I SA/Kr 987/07
WyrokWSA w Krakowie2007-11-21
Skład orzekający: Ewa Długosz-Ślusarczyk, Agnieszka Jakimowicz, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy należności pieniężne wypłacane żołnierzom z tytułu pełnienia służby wojskowej w kraju, w okresie gdy służyli oni również poza granicami państwa w ramach misji pokojowych lub innych działań, były zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w latach 2001-2002?Ratio decidendi
Sąd uznał, że należności pieniężne wypłacane żołnierzom, w tym uposażenia z tytułu pełnienia czynnej służby wojskowej w kraju, były zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w latach 2001-2002. Brak było podstaw do wyłączenia tych należności z zakresu zwolnienia, a późniejsza nowelizacja przepisu od 2003 roku wprowadzająca takie wyłączenie potwierdza, że przed tą datą ono nie istniało. Wątpliwości prawne w tym zakresie należy interpretować na korzyść podatnika.Stan faktyczny
Skarżący R. J. i U. J. domagali się zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2001 i 2002, argumentując, że ich dochody z tytułu służby w Siłach Pokojowych za granicą oraz wynagrodzenie z kraju powinny być zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organy podatkowe uznały, że wynagrodzenie otrzymywane w kraju było opodatkowane, ponieważ dotyczyło uposażenia z tytułu czynnej służby wojskowej na ostatnio zajmowanym stanowisku w kraju. Po utrzymaniu decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej, skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 987/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz- Ślusarczyk (spr), Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007r., spraw ze skarg R. J. i U. J., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2001 i 2002, I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 200,00 zł (dwieście złotych 00/100).
Sygn. I SA/Kr 987/07
UZASADNIENIE
Skarżący R. J. i U. J. w grudniu 2004 roku zwrócili się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zwrot niesłusznie ich zdaniem pobranego podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 29 maja 2001 do 27 czerwca 2002 r. z tytułu pełnienia przez R. J. służby w M. w Siłach Pokojowych[...].
Równocześnie złożone zostało zaświadczenie z dnia [...] XII 2004 roku , z którego wynika że w tym okresie płatnikiem skarżącego R.J. była J. W. nr [...] w K.
Do wniosku o zwrot nadpłaty została dołączona korekta zeznania rocznego za 2001 r. PIT-37 z wyłączeniem dochodów osiągniętych w kraju , za okres pełnienia służby w M.
Naczelnik Urzędu Skarbowego po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2001 w kwocie 2.154,40 zł , za rok 2002 r w kwocie 2.265,50 zł.
Zdaniem organu podatkowego I instancji wolne od podatku dochodowego były , zgodnie z art.21 ust. 1 pkt.83 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ. U. Nr. 14 z 2000 roku , poz. 176/ , należności pieniężne wypłacane policjantom , żołnierzom i pracownikom cywilnym jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych , misji pokojowej , akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom , a także należności pieniężne wypłacane żołnierzom , policjantom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych.
Wynagrodzenie zaś , które skarżący otrzymywał w okresie od 29 maja 2001 do 27 czerwca 2002 roku od J. W. w K. było opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych , gdyż dotyczyło uposażenia , przysługującego żołnierzowi z tytułu pełnienia czynnej służby wojskowej na ostatnio zajmowanym stanowisku w kraju.
Zdaniem organu podatkowego w odniesieniu do w/w przychodów ma zastosowanie przepis art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 26 lipca 1991 roku wyżej cytowanej.
Stąd nie znajduje uzasadnienia wyłączenie z podstawy opodatkowania podanych przez skarżących kwot w złożonych korektach zeznania podatkowego za 2001 i 2002 rok.
Skarżący złożyli odwołanie od powyższych decyzji , zarzucając organowi podatkowemu naruszenie przepisu art. 21 ust. 1 pkt. 83 ustawy
p.d.o.f. Zdaniem skarżących ustawodawca zwolnił z podatku dochodowego należności wypłacane osobom uprawnionym do ich otrzymania , nie dokonując wyłączenia należności ze względu na określony tytuł wypłaty.
Na poparcie swej tezy skarżący powołali wyrok wydany przez WSA w Gliwicach sygn. I S.A./Ka 96/03.
Ponadto skarżący utrzymywali , że ustawą z dnia 27 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ. U. Nr. 141 , poz. 1182/ ustalono , z dniem 1 stycznia 2003 r. nowe brzmienie art. 21 ust. 1 pkt. 83 ustawy p.d.o.f w związku z czym organy podatkowe winny odnosić swoje stanowisko do stanu prawnego obowiązującego po 1 stycznia 2003 r.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołań w dniu [...] maja 2005 roku utrzymał obie decyzje w mocy.
U. J. i R. J. zaskarżyli powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc na nie skargi i domagając się ich uchylenia .
Zdaniem skarżących ustawodawca zwolnił z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych wszystkie otrzymane należności pieniężne t.j. uposażenia które zostały wypłacone żołnierzom w okresie pełnienia służby w ramach misji specjalnych organizacji międzynarodowych za granicą oraz wynagrodzenie ze stosunku pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku w kraju przypadające na ten okres.
Skarżący utrzymują , że brak jest zapisu w 2001 i 2002 roku , że nie zwalnia się z podatku dochodowego od osób fizycznych należności wynikających ze stosunku służbowego , jakie otrzymywał żołnierz w kraju w okresie pobytu na misji za granicą.
W uzasadnieniu skargi skarżący powoływali się na to , iż podobne stanowisko zajął prócz WSA w Gliwicach także WSA w Warszawie w wyroku o sygn. III S.A./Wa 425/04 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. III 206/02.
Zarzucają też Dyrektorowi Izby Skarbowej jednostronną interpretację przepisów prawa , nie przestrzeganie zasady równości stosowania prawa , ani zasady działania organów podatkowych w sposób budzący zaufanie do obywateli.
Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując dotychczasowe stanowisko , domagał się oddalenia skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skargi należy uznać za uzasadnione.
Przedmiotem sporu w niniejszych sprawach była kwestia prawidłowości dokonanej przez organy podatkowe interpretacji zakresu zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych /DZ. U. z 2000 roku Nr. 14 , poz. 176 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w 2001 i 2002 roku.
W okresie tym przepis ten stanowił , iż należności pieniężne wypłacone policjantom , żołnierzom i pracownikom cywilnym jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo sił sojuszniczych , misji pokojowej , akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacane żołnierzom, policjantom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych są wolne od podatku dochodowego.
Zwolnienie podatkowe przewidziane w tym przepisie ma charakter mieszany : przedmiotowo/należności pieniężne/ - podmiotowy / policjanci , żołnierze itd./.
Gramatyczna wykładnia tego przepisu zdaniem Sądu prowadzi do wniosku , że chodzi w nim o wszystkie / w tym uposażenia wypłacane w kraju / otrzymane m. inn. przez żołnierza należności pieniężne.
Gdyby ustawodawca chciał je ograniczyć do niektórych tylko , użył by sformułowania " z tytułu służby poza granicami kraju" lub podobnego.
Przeciw takiej wykładni nie przemawia treść art. 3 ust. 1 oraz art. 25 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 roku o uposażeniu żołnierzy i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa /DZ. U. Nr. 115 , poz. 1198/ , gdyż z jej art. 1 ust. 1 wynika wprost , że uposażenie które otrzymują żołnierze w czynnej służbie wojskowej , należy zaliczyć do należności pieniężnych.
Tym samym użyte przez ustawodawcę określenie "należności pieniężne" należy między innymi utożsamiać z uposażeniem żołnierza.
Nowelizacja od 1 stycznia 2003 r. przepisu art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy p.d.o.f.
polegająca na dodaniu słów " zwolnienie nie ma zastosowania do wynagrodzeń za pracę oraz uposażeń i innych należności pieniężnych przysługujących z tytułu pełnienia służby na ostatnio zajmowanym w kraju stanowisku służbowym " wskazuje na to , że uposażenia zaliczono do należności pieniężnych.
Skoro od 1 stycznia 2003 roku wprowadzono to wyłączenie , to znaczy iż przedtem go nie było.
Ponadto z uzasadnienia rządowego projektu zmiany ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wynika , iż zmiana ta miała jedynie charakter wyjaśniający.
Precyzyjne określenie w ustawie podatkowej przedmiotu opodatkowania to jedna z fundamentalnych zasad prawa podatkowego w demokratycznym państwie prawnym, Jeżeli przepisy jak niniejszej sprawie art. 21 ust. 1 pkt 83 , budzi wątpliwości prawne , powinny być one interpretowane na korzyść podatnika.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zaistniały rozbieżności w zakresie wykładni powyższego przepisu w odniesieniu do lat 2001 -2002 , co spowodowało rozpoznanie zagadnienia prawnego przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 18 czerwca 2007 roku w sprawie o sygnaturze II FPS
4/06 o treści : " czy w stanie prawnym obowiązującym w 2001 i 2002 roku zwolnieniem na podstawie art. 21 ust.1 pkt 83 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ.U. z 2000 r. Nr. 14 poz. 176 ze zm./ objęte były wynagrodzenia /uposażenia/ żołnierzy wynikające ze stosunku służbowego wypłacane w kraju w okresie pełnienia służby poza granicami państwa " .
Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wprawdzie odmówić podjęcia uchwały , nie mniej w uzasadnieniu swego postanowienia wskazał na ukształtowanie się jako dominującego poglądu w orzecznictwie sądów administracyjnych przemawiającego za udzieleniem pozytywnej odpowiedzi na sformułowane pytanie. Wskazano też iż znalazł on aprobatę NSA w wyrokach z dnia 12 i 19 kwietnia 2006 roku. Po wydaniu odmiennej treści wyroku NSA z 16 maja 2006 r. zapadł kolejny wyrok z dnia 8 sierpnia 2006 II FSK 1092/05 , którym Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził wcześniejszą linię orzecznictwa tego Sądu.
Ostatecznie wskazano , iż wyrazem utrwalenia tej linii jest zamieszczenie wyroku z dnia 12 kwietnia 2006 r. II FSK 163/06 w urzędowym zbiorze / ONSA/WSA 2006 nr 6 poz. 178/ . Wyrok ten zawiera tezę , której trafność podziela skład siedmiu sędziów odpowiadającą pozytywnie na postawione pytanie - zgodnie z przeważającą linią orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych.
Zajmując w rozpoznawanej sprawie stanowisko zgodnie z tą linią , Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przez organy podatkowe art. 21 ust 1 pkt 83 ustawy p.d.o.f
w brzmieniu obowiązującym w 2001 i 2002 roku , co miało wpływ na wynik sprawy , orzekł jak w pkt. I na podstawie art. 145 par.1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ.. U. Nr. 153 , poz. 1270 ze zm./.
O kosztach postępowania na które składa się suma uiszczonych wpisów sądowych orzeczono w oparciu o art. 200 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło