I SA/Kr 89/07

WyrokWSA w Krakowie2008-02-22

Skład orzekający: Beata Cieloch, Anna Znamiec, Agnieszka Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej zamiast Kodeksu postępowania administracyjnego, i czy zasadnie odmówiło merytorycznego rozpatrzenia sprawy?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, stosując Ordynację podatkową zamiast Kodeksu postępowania administracyjnego do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto, organ odwoławczy bezzasadnie uchylił się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy, powołując się na braki w materiale dowodowym, mimo że dysponował wszystkimi niezbędnymi dokumentami, w tym z akt innej sprawy. Naruszono również zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).
Stan faktyczny
Kompanii W. S.A. wystąpiła o określenie nadpłaty z tytułu opłaty eksploatacyjnej. Organ pierwszej instancji (Burmistrz C.) kilkukrotnie odmawiał jej określenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) kilkukrotnie uchylało decyzje Burmistrza, wskazując na braki w materiale dowodowym. Po ostatniej decyzji Burmistrza, SKO ponownie uchyliło decyzję, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej. Kompania W. S.A. złożyła skargę do WSA, zarzucając SKO naruszenie przepisów postępowania (zastosowanie Ordynacji podatkowej zamiast k.p.a.) oraz uniknięcie merytorycznego rozpatrzenia sprawy i naruszenie zasady czynnego udziału strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od SKO na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 89/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lutego 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędzia: WSA Anna Znamiec, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2008r., sprawy ze skargi Kompanii W. S.A. w K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy określenia nadpłaty z tytułu opłaty eskploatacyjnej, I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 10 640 zł ( dziesięć tysięcy sześćset czterdzieści złotych 00/100). I SA/Kr 89/07 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...]kwietnia 2005 r. Kompania W. [...] S.A. z siedzibą w K. wystąpiła do Burmistrza C. z żądaniem wydania decyzji określającej nadpłatę w wysokości 242.949,71 zł z tytułu opłaty eksploatacyjnej należnej za III kwartał 2002 r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz C. odmówił określenia nadpłaty w opłacie eksploatacyjnej za III kwartał 2002 r. Powyższa decyzja została po rozpatrzeniu odwołania Kompanii W. S.A. uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] podkreśliło, że w aktach sprawy brak jest dokumentów związanych z ustaleniem przez spółkę opłaty za III kwartał 2002 r. w trybie art. 84 ust. 8 Prawa geologicznego i górniczego oraz kopii informacji składanej organom koncesyjnym w trybie art. 84 ust. 9 tej ustawy, jak też decyzji wydanej w trybie art. 84 ust. 10 cytowanej ustawy przez organ koncesyjny. W związku z powyższym SKO stwierdziło, że nie jest w stanie w oparciu o niekompletny materiał dowodowy zweryfikować prawidłowości decyzji organu I instancji. Kolejną decyzją z dnia [...], znak [...] Burmistrz C. ponownie odmówił określenia nadpłaty z tytułu opłaty eksploatacyjnej należnej za III kwartał 2002 r. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze po raz drugi uchyliło decyzję organu I instancji zaznaczając w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...], nr [...], że pomimo wskazania w poprzedniej decyzji kasacyjnej braków w zakresie materiału dowodowego Burmistrz C. zignorował całkowicie zalecenia Kolegium i nie podjął żadnych działań w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Zdaniem Kolegium brak w aktach sprawy dokumentów, na które powołuje się organ I instancji, tj. postanowienia Burmistrza C. z dnia [...], znak [...] o sposobie zarachowania wpłaty oraz decyzji z dnia [...], znak [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty eksploatacyjnej i decyzji organu koncesyjnego, tj. Ministra Środowiska z dnia [...], znak [...], a także brak jakichkolwiek dowodów potwierdzających terminy i kwoty wpłacanych opłat eksploatacyjnych oraz deklaracji podatkowych strony nie pozwala na stwierdzenie zaległości względnie nadpłaty. W konsekwencji rozstrzygnięcia organu II instancji Burmistrz C. decyzją z dnia [...]., znak [...] odmówił określenia nadpłaty z tytułu opłaty eksploatacyjnej należnej za III kwartał 2002 r. Jednocześnie do akt sprawy zostały dołączone dokumenty w postaci karty kontowej Kompanii W. S.A., objaśnień do karty kontowej, tzw. rocznej księgi głównej i pisma Skarbnika M. z dnia [...] . Na powyższą decyzję strona złożyła odwołanie. Organ I instancji przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy zaznaczył w piśmie z dnia [...] sierpnia 2006 r., że załącza tylko część dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy, gdyż pozostały materiał dowodowy został przekazany SKO już wcześniej - pismem z dnia [...] lipca 2006 r. dotyczącym zażalenia Kompanii W. S.A. na postanowienie wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organ I instancji podał również kolegialną sygnaturę akt sprawy [...] Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze opierając się na art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej po raz trzeci uchyliło decyzję Burmistrza C. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania z identyczną argumentacją, jak w poprzednich decyzjach kasacyjnych. Na powyższą decyzję Kompania W. S.A. złożyła w ustawowym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnosząc w pierwszej kolejności, że Kolegium naruszyło przepisy postępowania orzekając na podstawie Ordynacji podatkowej, podczas gdy powinno wydać swoje rozstrzygnięcie w oparciu o k.p.a. Następnie zarzucono, że organ odwoławczy bezzasadnie uniknął merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Strona skarżąca zaznaczyła, że przed wydaniem decyzji przez Burmistrza C. zapoznawała się z materiałem dowodowym i w jej ocenie był on kompletny. W związku z tym, że dokumenty te zostały przekazane do organu odwoławczego z aktami innej sprawy i w chwili orzekania Kolegium było w ich posiadaniu, nie było zdaniem skarżącej Spółki podstaw do stosowania art.138 § 2 k.p.a. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., gdyż przed wydaniem decyzji przez organ II instancji nie umożliwiono jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W aktach sprawy znajduje się również pismo Burmistrza C. z dnia [...] skierowane do Prezesa SKO Pani K. S., w którym organ podnosi, że w momencie rozpatrywania sprawy Kolegium było w posiadaniu wszystkich dokumentów niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia, a przekazując odwołanie strony Burmistrz C. informował organ II instancji w piśmie przewodnim pod jaką sygnaturą akt znajdują się pozostałe dokumenty. Na tę okoliczność przeprowadzono również rozmowę telefoniczną z sekretariatem Kolegium sygnalizując powyższą kwestię. Burmistrz C. zaznaczył nadto, że wydając swoje rozstrzygnięcie był w posiadaniu wszystkich dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i powieliło w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ustosunkowując się merytorycznie do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga jest w pełni uzasadniona. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając powyższe na uwadze należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że zasadne jest stanowisko strony skarżącej, że w niniejszej sprawie postępowanie dotyczące określenia wysokości nadpłaty z tytułu opłaty eksploatacyjnej winno toczyć się w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a nie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r., nr 228, poz.1947 z późn. zm.) do opłat, o których mowa w przepisach niniejszego rozdziału (a więc do opłat eksploatacyjnych), stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej o zobowiązaniach podatkowych, z tym że określone w nich uprawnienia organów podatkowych przysługują wierzycielom. Takie brzmienie cytowanego przepisu prowadzi do konkluzji, że do opłaty eksploatacyjnej określonej w Prawie geologicznym i górniczym zastosowanie mają wyłącznie przepisy Ordynacji podatkowej o charakterze materialnym zawarte w Dziale III zatytułowanym "Zobowiązania podatkowe" i te przepisy o charakterze procesowym, które znalazły się w przedmiotowym Dziale III, w którym znajduje się również rozdział 9 regulujący instytucję nadpłaty (art. art. od 72 do 80). Natomiast kwestię postępowania w sprawie określenia wysokości należnej opłaty (art. 84 ust. 10 Prawa geologicznego i górniczego), jak również postępowania, którego przedmiotem jest np. kwestia nadpłaty regulują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Cytowany art. 87 ust. 1 odsyła bowiem wprost jedynie do przepisów Ordynacji podatkowej zawartych w Dziale III. Organ II instancji orzekając na zasadzie art. 233 Ordynacji podatkowej zamiast w oparciu o art. 138 k.p.a. dopuścił się więc naruszenia prawa procesowego. Powyższe naruszenie musi być jednak oceniane pod kątem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem Sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi tu zatem o taką sytuację, w której, gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych w sprawie najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. W niniejszej sprawie organ II instancji skorzystał z kompetencji określonej w art. 233 § 2 zdanie pierwsze Ordynacji podatkowej, który to przepis w swej treści jest zbieżny z art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a., w związku z czym błędne powołanie się na niego w podstawie prawnej nie prowadzi do naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie należy podnieść, co następuje. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. zdanie pierwsze można wydać decyzję kasacyjną przewidzianą w tym przepisie tylko wówczas, kiedy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie prawa, tj. gdy zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 k.p.a., tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Tak więc powołany art. 138 § 2 stanowi swego rodzaju wyłom w przyjętej w kodeksie postępowania administracyjnego konstrukcji postępowania odwoławczego, którego celem jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej przez organ odwoławczy. Regulacja ta jest więc wyjątkiem od zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 k.p.a., w związku z czym nie może być interpretowana rozszerzająco. W konsekwencji należy przyjąć, że organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 k.p.a. umożliwiłoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z tym uzasadnieniem, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części, jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów (tak: Komentarz do art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, nr 98, poz. 1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II., por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2000 r., I SA/Lu 860/99, LEX nr 45534). Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Organ odwoławczy nie ogranicza się więc jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, ale zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1996 r., II SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, nr 1, poz. 35, B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, str. 81, 533), a co za tym idzie ze względu na zasadę szybkości i ekonomiki procesowej również ma obowiązek gromadzenia materiału dowodowego w zakresie możliwości prowadzenia tzw. uzupełniającego postępowania dowodowego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania została podjęta z naruszeniem art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a., gdyż organ II instancji bezzasadnie uniknął merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Po pierwsze należy wskazać, że organ wydał zaskarżoną decyzję bez wskazania przyczyn niezastosowania art. 136 k.p.a., po drugie zaś analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że możliwe było wydanie decyzji merytorycznej, gdyż SKO w chwili podejmowania rozstrzygnięcia było w posiadaniu wszystkich dokumentów, o których mowa w zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie dysponowało całością materiału dowodowego. Niezasadne jest bowiem zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenie SKO, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających kwoty wpłaconych przez skarżącą opłat eksploatacyjnych oraz terminy tych wpłat, co nie pozwala na stwierdzenie zaległości względnie nadpłaty. W aktach sprawy znajduje się bowiem rozliczenie konta podatnika podpięte do objaśnienia do karty kontowej (k-20), w którym wykazano wysokość dokonywanych wpłat na poczet zaległości w opłacie eksploatacyjnej z podaniem dat tychże operacji. Według oświadczenia strony skarżącej zawartego we wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia [...] kwietnia 2005 r. wpłaty na poczet zaległości za okres od I do III kwartału 2002 r. zostały dokonane w dniach 22 czerwca, 30 czerwca, 31 sierpnia, 30 września, 29 listopada i 27 grudnia 2004 r., a więc rozliczenie konta podatnika dokumentujące wysokość powyższych wpłat obejmuje właśnie rok 2004. Natomiast pozostałe dowody wpłat, jak również żądane przez SKO postanowienie Burmistrza C. z dnia [....], znak [...] o sposobie zarachowania wpłaty oraz decyzja z dnia [...], znak [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty eksploatacyjnej i decyzja Ministra Środowiska z dnia [....], znak [...] znajdują się w aktach sprawy oznaczonych przez Kolegium sygn. [...], a dotyczącej wyrażonego w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów przeciwko egzekucji administracyjnej. O powyższym fakcie organ II instancji był poinformowany w arkuszu odwoławczym z dnia [...] sierpnia 2006 r. zawierającym stanowisko Burmistrza C. w sprawie wniesionego odwołania, w którym organ I instancji wytłuszczonym drukiem zawiadamiał Kolegium o przekazaniu tylko części dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy, gdyż pozostałe zostały przekazane SKO już wcześniej - pismem z dnia [...] lipca 2006 r. dotyczącym zażalenia skarżącej na postanowienie wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organ I instancji podał również kolegialną sygnaturę akt sprawy. Przy czym należy zaznaczyć, że Sądowi z urzędu wiadomo, że w dacie orzekania SKO dysponowało aktami o sygn. [...], a więc miało dostęp do pełnego materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem w dniu [...] zaś decyzja w sprawie egzekucyjnej, do której organ I instancji dołączył całość materiału dowodowego wydana została w dniu [...] października 2006 r. (akta WSA w Krakowie o sygn. I SA/Kr 14/07). Na marginesie należy dodać, że brak określonych dokumentów w aktach sprawy niezbędnych do jej rozpoznania, w sytuacji gdy z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że przy wydawaniu rozstrzygnięcia był on w ich posiadaniu, opierał się na nich i wziął je pod rozwagę, nie może powodować uchylenia rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 2 k.p.a. bez wcześniejszego wezwania organu pierwszoinstancyjnego o dołączenie tychże dokumentów do akt. Jak to bowiem wyżej wykazano obowiązkiem organu II instancji jest orzekanie na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego, co nie zwalnia organu odwoławczego z samodzielnego jego gromadzenia. W sytuacji więc gdy wiadomo, że taki materiał dowodowy istnieje, tylko znajduje się w aktach innej sprawy, obowiązkiem organu II instancji jest zaznajomienie się z nim, dołączenie go do akt sprawy i wydanie rozstrzygnięcia z jego uwzględnieniem. Nadto należy zaznaczyć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło jedną z kardynalnych zasad postępowania administracyjnego określoną w art. 10 k.p.a. – zasadę czynnego udziału stron w każdym jego stadium, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z przepisów tych wynika bowiem, że strona ma prawo zapoznania się z materiałami postępowania i wypowiedzenia się w przedmiocie całego materiału dowodowego niezależnie od tego, w jakiej fazie jej załatwiania został on zebrany oraz przez który organ podatkowy: pierwszej czy drugiej instancji. Jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie wprawdzie przepisy k.p.a. nie precyzują obowiązków organów administracji poprzez wskazanie, iż stronie należy wyznaczyć termin, w którym może ona zrealizować swoje prawo wynikające z art. 10 § 1 k.p.a., to jednak z przepisu tego wynika obowiązek organu poinformowania strony o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w związku z tym, co do okoliczności wskazanych w art. 10 § 1 k.p.a., a są to przecież okoliczności, które będą stanowić podstawę faktyczną decyzji. Natomiast wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się uzasadnione jest koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji oczekiwać powinien na jej stanowisko w tym względzie. To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa zależy wyłącznie od jej woli. Rzeczą organu jest umożliwienie jej skorzystania z tego prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007 r., III SA/Wa 2737/06, LEX nr 302417). Nawet wtedy, gdy w postępowaniu odwoławczym nie doszło do zgromadzenia jakichkolwiek nowych dowodów lub materiałów w sprawie, organ odwoławczy przed wydaniem decyzji musi dokonać własnych ustaleń stanu faktycznego i prawnego sprawy. Strona musi mieć zatem prawną możliwość ustosunkowania się do tych ustaleń w tej fazie postępowania. Z uwagi na brak kontradyktoryjności postępowania administracyjnego każda wypowiedź strony w sprawie może przyczynić się do realizacji zasady zupełności postępowania, w wyniku czego ulec może zmianie dotychczasowa prawna kwalifikacja ustalonego stanu faktycznego. Ponadto stanowisko organu podatkowego I instancji w zakresie ustosunkowania się do zawartych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej zarzutów, przy przekazaniu odwołania organowi odwoławczemu, stanowi część składową materiału dowodowego i podlega ocenie organu odwoławczego na równi ze wszystkimi innymi dowodami ujawnionymi w postępowaniu. Pozbawienie strony możliwości ustosunkowania się do stanowiska organu I instancji, co miało miejsce w niniejszej sprawie, oznacza odebranie jej prawa do obrony swoich racji, a to również stanowi naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2005 r., FSK 2403/04, LEX nr 176974; wyrok NSA z dnia 15 września 2004, FSK 467/04, PP 2005/2/60; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2003, SA/Rz 798/01, LEX nr 102404, wyrok NSA z dnia 10 maja 2006 r., II OSK 810/05, LEX 236469, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 czerwca 2006 r., II SA/Bk 240/06, LEX 194612). Z uwagi na wskazane naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynika sprawy, tj. art. 10 § 1 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno przeprowadzić postępowanie w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ze szczególnym uwzględnieniem zasady wynikającej z art. 10 § 1 k.p.a. i podjąć rozstrzygnięcie merytoryczne opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji również w sprawie oznaczonej sygn. [...], a dotyczącej wyrażonego w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów przeciwko egzekucji administracyjnej. Przy braku dostępu do w/w akt należy zwrócić się do organu I instancji z wezwaniem o doręczenie wymaganych dokumentów niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło