prawnym stwierdzić należy, iż zwolnienie strony skarżącej z wpisu od skargi byłoby niezasadne. W związku z tym, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło