I SA/Kr 790/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2018r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki z podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2012r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 24 maja 2018r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki z podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2012r., w której zawarł jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, opierając go na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Podano, że brak wstrzymania przedmiotowej decyzji, spowoduje wyrządzenie znacznej szkody. Przedmiot decyzji w postaci powinności zapłacenia kwoty ponad jednego miliona złotych, to niebagatelna suma pieniężna. Wszczęcie egzekucji administracyjnej może doprowadzić do powstania wręcz dramatycznej sytuacji finansowej skarżącego, pozbawienia go środków do życia na czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego. Dodano, że wdrożenie postępowania egzekucyjnego, skutkować będzie wyrządzeniem skarżącemu szkody, doprowadzeniem go na skraj ubóstwa, który to stan, pomimo potencjalnego uwzględnienia skargi nie zostanie naprawiony, gdyż konsekwencji ewentualnego postępowania egzekucyjnego nie da się cofnąć. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że sąd może uwzględnić wniosek strony, gdy zachodzi, co najmniej jedna z przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że z tak brzmiących przepisów wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego, przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Należy podkreślić, że wykazanie okoliczności, przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, spoczywa na stronie skarżącej. Jak podnoszono wielokrotnie w orzecznictwie, sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Pozostaje bowiem poza sporem, że przytoczona regulacja nakłada określone obowiązki nie tylko na sąd administracyjny, ale i na wnioskodawcę. Jest on zobowiązany: "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku, poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami, na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I FSK 983/08, LEX nr 468877). Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu sądu, zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku, wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365). Jak wynika z powyższego, uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o istnieniu powyższych zagrożeń, co dopiero uzasadniać może wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja takiego wniosku musi być odpowiednia, tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w istocie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – chodzi o decyzję w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki z podatku od towarów i usług, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek, wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy, grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010r., I FZ 481/09). Na gruncie przedmiotowej sprawy, skarżący posłużył się kilkukrotnym powtarzaniem formuły przepisu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Okoliczności, na jakie powołuje się skarżący nie zostały w żaden sposób poparte konkretnymi danymi i dokumentami źródłowymi, a powoływanie się na ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego i doprowadzenie skarżącego na skraj ubóstwa, stanowi jedynie kreowanie przypuszczalnych scenariuszy przez wnioskodawcę. Sąd podkreśla, że tego typu uzasadnienie wniosku, niepoparte żadną konkretną, merytoryczną argumentacją, co więcej, nie zawierające żadnych dokumentów źródłowych na poparcie zasadności przedmiotowego wniosku, nie może stanowić podstawy do jego uwzględnienia. Natomiast wysokość orzeczonej kwoty zobowiązania podatkowego, nie daje podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jest bowiem rzeczą oczywistą, iż konieczność uregulowania zobowiązań publicznoprawnych, rodzi dolegliwości w postaci uszczuplenia środków finansowych zobowiązanego, jest to jednak sytuacja w pełni przewidywalna. Dodatkowo wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2004r. sygn. akt GZ 120/04, publ. LEX nr 1405438, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004r. sygn. akt FZ 65/04, publ. LEX nr 1405435). Natomiast podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten wyręczając go, niejako z urzędu, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 kwietnia 2012r., sygn. akt II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011r., sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011r., sygn. akt II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011r., sygn. akt I FZ 219/11; z dnia 26 listopada 2007r., sygn. akt II FZ 338/07, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku. Dlatego też, nie można stwierdzić, że strona wykazała konieczność przyznania jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie można przy tym pominąć faktu, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stanowi wyjątek od zasady wykonalności decyzji. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.