I SA/Kr 859/21

WyrokWSA w Krakowie2021-09-28

Skład orzekający: Inga Gołowska, Wiesław Kuśnierz, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu rachunku bankowego, może skutecznie podważać zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zobowiązany kwestionuje ostateczną decyzję administracyjną będącą podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, a wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji nie został uwzględniony?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną (art. 54 § 1 u.p.e.a.) służy ocenie prawidłowości technicznej i wykonawczej czynności organu egzekucyjnego i nie może zastępować innych środków zaskarżenia, takich jak zarzuty na prowadzenie egzekucji (art. 33 u.p.e.a.). Kwestionowanie ostatecznej decyzji administracyjnej, nawet jeśli jest ona przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, nie wstrzymuje możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych, chyba że sąd administracyjny postanowi inaczej. Sama uciążliwość środka egzekucyjnego nie jest podstawą do uwzględnienia skargi, jeśli środek ten okazał się nieskuteczny i nie wskazano na zbytną, nadmierną uciążliwość.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną. Czynnością tą było zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego w celu egzekucji należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Zobowiązany zarzucał naruszenie zasad celowości, praworządności i najmniejszej uciążliwości, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ oraz kwestionował podstawę roszczenia. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Waldemar Michaldo (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 12 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną skargę oddala. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko zobowiązanemu P. G. na podstawie tytułów wykonawczych z 18.12.2020r. od nr [...] do [...] i od nr [...] do [...] wystawionych przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 7/2019 do 11/2019, na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 6/2019 do 11/2019 i na fundusz pracy i gwarantowanych świadczeń pracowniczych za okres 7/2019 do 11/2019. W toku prowadzonego postępowania, organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 10 grudnia 2020r o numerach ZAR180420006002 do ZAR180420006004 dokonał zajęcia rachunku bankowego w Banku Polskiej Spółdzielczości S.A. Bank BPS SA w dniu 10.12.2020r udzielił organowi egzekucyjnemu odpowiedzi, że nie prowadzi rachunku bankowego dla zobowiązanego. Zawiadomienie o zajęciu oraz tytuły wykonawcze doręczono zobowiązanemu w dniu 29.12.2020r. Pismem z dnia 5.01.2021r. P. G. złożył skargę na powyższą czynność egzekucyjną. W wywiedzionej skardze zobowiązany zarzucił zaskarżonej czynności: 1. naruszenie zasady celowości zasady praworządności, celowości, najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego wyrażonej w art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez zastosowanie środka egzekucji w sposób będący krańcowo dotkliwy dla odwołującego w sytuacji w której podstawa roszczenia jest kwestionowana przez odwołującego, a nie zostały wykorzystane wszystkie prawem przysługujące odwołującemu środki ochrony jego praw. 2. naruszenie obowiązku podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy zachowaniu zasady obligatoryjnego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sytuacji, i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na analizie kwestii formalnych skarżonych działań egzekucyjnych. 3. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ, a to wobec zbiegu egzekucji administracyjnych, albowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego K. [...] na podstawie zawiadomień numer : a. [...] ( nr tytułów wykonawczych [...] z 29/10/2020 , ), b. [...] ( nr tytułów wykonawczych [...] z [...]/2020, c. [...] - ( nr tytułów wykonawczych [...] z [...]/ 2020 prowadzi postępowanie egzekucyjne w związku odpowiedzialnością skarżącego, jako byłego członka zarządu, solidarnie ze spółką prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą PPHU C. sp. z o.o. z siedzibą w K., z tytułu należnego podatku od towarów i usług przedmiotowej Spółki. Rozpoznając przedmiotową skargę organ egzekucyjny - Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. – postanowieniem z dnia 28 stycznia 2021r. znak [...] oddalił skargę zobowiązanego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał m.in., iż w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny przypomniał, iż zgodnie z postanowieniami art.80 §1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia z zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny wzywa jednocześnie bank aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności , lecz niezwłocznie: Po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia. Nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. zaznaczył, iż dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie naruszył art. 80 u.p.e.a. i właściwie zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego. Ponadto organ egzekucyjny stwierdził, że wierzyciel prawidłowo wystawił tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...] od [...] do [...] w dniu 8.12.20220r na podstawie prawomocnej decyzji z dnia 2.10.2020r. Zgodnie art. 27 §1 pkt 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny skierował powyższe tytuły wykonawcze do egzekucji administracyjnej. Niezależnie od tego organ egzekucyjny zauważył, iż zobowiązany stwierdził, że egzekucja jest prowadzona przez niewłaściwy organ, gdyż nastąpił zbieg egzekucji administracyjnych. W dniu 20.01.2021r bank ponownie udzielił pisemnie odpowiedzi, że nie prowadzi rachunku bankowego dla zobowiązanego, tym samym organ egzekucyjny nie stwierdził wystąpienia zbiegu do zajętego rachunku bankowego. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. uwzględniając powyższe, stwierdził brak podstaw do uwzględnienia skargi . Na w/w postanowienie zobowiązany, wniósł zażalenie zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu [pic] naruszenie zasady celowości zasady praworządności, celowości, najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego wyrażonej w art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez zastosowanie zmultiplikowanych środków egzekucji w sposób będący krańcowo dotkliwy dla odwołującego w sytuacji w której podstawa roszczenia jest kwestionowana przez odwołującego, a nie zostały wykorzystane wszystkie prawem przysługujące odwołującemu środki ochrony jego praw. [pic] naruszenie obowiązku podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy zachowaniu zasady obligatoryjnego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sytuacji, i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na analizie kwestii formalnych skarżonych działań egzekucyjnych. W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany oświadczył, iż podtrzymuję dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie i ponownie wskazał, że konsekwentnie od samego początku postępowania kwestionuje swoją odpowiedzialność, jako byłego członka zarządu solidarnie ze spółką prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą PPHU C. sp. z o.o. z siedzibą w K. "z tytułu publicznoprawnych". Ponadto zaznaczył, że sądowo-administracyjny tok instancyjny nie został jeszcze wyczerpany. Autor zażalenia zarzucił organowi, iż pomimo to prowadzi on postępowanie egzekucyjne pomijając możliwość, w której może odpaść podstawa odpowiedzialności skarżącego. Zdaniem zobowiązanego w okolicznościach niniejszej sprawy prowadzone działania nie charakteryzują się celowością i realizacją zasady najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego. Niezależnie od tego w zażaleniu podniesiono, iż wybór środków egzekucyjnych, które mają być zastosowane w konkretnym przypadku, powinien zostać dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania kolejnych środków egzekucyjnych. Organ egzekucyjny powinien zrezygnować ze stosowania tych środków, które są bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, gdy osiągnięcie celu egzekucji jest możliwe przy wykorzystaniu mniej uciążliwych środków powyższa kwestia w ogóle nie była przedmiotem rozważań organu, który zastosował od razu wszystkie dostępne i możliwe środki egzekucyjne. W ocenie autora zażalenia działanie takie nie może być uznane za zgodne z zasadą racjonalnego działania, a przecież egzekucja administracyjna nie jest karą za niewykonanie, a jedynie sposobem wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym i wyrazem humanizowania postępowania egzekucyjnego. W założeniu postępowanie egzekucyjne w administracji nie ma charakteru postępowania represyjnego, ustawodawca nakazuje organom egzekucyjnym szukania takiego sposobu wykonania obowiązku, który respektuje interesy zobowiązanego. Zdaniem skarżącego tych elementów zabrakło w niniejszym postępowaniu. Rekapitulując zobowiązany podkreślił, iż wobec kwestionowania przez niego wysokości zaległości zobowiązań publicznoprawnych i niewyczerpania sądowoadministracyjnego toku instancyjnego zaskarżane postanowienie winno zostać uchylone a dalsza realizacja postępowania egzekucyjnego winna być poprzedzona analizą nie tylko samej dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego ale także z zapewnieniem Rozpoznając przedmiotowe zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2021r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie organu egzekucyjnego . W uzasadnieniu swojego stanowiska organ II instancji zauważył m.in., iż zaskarżona czynność stanowi w myśl art. 1 a pkt 2 u.p.e.a. czynność egzekucyjną, tj. stanowi działanie organu egzekucyjnego zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym należność podlega zgodnie z art. 2 § 1 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej. Środkiem egzekucyjnym zastosowanym w niniejszej sprawie, jest zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego uregulowane w art. 80 do art. 86 u.p.e.a.. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, by doprowadzić do wykonania wskazanego w treści tytułu wykonawczego obowiązku (art. 7 § 2 u.p.e.a.). W zawiadomieniu o zajęciu oznaczono strony postępowania oraz wskazano organ egzekucyjny, podano numer tytułu wykonawczego, określono wysokość dochodzonej należności, a także zawarto pouczenia dla zobowiązanego i banku. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zajęciu zostało sporządzone na prawidłowym formularzu. Zatem wymogi formalne określone dla zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wskazane w art. 80 do art. 86 u.p.e.a. zostały spełnione. Organ zażaleniowy przeanalizował również czy nie zastosowano zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W tym zakresie organ II instancji zauważył, iż podstawową przesłanką przy wyborze środka egzekucyjnego jest cel egzekucji, tj. dążenie do wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym, a więc gdy cel tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować nawet wszystkie dostępne środki egzekucyjne jednocześnie oraz, że to do organu egzekucyjnego należy decyzja co do wyboru środka egzekucyjnego. Już sam fakt prowadzenia egzekucji niewątpliwie stanowi uciążliwość dla zobowiązanego. Uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego ma charakter subiektywny i zobowiązani mogą ją odczuwać w różny sposób, nie podlegający wartościowaniu. W ocenie organu zażaleniowego należy zatem przyjąć, że przedmiotem skargi może być zastosowanie takiego środka egzekucyjnego, który jest dla zobowiązanego uciążliwy ponad zwykłą miarę. Zatem to na zobowiązanym spoczywa obowiązek wskazania na czym, w konkretnym postępowaniu polega zbytnia, nadmierna uciążliwość środka egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie, skarżący, nie wskazał na czym polega zbytnia uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego, a ponadto co jest istotne w przedmiotowej sprawie zastosowany środek egzekucyjny okazał się nieskuteczny. W odpowiedzi na zajęcie, bank poinformował organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunku bankowego dla zobowiązanego. Nie można więc mówić o zbyt uciążliwym środku egzekucyjnym skoro okazał się on nieskuteczny. Ponadto Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wskazał, iż wbrew twierdzeniu zobowiązanego nie wystąpił więc też zbieg egzekucji administracyjnych. Jednocześnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zauważył, że w treści skargi oraz wnosząc zażalenie zobowiązany nie wskazuje sposobu naruszenia przez organ egzekucyjny dokonanej czynności egzekucyjnej oraz jakichkolwiek innych nieprawidłowości przy dokonywaniu czynności zajęcia. Rozpatrzenie podniesionych przez zobowiązanego okoliczności, kwestionujących określenie wysokości dochodzonej należności, w ocenie zobowiązanego uzasadniających wniesienie skargi na czynność egzekucyjną, wykracza poza ramy przedmiotowego postępowania zażaleniowego zainicjowanego w trybie art. 54 u.p.e.a.. Okoliczności te stanowią bowiem podstawę do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z art. 33 u.p.e.a.. Jeśli bowiem dany zarzut był objęty możliwością zaskarżenia go w drodze innego środka zaskarżenia, to nie może być badany w trybie skargi na czynności egzekucyjne. Skargę na opisane powyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. złożył P. G. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu : [pic] naruszenie zasady celowości zasady praworządności, celowości, najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego wyrażonej w art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez zastosowanie zmultiplikowanych środków egzekucji w sposób będący krańcowo dotkliwy dla odwołującego w sytuacji w której podstawa roszczenia jest kwestionowana przez odwołującego, a nie zostały wykorzystane wszystkie prawem przysługujące odwołującemu środki ochrony jego praw. [pic] naruszenie obowiązku podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy zachowaniu zasady obligatoryjnego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sytuacji, i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na analizie kwestii formalnych skarżonych działań egzekucyjnych. Podnosząc przedmiotowe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego jak i poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego oraz o orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację zbieżną z jego stanowiskiem przedstawionym w uzasadnieniu wywiedzionego wcześniej zażalenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie to nie narusza prawa w stopniu przemawiającym za jego usunięciem z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przepis ten ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym i nie zastępuje innych środków procesowych, przysługujących zobowiązanemu na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznacznie, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi zgodnie z treścią art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA z dnia: 24 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 1370/17; 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13; 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13). W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia, służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Środkiem egzekucyjnym zastosowanym w niniejszej sprawie, jest zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego uregulowane w art. 80 do art. 86 u.p.e.a.. Czynność egzekucyjna została zdefiniowana w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Katalog środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych został określony w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., jednym z nich jest egzekucja z rachunków bankowych (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.). Szczegółowy tryb zastosowanego środka egzekucyjnego opisany został w przepisie art. 80 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2). W myśl art. 80 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. W sprawie tej Naczelnik Urzędu Skarbowego działający jako organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącego, o czym poinformował zobowiązanego zawiadomieniem, które zostało mu skutecznie doręczone 29 grudnia 2020 r. Zawiadomienie to było wystawione według określonego przez stosowne przepisy wzoru. Wystawione zawiadomienie było podstawą zastosowania środka egzekucyjnego zajęcia wierzytelności pieniężnej, który to środek egzekucyjny niewątpliwie jest wymieniony w katalogu środków egzekucyjnych. Zawiadomienie zawierało również wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art.67§2 u.p.e.a. Czynność egzekucyjna zajęcia wierzytelności pieniężnych została dokonana w oparciu o zalegające w aktach sprawy tytuły wykonawcze, które wraz z zawiadomieniem o zajęciu zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego w dniu 29.12.2020r. W zawiadomieniu o zajęciu oznaczono strony postępowania oraz wskazano organ egzekucyjny, podano numer tytułu wykonawczego, określono wysokość dochodzonej należności wraz z wysokością kosztów egzekucyjnych, a także zawarto pouczenia dla zobowiązanego i banku. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zajęciu zostało sporządzone na prawidłowym formularzu. Zatem wymogi formalne określone dla zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wskazane w art.67§2 u.p.e.a. oraz w art. 80 do art. 86 u.p.e.a. zostały spełnione. W wywiedzionej skardze zobowiązany koncentruje się na kwestionowaniu zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt, iż zaskarżył do sądu administracyjnego ostateczną decyzję będącą postawą wystawionych tytułów wykonawczych. W tym miejscu należy podkreślić, iż decyzja posiadająca walor ostateczności, ale nieprawomocna jest wykonalna i w zależności od rodzaju decyzji może być egzekwowana, lub też można wywodzić z niej określone skutki materialnoprawne w obrocie prawnym. Sam fakt, złożenia przez skarżącego skargi uruchamiającej tok kontroli sądowoadministracyjnej nie wpływa na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione w oparciu o ostateczną lecz zaskarżoną decyzję administracyjną. Należy przypomnieć, iż złożenie na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wpływa w żaden sposób na możliwość wywodzenia skutków materialnoprawnych przez właściwy organ administracyjny z decyzji objętej takim wnioskiem. Dopiero uwzględnienie przez sąd administracyjny takiego wniosku wywołuje skutek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Podobnie w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. W aktach niniejszej sprawy brak jest śladu aby w toku postępowania sądowoadministracyjnego doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonej przez zobowiązanego decyzji . Również sam skarżący takich informacji nie przedstawił zarówno na etapie skargi na czynność egzekucyjną jak i skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.. Dopóki więc nie wystąpi jedna z dwóch wskazanych powyżej okoliczności, sam fakt kwestionowania na drodze postepowania sądowoadministracyjnego przez zobowiązanego swojej odpowiedzialność jako osoby trzeciej za zobowiązania spółki pozostaje irrelewantne dla toczącego się postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się z kolei do podniesionej przez zobowiązanego kwestii zbytniej uciążliwości środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie. Za najmniej uciążliwy środek egzekucji obowiązków pieniężnych należy uznać egzekucję z pieniędzy, natomiast bez wątpienia za najbardziej uciążliwy uznaje się egzekucję z nieruchomości. Ponadto zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego okazał się nie skuteczny, nie doprowadzając do wyegzekwowania jakichkolwiek środków pieniężnych. Jak wynika z pisma Banku Polskiej Spółdzielczości z 10 i 20 stycznia 2021r. wskazany bank nie prowadzi rachunku bankowego dla skarżącego. Niezależnie od tego w ślad za wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 384/21 warto podkreślić, że organ egzekucyjny winien kierować się nie tylko jak najmniejszą dolegliwością zastosowanego środka egzekucyjnego dla zobowiązanego, lecz także efektywnością egzekucji. Ponadto środki egzekucyjne mogą zostać zastosowane równocześnie, jeśli tylko cel egzekucji tego wymaga. Przy czym, dokonując wyboru między kilkoma środkami egzekucyjnymi, organ powinien uwzględnić rodzaj środków, jakie ma do dyspozycji, oraz okoliczności faktyczne danej sprawy. Wybór środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. w postaci egzekucji z rachunku bankowego realizuje zasadę celowości opisaną w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym takich postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez stronę zobowiązaną spoczywającego na niej obowiązku. Z powyższych względów zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Co istotne w toku postępowania egzekucyjnego skarżący nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję, a zaskarżony środek egzekucyjny byłby mniej uciążliwy. W tych okolicznościach zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego nie był dla skarżącego zbyt uciążliwy. Równocześnie wobec faktu, iż Bank Polskiej Spółdzielczości S.A. nie prowadził rachunku bankowego dla zobowiązanego nie mogło w związku wystosowanym zajęciem dojść do zbiegu egzekucji. W tej sytuacji Sąd uznał więc, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego postanowienia (art. 134 p.p.s.a.). Nie można bowiem czynić organowi egzekucyjnemu zarzutu z tego, że przestrzega prawa i stosuje przewidziane w nim środki. Nie można też zarzucać organowi, że zastosowany przez niego środek egzekucyjny spowodował przerwanie biegu terminu przedawnienia. Organ nie może bowiem uchylać się od zastosowania środka egzekucyjnego tylko dlatego, że ustawodawca wiąże z nim negatywne dla podatnika skutki. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jego wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku [pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło