I SA/Kr 768/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 11 września 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30.03.2012r., znak : [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek L.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30.03.2012r., znak : [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" L.O. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Matka otrzymuje rentę w wysokości 900 zł., która jest częściowo zajęta przez komornika. Wnioskodawca korzysta z pomocy apteki darów i fundacji kościelnych. Pomoc ta dotyczy zakupu leków i szacowana jest przez niego na kwotę ok. 180 zł. L.O. podnosi , iż nie stać go na poniesienie kosztów sądowych i prawnika a nieruchomość należąca do niego została sprzedana w wyniku postępowania egzekucyjnego. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06). Orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi więc dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków, żeby uznać je za konieczne lub za zbędne. Brak danych w tym zakresie lub ich niepełność skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy, nawet w części. Trzeba bowiem podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w rzeczywistości przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa ,z których pokrywa się koszty sądowe czy koszty wynagrodzenia pełnomocnika w razie przyznania prawa pomocy. (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Stąd też analiza sytuacji strony skarżącej musi być tak wnikliwa. W niniejszej sprawie, zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych L. O. Stąd też został on wezwany do przedłożenia; - spisu jego miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami (uwzględniającego koszty leków), - oświadczenia określającego w jakich wysokościach otrzymywana jest pomoc od organizacji kościelnych, - dowodu przekazu lub przelewu renty matki, za ostatni miesiąc, - oświadczenia określającego gdzie mieszka żona i dzieci L. O. - oświadczenia określającego czy żona i dzieci L. O. uzyskują jakieś dochody, uwzględniającego ich wysokość, wraz z odpowiednimi zaświadczeniami informującymi o wysokości tych dochodów, - zeznań podatkowych za 2011r. L. O., jego żony , matki i dzieci, - spisu posiadanych przez L. O. nieruchomości wraz z podaniem ich wielkości i położenia oraz odpisami z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopiami) na tą okoliczność, - wyciągów z kont bankowych L. O., jego żony , matki i dzieci, obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, - wyciągów z lokat bankowych L. O., jego żony , matki i dzieci, - zaświadczenia z właściwego Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych przez L. O. samochodach (obejmującego ich markę i rok produkcji) lub o ich braku, Przedmiotowe wezwanie nie zostało podjęte przez L. O., mimo dwukrotnego awizowania (pierwsze miało miejsce dnia 26.06.2012r. ). W związku z tym, na podstawie art. 73§4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwanie to należy uznać za skutecznie doręczone (fikcja prawna doręczenia) z upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu, o którym mowa w art. 73§1 w/w ustawy, tj. dnia 10.07.2012r. Wyznaczony siedmiodniowy termin, w tym przypadku, minął zatem dnia 17.07.2012r. Strona skarżąca nie wypełniła jednak do tej pory nałożonego obowiązku. Nie przysłała bowiem wymaganych dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jej sytuacji finansowej. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach. (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn.akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). W związku z powyższym przedmiotowy wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270).