II SA/Kr 1033/21
WyrokWSA w Krakowie2021-12-07
Skład orzekający: Magda Froncisz, Mirosław Bator, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, polegającej na zestawieniu umów zawartych przez spółkę komunalną, jest uzasadniona brakiem wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, ponieważ wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego jej udostępnienie. Przygotowanie żądanej informacji wymagało przetworzenia danych i zaangażowania dodatkowych środków, co kwalifikuje ją jako informację przetworzoną, a tym samym podlega ona rygorowi wykazania przez wnioskodawcę jej szczególnej istotności dla interesu publicznego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie B wniosło o udostępnienie wykazu umów zawartych przez Firma A w ubiegłym roku i pierwszym kwartale bieżącego roku. Firma A odmówiła udostępnienia tej informacji, uznając ją za przetworzoną i wzywając wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Stowarzyszenie nie wykazało takiego interesu w sposób wystarczający, w związku z czym organ wydał decyzję odmawiającą udostępnienia informacji. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i K.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenie B na decyzję Firma A z dnia 21 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej skargę oddala
Firma A decyzją z dnia 15 czerwca 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 104 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenie B o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wykazu umów zawartych przez Firma A w ubiegłym roku oraz pierwszym kwartale bieżącego roku odmówił udostępnienia żądanej informacji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 1 czerwca 2021 r. powiadomiono wnioskodawcę, że w ocenie Firma A dania informacja stanowi informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w związku z czym wnioskodawca winien wykazać istnienie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, który przemawia za jej udostępnieniem. Firma A wezwało wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie szczególnie istotnego interesu publicznego, uzasadniającego uzyskanie od Firma A informacji publicznej przetworzonej, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. W uzasadnieniu pisma Firma A podniosło, że żądane przez wnioskodawcę dane nie istnieją w Firma A w takim kształcie i w takiej postaci, jakiej oczekuje wnioskodawca. Żądana informacja musi zatem zostać opracowana i wytworzona specjalnie na potrzeby wnioskodawcy, co skutkuje koniecznością podjęcia przez Firma A szeregu ponadprzeciętnych działań angażujących dodatkowe siły i środki. Wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na pismo Firma A z dnia 1 czerwca 2021 r. przesłane i doręczone dnia 2 czerwca 2021 r. i nie uzupełnił wniosku w zakreślonym 7 dniowym terminie, który upłynął w dniu 9 czerwca 2021 r. Tym samym wnioskodawca nie wykazał, iż udostępnienie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ uznał, że nie powinno budzić wątpliwości, że informacja, której udostępnienia domaga się wnioskodawca należy uznać za informację publiczną. Stosownie bowiem do przepisu art. 1 i art. 6 udip, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Wobec tego w zakresie tego pojęcia mieszczą się wiadomości wytworzone lub odnoszone do władz publicznych, a także wytworzone lub odnoszone do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Na tle stosowania udip w orzecznictwie wypracowane zostało stanowisko co do rozumienia pojęć "informacja publiczna prosta" i "informacja publiczna przetworzona". Powszechnie przyjmuje się, że informacja prosta to taka, która jest możliwa do natychmiastowego udostępnienia. Natomiast pojęcie informacji publicznej przetworzonej jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Analiza orzecznictwa sądowego pozwala przyjąć, że informacja przetworzona to nie tylko taka informacja, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji, a w pewnych wypadkach (z uwagi na zakres wniosku) wymagająca zgromadzenia i przekształcenia wielu dokumentów i podjęcia takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu podmiotu, powinna być uznana z informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku tych działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 315/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/G1852/16). MPEC S.A. nie posiada żądanych we wniosku z dnia 25 maja 2021 r. danych w formie informacji prostej tj. możliwej do natychmiastowego udostepnienia. Z uwagi na charakter podmiotu i przedmiot działalności w MPEC S.A. zawieraniem umów zajmuje się wiele komórek organizacyjnych.
Od powyższej decyzji Stowarzyszenie B złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Firma A decyzją z dnia 21 lipca 2021 r. nr [...] uchyliło decyzję nr [...] i odmówiło udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że analiza treści pisma wnioskodawcy złożonego w odpowiedzi na wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego pisma z dnia 9 czerwca 2021 r., w ocenie Firma A nie potwierdza, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podtrzymać należy, argumentację wyrażoną w uchylonej decyzji nr [...] z dnia 15 czerwca 2021 r., iż nie powinno budzić wątpliwości, że informacja, której udostępnienia domaga się wnioskodawca należy uznać za informację publiczną. Stosownie bowiem do przepisu art. 1 i art. 6 udip, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Wobec tego w zakresie tego pojęcia mieszczą się wiadomości wytworzone lub odnoszone do władz publicznych, a także wytworzone lub odnoszone do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Na tle stosowania udip w orzecznictwie wypracowane zostało stanowisko co do rozumienia pojęć "informacja publiczna prosta" i "informacja publiczna przetworzona". Powszechnie przyjmuje się, że informacja prosta to taka, która jest możliwa do natychmiastowego udostępnienia. Natomiast pojęcie informacji publicznej przetworzonej jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Analiza orzecznictwa sądowego pozwala przyjąć, że informacja przetworzona to nie tylko taka informacja, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji, a w pewnych wypadkach (z uwagi na zakres wniosku) wymagająca zgromadzenia i przekształcenia wielu dokumentów i podjęcia takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu podmiotu, powinna być uznana z informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku tych działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 315/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/G1 852/16). Firma A nie posiada żądanych we wniosku z dnia 25 maja 2021 r. danych w formie informacji prostej, tj. możliwej do natychmiastowego udostępnienia. Z powyższego wynika, że przygotowanie dla wnioskodawcy informacji w zakresie objętym wnioskiem wymaga sporządzenia zestawienia danych, gromadzonych przez różne jednostki organizacyjne Spółki, co wiąże się z ich przetworzeniem i utworzeniem nowego zbioru. Do takich działań konieczne staje się zaangażowanie wielu pracowników, odsuwając ich przy tym od wykonywania dotychczasowego zakresu zadań. W oczywisty sposób wpływa to niekorzystnie na pracę poszczególnych jednostek, mających do wykonania bieżące, terminowe obowiązki. Uwzględniając okoliczność, że żądane przez wnioskodawcę informacje mają charakter informacji przetworzonej, na wnioskodawcy spoczywał obowiązek wykazania, iż jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca w piśmie z dnia 9 czerwca 2021 r. w sposób obszerny analizuje pojęcie ważnego interesu publicznego powołując w tym zakresie liczne orzecznictwo sądów administracyjnych. W dalszej części zaś wskazuje, iż za spełnieniem przesłanki "szczególnie istotnego interesu publicznego" w uzyskaniu informacji przetworzonych o jakie wnioskuje w jego ocenie przemawiać ma już sama "nazwa" stowarzyszenia ([...]). Jednocześnie wskazuje, że działalność wnioskodawcy koncentruje się na zagadnieniach związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej w obszarze miasta K.. W ostatniej części pisma wnioskodawca argumentuje, że wnioskowane dane posłużą do analizy umów zawieranych przez Firma A co może skutkować sformułowaniem określonych wniosków i postulatów ukierunkowanych na polepszenie funkcjonowania Firma A jako spółki komunalnej. Jednocześnie wnioskodawca sam zwraca uwagę, że to nie Stowarzyszenie miałoby formułować takie postulaty i przekazywać je spółce, ale inne podmioty tj. w szczególności Rada Miasta czy poszczególni radni. Tym samym uzyskane informacje przetworzone mają służyć interesom innych podmiotów niż wnioskodawca. Wskazać należy, iż przedstawione przez wnioskodawcę stanowisko dla wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w ocenie Firma A nie spełnia wymagań wynikających z art. 3 ust. pkt 1 ustawy i nie stanowi wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu danych. Wnioskodawca nie jest podmiotem, a w szczególności nie wykazał, że jest podmiotem którego zakres zadań jakie spełnia uprawnia do uzyskania wnioskowanych informacji. Wnioskodawca nie przedłożył statutu stowarzyszenia z którego wynikałyby cele statutowe i zakres działalności stowarzyszenia, ale jedynie ogólnikowo opisuje przedmiot swojej działalności w treści pisma z dnia 9 czerwca 2021 r. wywodząc z tych twierdzeń oraz z nazwy pod jaką zarejestrowano i funkcjonuje stowarzyszenie daleko idące wnioski, w tym szeroki zakres kompetencji i uprawnień.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło Stowarzyszenie B zarzucając naruszenie:
1/ art. 17 ust. 1 – 2 udip w związku z art. 16 ust. 2 udip w związku z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a., art. 12 § 1 K.p.a., art. 15 K.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne orzeczenie o tożsamej treści w sytuacji, gdy z uwagi na brak należytej staranności [...] polegającej na zaniechaniu oczekiwania na złożenie przez skarżącego wyjaśnień co do istnienia po jego stronie szczególnie istotnego interesu publicznego, które zostały złożone w wyznaczonym terminie, postępowanie w niniejszej sprawie powinno zostać powtórzone a decyzja [...] po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinna mieć charakter kasatoryjny – tak, aby postępowanie odbyło się z poszanowaniem ogólnych zasad;
2/ art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez wykładnię, której skutkiem jest przyjęcie, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej warunkowane jest istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego rozumianej jako realna możliwość wykorzystania wnioskowanych informacji dla ulepszenia funkcjonowania podmiotu będącego adresatem żądania jedynie w sposób bezpośredni przez wnioskodawcę, bez uwzględnienia charakteru i pozycji wnioskodawcy wynikających z całokształtu okoliczności jego funkcjonowania, w tym w szczególności w kontekście podmiotów, z którymi współpracuje.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Firma A wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 dalej określanej skrótem P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zatem wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać, jednak, co należy podkreślić, na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z przytoczonej regulacji wynika, że ustawa rozróżnia dwie postaci informacji publicznej: prostą i przetworzoną. Informacja prosta to informacja będąca w posiadaniu zobowiązanego do jej udzielenia, która dla je udzielenia nie wymaga zmiany przed jej udostępnieniem. Z kolei informacja publiczna przetworzona jest informacją jakościową nową, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Zatem obejmuje informację nową, wytworzoną specjalnie na potrzeby skarżącego, a przygotowanie takiej informacji wiąże się z koniecznością analizy posiadanych dokumentów, z uwzględnieniem wskazywanych przez wnioskodawcę kryteriów.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lutego 2019 r. w sprawie o sygn. I OSK 770/17 informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która:
- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., I OSK 1746/14);
- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, LEX nr 1368968; por. też wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, LEX nr 281369) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2012 r., I OSK 2149/12; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13; wyrok NSA z dnia 3 października 2014 r., I OSK 747/14);
- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – "przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z dnia 5 września 2013 r. I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2010 r., I OSK 1737/12);
- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14; wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15);
- nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – "informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11);
- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów – "informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (zob. np. wyroki NSA: z dnia 2 października 2014 r., I OSK 140/14; z dnia 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, LEX nr 1264566; z dnia 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, LEX nr 1094536; z dnia 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, LEX nr 1135982; z dnia 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, LEX nr 281369).
W konsekwencji, gdy uwzględni się istotę informacji publicznej przetworzonej jako rezultatu określonego działania zmierzającego do jej przygotowania, to należy przyjąć, że przesłanka szczególnej istotności takiej informacji dla interesu publicznego stanowi podstawę dla podjęcia scharakteryzowanych wyżej działań – zmierzających do przygotowania wnioskowanej informacji - przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Proces przetworzenia informacji publicznej w celu jej udostępnienia musi znajdować uzasadnienie w przesłance szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Niewątpliwie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej będąc podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp, wskazując na konieczność wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to dokonane aktem rangi ustawowej przewidziane jest w art. 61 ust. 2 Konstytucji RP i odpowiada regulacji art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej, a ustawodawca, ograniczając w powołanym art. art. 3 ust. 1 pkt 1 dostęp do informacji przetworzonej, czyni to w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca ma na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów Państwa i innych podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela powyższą wykładnię pojęcia informacji przetworzonej i możliwości dostępu do niej.
Odnosząc się do kwestii "szczególnej istotności" dla interesu publicznego przygotowania informacji publicznej w celu jej udostępnienia raz jeszcze należy odwołać się do wyroku NSA z 8 lutego 2019 r., którym to orzeczeniu stwierdzano, że pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Warto zwrócić uwagę, że w doktrynie przyjmuje się, że "jest w interesie indywidualnym" bądź "jest w interesie ogółu" oznacza, że wyprowadzona z danego stanu obiektywnego określona korzyść przypada jednostce względnie całemu społeczeństwu. O ile zatem interes indywidualny jest relacją pomiędzy jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść jednostce, to interes ogółu oznacza relację między jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść ogółowi (zob. J. Lang: Struktura prawna skargi w prawie administracyjnym, Wrocław 1972, s. 98-100). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano już na tle analizy unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa, gminy oraz innych ciał publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że nie wystarczy, aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator, przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, LEX nr 951999). Działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania.
Zatem zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego. Jak podkreślono w orzecznictwie NSA, "wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego.
Uzyskanie informacji przetworzonej jest możliwe po wykazaniu przez wnioskodawcę - wezwanego do wykazania powodów, dla których spełnienie jego żądania udzielenia informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego - szczególnej istotności dla interesu publicznego udostępnienia żądanej informacji (art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W związku z tym brak podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., I OSK 1737/11; wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., I OSK 3097/12). Konieczność wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji nie oznacza oczywiście zwolnienia podmiotu, do którego kierowany jest wniosek z obowiązku analizy powyższej ustawowej przesłanki na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Chodzi jedynie o podkreślenie, że brak wskazania przez wnioskodawcę, w czym upatruje on szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej istotnie ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i w konsekwencji uwzględnienia wniosku.
Przenosząc te wywody na grunt rozpoznawanej sprawy za trafne należy uznać stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji przez Firma A. Przede wszystkim wskazać należy, że zakres informacji publicznej, której domagało się Stowarzyszenie B dotyczącej wykazu umów zawartych przez Firma A w ubiegłym roku oraz w pierwszym kwartale bieżącego roku wskazuje na to, iż żądanie dotyczyło informacji przetworzonej. Biorąc pod uwagę okres, którego dotyczy zapytanie, dodatkowo fakt, że chodzi o wszystkie umowy zawierane przez przedsiębiorstwo, zatem przez każdy z jego działów (zarówno umów cywilnoprawnych, umów o pracę, umów o wykonywanie poszczególnych usług) - udzielenie tej informacji wymagało jej wytworzenia po analizie znacznej ilości dokumentów Firma A z 2020 r. i pierwszego kwartału roku 2021. Już chociażby z uwagi na ilość i zakres poddania tych umów analizie, syntezie pod kątem wytworzenia nowej jakościowo informacji wymagającej zgromadzenia i przekształcenia zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną wielu dokumentów, wymaga działania organizacyjnego i personalnego zakłócającego normalny tok funkcjonowania podmiotu zobowiązanego. Niewątpliwie udzielenie żądanej informacji wymagało jej wytworzenia po analizie każdej umowy .
Zgodzić się także należy ze stanowiskiem [...]., że skarżące stowarzyszenie nie wykazało szczególnej istotności tej informacji dla interesu publicznego. Za oczywiście niewystarczające należy uznać stwierdzenie, że już sama "nazwa" stowarzyszenia ([...]) ma świadczyć o spełnieniu powyższej przesłanki. Za mało precyzyjne należy również uznać stwierdzenie strony skarżącej, że informacje te mają się przyczynić do polepszenia działalności administracji publicznej. Z pisma z dnia 9 czerwca 2021 r. jasno również wynika, że informacje przetworzone mają służyć interesom innych podmiotów niż wnioskodawca. Twierdzenia stowarzyszenia w tym zakresie należy uznać za gołosłowne i niewystarczające. Argumentacja strony skarżącej, nie wskazuje na szczególną istotność tej informacji dla interesu publicznego. W konsekwencji powyższego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1, art. art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Za nietrafny uznać także należy zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organ w sposób właściwy zgromadził i ocenił materiał dowodowy.
Wobec powyższego skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a., jako niezasadną oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło