I SA/Kr 95/16
WyrokWSA w Krakowie2016-06-23
Skład orzekający: WSA Waldemar Michaldo, WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych wygasa w przypadku, gdy środek transportowy nie jest faktycznie użytkowany, ale nie został formalnie wyrejestrowany?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Sam fakt nieużytkowania pojazdu lub jego zły stan techniczny nie powoduje wygaśnięcia tego obowiązku, dopóki formalna procedura wyrejestrowania nie zostanie zakończona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zobowiązań podatkowych w podatku od środków transportowych dla przyczepy za lata 2009-2013. Organy podatkowe ustaliły zobowiązanie, uznając, że przyczepa nie została formalnie wyrejestrowana i nie można zastosować wyłączenia z opodatkowania dla pojazdów wykorzystywanych wyłącznie w rolnictwie. Podatnik kwestionował te decyzje, argumentując m.in. wadliwość postępowania, brak użytkowania przyczepy oraz jej rzekomy sprzedaż. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 95/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r., sprawy ze skarg A.B., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 10 listopada 2015 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2009 r. oraz, z dnia 19 listopada 2015 r. Nr [...],[...],[...],[...], w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2010 r.,2011 r., 2012 r., i 2013 r., , - s k a r g i o d d a l a -, ,
Zaskarżoną decyzją z dnia 10 listopada 2015 r. znak: [...] oraz zaskarżonymi decyzjami z dnia 19 listopada 2015 r. znak: [...], [...], [...], [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta K. z dnia 21 września 2015 r. orzekające o ustaleniu A. B. zobowiązania podatkowego od środków transportowych odpowiednio za rok 2009 (w kwocie 620,00 zł), za rok 2010 (w kwocie 620,00 zł), za rok 2011 (w kwocie 620,00 zł), za rok 2012 (w kwocie 664,00 zł) oraz za rok 2013 (w kwocie 708 zł).
W podstawie prawnej przywołanych rozstrzygnięć powołano art. 8, art. 9 i art. 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), uchwały Rady Miasta K. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych: nr [...] z dnia 21 listopada 2007 r., nr [...] z dnia 9 listopada 2009 r., nr [...] z dnia 7 grudnia 2011r., nr [...] z dnia 21 listopada 2012 r. oraz art. 21 § 3, art. 233 § 1 pkt 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2015 r. poz. 613 ze zm.).
Powyższe decyzje zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych.
Pierwotnie zobowiązanie z tytułu podatku od środków transportowych za przyczepę o numerze rejestracyjnym [...] za ww. okresy zostało określone przez Prezydenta Miasta K. w decyzjach z dnia 3 grudnia 2013 r. utrzymanych następnie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 24 lutego 2014 r.
Na skutek wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1135/15 uchylił ww. decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lutego 2014 r. oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji.
Zdaniem Sądu organy nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy w zakresie przesłanki wyłączającej przedmiotową przyczepę z opodatkowania ze względu na jej związanie wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ l instancji wydał decyzje z dnia 21 września 2015 r. określające powtórnie A. B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za lata 2009 – 2013r.. Organ l instancji przytoczył przepisy regulujące zasady opodatkowania podatkiem od środków transportowych określone w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych oraz wskazał, że podatnik nie dopełnił obowiązku wynikającego z ustawy i nie złożył deklaracji na podatek od środków transportowych za wskazane okresy. Zgodnie natomiast z art. 21 § 1 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Organ podatkowy l instancji wskazał również, że stosownie do art. 8 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają m.in. przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego. Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych i wygasa on z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono (art. 9 ust. 1 i 5 ww. ustawy).
Jak wyjaśnił organ podatkowy, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych dotyczy tych właścicieli, którzy mają zarejestrowane środki transportowe. Dla wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych w drodze wyrejestrowania istotne jest wydanie decyzji o wyrejestrowaniu. Zatem dopóki pojazd nie zostanie wyrejestrowany obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu. Ponieważ moment wygaśnięcia obowiązku podatkowego został połączony z czynnością wyrejestrowania, zatem żadne inne okoliczności nie mogą skutkować wygaśnięciem obowiązku podatkowego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt l SA/G11274/13). W konsekwencji, jeżeli środek transportowy nie zostanie wyrejestrowany, to na podatniku ciąży obowiązek podatkowy nawet wówczas, gdy faktycznie nie użytkował środka transportowego podlegającego opodatkowaniu. To na podatniku ciąży obowiązek dokonania stosownych czynności związanych w szczególności z wyrejestrowaniem pojazdu oraz zawiadomienia organu podatkowego o wszelkich okolicznościach powodujących wygaśnięcie obowiązku podatkowego, ażeby nie został on objęty obowiązkiem podatkowym w podatku od środków transportowych.
Ponadto organ l instancji wskazał, że zgodnie z art. 8 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie podlegają opodatkowaniu przyczepy i naczepy związane wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego. Stosownie do art. 17a ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. 2013 r. poz. 1381 ze zm.) ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o podatniku podatku rolnego, należy przez to rozumieć właściciela, posiadacza samoistnego, użytkownika wieczystego lub posiadacza gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy. Za gospodarstwo rolne, zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy, uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
W sytuacji gdy grunty rolne nie przekraczają normy obszarowej gospodarstwa rolnego, wprawdzie opłacany jest od nich podatek rolny, ale nie mamy do czynienia z podatnikiem podatku rolnego w rozumieniu przepisów o podatku od środków transportowych. Organ podkreślił także, że jedynie wyłączne wykorzystywanie przez podatnika podatku rolnego przyczepy lub naczepy do działalności rolniczej w wyżej przedstawionym rozumieniu skutkuje tym, że nie podlegają one opodatkowaniu.
Mając powyższe na uwadze organ l instancji wskazał, że zgodnie z danymi Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców Urzędu Miasta K. A. B. pozostawał właścicielem przyczepy [...] o numerze rejestracyjnym [...] do dnia 20 marca 2014 r., kiedy to decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] została ona wyrejestrowana.
Organ l instancji wyjaśnił, że w dniu 24 października 2014 r. na etapie prowadzonego postępowania o wyrejestrowanie przyczepy, A. B. oświadczył, że nie jest w stanie odtworzyć historii posiadania ww. przyczepy oraz nie jest w stanie określić komu i na jakiej podstawie przekazał przyczepę, bowiem była ona uszkodzona i nie nadawała się do użytku. Ponadto podatnik w odwołaniu od decyzji organu l instancji z dnia 3 grudnia 2010 r. sam zaznaczył, że może wskazać świadków na okoliczność, że de facto nigdy przedmiotowej przyczepy nie posiadał oraz nie użytkował. Z uwagi na powyższe Prezydent Miasta K. stwierdził, że podatnik nie mógł wykorzystywać przedmiotowej przyczepy do działalności rolniczej.
Dodatkowo w decyzjach określających zobowiązanie podatkowe za rok 2011, 2012 oraz 2013, organ I instancji wskazał, że A. B. od dnia 22 marca 2010 r. nie figuruje w ewidencji podatników podatku od gospodarstw rolnych od gruntów położonych na terenie Gminy Miejskiej K. A zatem w latach 2011 - 2013 nie mógł on wykorzystywać przyczepy na potrzeby gospodarstwa rolnego, bowiem takiego gospodarstwa już nie posiadał.
W odwołaniach wniesionych od ww. decyzji podatnik zarzucił, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem obowiązujących zasad i norm prawnych, bez należytego zrozumienia przywołanego na wstępie uzasadnienia - wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2014 r.
W wyroku tym jest bowiem napisane, expressis verbis, że Sąd uchyla decyzje II i l instancji, a nie przekazuje do ponownego rozpatrzenia lub uzupełnienia. Sprawa z uwagi na niezłożenie skargi kasacyjnej została więc prawomocnie rozstrzygnięta i zakończona. Zdaniem A. B. nowe postępowanie w tej samej sprawie jest rażącym naruszeniem prawa i sprawa ta nie może być ponownie rozpatrywana, bo nie istnieją żadne nowe dowody, jakie istniały uprzednio. Odwołujący wskazał, że organy nie mogą zasłaniać się nieznajomością prawa i wykorzystywać jego niepamięć. Ponadto zdaniem podatnika bezsensownym jest nakładanie zobowiązań podatkowych na emeryta nie posiadającego żadnego majątku, którego emerytura wynosi minimum ustawowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji zaznaczyło na wstępie, że rozstrzygając ponownie przedmiotowe sprawy, stosowanie do treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związane było oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1135/14.
Odnosząc się w następnej kolejności do zarzutu postawionego w odwołaniach, wyjaśniło, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują wyroku o uchyleniu i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd, uwzględniając skargę, wydaje wyrok o uchyleniu decyzji, nie oznacza to jednak, że organy podatkowe nie mogą ponownie rozpoznać sprawy. Z wyroku jednoznacznie wynika, że organy podatkowe w niniejszej sprawie mają przeprowadzić ponowne rozpoznanie sprawy pod kątem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie przesłanki wyłączającej przedmiotową przyczepę z opodatkowania ze względu na jej związanie wyłącznie z działalnością rolniczą.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał za organem l instancji, że decydujące znaczenie dla wygaśnięcia obowiązku podatkowego ma wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu, a nie inne okoliczności faktyczne dotyczące tego pojazdu, jak jego utrata, czy brak możliwości eksploatacji i faktycznego użytkowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie prawa wskazuje się bowiem, że konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od faktycznego użytkowania pojazdu, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Dopiero wydanie stosownej decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu lub o jego czasowym wycofaniu z ruchu spowoduje, że z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania lub wycofania z ruchu pojazdu, nastąpi wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Dopóki właściciel nie złoży wniosku o wyrejestrowanie czy czasowe wycofanie z ruchu pojazdu i - w konsekwencji - nie zostanie wydana stosowna decyzja, dopóty ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.
Zatem z uwagi na fakt, że dopiero wydanie przez właściwy organ decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu skutkuje wygaśnięciem obowiązku podatkowego, podnoszone przez odwołującego argumenty dotyczące przewlekłości postępowania w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu pozostają bez wpływu na moment wygaśnięcia obowiązku podatkowego. Na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania stronie - zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. - służyły odrębne środki prawne, z których A. B. mógł skorzystać w toku postępowania dotyczącego wyrejestrowania pojazdu.
Mając powyższe na uwadze Kolegium wskazało, że jak wynika z akt sprawy, przyczepa została wyrejestrowany decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 20 marca 2014 r. nr [...].
Kolegium podzieliło także stanowisko organu l instancji, co do tego, że podlegająca opodatkowaniu przyczepa nie korzysta z wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 8 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych przyczepy i naczepy związane wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego.
Kolegium wyjaśniło również, że podatnikiem podatku rolnego w rozumieniu art. 8 pkt 5 i 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest podmiot, na którym ciąży obowiązek podatkowy z tytułu opodatkowania podatkiem rolnym gruntów stanowiących gospodarstwo rolne. W sytuacji gdy grunty rolne nie przekraczają normy obszarowej gospodarstwa rolnego, wprawdzie opłacany jest od nich podatek rolny, ale nie mamy do czynienia z podatnikiem podatku rolnego w rozumieniu przepisów o podatku od środków transportowych. Podkreślono, że jedynie wyłączne wykorzystywanie przez podatnika podatku rolnego przyczepy lub naczepy do działalności rolniczej w wyżej przedstawionym rozumieniu skutkuje tym, że nie podlegają one opodatkowaniu. Zatem istotne znaczenie dla wyłączenia przyczepy z opodatkowania ma fakt wykorzystywania jej tylko do działalności rolniczej przez podatnika podatku rolnego od gruntów stanowiących gospodarstwo rolne.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpatrywanych spraw wskazano, że A. B. nabył w 1993 r. od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa maszyny rolnicze. Zgodnie z danymi wynikającymi z karty informacyjnej pojazdu z Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców Urzędu Miasta K. przyczepa marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] stanowiła własność A. B. Z akt sprawy wynika również, że decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 20 marca 2014 r. ww. przyczepa została wyrejestrowana na wniosek A. B. Ponadto z akt sprawy wynika, że A. B. w dniu 24 października 2013 r. na etapie prowadzonego postępowania o wyrejestrowanie przyczepy oświadczył, że nie jest w stanie odtworzyć historii posiadania ww. pojazdu oraz nie jest w stanie określić komu i na jakiej podstawie przekazał przyczepę, bowiem była ona uszkodzona i nie nadawała się do użytku. Ponadto podatnik w odwołaniu z dnia 23 grudnia 2013 r. od decyzji organu l instancji z dnia 3 grudnia 2010 r. sam zaznaczył, iż może wskazać świadków na okoliczność, że de facto nigdy nie posiadał i nie użytkował przedmiotowej przyczepy.
Dokonując weryfikacji prawidłowości określonej przez organ l instancji wysokości zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy Kolegium, powołując odpowiednie regulacje prawne, stwierdziło, że wysokość podatku została wyliczona za każdy okres prawidłowo.
Końcowo, odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu okoliczności związanych z sytuacją finansową podatnika wyjaśniono, że powyższe okoliczności pozostają bez wpływu na istnienie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Powyższe okoliczności mogą natomiast być uwzględniane w toku postępowania dotyczącego przyznania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.
W skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. B. zarzucił opisanym wyżej decyzjom organu odwoławczego sprzeczne z prawem i prawdą (art. 7 k.p.a.) ustalenia faktyczne i prawne naruszające art. 58 k.c., zasadę współżycia społecznego przez świadome nakładanie na skarżącego nienależnych Gminie K. zobowiązań podatkowych w sytuacji niemożności ich spełnienia. Skarżący podniósł, że organowi jest znana jego trudna sytuacja finansowa powstała z winy Prezydenta Miasta K., który ex lege jest dłużnikiem skarżącego z powodu nieuzasadnionej zwłoki w realizacji dyspozycji art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zaznaczył, że jego bieżące straty z powodu przewlekłości tego postępowania wielokrotnie przewyższają nałożone na niego zobowiązania i to wydane w oparciu o nieważne dokumenty.
W dalszej kolejności podniósł, że własność przedmiotowej przyczepy i jej posiadanie utracił na podstawie aktu sprzedaży zgłoszonego w Wydziale Komunikacji po jej zarejestrowaniu do gospodarstwa rolnego rodziny Gąsków w miejscowości Będkowice. Odmowa powołania świadków na tę okoliczność w sytuacji niepełnej zdolności pamięciowej z racji podeszłego wieku skarżącego uniemożliwiły rzetelne i uczciwe wyjaśnienie sprawy. Z kolei przywoływane przez organy wyroki są nie przekonujące, gdyż w Polsce nie obowiązuje zasada precedensu, a każda sprawa ma charakter indywidualny.
Skarżący zarzucił, że zaskarżone decyzje są sprzeczne ze wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1135/14 poprzez niezgodne z prawdą ustalenia organów, że wprawdzie zobowiązany jest płatnikiem podatku rolnego i leśnego ale nie posiadał gospodarstwa rolnego, którego minimum musi stanowić 1 ha przeliczeniowy lub fizyczny. Pozostaje to w sprzeczności z uprawnieniami skarżącego wynikającymi z uzyskania dyplomu Wyższej Szkoły Rolniczej w K. zezwalającymi na prowadzenie samodzielnych badań naukowych, do czego nie jest niezbędny taki obszar gruntów.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że decyzje te są prawidłowe i nie naruszają prawa, a zatem skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że kontrolowane sprawy były już przedmiotem wyrokowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w wyroku z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1135/14 uchylił wydane wcześniej decyzje obu instancji określające A. B. zobowiązanie podatkowe od środków transportowych. Jak wynika z uzasadnienia powyższego wyroku, powodem wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego było niewyjaśnienie w sposób wystarczający stanu faktycznego spraw w zakresie przesłanki wyłączającej przedmiotową przyczepę z opodatkowania ze względu na jej związanie wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Sąd rozpoznający obecnie zaskarżone decyzje stwierdza, że organy administracji uczyniły zadość dyspozycji powołanego artykułu i przeanalizowały w sposób gruntowy kwestię wykorzystania przyczepy na działalność rolniczą.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 8 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają m.in. przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego.
W myśl art. 9 ust. 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Stosownie do regulacji art. 9 ust.4 przedmiotowej ustawy obowiązek podatkowy, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Z kolei ust. 5 wskazanego artykułu stanowi, że obowiązek podatkowy, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono.
W świetle przedmiotowych regulacji prawnych oraz zgodnie z szeroko prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w doktrynie stanowiskiem, który Sąd rozpoznający przedmiotowe sprawy w pełni podziela, przy powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych kluczowe znaczenie ma fakt zarejestrowania środka transportowego. Należy mieć przy tym na uwadze, że konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od faktycznego użytkowania pojazdu. Obowiązek ten wygasa zaś dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Dopiero wydanie stosownej decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu lub o jego czasowym wycofaniu z ruchu spowoduje, że z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania lub wycofania z ruchu pojazdu, nastąpi wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Dopóki właściciel nie złoży wniosku o wyrejestrowanie czy czasowe wycofanie z ruchu pojazdu i - w konsekwencji - nie zostanie wydana stosowna decyzja, dopóty ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych (por. LEX komentarz do art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.06.121.844), [w:] L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC, 2008; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 330/05, z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1094/07, z dnia 11 stycznia 2008 r. sygn. akt II FSK 1473/06).
Na powyższy aspekt zwróciły również uwagę organy prowadzące postępowanie, wskazując trafnie, że moment wygaśnięcia obowiązku podatkowego jest ściśle połączony z czynnością wyrejestrowania i żadne inne okoliczności nie mogą skutkować wygaśnięciem obowiązku podatkowego.
Podkreślić w tym miejscu należy, że zły stan techniczny przyczepy, czy też brak możliwości jej eksploatacji i faktycznego użytkowania w świetle treści art. 9 ust. 1 omawianej ustawy nie ma znaczenia, skoro przyczepa ta nie została przez skarżącego wyrejestrowana. Decydujące znaczenie dla wygaśnięcia obowiązku podatkowego, jak już wcześniej wskazano, ma wydanie decyzji o wyrejestrowaniu.
Jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotowa przyczepa, stanowiąca własność skarżąca, została wyrejestrowana na jego wniosek dopiero w dniu 20 marca 2014 r. na mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 20 marca 2014 r. nr [...]. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skoro skarżący pozostawał właścicielem przyczepy do dnia 20 marca 2014 r., to do tego czasu ciążył na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.
Jeśli natomiast chodzi o przesłankę z art. 8 ust. 5 i 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a więc o przewidzianą przez ustawodawcę możliwość wyłączenia spod opodatkowania przyczep związanych – wyłącznie - z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego, stwierdzić należy, że już sama analiza znajdujących się w aktach pism skarżącego wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowa przyczepa nigdy nie była wykorzystywana przez niego dla potrzeb działalności rolniczej.
I tak w piśmie datowanym na dzień 20 czerwca 2013 r. zatytułowanym wniosek skarżący podał, że nabył przedmiotową przyczepę w 1993 r. od Agencji Własności Rolnych Skarbu Państwa w stanie nienadającym się do użytku bez przeprowadzenia koniecznego remontu oraz, że przyczepa ta pozostała w gospodarstwie jako złom nienadający się do użytku.
W piśmie z dnia 10 września 2013 r. będącym wnioskiem o umorzenie toczących się postępowań skarżący wskazał z kolei, że 3 listopada 1995 r. po uprzednim rocznym wypowiedzeniu umowy dzierżawy zawartej z Agencją Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa opuścił gospodarstwo, gdzie pozostawił przyczepę rolną, która była w stanie nienadającym się do użytku i przedstawiała wartość złomu. Stwierdził także, że nie prowadzi żadnej działalności rolniczej.
W odwołaniu datowanym na 17 grudnia 2013 r. skarżący ponownie wskazał na zły stan techniczny maszyn nabytych od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, podnosząc, że trudno mu obecnie, z uwagi na zły stan zdrowia oraz luki w pamięci, stwierdzić, kto zgłaszał do Wydziału Komunikacji przedmiotową przyczepę. Stwierdził, że może wskazać świadków na okoliczność, że nigdy nie posiadał ani nie użytkował przyczepy. W przedmiotowym piśmie skarżący wskazał także, iż od wyjazdu z dnia 3 listopada 1995r. z Paczółkowic i rozliczeń dokonanych przed upływem końca 1995r. takiej przyczepy nie posiadał. Na powyższą okoliczność wskazuje także treść pisemnego wniosku A. B. o wyrejestrowanie przedmiotowej przyczepy z dnia 30 września 2013r. (data wpływu)
Podkreślił nadto, że od wielu lat nie pracuje i nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Od 8 lat jest emerytem i nie posiada żadnego majątku ruchomego jaki i nieruchomego.
W aktach sprawy znajduje się nadto kopia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 20 marca 2014r. o wyrejestrowaniu przedmiotowej przyczepy. Również z ustaleń wskazanego organu opartych na oświadczeniu A. B. złożonym w dniu 24 października 2013r. pod odpowiedzialnością karną z art.233 kk wynika m.in., iż przyczepa ta była uszkodzona i nie nadawała się do użytku.
Wobec powyższych twierdzeń skarżącego, który od samego początku zaprzeczał by kiedykolwiek korzystał z przyczepy, czy też używał jej do prowadzenia działalności rolniczej, stwierdzić należy, że wyłączenie z opodatkowania o jakim mowa w art. 8 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych czyli obejmujące przyczepy wykorzystywane wyłącznie na działalność rolniczą, nie znajdzie w niniejszych sprawach zastosowania. Podstawowym warunkiem umożliwiającym zastosowanie zwolnienia, o jakim mowa w powołanym przepisie jest bowiem faktyczne wykorzystywanie przyczep do działalności rolniczej. W przedmiotowych sprawach sytuacja taka nie miała miejsca, o czym jednoznacznie świadczą twierdzenia samego skarżącego.
W odniesieniu do zobowiązania podatkowego ustalonego za lata 2011 – 2013
wyjaśnić dodatkowo należy, że w art. 8 ust. 5 i 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mowa jest o działalności rolniczej prowadzonej przez podatnika podatku rolnego.
Stosownie do art. 17a ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. 2013 r. poz. 1381 ze zm.) ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o podatniku podatku rolnego, należy przez to rozumieć właściciela, posiadacza samoistnego, użytkownika wieczystego lub posiadacza gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy. Za gospodarstwo rolne, zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy, uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Z kolei za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą (...). Powyższe oznacza, że podatnikiem podatku rolnego w rozumieniu ww. przepisu jest podmiot, na którym ciąży obowiązek podatkowy z tytułu opodatkowania podatkiem rolnym gruntów stanowiących gospodarstwo rolne. W sytuacji gdy grunty rolne nie przekraczają normy obszarowej gospodarstwa rolnego, wprawdzie opłacany jest od nich podatek rolny, ale nie mamy do czynienia z podatnikiem podatku rolnego w rozumieniu przepisów o podatku od środków transportowych.
Z ustaleń organów wynika, że skarżący od dnia 22 marca 2010 r. nie figuruje już w ewidencji podatników podatku od gospodarstw rolnych od gruntów położonych na terenie Gminy Miejskiej K. W związku z powyższym stwierdzić należy, że nie może on zostać uznany za podatnika podatku rolnego. Tym samym w przedmiotowych sprawach dotyczących zobowiązania podatkowego ustalonego za lata 2011 – 2013 brak jest kolejnej przesłanki warunkującej wyłączenie z opodatkowania przedmiotowej przyczepy, jaką jest bycie podatnikiem podatku rolnego. Zaznaczyć należy na marginesie, że wszystkie istotne elementy podatku od środków transportowych zostały określone w ustawie, a wszelkie wyłączenia od opodatkowania muszą być interpretowane ściśle.
Odnosząc się podniesionego w skardze zarzutu odmowy powołania świadków na okoliczność tego, że skarżący nigdy nie korzystał z przyczepy, raz jeszcze podkreślić należy, że powyższa kwestia pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszych spraw, wobec stwierdzenia, że przyczepa aż do dnia 20 marca 2014 r,. była zarejestrowana na osobę skarżącego.
Przepis art. 188 Ordynacji podatkowej nakazuje uwzględnić żądanie przeprowadzenia dowodu, gdy jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Skuteczność prawna żądania strony przeprowadzenia dowodu uzależniona jest zatem od tego, by przedmiotem dowodu była okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. O tym, czy żądany przez stronę dowód ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, decyduje treść normy prawa materialnego determinująca zakres koniecznych dla jej zastosowania ustaleń faktycznych. Brzmienie mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje, że nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów nie miało żadnego znaczenia dla ustalenia, czy na skarżącym ciążył obowiązek podatkowy z tytułu podatku od środków transportowych.
Podsumowując stwierdzić należy, że ustalenia faktyczne, na jakich oparły się organy obu instancji są prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania nakazujących organom podejmowanie w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bowiem działania takie zostały podjęte. Stan faktyczny został należycie ustalony i nie budzi żadnych wątpliwości. Prawidłowo zostały także zastosowane przepisy prawa materialnego.
Końcowo należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż okoliczności związane z aktualną sytuacją materialną podatnika pozostają bez wpływu na istnienie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Powyższe okoliczności mają natomiast znaczenie w toku postępowania dotyczącego przyznania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.
Wobec powyższego, stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a., należało orzec o oddaleniu skarg jako niezasadnych.
Sąd połączył sprawy ze wszystkich skarg na zasadzie art. 111 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W rozpoznawanej sprawie wszystkie skargi ze względu na osobę skarżącego oraz stan faktyczny i istotę spornych zagadnień prawnych, pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu ww. przepisu. Uzasadnione było więc połączenie wszystkich postępowań sądowych, wszczętych odrębnymi skargami, do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło