I SA/Kr 799/04
WyrokWSA w Krakowie2006-09-21
Skład orzekający: Anna Znamiec, Ewa Długosz - Ślusarczyk, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy po zakończeniu roku podatkowego organ podatkowy ma podstawy prawne do wydania decyzji określającej odsetki za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy za ten rok, i do jakiego momentu odsetki te powinny być naliczane?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji określającej odsetki za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy po zakończeniu roku podatkowego, ponieważ z upływem roku podatkowego kwestia zaliczek upada. Odsetki te mogą być naliczane jedynie do dnia złożenia zeznania rocznego lub do ostatniego dnia terminu złożenia zeznania, jeśli nie zostało ono złożone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. określającą A. K. odsetki za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy za sierpień, wrzesień i październik 1999 r. Skarżący zarzucił, że odsetki te są naliczane od nieistniejących już zaległości po upływie roku podatkowego, a powinny być naliczane jedynie do dnia złożenia zeznania rocznego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 799/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec (spr), Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2006r., sprawy ze skargi A. K., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie, z dnia [...] 2004r. Nr [...], w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od nieuregulowanych, w terminie zaliczek na podatek dochodowy za miesiące sierpień, wrzesień, październik 1999 roku, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 508,00 zł ( pięćset osiem złotych )
Decyzją z dnia [...] 2003 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. określił A. K. wysokość odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące sierpień, wrzesień, październik 1999 r. Organ podatkowy określił podatnikowi odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za wymienione miesiące 1999 r. w części przekraczającej należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r., określony decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] 2003 r. Nr[...]. Odsetki za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za 1999 r. zostały określone do dnia wydania decyzji tj. do dnia [...] 2003 r. Równocześnie organ podatkowy poinformował podatnika, że kwota odsetek za zwłokę wskazana w decyzji będzie wzrastać do dnia ich wpłacenia. Organ podatkowy jako podstawę określenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. wskazał przepis art. 53 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) na mocy, którego organ podatkowy jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego stwierdzi, że wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę.
Od powyższej decyzji A. K. wniósł odwołanie, w którym podnosi, że naliczone odsetki za zwłokę od zaliczek po upływie roku podatkowego są odsetkami od nieistniejących już zaległości. W ocenie podatnika obowiązek płacenia zaliczek w ciągu roku podatkowego trwa do 20 grudnia danego roku podatkowego, po upływie tego terminu zaliczki nie istnieją. Z rozliczenia rocznego powstaje zobowiązanie albo nadpłata.
Decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. Organ II instancji stwierdził, że bezprzedmiotowość orzekania o zaliczkach z chwilą powstania obowiązku deklarowania rozliczenia rocznego nie oznacza, że "zanika" obowiązek uiszczenia odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek. Organ podatkowy określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe za 1999 r., a zatem składane przez podatnika deklaracje i zeznanie podatkowe za 1999 r. przestają być podstawą do określenia i poboru należnego podatku. W ocenie organu podatkowego podstawą określenia odsetek od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizyczny za 1999 r. stanowił przepis art. 53 i art. 53 a cyt. ustawy Ordynacja podatkowa oraz par. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2002 r. w sprawie naliczenia odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 240, poz. 2063).
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., zarzucając naruszenie art. 53 par. 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 2 i 32 Konstytucji RP. Skarżący podnosi w uzasadnieniu skargi, ze art. 53 par. 2 jak również art. 53 a cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nie precyzuje okresu naliczania odsetek od zaliczek. Termin ten uregulowany jest w art. 44 i 45 ustawy z dnia z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) odsetki od należnych zaliczek powinny być naliczane do dnia złożenia zeznania rocznego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Istotą sporu miedzy stronami jest kwestia dopuszczalności określania odsetek od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy za sierpień, wrzesień i październik 1999 r. po dacie powstania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Rozpatrując to zagadnienie należy zwrócić uwagę, że po zakończeniu roku podatkowego organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji określającej zaliczki w tym podatku ponieważ z upływem roku podatkowego kwestia zaliczek na podatek dochodowy upada. Pogląd ten jest już ugruntowany w bogatym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego wyrazem są m.in. wyroki NSA z dnia 4.12.1997 r., sygn. akt I SA/Kr 760/97, z dnia 14.08.1998 r., sygn. akt I SA/Gd 408/98, z dnia 9.02.1999 r. sygn. akt I SA/Łd 261/97.
Konsekwencją nieuiszczenia w terminie zaliczki na podatek dochodowy jest natomiast możliwość skorzystania przez organy z uregulowania art. 53a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), zgodnie z którym jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił zaliczek na podatek w całości lub w części, nie złożył deklaracji albo wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek, jeżeli ich wysokość jest inna niż wykazana w deklaracji, a także w razie braku deklaracji. Skoro skarżący nie zapłacił w terminie w prawidłowej wysokości zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 1999 r., to istnieje podstawa prawna do wydania decyzji określającej odsetki od niewpłaconych w należnej wysokości zaliczek. Będą one jednak należne do dnia złożenia zeznania za 1999 r. Stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (wyrok z dnia 08.12.2004 r., sygn. akt I SA/Bd 565/04)
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie odsetki od niezapłaconych zaliczek powinny być liczone do momentu, w którym ustaje byt prawny zaliczek, a później odsetki powinny być liczone od zaległości w samym podatku. Zasada taka przyjmowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego została wyrażona expressis verbis w przepisie art. 53 a w nowelizacji tego przepisu dokonanej ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz.1199 z późn. zm.), która obowiązuje od dnia 01 września 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 06.01.2006 r. sygn. akt II FSK 144/05 wyraził pogląd, że w przypadku stwierdzenia, że podatnik zaniżył wysokość uiszczonych zaliczek na podatek dochodowy organ podatkowy - o ile wydaje decyzję po zakończeniu roku podatkowego- określa odsetki za zwłokę bez określenia wysokości zaliczek. Odsetki od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy określa się za okres do dnia złożenia zeznania rocznego. Jeżeli nie złożono zeznania, określa się je do ostatniego dnia terminu złożenia zeznania.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło