I SA/Kr 79/15

WyrokWSA w Krakowie2015-03-12

Skład orzekający: Ewa Michna, Grażyna Firek, Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy oraz możliwość egzekucji należności?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Nie stwierdzono całkowitej nieściągalności zobowiązań, a sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy, mimo potrąceń komorniczych i kosztów utrzymania, nie uzasadniała umorzenia, gdyż pozostawała kwota do dyspozycji przekraczała minimum egzystencji i istniała możliwość egzekucji z wynagrodzenia.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T.N. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, a także o zmniejszenie rat i umorzenie odsetek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności, możliwość egzekucji z wynagrodzenia oraz brak spełnienia przesłanek z rozporządzenia wykonawczego dotyczących trudnej sytuacji życiowej i majątkowej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał decyzję w mocy, dokonując szczegółowej analizy dochodów i wydatków wnioskodawcy. Wnioskodawca zaskarżył decyzję, zarzucając jej niesprawiedliwość i nieuwzględnienie jego rzeczywistej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 79/15 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r., sprawy ze skargi T.N., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 17 listopada 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, - s k a r g ę o d d a l a - We wniosku z dnia 15 lipca 2014 r. złożonym do Oddziału ZUS TN. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. W przedmiotowym piśmie zawarł także żądanie zmniejszenia wysokości rat, jak również wniósł o ewentualne rozważenie innych rozwiązań sprawy, polegających na umorzeniu odsetek naliczonych od zaległych składek lub przekazaniu składek emerytalnych za 2013 r. na pokrycie zadłużenia figurującego na koncie ubezpieczenia zdrowotnego. Po przeprowadzonym postępowaniu, w oparciu o art. 83 ust. 1 pkt. 3 w związku z art. 28 oraz 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,(Dz.U. z 2013 r. poz.1442 ze zm.) decyzją z dnia 10 września 2014r., znak: [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych, odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Po przywołaniu treści art. 28 ust.3 cyt. ustawy organ stwierdził, że w odniesieniu do wnioskodawcy nie można definitywnie stwierdzić braku majątku podlegającego egzekucji, bowiem takiego stwierdzenia dokonuje organ, który postępowanie egzekucyjne prowadzi, a dotychczas takie postępowanie nie zostało wszczęte, ponieważ zadłużenie jest spłacane w ramach zawartej w dniu 13 czerwca 2013 r. umowy o rozłożeniu na raty spłaty należności z tytułu składek. Organ stwierdził też, iż wnioskodawca jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i pobiera wynagrodzenie, więc przedmiotowe należności z tytułu składek mogą zostać skutecznie wyegzekwowane z tego prawa majątkowego. W tej sytuacji organ stwierdził , że wskazane wyżej przesłanki z art. 28 ust. 3 cyt. ustawy w nin. sprawie nie zachodzą tzn. nie zachodzi całkowita nieściągalność. Następnie organ przywołał § 3 rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141 poz.1365), po czym wskazał, że w odniesieniu do wnioskodawcy żadna z przesłanek określonych w tym przepisie nie zachodzi. Wnioskodawca jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie, które za okres od 03.2014 r. do 05. 2014 r. netto wyniosło 5.938,43 zł, z którego dokonywane są potrącenia przez Komornika Sądowego średniomiesięcznie po 2.835,88 zł. Zatem średnia miesięczna kwota jaka pozostaje do dyspozycji wnioskodawcy przekracza kwotę 3.000,00 zł. Ponadto na podstawie danych zaewidencjonowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym organ ustalił, że systematycznie, co drogi miesiąc następuje wzrost wynagrodzenia wnioskodawcy. I tak w raportach ZUS RCA za 01.2014 r. , 03.2014 r., 05.2014 r., 07.2014 r. pracodawca wykazał wynagrodzenie brutto w kwocie po 6.576,00 zł., natomiast w raportach za 02.2014 r. w kwocie 15.096,78 zł., za 04.2014 r. w kwocie 12.110,72 zł, za 06.2014 r. w kwocie 11.113,44 zł, co ewidentnie świadczy, że wzrost wynagrodzenia w kwietniu nie był incydentalny , jak twierdził wnioskodawca. Taka sama sytuacja miała w 2013 r. Ponadto organ ustalił, że wnioskodawca mieszka w domu będącym własnością żony, z którą prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe, pokrywając połowę kosztów związanych z jego utrzymaniem w wysokości 470,00 zł. Ponadto wnioskodawca ponosi stałe miesięczne wydatki związane z dojazdem do pracy w kwocie 120,00 zł., jak również płaci ratę w ZUS około 690,00 zł., co łącznie wynosi 1.280,00 zł. Z przedstawionych powyżej wyliczeń , po odjęciu zobowiązań pozostaje do dyspozycji wnioskodawcy kwota około 1.800,00 zł.. W tej zaś sytuacji, zd. organu, opłacenie składek nie zagrozi egzystencji wnioskodawcy, ponieważ pozostająca kwota jest znacznie wyższa niż określone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych minimum. Również argument, że z wynagrodzenia dokonywane są potracenia przez Komornika Sądowego, nie stanowi w ocenie organu, w świetle cyt. przepisów podstawy do umorzenia składek , ponieważ w przypadku egzekucji z wynagrodzenia ustawodawca określił kwotę wolną od potrąceń, zatem nie zachodzi obawa, że wnioskodawca zostanie pozbawiony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ wskazał nadto, że wnioskodawca nie poniósł strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, ani nie udowodnił braku możliwości uzyskiwania dochodu z uwagi na zły stan zdrowia, jak również nie sprawuje opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, uniemożliwiającej uzyskiwanie dochodu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne T. N. zakwestionował prawidłowość dokonanej przez organ pierwszej instancji oceny przedstawionych okoliczności, jak również nadmienił iż rozstrzygając odmownie wniosek o umorzenie należności z tytułu składek, organ nie uwzględnił zaproponowanego alternatywnego rozwiązania - tj. umorzenia odsetek. Ponadto wnioskodawca zakwestionował sposób rozstrzygnięcia wniosku o zmianę warunków umowy o ratalną spłatę zadłużenia z tytułu składek. Przedstawiona we wniosku argumentacja uzasadnia, zdaniem wnioskodawcy, umorzenie należności oraz podkreślił, że obecna sytuacja finansowa i rodzinna uniemożliwia spłatę zobowiązań, co zasługuje na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie art. 83 ust.4 oraz art. 28, 32 i art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.) organ utrzymał w mocy decyzję z dnia 10 września 2014 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ dokonał identycznych jak poprzednio ustaleń faktycznych , dochodząc do identycznych wniosków o braku całkowitej nieściągalności oraz niespełnieniu przesłanek z § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Z uwagi na zakwestionowanie analizy możliwości płatniczych za okres od 03.2014r. do 05.2014r., poddano dodatkowej analizie dłuższy przedział czasowy, tj. od 01.2014r. do 09.2014r. uwzględniając wszystkie dochody wnioskodawcy z tytułu umowy o pracę. Uzyskano informację, która potwierdza, iż do dyspozycji T.N., średniomiesięcznie pozostawała kwota 6.504,69 zł netto, która nie obejmuje dochodów z tyt. prowadzonej działalności gospodarczej, co świadczy, iż w tym przypadku nie można stwierdzić, że umorzenie należności z tytułu składek czy choćby z tytułu odsetek za zwłokę, jak również zmniejszenie wysokości rat układu ratalnego, znajduje uzasadnienie. Dalej organ stwierdził, ze niewątpliwie kłopoty finansowe na które się wnioskodawca powołuje - związane z brakiem klientów, mogą mieć niekorzystny wpływ na kondycję finansową, jednakże nie zostały poparte w niniejszym postępowaniu żadną nową dokumentacją, która przemawiałaby za zmianą zajętego stanowiska. Organ wskazał także, iż nie bez znaczenia jest także fakt, że z dniem 31 sierpnia 2014r. wnioskodawca zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to, że nie jest wykluczone jej podjęcie w przyszłości, co wiązać się może z możliwością uzyskiwania dochodów i poprawą sytuacji finansowej w przyszłości. Dodatkowo z zapisów znajdujących się w zbiorach Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że "przeważającą działalnością gospodarczą" wg PKD było "pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania". Oznacza to, że zakładając firmę oraz w trakcie jej prowadzenia wnioskodawca dysponował wymaganą fachową, merytoryczną wiedzą w tym zakresie. Organ zaznaczył, iż nieopłacone należności ZUS jako zobowiązania publicznoprawne podlegają z mocy prawa szczególnej ochronie, a zatem co do zasady winny być regulowane w pierwszej kolejności. Podnoszony w piśmie z dnia 24 września 2014r. zarzut, iż wydając zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę zasugerowanego rozwiązania, iż w przypadku odmowy umorzenia należności z tytułu składek, winien rozważyć możliwość umorzenia odsetek za zwłokę – zd. organu, także nie zasługuje na uwzględnienie. Zacytowany w piśmie wyrok Sądu Najwyższego ma charakter incydentalny i nie odnosi się do sytuacji istniejącej w przypadku wnioskodawcy. Sąd Najwyższy wydając w dniu 7 kwietnia 2006 r. wyrok o treści "... każda należność z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne może być umorzona w całości lub w części ... " oparł się na art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, który wyraźnie stanowi, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust.2-4. A więc, zgodnie z zapisem art. 28 ust. 2. " ... należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a ... " Na zakończenie rozważań organ podkreślił, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności składkowych jest decyzją o uznaniowym charakterze, a przepis prawa, w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek, pozwala organowi wydającemu decyzję dokonać wyboru konsekwencji prawnych powstałej sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. W skardze od powyżej decyzji złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T.N. zarzucił, że decyzja ta jest niesprawiedliwa i nie wypływa z jego rzeczywistej sytuacji, zaś jego kolejne próby uregulowania sprawy nie kończyły się powodzeniem. ZUS nie przyjmował do wiadomości żadnych jego działań, które mogłyby urealnić sposób rozliczenia zaległych składek. Skarżący zarzucił, że organ przyjął za podstawę kwotę netto zarobków, podczas gdy istniały obciążenia alimentacyjne i inne, które popychały skarżącego w całkowitą ruinę. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy przepisu § 1 pkt 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. nr 163, poz. 1016). Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. nr 270 z późn. zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 z późn. zm.), jak również art. 28 ust. 3a cytowanej ustawy oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 143, poz. 1365). Zgodnie zatem z art. 28 ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego artykułu w pkt od 1 do 6. W stosunku do płatników składek będących jednocześnie osobami ubezpieczonymi przepis art. 28 ust. 3a powołanej wyżej ustawy wprowadził wyjątek od zasady całkowitej nieściągalności. Zgodnie z jego brzmieniem należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane przez Zakład, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Z kolei odnoszący się do takich sytuacji przepis § 3 ust. 1 wskazywanego rozporządzenia wykonawczego stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Ustawodawca postanowił zatem, że umorzeniu w oparciu o wskazaną wyżej podstawę prawną podlegają jedynie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących płatnikami składek. Chodzi wiec tylko o należności przysługujące Zakładowi od płatnika z tytułu jego ubezpieczenia, nie ubezpieczenia pracowników. Przy czym podnieść należy, że w art. 24 ust. 2 ustawy ubezpieczeniowej wskazano, iż pojęciem "należności z tytułu składek" objęte są składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata. Dlatego też powołane wyżej przepisy dotyczące instytucji umorzenia zastosowanie mają także do odsetek za zwłokę od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne czy zdrowotne. Na uwadze należy mieć też treść art. 32 tejże ustawy, który z kolei do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie stosowania umorzeń nakazuje stosowanie odpowiednie przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (w tym również odsetek od tych należności) jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie składek (odsetek) został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych (w tym także odsetek od tych należności) jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07, LEX nr 471116). W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, Sąd nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. W pierwszym rzędzie należy przyznać rację organowi , że w stosunku do skarżącego nie można mówić o spełnieniu przesłanki całkowitej nieściągalności. Zamknięty katalog przypadków całkowitej nieściągalności zawiera art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten stanowi, że całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Analiza ww. przepisu prowadzi do wniosku, że żadna z wymienionych przesłanek nie ma zastosowania względem skarżącego. Wskazać bowiem należy, że płatnik odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Ponadto obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Na gruncie niniejszej sprawy organ rentowy wskazał, że z uwagi na zawartą umowę o rozłożeniu na raty spłaty należności z tytułu składek - dotychczas żaden organ egzekucyjny nie prowadził postępowania zmierzającego do wyegzekwowania należności, a tym samym nie mógł stwierdzić, iż w sprawie - po stronie dłużnika - występuje brak majątku stanowiącego ewentualne źródło dochodzenia należności ZUS. Ponadto prawidłowo także stwierdzono, że skarżący jest zatrudniony na umowę o pracę, pobierając z tego tytułu wynagrodzenie. Tym samym zaś istnieje możliwość egzekucji zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne z tego prawa majątkowego. W tym też stanie rzeczy analiza zebranych w sprawie dowodów musiała prowadzić do stwierdzenia, iż w okolicznościach nin. sprawy nie występuje całkowita nieściągalność . Zatem w zaskarżonej decyzji słusznie rozstrzygnięto o braku przesłanki warunkującej podjęcie decyzji w zakresie umorzenia. Organ słusznie wskazał (także w kontekście przesłanek z rozporządzenia wykonawczego), że sytuacja życiowa i materialna skarżącego także nie daje podstaw do umorzenia zaległych należności . Skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie, które za okres od 03.2014 r. do 05. 2014 r. netto wyniosło 5.938,43 zł, z którego dokonywane są potrącenia przez Komornika Sądowego średniomiesięcznie po 2.835,88 zł. Zatem średnia miesięczna kwota jaka pozostaje do dyspozycji wnioskodawcy przekracza kwotę 3.000,00 zł. Ponadto na podstawie danych zaewidencjonowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym organ ustalił, że systematycznie, co drogi miesiąc następuje wzrost wynagrodzenia wnioskodawcy. I tak w raportach ZUS RCA za 01.2014 r. , 03.2014 r., 05.2014 r., 07.2014 r. pracodawca wykazał wynagrodzenie brutto w kwocie po 6.576,00 zł., natomiast w raportach za 02.2014 r. w kwocie 15.096,78 zł., za 04.2014 r. w kwocie 12.110,72 zł, za 06.2014 r. w kwocie 11.113,44 zł, co ewidentnie świadczy, że wzrost wynagrodzenia w kwietniu nie był incydentalny , jak twierdził wnioskodawca. Taka sama sytuacja miała w 2013 r. Ponadto organ ustalił, że skarżący mieszka w domu będącym własnością żony, z którą prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe, pokrywając połowę kosztów związanych z jego utrzymaniem w wysokości 470,00 zł. Ponadto ponosi stałe miesięczne wydatki związane z dojazdem do pracy w kwocie 120,00 zł., jak również płaci ratę w ZUS około 690,00 zł., co łącznie wynosi 1.280,00 zł. Z przedstawionych powyżej wyliczeń , po odjęciu zobowiązań pozostaje do dyspozycji wnioskodawcy kwota około 1.800,00 zł. Ponownie rozpoznając sprawę , z uwagi na zakwestionowanie analizy możliwości płatniczych za okres od 03.2014r. do 05.2014r., organ poddał dodatkowej analizie dłuższy przedział czasowy, tj. od 01.2014r. do 09.2014r. uwzględniając wszystkie dochody skarżącego z tytułu umowy o pracę. Organ uzyskał informację, która potwierdza, iż do dyspozycji T.N., średniomiesięcznie pozostawała kwota 6.504,69 zł netto, która nie obejmuje dochodów z tyt. prowadzonej działalności gospodarczej. Słusznie zatem , zd. Sądu, organ uznał, iż w takich okolicznościach nie można stwierdzić, że umorzenie należności z tytułu składek czy choćby z tytułu odsetek za zwłokę,znajduje uzasadnienie. Słusznie także uznał, iż opłacenie składek nie zagrozi egzystencji skarżącego, ponieważ pozostająca kwota jest znacznie wyższa niż określone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych minimum. Także argument, że z wynagrodzenia dokonywane są potracenia przez Komornika Sądowego, nie mógł stanowić , jak uznał organ i co Sąd uznał za uzasadnione, w świetle cyt. przepisów, podstawy do umorzenia składek , ponieważ w przypadku egzekucji z wynagrodzenia ustawodawca określił kwotę wolną od potrąceń, zatem nie zachodzi obawa, że skarżący zostanie pozbawiony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ prawidłowo stwierdził również, że skarżący nie poniósł strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, ani nie udowodnił braku możliwości uzyskiwania dochodu z uwagi na zły stan zdrowia, jak również nie sprawuje opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, uniemożliwiającej uzyskiwanie dochodu. Tym samym zaś prawidłową należało uznać konkluzję o niespełnieniu przez skarżącego żadnej z przesłanek określonych w cyt. wyżej rozporządzeniu wykonawczym. W tym miejscu należy wreszcie zauważyć, iż posiadane zadłużenia o charakterze prywatnoprawnym także nie mogą stanowić przesłanki umorzenia, gdyż nie mogą one mieć pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi. Nie mogą nadto zostać uwzględnione podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące niepowodzeń w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, gdyż nie stanowią one przesłanki umorzenia należności składkowych. W sprawach dotyczących kwestii umarzania zaległych należności składkowych istotnym jest ocena aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego, nie zaś przyczyny powstania zaległości, zawinione czy też subiektywnie niezawinione, które nie zostały przewidziane jako samodzielna przesłanka umorzenia należności (tak: wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II GSK 832/10, LEX nr 1068881). W orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, że działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku, który jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek ZUS (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 74/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1451/12). W orzecznictwie podnosi się również, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza nakreśloną art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy zasadę równego traktowania ubezpieczonych (tak: wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., II GSK 99/10, LEX nr 952872). Z pola widzenia nie może umknąć także fakt, że umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległości, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Ponadto, jak podnosi się w orzecznictwie ustawodawca zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie, wprowadza daleko idące ograniczenia. Nawet jeżeli występuje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ZUS nie ma obowiązku umorzenia należności, jest to wyłącznie prawem wierzyciela, który podejmuje decyzję w oparciu o reguły wynikające z art. 7 k.p.a. (tak: wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 125/10, LEX nr 952796). Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organ rentowy wszechstronnie rozważył i ocenił wszystkie aspekty faktyczne i prawne niniejszej sprawy, a także wziął pod uwagę okoliczności podnoszone przez skarżącego i w wyniku tej oceny podjęta została decyzja mieszcząca się granicach uznania administracyjnego, dlatego Sąd nie znalazł podstaw do uznania jej za niezgodną z prawem. Z uwagi na to orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. nr 270 z późn. zm

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło