I SA/Kr 82/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w sprawie ze skargi J.R. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 19 grudnia 2016 r. nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia bezprzedmiotowości wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego p o s t a n a w i a wniosek oddalić J.R. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 2.200 zł, a zobowiązania i stałe wydatki strony zamykają się kwotą 1.200 zł. Wnioskodawca zamieszkuje sam w domu po rodzicach o nieuregulowanym stanie własności. W skład majątku skarżącego wchodzi samochód osobowy o wartości 7.000 zł. W rubryce "7.2.3. Wierzytelności" skarżący wpisał "24.000 – pożyczka bankowa". W uzasadnieniu wniosku J.R. podniósł, że chciałby otrzymać pisemne uzasadnienie wyroku, aby podjąć decyzję co do dalszego postępowania. Dotychczas ponosił już koszty wydania indywidualnej interpretacji oraz wpisu od skargi do WSA w Krakowie. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych J.R., zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2017 roku na podstawie art. 255 p.p.s.a. został on wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: - potwierdzenia wysokości pobieranego świadczenia emerytalnego za miesiąc marzec 2017 roku; - przedłożenie wykazu wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem; - udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącego (m. in. opłaty za prąd, gaz, wodę, odpady itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, środki czystości, ewentualne leczenie, itp.; - przedłożenie kopii umowy zaciągniętej pożyczki bankowej wraz z harmonogramem spłaty rat. W wezwaniu pouczono skarżącego, że niezastosowanie się do jego treści w zakreślonym terminie może zostać uznane za niewykazanie spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Jak wynika z nadesłanego przez właściwy urząd pocztowy potwierdzenia odbioru wezwanie skierowane na adres skarżącego, zostało odebrane przez dorosłego domownika – Z.R. (bratową skarżącego) w dniu 28 kwietnia 2017 roku. Zatem termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał z dniem 5 maja 2017 roku. Do dnia wydania niniejszego postanowienia wnioskodawca nie przesłał dodatkowych oświadczeń, ani dokumentów źródłowych. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego we własnym zakresie. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10). Zdaniem orzekającego J.R. nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dane zawarte w złożonym przez skarżącego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez stronę wykonane. Wątpliwości orzekającego dotyczyły przede wszystkim wysokości środków finansowych pozostających w miesiącu do dyspozycji wnioskodawcy. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał bowiem, że wysokość pobieranego świadczenia emerytalnego wynosi 2.200 zł, natomiast kwota zobowiązań i stałych wydatków wynosi 1.200 zł. Skarżący nie wyszczególnił przy tym jakie konkretnie wydatki cząstkowe składają się na podaną kwotę - czy podana suma obejmuje również raty pożyczki, o której mowa we wniosku, a także wydatki związane z wyżywieniem, ubraniem, zakupem środków czystości, ewentualnym leczeniem. Brak sprecyzowania jakie konkretnie wydatki ponosi miesięcznie skarżący uniemożliwiło zweryfikowanie celowości ponoszonych poszczególnych, cząstkowych wydatków oraz ustalenia, czy wszystkie z nich można określić jako wydatki konieczne, niezbędne. Na podstawie tak udzielonych informacji nie sposób dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych skarżącego. Gdyby nawet przyjąć, że podana kwota wydatków koniecznych zamyka się faktycznie sumą 1.200 zł, to do dyspozycji wnioskodawcy pozostawałaby w miesiącu kwota 1.000 zł, z której mógłby bez przeszkód opłacić należną w sprawie opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem doręczonym na skutek zgłoszonego wniosku w wysokości 100 zł. J.R. uchylił się także od przedstawienia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, które najpełniej obrazują wysokość środków jakimi skarżący dysponuje i na co je przeznacza. Struktura obrotów na rachunku bankowym pozwala na dość dokładną ocenę, jakie są rzeczywiste możliwości strony uiszczenia kosztów sądowych chociażby w części. Skarżący uniemożliwił orzekającemu dokonanie takiej oceny. Bez odpowiedzi pozostało także wezwanie do przedłożenia dokumentów źródłowych potwierdzających fakt zaciągnięcia pożyczki bankowej wraz z harmonogramem spłaty rat kredytowych. Wobec powyższego, opierając się o treść formularza, przyjąć należy, że złożone oświadczenia nie odzwierciedlają pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej J.R. Brak rzeczywistej współpracy ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkować zatem musi odmową przyznania tego prawa. Należy podkreślić, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienia NSA z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania sądu, nie ma podstaw, by oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego ze złożonym wnioskiem (por. postanowienia NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GZ 151/14, z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. II OZ 442/13 oraz z dnia 10 maja 2013 r. sygn. II OZ 347/13). Skoro skarżący nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy, to tym samym nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie. W związku z tym jego wniosek należało oddalić na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.