I SA/Kr 910/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2015r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014r. postanawia: -oddalić wniosek- E. Sp. z o.o. we W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2015r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014r. Skargę podpisał P. L., wiceprezes Zarządu E. Sp. z o.o. we W. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 9 czerwca 2015r. wezwano P. L. do usunięcia braku formalnego przedmiotowej skargi przez złożenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentu określającego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej na dzień złożenia skargi zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Wezwanie posiadało stosowne pouczenie, że nieusunięcie powyższego braku we wskazanym 7-dniowym terminie spowoduje odrzucenie skargi stosownie do treści przepisu 58 §1 pkt3 p.p.s.a. Wezwanie zostało skierowane na adres podany w skardze oraz wynikający z zaskarżonej decyzji, tj. Plac Kościuszki 12, 50-028 Wrocław. Przesyłka była dwukrotnie awizowana: w dniu 12 czerwca 2015r. oraz 22 czerwca 2015r. i zwrócona do tut. Sądu z dniem 30 czerwca 2015r. (wpłynęła do tut. Sadu 7 lipca 2015r. – data prezentaty). Zarządzeniem Sędziego tut. Sądu z dnia 5 września 2015r. przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 26 czerwca 2015r. (na zasadzie art. 73 §4 w zw. z §1 p.p.s.a.-data pierwszego awizowania przesyłki 12 czerwca 2015r. + 14 dni). Brak skargi nie został jednak w ustawowym terminie usunięty, w konsekwencji czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015r. na posiedzeniu niejawnym przedmiotowej sprawy postanowieniem odrzucił skargę na zasadzie art. 58 §1 pkt3 p.p.s.a., powołując się na brak wykazania umocowania podmiotu, który wniósł skargę do tut. Sądu do działania przed nim w imieniu strony skarżącej. W dniu 16 listopada 2015r. (data prezentaty) do WSA w Krakowie wpłynął wniosek strony skarżącej "o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi wraz z uzupełnieniem braku". Pismo – wniesione przez pełnomocnika strony skarżącej (pełnomocnictwo wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w załączeniu do wymienionego pisma) – datowane na dzień 9 listopada 2015r. zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 10 listopada 2015r. (data stempla pocztowego). Do pisma zostało dołączony m.in. aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego strony skarżącej, wykazujący umocowanie wiceprezesa Zarządu E. Sp. z o.o. we Wrocławiu Pana P. L. do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym do wniesienia skargi, ze wskazaniem wyżej wymienionego jako jedynego członka zarządu skarżącej Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 §1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do treści art. 87 §1, §2 i §4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując równocześnie z wnioskiem czynności, której strona nie dokonała w terminie, a nadto w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu – uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu. W oparciu o przesłanki wyżej wymienionego przepisu, Sąd przedmiotowy wniosek strony skarżącej o przywróceniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi uznał za niezasadny. Kluczową przyczyną oddalenia przedmiotowego wniosku jest niespełnienie przesłanki o charakterze materialnoprawnym dotyczącej braku zawinienia strony skarżącej w uchybienia terminu do usunięcia braków formalnych skargi przez doręczenie dokumentu określającego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. Strona skarżąca – działając przez profesjonalnego pełnomocnika jako powody w uchybieniu terminu do uczynienia zadość zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału I WSA w Krakowie i doręczeniu ww. dokumentu, podaje przewlekłe leczenie wiceprezesa Spółki E. po przebytym zawale mięśnia sercowego, zmiany kadrowe w Spółce odnośnie osób odpowiedzialnych za informowanie na bieżąco Zarządu o dostarczanych do siedziby Zarządu przesyłkach pocztowych (kolejno dwie pracownice: P. B. oraz zatrudniona w jej miejsce M. C.). Ponadto w uzasadnieniu do wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu wskazuje się na utrudniony kontakt z osobami zatrudnionymi w siedzibie Spółki, odpowiedzialnymi za odbiór korespondencji, a przede wszystkim brak starannego wywiązywania się przez te osoby ze swoich pracowniczych obowiązków. Strona skarżąca wskazuje, że zmieniający się pracownicy Spółki przekazali Zarządowi Spółki w osobie wiceprezesa P. L. informację o dwóch awizach i "nie mogli mieć wiedzy, że praktycznie w tym samym czasie Sąd skierował do strony dwa odrębne wezwania do uzupełnienia braków formalnych – jedno dotyczące uzupełnienia dokumentu wykazującego umocowanie do działania w imieniu Spółki i drugie dotyczące wpisu sądowego" (to drugie spełnione w wyznaczonym ustawowym terminie). Wiceprezes Zarządu pozostawał natomiast w przekonaniu, ze informacje na temat awizo otrzymane korespondencją mailową dotyczą tej samej przesyłki sądowej, która została odebrana przez Spółkę (wzywająca do uiszczenia wpisu sądowego od skargi). Co więcej, P. L. dopytujący pracownice Spółki o przesyłkę z WSA w Krakowie, otrzymał informację, że "temat jest pod kontrolą", jednocześnie prosząc o przypilnowanie tematu, co ma dowodzić jego szczególnej dbałości o korespondencję pochodzącą z WSA w Krakowie. W ocenie strony skarżącej działającej przez pełnomocnika wymienione okoliczności co najmniej uprawdopodabniają brak zawinienia wiceprezesa P. L. w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z takim stanowiskiem strony skarżącej nie sposób się jednak zgodzić. W ocenie Sądu mało istotnym jest bowiem z punktu widzenia odpowiedzialności podmiotu (w niniejszej sprawie wiceprezesa Zarządu Spółki E.) brak kompetencji lub subordynacji jego pracownika (-ów). Tym samym niedbalstwo pracownika (-ów) – zawinione bądź nie – przenosi odpowiedzialność na sam podmiot reprezentowany przez wiceprezesa P. L. Stąd też w rozpatrywanej sprawie mało znaczące wydają się jego osobiste powody dotyczące choroby czy też leczenia, jako że stroną postępowania jest spółka prawa handlowego – spółka z o.o. Podane przez stronę skarżącą przyczyny uchybienia mogłyby być brane pod uwagę ewentualnie w przypadku kiedy spółka ta byłaby jednoosobową spółką prawa handlowego niezatrudniającą żadnych pracowników, co w analizowanej sytuacji nie miało miejsca. Spółka zatrudniała bowiem pracowników odpowiedzialnych za informowanie na bieżąco Zarządu Spółki o dostarczanych do siedziby Zarządu przesyłkach pocztowych. Konsekwentnie należy stwierdzić, że nawet brak osobistego zawinienia po stronie wiceprezesa P. L. (co strona skarżąca w uzasadnieniu do wniosku o przywrócenie terminu podkreśla, a z czym Sąd polemizuje) nie jest jednoznaczny z brakiem jego zawinienia w wyborze pracownika odpowiedzialnego za informowanie o dostarczanych do siedziby Spółki przesyłkach pocztowych. Sąd uznaje za normę, że do kanonów przewidującego przedsiębiorcy należy w sytuacji zapoczątkowania procesów sądowoadministracyjnych zwiększona czujność w zakresie zdobywania informacji z nimi związanych jako profesjonalnego podmiotu w obrocie gospodarczym. W tym aspekcie – skoro podmiot sam "fizycznie" nie mógł zdobywać bezpośrednio tych informacji, to podmiot ten powinien "dobrze wybrać" osobę, która dochowując należytej staranności będzie robić to za niego, mając przeświadczenie że wszelkie konsekwencje niedoinformowania podmiotu w tym zakresie obciążają właśnie ów podmiot. Niniejszy pogląd jest zgodny z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na poparcie tej tezy przytoczyć można m.in. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2015r., II II GZ 305/15, dostępne w bazie internetowej CBOSA, w którym NSA uznaje, że wymóg przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej sformułowany w art. 86 p.p.s.a. w postaci uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi oznacza, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. Wina pracownika, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną uchybienia terminu, jest tożsama z winą podmiotu go zatrudniającego, organizującego pracę w sposób zapewniający nadzór pracownika nad wykonywaniem zadań (por. także postanowienie NSA z dnia 16 maja 2013 r. o sygn. akt I GZ 159/13). Strona skarżąca, będąca osobą prawną, odpowiada za wewnętrzną organizację, w tym w zakresie obiegu i właściwego nadzoru korespondencji. Inne postanowienie NSA z dnia 24 lutego 2015r., I OZ 136/15 dostępne w bazie internetowej CBOSA, wskazuje, że skoro we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to oznacza, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu, nawet lekkie niedbalstwo powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności w terminie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Koleje orzeczenie – postanowienie NSA z dnia 21 maja 2015r., II GZ 210/15, dostępne w bazie internetowej CBOSA, wskazując na pozytywna przesłankę przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym w postaci braku winy strony w uchybieniu terminu, kryterium braku winy wiąże także z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności, której nie wykazanie pozbawia stronę możliwości dokonania czynności procesowej po upływie faktycznego terminu do jej dokonania, na skutek przywrócenia przez Sąd terminu do jej dokonania. Powyższe wywodu na temat braku możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie przez Sąd instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej należy uzupełnić i zwrócić uwagę na kolejną wątpliwość w przedmiotowej sprawie: kwestię, czy wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi został złożony w terminie 7 –dniowym od ustania przyczyny uchybienia terminowi dokonania czynności procesowej, określonym w art. 87 §1 p.p.s.a. W ocenie Sądu trudno stwierdzić, czy w ogóle ustawowy 7-dniowy termin (od czasu ustania przyczyny uchybienia) wskazany w art. 87 §1 p.p.s.a został przez stronę skarżącą zachowany. Niezrozumiałe i w konsekwencji chybione jest w ocenie Sądu przyjęcie przez pełnomocnika strony skarżącej terminu ustania przyczyny uchybienia terminowi dokonania czynności procesowej w dniu 3 listopada 2015r., kiedy to przy przeglądaniu akt sprawy pełnomocnik strony skarżącej podjęła wiadomość o istnieniu obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi oraz o istnieniu niedoręczonej, jedynie uznanej za doręczoną dwukrotnie awizowanej przesyłki sądowej zawierającej wezwanie strony skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi w postaci dostarczenia dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentacji Spółki. Od tej daty pełnomocnik strony skarżącej oblicza bieg terminu 7 – dniowego wskazanego w art. 87 §1 p.p.s.a., kończącego się w niniejszej sprawie z upływem dnia 10 listopada 2015r., w którym to – czyniąc mu zadość – został nadany w placówce pocztowej wniosek o przywrócenie terminu dla strony skarżącej (data stempla pocztowego). W ocenie Sądu brak konkretnego zdarzenia kwalifikowanego jako przyczyna uchybienia terminu powoduje trudności z ustaleniem początkowej daty do liczenia wskazanego w art. 87 §1 p.p.s.a. terminu 7 dni od czasu ustania owej przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej przez stronę skarżącą. Przedstawiona przez pełnomocnika strony skarżącej przyczyna uchybienia ma bowiem charakter zdarzeń mających miejsce w pewnym okresie czasu. Wskazane nadto przez niego w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu próby uzyskania informacji o stanie sprawy przez wiceprezesa Zarządu Spółki dotyczą relacji pomiędzy przedstawicielem podmiotu a jego kolejnymi pracownicami, co jest natomiast irrelewantne z punktu widzenia odpowiedzialności podmiotu w stosunkach na zewnątrz, w tym w relacji skarżący – sąd. Nie jest wiadomy zatem, ani też przez stronę dokładnie określony konkretny moment uchybienia, jego początek i koniec. Ta okoliczność – czy w ogóle ustawowy 7-dniowy termin od czasu ustania przyczyny uchybienia wskazany w art. 87 §1 p.p.s.a. został przez stronę skarżącą zachowany z uwagi na trudności w ustaleniu początkowej daty do liczenia, dodana do wykazanej przede wszystkim przez Sąd w niniejszej sprawie okoliczności niespełnienia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy podmiotu w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej, determinuje orzeczenie Sądu jak w sentencji niniejszego postanowienia i oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, stosownie do art. 86 §1 p.p.s.a.