I SA/Kr 788/18
WyrokWSA w Krakowie2019-01-10
Skład orzekający: Wiesław Kuśnierz, Waldemar Michaldo, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał wniosek strony o rozłożenie na raty należności pieniężnej, uwzględniając jedynie przesłankę interesu publicznego i pomijając analizę interesu strony oraz jej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, 77 § 1, 8, 11 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i nieodniesienie się do zarzutów odwołania dotyczących rozłożenia należności na raty. Skupienie się wyłącznie na przesłance interesu publicznego i pominięcie analizy ważnego interesu strony, w tym jej sytuacji finansowej i wysokości minimum socjalnego, stanowiło naruszenie prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o umorzenie lub rozłożenie na raty należności pieniężnej, powołując się na trudną sytuację finansową i niską emeryturę. Organ I instancji odmówił umorzenia, ale rozłożył należność na 10 rat. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając brak przesłanek do umorzenia i nie analizując szerzej kwestii rozłożenia na raty. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy, błąd w ustaleniach faktycznych i pominięcie wysokości minimum socjalnego przy ustalaniu rat.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 maja 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant: Specjalista Małgorzata Kruszec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję
Pismem z dnia 6 lutego 2018 r. strona złożyła wniosek o umorzenie, ewentualnie rozłożenie na raty należności pieniężnej wynikającej z decyzji administracyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 grudnia 2013 r., utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 kwietnia 2014 r.
W treści wniosku wskazała na wysokie koszty utrzymania, przy wysokości miesięcznej emerytury w wielkości [...] złotych. Do wniosku strona załączyła kopię aktu notarialnego, kopię umowy o rozłożeniu na raty płatności należności nr [...], kopię decyzji o przyznaniu emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 grudnia 2017 r., dowody uiszczenia opłat z tytułu wieczystego użytkowania gruntów gminy, nabycia prawa własności, prawa użytkowania wieczystego, bieżących rachunków tj. prądu, gazu, czynszu za mieszkanie.
Pismem z dnia 13 lutego 2018 r. M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych w postaci uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości [...] złotych oraz przesłania wszelkich dokumentów poświadczających trudną sytuację finansową.
W odpowiedzi strona przesłała oświadczenie o dochodach uzyskanych w 2017r. kopię informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2017 oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości [...] złotych.
Dnia 13 marca 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...], którą odmówił umorzenia należności pieniężnej i jednocześnie rozłożył na 10 rat płatnych po [...] złotych należności pieniężnej nałożonej decyzją M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 grudnia 2013 r., utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 kwietnia 2014 r.
Pismem z dnia 29 marca 2018 r. strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o rozłożenia należności pieniężnej na 100 miesięcznych rat, każda płatna po [...] złotych. Skarżący poinformowała, że wysokość orzeczonych przez organ I instancji rat tj. płatnych po [...] złotych każda nie pozwala mu na terminową zapłatę należności. Organ I instancji pominął bowiem w swoje analizie wysokość minimum socjalnego, które dla gospodarstw emeryckich wynosi [...] złotych (dowód: informacja o poziomie minimum socjalnego w 2016). Strona informuje, że obecnie pozostaje w gospodarstwie domowym z żoną, której miesięczny przychód to [...] złotych. Razem dysponują kwotą w wielkości [...] złotych, a obowiązek zapłaty miesięcznie kwoty [...]złotych spowoduje pozostanie poniżej minimum socjalnego. Skarżący wskazała na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2015 r. o sygn. akt. K 21/14. W wyroku stwierdzono, że sprzecznym jest pobieranie podatku od osób nie posiadających środków potrzebnych do funkcjonowania w społeczeństwie. Strona informuje, że obowiązek zapłaty należności w ratach ustalonych przez organ I instancji prowadzi do sytuacji, gdy funkcjonować będzie poniżej granicy minimum socjalnego, a konsekwencje dotkną również żonę, z którą prowadzi gospodarstwo domowe.
Decyzją z dnia 11 maja 2018 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD ) utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zwrócił uwagę , że kara pieniężna została nałożona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego . Jednocześnie poniósł , że w jego ocenie trudno w przedmiotowej sprawie dopatrzyć się przesłanek umożliwiających umorzenia należności pieniężnej.
Organ podkreślił , że wniosek o umorzenie należności pieniężnej w całości powinien być szczegółowo umotywowany. W ocenie GITD trudno w mniejszej sprawie dopatrzyć się przesłanek umożliwiających umorzenie przedmiotowej należności w całości.
Nie przemawiają za tym ani możliwości finansowe dłużnika, ani ważny interes publiczny. Nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanych, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też -w konsekwencji, z koniecznością sięgania po pomoc społeczną (III SA/Po 1780/13). W przedmiotowej sprawie w ocenie organu realizacja potrzeb bytowych zobowiązanego nie jest zagrożona. Tymczasem stronie przysługuje stała miesięczna emerytura w wysokości [...] złotych, co wynika z decyzji o przyznaniu emerytury z dnia 5 grudnia 2017 r.
Zgodnie z przepisem art. 189k § 1 k.p.a. wniosek strony może być uwzględniony w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony. Nie ma wątpliwości co do tego, że zastosowanie ulgi jest instytucją wyjątkową, odstępstwem od zasady regulowania należności w terminach płatności.
Zwrócono uwagę , że wydając rozstrzygnięcie, Główny Inspektor Transportu Drogowego oparł się wyłącznie na dokumentacji przedstawionej przez stronę, nie gromadząc z urzędu żadnej innej dokumentacji. Ustalenie pewnych faktów, zwłaszcza tych, o których wie wyłącznie strona, pozostaje poza zakresem możliwości organu. Strona została wezwana do dostarczenia wszelkich dokumentów poświadczających trudną sytuację finansową.
Zauważono też , że strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a z treści odwołania wynika, że razem uzyskują miesięcznie dochód w wysokości [...] złotych. Na kwotę ta składa się [...] złotych emerytury strony i [...] złotych przychodu żony. Z treści informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2017 r. wynika, że z prowadzonej działalności gospodarczej strona również uzyskuje dochody, które w 2017 roku wynosiły [...] zł.
Z wniosku z dnia 6 lutego 2018 r. o umorzenie należności pieniężnej ewentualnie rozłożenie na raty wynika, ze łącznie strona w związku z utrzymaniem miesięcznie wydaje [...] złotych z tytułu opłat za telewizję, [...] złotych z tytułu opłat za telefon, [...] złotych z tytułu czynszu za mieszkanie, [...] złotych z tytułu opłat na fundusz remontowy, [...] złotych opłata dwumiesięczna z tytułu rachunku za gaz (miesięcznie ok. [...] złotych), [...] złotych z tytułu opłat za prąd, [...] złotych półroczne opłaty z tytułu wykupu mieszkania kwaterunkowego (miesięcznie ok. [...] złotych), 139,11 rocznie z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste (miesięcznie ok. [...] złotych), [...] złotych wydatków na leki, [...] złotych wydatków na paliwo, [...] złotych wydatków na żywność. Łącznie strona ponosi wydatki miesięczne w kwocie ok. [...] złotych.
Zaskarżoną decyzją organ I instancji postanowił o rozłożeniu na raty należności pieniężnej na 10 rat płatnych po [...] złotych.
Instytucja rozłożenia na raty należności pieniężnej powoduje przesuniecie terminu płatności na datę późniejszą z jednoczesnym podziałem kwoty należności świadczenia na części i ustaleniu dla każdej części innego terminu płatności.
Ponadto organ zwrócił uwagę na datę nałożenia kary pieniężnej. Od 2013 r. strona miała świadomość ciążącego na niej zobowiązania, a zatem powinna ona czynić pewne oszczędności, które byłyby przeznaczone na poczet kary pieniężnej.
Tam, gdzie przepisy nakładają na osoby fizyczne i prawne pewne obowiązki, powinien znaleźć się również przepis określający konsekwencję niespełnienia takiego obowiązku. Brak stosownej sankcji powoduje, że przepis staje się martwy, a niespełnianie obowiązków nagminne. W wyroku z dnia 18 kwietnia 2000 r. sygn. K. 23/99 Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, iż stosowanie sankcji administracyjnych o charakterze pieniężnym stanowi co prawda przejaw władczej ingerencji państwa w sferę praw majątkowych jednostki, ale jednocześnie podkreślił, że ingerencja ta stanowi sankcję niezgodnego z prawem zachowania danego podmiotu. Kara pieniężna wiąże się zawsze z niewypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę wymogów, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego, a jej uiszczenie ma spełniać funkcję represyjne - prewencyjną; ma na celu wymuszenie na ukaranym przestrzeganie przepisów prawa oraz ma być dolegliwa dla ukaranego.
W ocenie organu brak w niniejszej sprawie jest przesłanki interesu publicznego do rozłożenia kary pieniężnej według żądania strony w odwołaniu od decyzji. Organ podkreślił, iż poza wyjątkowymi i szczególnymi wypadkami nie należy dopuszczać do sytuacji w której mogłoby powstać społeczne przekonanie, że naruszenie przepisów prawa nie pociąga za sobą dotkliwych konsekwencji finansowych.
Ponadto organ zwrócił uwagę, że kara pieniężna ze swej natury jest dolegliwością mającą przede wszystkim charakter prewencyjny. Z jednej strony wymusza na ukaranym działania zgodne z obowiązującymi przepisami, z drugiej natomiast zapewnia realizację wykonawcze - zarządzających zadań administracji.
W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie zdaniem organu nie zaistniały okoliczności uzasadniające udzielenie stronie wnioskowanej w odwołaniu ulgi.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił:
- nierozpoznanie istoty sprawy,
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że wykonanie decyzji organu I Instancji nie zagraża istotnym interesom zobowiązanego w szczególności potrzeb bytowych obowiązanego oraz członków jego rodziny,
- pominięcie wysokości minimum socjalnego i egzystencjonalnego przy ustalaniu wysokości rat.
W uzasadnieniu podniesiono , że decyzja organu pierwszej instancji została zaskarżona w części ilości i wysokości rat . Skarżący podkreślił , że nie zaskarżył decyzji w części dotyczącej odmowy umorzenia należności. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy analizuje natomiast możliwość umorzenia kary pieniężnej . Organ odwoławczy nie odniósł się natomiast do argumentów odnoszących się do możliwości rozłożenia na raty składanych we wniosku o rozłożeniu na raty jak i w odwołaniu. Zwrócono uwagę, że przychód Skarżącego wynosi [...] zł. miesięcznie a jedocześnie ma płacić [...] zł raty, to pozostaje mu [...] miesięcznie . Kwota ta nie wystarcza na przeżycie, zagraża realizacji podstawowych potrzeb bytowych. Nie jest on w stanie utrzymać się za takie pieniądze. Obowiązek zapłaty [...] zł zepchnie go poniżej poziomu egzystencji .
Jednoczenie zwrócono uwagę , że organ nie odniósł się argumentów z wyroku trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2015 r. sygn.. akt K 21/14
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j Dz. U. z 2018 r., poz. 2107.), stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził bowiem, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Podstawę prawną do udzielenia ulgi w zakresie kary pieniężnej jest art. 189k §1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez:
1)odroczenie terminu wykonania administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty;
2)odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty;
3)umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części;
4)umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub części.
Z powyższego przepisu wynika, że postępowanie w sprawie odroczenia, rozłożenia na raty bądź umorzenia należności podatkowych jest postępowaniem wszczynanym na wniosek podatnika.
To wniosek podatnika zakreśla zatem przedmiot i zakres postępowania. Organ podatkowy jest związany treścią wniosku w tym sensie, że nie może zastosować innej ulgi niż ta, o którą prosi podatnik. Jeżeli podatnik wnosi o rozłożenie na raty, organ podatkowy nie może zastosować odroczenia terminu płatności podatku czy też - chociaż jest to rozwiązanie korzystniejsze dla podatnika - umorzyć zaległości podatkowej. Podobnie rzecz ma się w sytuacji, gdy z wniosku podatnika wynika, że chce on umorzenia zaległości w części - organ podatkowy nie może wyjść poza granice wniosku i umorzyć zaległość w całości. Przyznając ulgę, organ może natomiast nie uwzględnić wniosku w całości i np. skrócić termin odroczenia wskazany we wniosku czy też umorzyć zaległości w kwocie niższej niż wnioskowana.
Użyte w ww. art. 189k § 1 k.p.a. sformułowanie "może udzielić ulg" w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie umorzenia zaległej kary lub rozłożenia jej na raty ości podatkowych przy rozpatrywaniu takiej sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia, korzysta z tzw. swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ w przypadku stwierdzenia przesłanek określonych w tym przepisie może uwzględnić wniosek ale też może odmówić jego uwzględnienia.
Tzw. uznanie administracyjne, o którym mowa w ww. art. 189k § 1 k.p.a. sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie zobowiązuje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku.
Artykuł 189 § 1 k.p.a nie uzależnia możliwości umorzenia zaległości podatkowej od złej sytuacji finansowej i materialnej podatnika. Jedną z dwóch przesłanek udzielenia tej ulgi jest "ważny interes podatnika". Pojęcie to jest zdecydowanie szersze. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem niedookreślonym wymaga od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu podatnika. Organ, oceniając możliwość zastosowania ulgi, musi wziąć pod uwagę nie tylko aktualną sytuację materialną i finansową podatnika, ale także jego działania z przeszłości. Pomimo drugorzędnego znaczenia tych działań dla oceny "ważnego interesu podatnika" nie mogą one zostać pominięte. Tylko w ten sposób można uniknąć sytuacji, w której podatnik poprzez swoje zachowanie celowo lub nieświadomie doprowadza do sytuacji, w której zasada powszechności opodatkowania ulega wyłączeniu.
Sąd wskazuje, że dlatego zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzji uznaniowej stawia się szczególnie wymagania. Z treści takiej decyzji musi bowiem wynikać, że decyzja, w odniesieniu do żądania Strony, nie nosi cech dowolności.
Szczególnie duże wymagania stawia się uzasadnieniu decyzji opartej na przepisach prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia. Wobec powyższego organ ma szczególny obowiązek zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy, dokonać jego oceny, wskazać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł i dokonać oceny stanu faktycznego w świetle przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji (por. wyroki NSA z 27 lutego 1998 r. – III SA 395/97; z 8 września 1998 r. – IV SA 893/97).
Sąd w niniejszym postępowaniu podziela zarazem pogląd wyrażany w orzecznictwie, zgodnie z którym "(...) przyznanie organowi dyskrecjonalnych uprawnień nie oznacza zupełnej dowolności w podejmowaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego. W ocenie rozpatrującego niniejszą sprawę składu orzekającego, z istoty art. 67a § 1 O.p. ( przepis będący odpowiednikiem art. 189k § 1 k.p.a. ) wynika, że sąd administracyjny nie może zobowiązać organu podatkowego do wydania decyzji o umorzeniu bądź odmowie umorzenia zaległości podatkowej (w przypadku stwierdzenia istnienia co najmniej jednej z przesłanek). Nie może też oceniać kryteriów przyjętych przez organ, a uzasadniających wybór opcji decyzyjnej. Poza zakresem sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli administracji publicznej nie mogą jednakowoż pozostawać przypadki korzystania przez organy z przyznanej im kompetencji w sposób woluntarystyczny, zupełnie nieracjonalny lub sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi. Można zatem mówić, że są pewne granice uznania administracyjnego, w obrębie których może poruszać się organ podatkowy, podejmując decyzję w następstwie wystąpienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", o których mowa w art. 67a § 1 O.p. Przekroczenie tych granic ma m.in. miejsce wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został: (-) z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości; (-) wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych (bagatelnych) lub nieracjonalnych; (-) na podstawie fałszywych przesłanek (argumentów, które są nieprawdziwe). Wyłączenie z zakresu kontroli sądowo-administracyjnej decyzji uznaniowych obarczonych takimi wadami, stanowiłoby realne ograniczenie drogi sądowej, która umożliwiać ma przecież również podatnikom dochodzenie naruszonych w sposób oczywisty praw (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). (...) Najogólniej rzecz biorąc, spełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika wiąże się z istnieniem po jego stronie szczególnych powodów, powodujących że żądanie pełnej i terminowej zapłaty podatku może zachwiać podstawami egzystencji podatnika i (lub) osób zależnych od niego.
Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający aprobuje również pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 31/08, że pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia). W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie kary pieniężnej szczególny nacisk winien być położony właśnie na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika." (por wyrok z 2 marca 2016 r. II FSK 2474/15, CBOSA).
Ponadto organ powinien uwzględnić, iż każde rozstrzygnięcie podejmowane w ramach uznania administracyjnego powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, żeby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją, nie zaś efektem choćby ograniczonego woluntaryzmu (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 393/12). Organ działając w ramach uznania winien również baczyć, iż wprawdzie instytucja umorzenia powinna być stosowana wyjątkowo, jednakże okoliczność ta nie może prowadzić do praktycznego wyeliminowania stosowania tej instytucji, uczynienia jej instytucją martwą, poprzez ogólnikowe powoływanie się tylko na określone kategorie prawne, bez dokonywania rzetelnej oceny ich występowania w konkretnej sprawie. W niniejszej sprawie Organ odwoławczy ww. przestawionym wymaganiom nie sprostał, dopuszczając się naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jak i art. 8 i 11 k.p.a.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy , że znaczna część kontroli decyzji organu I instancji została poświęcona kwestii zasadności odmowy umorzenia kary pieniężnej. Jest to o tyle istotne, że pomimo, iż Skarżący nie kwestionował decyzji organu I instancji w tej części , to zasadniczym celem postępowania odwoławczego jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu pierwszej instancji. Zauważyć bowiem należy, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej uprzednio decyzją organu I instancji, poprzez dokonanie oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione, jak i sprawdzenie, czy decyzja ta jest prawidłowa. Postępowanie odwoławcze jest postępowaniem merytorycznym, dlatego do obowiązków organu II instancji należy przeprowadzenie postępowania dowodowego, gdyż istotą postępowania odwoławczego w ramach procedury administracyjnej jest ponowne rozpatrzenie całej sprawy, a nie tylko wybranych jej aspektów.
Niemniej jednak z uwagi na fakt, że postepowanie w sprawie ulg jest postepowaniem na wniosek strony, która w odwołaniu kontestowała jedynie wysokość i ilość rat, organ odwoławczy winien przede wszystkim skupić się na tej kwestii. Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ ograniczył się do enigmatycznego a jednocześnie kategorycznego stwierdzenia, iż brak jest przesłanki interesu publicznego do rozłożenia kary pieniężnej według żądania strony i kwestii tej szerzej nie uzasadnił . Nie przeanalizował w ogóle tzw. interesu strony jak i nie odniósł się do podnoszonej przez Skarżącego kwestii wysokości raty, której zapłacenie pozbawi go możliwości egzystencji. Skarżący powołał się w tym zakresie na dane statystyczne, które przewidują określone minimum socjalne. Organ odwoławczy natomiast twierdząc, że to strona powinna dostarczyć odpowiednie dowody wskazujące poziom ponoszonych przez stronę wydatków, uznał jednak dane przedstawione przez Skarżącego zgodnie z którymi poziom wydatków kształtuje się na poziomie [...] zł. Z kolei stały dochód Skarżącego i jego żony wynosi [...] zł. Wynika z tego , że Skarżący może dysponować jedynie kwotą [...]zł. wolnych środków , czyli jeszcze, mniejszą niż to wykazuje Skarżący w skardze. Jednak w decyzji organu II instancji kwestie te całkowicie pominięto jak i nie wyjaśniono dlaczego rata w wysokości 1000 miesięcznie nie godzi w ważny interes strony, zgodnie z dyrektywami art. 189k§ 1 k.p.a
W ocenie Sądu, nietrafiona jest zawarta w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji analiza stanu faktycznego sprawy, która pozwala na stwierdzenie, że z punktu widzenia interesu publicznego korzystniejsze jest rozłożenie kary pieniężnej na tylko 10 rat, ponieważ, w braku dalszego, wnikliwego uzasadnienia, sugeruje Skarżącemu zrównanie interesu publicznego z interesem fiskalnym, instytucji rodzajowo odmiennych.
Analiza akt sprawy wykazuje zatem , że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania. W orzecznictwie podkreśla się, że nieustosunkowanie się przez organ do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 K.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014r., sygn. akt II GSK 1758/12, publ. LEX nr 1495108). W orzecznictwie wyrażono również pogląd, że to organ administracji winien wnikliwie rozpatrzeć wszystkie okoliczności sprawy, podejmując w tym celu wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.). Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawej, co wypływa również z zasady wyrażonej w art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy). Na postawie art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W niniejszej sprawie GITD naruszył przepisy procedury administracyjnej określone w art. 7, 77 § 1, 8 i 11 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., które w konsekwencji spowodowało również naruszenie art. 138 1 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu, dokonując szczegółowej analizy sytuacji Skarżącego w świetle przesłanek zawartych w art. 189k§ 1 k.p.a. biorąc pod uwagę nie tylko ważny interes publiczny ale również ważny interes strony, jak również odniesie się zarzutów zaprezentowanych w dowołaniu.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 2018, poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło