I SA/Kr 93/13

Kraków, dnia 22 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Nina Półtorak po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "T" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki jawnej z siedzibą w K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 stycznia 2011 nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2007 roku postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Spółka jawna "T" DMI Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, działająca ówcześnie pod firmą "T " G. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku VAT za wrzesień 2007 r. Skarga dotknięta była brakami formalnymi, w związku z czym zarządzeniem przewodniczącego Wydziału z dnia 17 marca 2011 r. strona skarżąca została wezwana do ich uzupełnienia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania poprzez: podanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej na dzień wniesienia skargi tj. odpisu KRS zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wezwanie to doręczono dnia 20 kwietnia 2011 r. wraz z informacją, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 462/11 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 – t. jedn. ze zm.; dalej jako P.p.s.a.) skargę odrzucił. Postanowieniem z dnia 26 września 2011 r. sygn. I FSK 1512/11 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił wniesioną skargę kasacyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Sąd zauważył, że wniesienie skargi kasacyjnej przez nieprawidłowo umocowanego pełnomocnika stanowi stosownie do treści art. 176 w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a. jej brak formalny, który strona po uprzednim wezwaniu winna była uzupełnić. W konsekwencji powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2011 r. strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez przedłożenie dokumentu, z którego wynika, że M.P. był umocowany w dniu 8 lutego 2011 r. do udzielenia pełnomocnictwa adw. E.O. do reprezentacji "T " G. R. sp. j. – przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postanowieniem z dnia 26 października 2012 r. sygn. I FSK 1512/11 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną wobec faktu, że pomimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej pod rygorem jej odrzucenia, skierowanego do pełnomocnika spółki, wskazany brak formalny nie został uzupełniony w wyznaczonym przez Sąd terminie. Pismem z dnia 28 listopada 2012 r. Spółka wniosła do WSA w Krakowie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku VAT za wrzesień 2007 r., składając równocześnie skargę. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że jej pełnomocnik – adwokat E. O. okłamywała Spółkę co do okoliczności związanych z wniesieniem skarg do WSA i NSA, działając na szkodę Spółki. O tym, że skargi zostały nieprawidłowo wniesione osoby reprezentujące Spółkę dowiedziały się w dniu 21 listopada 2012 r. Zdaniem skarżącej, nie może ona ponosić negatywnych konsekwencji bezprawnych działań adwokata, a w zaistniałej sytuacji uzasadnione jest powoływanie się na brak winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. Skutkiem działania adwokata jest brak możliwości wykazania racji Spółki, co spowodowało narażenie jej na ogromne konsekwencje majątkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jednakże z okoliczności sprawy i uzasadnienia wniosku wynika, że pismo to należało potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wskazać należy, że skarżąca Spółka, działając przez pełnomocnika, złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] w dniu 9 lutego 2011 r. Skarga została prawomocnie odrzucona wskutek nieuzupełnienia w terminie jej braków formalnych postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 462/11. W ocenie Sądu, nie można przywrócić terminu do dokonania czynności, której w rzeczywistości dokonano. Skarga została bowiem wniesiona z zachowaniem terminu. Jej odrzucenie nastąpiło nie z powodu wniesienia jej z przekroczeniem terminu, ale z powodu braku uzupełnienia w terminie braków formalnych skargi. Skoro zatem skarga została wniesiona z zachowaniem terminu, nie sposób mówić o uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że w razie stwierdzenia, iż skarga jest wniesiona z zachowaniem terminu, bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania i orzekanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (por. postanowienia NSA: z dnia 8 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 841/2004, z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FZ 92/2011). Sąd uznał jednak, że wniosek Spółki, wobec treści jego uzasadnienia, dotyczy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Nieuzupełnienie w terminie braku polegającego na nieprzedłożeniu dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej na dzień wniesienia skargi tj. odpisu KRS zgodnie z art. 29 P.p.s.a., było powodem odrzucenia skargi. W przedmiotowej sprawie, do wniosku zostały dołączone dokumenty wykazujące prawidłowość reprezentacji skarżącej, zatem należało uznać, że zamiarem skarżącej było przywrócenie terminu i zrealizowanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 – t. jedn. ze zm., dalej P.p.s.a), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 §1 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5 P.p.s.a.). W myśl zaś art. 88 powołanej ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z powyższych przepisów wynika, że aby wniosek o przywrócenie terminu można było uwzględnić, konieczne jest spełnienie jednocześnie dwóch przesłanek: w sprawie zachodzi okoliczność braku winy strony w niedochowaniu terminu oraz wniosek o jego przywrócenie należy wnieść w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 § 5 P.p.s.a., jeżeli od uchybionego terminu upłynął rok, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Ze względu na fakt, że termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał w dniu 27 kwietnia 2011 r. zastosowanie w sprawie znajdzie powyższy przepis. Pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu wraz z dołączonymi dokumentami wpłynęło w dniu 28 listopada 2012 r. (data nadania przesyłki pocztowej), a zatem rok, siedem miesięcy i jeden dzień po upływie terminu do uzupełnienia braków. W sprawie nie zachodzi wyjątkowy przypadek, którego zaistnienie dopuszczałoby przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżącą Spółkę obciąża ryzyko wyboru profesjonalnego pełnomocnika. Powierzając mu prowadzenie swojej sprawy strona powinna zatem liczyć się z tym, że wszelkie jego działania, jak również jego zaniechania w podejmowaniu określonych czynności procesowych, będą odnosić skutek prawny wobec niej. Pełnomocnik jest wyposażony przez mocodawcę w umocowanie do dokonywania czynności prawnych w imieniu i ze skutkami dla mocodawcy. Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 22 marca 1999 r. sygn. akt II CKN 76/99 mocodawca (strona) ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Pogląd ten ugruntowany jest w także orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. m.in. postanowienia NSA z: 11 stycznia 2012 r., I GZ 231/11; 25 stycznia 2012 r., II OZ 2/12; 13 września 2012 r., II FZ 689/12). Brak staranności Spółki w doborze pełnomocnika, a także brak stałego nadzoru nad jego działalnością prowadzoną w imieniu Spółki, nie może prowadzić do uznania, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez winy Spółki, a w sprawie zachodzi wyjątkowy przypadek. O braku należytej współpracy Spółki ze swoim pełnomocnikiem może świadczyć fakt, że dopiero ponad półtora roku po terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (9 lutego 2011 r.) Spółka zażądała od pełnomocnika dokumentacji sprawy prowadzonej przed sądem. W orzecznictwie przyjmuje się, że przepis art. 87 § 5 P.p.s.a. zaostrza przesłanki przywrócenia terminu, uzależniając możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku od przypadku wyjątkowego, zaś "przez wyjątkowy przypadek należy rozumieć okoliczność nadzwyczajną, która uniemożliwiła stronie dokonanie czynności w normalnym trybie" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 129/2011). Brak przesłanki "wyjątkowego przypadku" musi prowadzić do odrzucenia wniosku jako niedopuszczalnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 134/2008, z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 273/2011, postanowienia WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 38/2011, z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1401/11). Mając powyższe na uwadze w oparciu o przepis art. 88 w związku z art. 87 § 5 P.p.s.a. Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.