II SA/Kr 1058/17

WyrokWSA w Krakowie2017-10-06

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Magda Froncisz, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczęte na wniosek strony, staje się bezprzedmiotowe w przypadku śmierci tej strony, jeśli przedmiot postępowania dotyczy prawa własności, a następca prawny zmarłego zgłasza swój interes prawny?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dotyczącej prawa własności, nie staje się bezprzedmiotowe w przypadku śmierci strony inicjującej je, jeśli jej następca prawny wykaże swój interes prawny. Następstwo procesowe na podstawie art. 30 § 4 K.p.a. obejmuje również postępowania nadzwyczajne, a prawo własności jest prawem zbywalnym i dziedzicznym, co uzasadnia wstąpienie spadkobiercy do postępowania.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) umorzyło postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z 1979 r. zatwierdzającej projekt wymiany gruntów, poinformowano o śmierci wnioskodawczyni K. S. Następca prawny zmarłej, S. B., złożył skargę, argumentując, że postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, ponieważ dotyczy prawa własności i on sam ma w nim interes prawny jako spadkobierca. WSA w Krakowie uchylił decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 czerwca 2017 r. i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie : Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2017 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. B. kwotę [...]zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 22 września 1979 r. nr [...] Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt wymiany gruntów niezabudowanych na terenie wsi L. i M. gm. L. o ogólnym obszarze 108,28 ha, w stosunku do 89 uczestników wymiany gruntów. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że opracowany przez geodetę R. R. projekt został w dniach 17 i 18 września 1979 r. okazany wszystkim uczestnikom wymiany i przyjęty przez nich bez zastrzeżeń. Wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji złożyła w dniu 28 marca 2012 r. K. S.. We wniosku zarzucono, że decyzja ta została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, w związku z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 marca 1968 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, w myśl których każdy uczestnik scalenia lub wymiany gruntów winien otrzymać w zamian za grunty posiadane przed scaleniem lub wymianą, grunty w zasadzie o równiej wartości - z dopuszczalną różnicą +/- 3 % wartości gruntów posiadanych przed scaleniem lub wymianą. Wnioskodawczym podniosła, iż w wyniku wymiany utraciła działkę nr [...] o pow. 0,86 ha, za którą stosownie do powołanych przepisów powinna otrzymać nieruchomość o takiej samej wartości, a otrzymała tylko ekwiwalent za działkę nr [...] o pow. 023 ha. Natomiast działka nr [...] została włączona do działki nr [...] o pow.35,18 ha i przyznana Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w M.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 6 grudnia 2012r., a następnie z dnia 2 czerwca 2014 r., 19 kwietnia 2016 r. (wydawanymi wskutek wyroków WSA w Krakowie) trzykrotnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r. nr [...] Także od ostatniej z nich, a to od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2016 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r. nr [...], orzekającej o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów niezabudowanych na terenie wsi L. i M. Gmina L., K. S. złożyła w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 14 września 2016 r. jej pełnomocnik poinformował, że K. S. zmarła w dniu 9 lipca 2016 r., dołączając odpis aktu zgonu. Mając na uwadze powyższą okoliczność Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 9 czerwca 2017 r. nr [...] umorzyło postępowanie w sprawie z wniosku K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2016 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r. nr [...], orzekającej o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów niezabudowanych na terenie wsi L. i M. Gmina L.. Jako podstawę prawną wskazano art. 156 § 1, art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 w związku z art. 105, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu SKO wskazało, że przepis art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego określa rodzaje decyzji wydanych w wyniku postępowania odwoławczego, a pkt 3 tego przepisu przewiduje możliwość wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Kodeks ten nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że skoro przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec tego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 K.p.a. (por.: A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, komentarz LEX). W doktrynie przyjmuje się, że śmierć strony będącej wnioskodawcą powoduje bezprzedmiotowość postępowania, a w konsekwencji umorzenie postępowania, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Przez pojęcie "praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego" należy rozumieć takie prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację, czyli tych, które nie przechodzą na następców prawnych, bowiem są związane wyłącznie z określoną osobą. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r. nr [...], orzekającej o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów niezabudowanych na terenie wsi L. i M. Gmina L., wszczęte zostało na wniosek K. S.. We wniosku zarzucono, że w wyniku wymiany skarżąca utraciła działkę nr [...] o pow. 0,86 ha, za którą stosownie do powołanych przepisów powinna otrzymać nieruchomość o takiej samej wartości, a otrzymała tylko ekwiwalent za działkę nr [...] o pow. 023 ha. Natomiast działka nr [...] została włączona do działki nr [...] o pow. 35,18 ha i przyznana Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w M.. Przedmiot sporu stanowiła zatem działka nr [...], co do której, jak wykazano w prowadzonym postępowaniu, tytuł do gruntu nie przysługiwał wnioskodawczyni, a zatem ewentualni następcy prawni K. S. nie dysponowaliby interesem prawnym, aby uczestniczyć w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 22 września 1979 r. obejmującej powyższą nieruchomość. K. S., jako strona postępowania i adresat decyzji z dnia 22 września 1979 r., już tylko z tego powodu dysponowała legitymacją do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego (stwierdzenie nieważności) dotyczącego tej decyzji, jednak przedmiot tego postępowania odnosił się wyłącznie do praw i obowiązków, które ze względu na indywidualną sytuację, ściśle związane były z osobą zmarłej skarżącej, jako osoby, której decyzja ta wówczas dotyczyła. W związku z tym aktualnie postępowanie w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji stało się bezprzedmiotowe. Mając zatem na uwadze treść art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 105 K.p.a. i art. 127§ 3 K.p.a. – zdaniem SKO - należało umorzyć postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2016r. nr [...] Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie następca prawny K. S. - S. B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji SKO w K. z dnia 9 czerwca 2017 r. nr [...] i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 28 k.p.a., art. 30 § 4 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania zgromadzonego materiału dowodowego i nieprawidłową jego ocenę, skutkujące uznaniem, iż przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 roku, znak [...] orzekającej o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów niezabudowanych na terenie wsi L. i M. Gmina L. odnosił się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej K. S., a zatem aktualnie postępowanie w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji stało się bezprzedmiotowe oraz poprzez nie podjęcie żadnych starań mających na celu ustalenie spadkobierców K. S., w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r., znak [...] nie odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej K. S., lecz dotyczy prawa własności, a zatem skarżący S. B., będący spadkobiercą zmarłej, ma interes prawny w stwierdzeniu nieważności przedmiotowej decyzji orzekającej o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów niezabudowanych na terenie wsi L. i M. Gmina L., jak również przysługuje mu interes prawny w sprawie z wniosku K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, w związku z czym postępowanie to nie jest bezprzedmiotowe; - art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2016 roku, znak: [...] w sytuacji braku bezprzedmiotowości tego postępowania, z uwagi na interes prawny skarżącego S. B. w stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 roku orzekającej o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów niezabudowanych na terenie wsi L. i M. Gmina L., jak również interes prawny skarżącego w postępowaniu z wniosku K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, w związku z czym postępowanie to nie jest bezprzedmiotowe, a zatem wniosek K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy winien być rozpoznany. W uzasadnieniu zarzutów skargi wskazano, że zaskarżoną decyzją SKO organ dopuścił się naruszenia szeregu ww. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności skarżący S. B. wskazał, że nabył w całości spadek po zmarłej K. S., co zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. - N. H. w K. I Wydział Cywilny z dnia 20 czerwca 2017 roku, sygn. akt [...] opatrzonym klauzulą prawomocności z dnia 12 lipca 2017 r., o czym SKO zostało powiadomione pismem z dnia 20 lipca 2017r.. Skarżący wskazał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r., znak [...], nie odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej K. S., lecz dotyczy prawa własności, a zatem skarżący S. B., będący spadkobiercą zmarłej, ma interes prawny w stwierdzeniu nieważności przedmiotowej decyzji orzekającej o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów niezabudowanych na terenie wsi L. i M. Gmina L., jak również przysługuje mu interes prawny w sprawie z wniosku K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, w związku z czym postępowanie to nie jest bezprzedmiotowe. Skarżący, jak wynika z pisma z dnia 20 lipca 2017r., podtrzymał zarzuty K. S., iż w wyniku wymiany K. S. utraciła działkę nr [...] o pow. 0,86 ha, za którą powinna otrzymać nieruchomość o takiej samej wartości, a otrzymała tylko ekwiwalent za działkę nr [...] o pow. 0,23 ha. Z kolei działka nr [...] została włączona do działki nr [...] o pow. 35,18 ha i przyznana Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w M.. Stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r. będzie mieć niewątpliwie wpływ na sytuację majątkową skarżącego, gdyż spowoduje wejście do majątku spadkowego po K. S. prawa własności nieruchomości. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż przedmiot postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r. odnosił się wyłącznie do praw i obowiązków, które ze względu na indywidualną sytuację, ściśle związane były z osobą zmarłej K. S.. W powołaniu się na art. 30 § 4 K.p.a. i orzecznictwo sądów administracyjnych, tak Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądów Wojewódzkich, skarżący stoi na stanowisku, że ma on interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r, znak [...], orzekającej o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów niezabudowanych na terenie wsi L. i M. Gmina L., jak również interes prawny w postępowaniu z wniosku K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, w związku z czym umorzone postępowanie nie było bezprzedmiotowe, a zatem wniosek K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy winien być rozpoznany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przebiegu postępowania należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, a zaskarżona decyzja SKO w K. podlegała uchyleniu, bowiem została wydana przy błędnym ustaleniu organu, że skarżącemu S. B., będącemu następcą prawnym – spadkobiercą K. S., nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu z wniosku K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2016 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r. nr [...], orzekającej o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów niezabudowanych na terenie wsi L. i M. Gmina L.. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że zmarła w dniu 9 lipca 2016 r. K. S. była stroną postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r. nr [...], orzekającej o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów niezabudowanych na terenie wsi L. i M. Gmina L.. Jak wynika z przesłanych przez organ akt administracyjnych, a zwłaszcza z odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - N. H. w K. I Wydział Cywilny z dnia 20 czerwca 2017 roku, sygn. akt I Ns [...], S. B. nabył w całości spadek po zmarłej K. S., o czym SKO zostało powiadomione pismem z dnia 20 lipca 2017r.. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie natomiast z art. 30 § 4 K.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Należy zgodzić się ze skarżącym, że następstwo procesowe stron z art. 30 § 4 K.p.a. należy odnieść zarówno do postępowania głównego, jak i postępowań nadzwyczajnych (vide wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 892/08.). Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1959/06: "W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć czy uprawnienie lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty czy rzeczowy lub majątkowy. W zależności od tej oceny, organ administracyjny wyda decyzję o umorzeniu postępowaniu w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych, bądź też w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych do zajęcia miejsca dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 K.p.a.). " Z kolei w wyroku z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1647/11 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że: " (...) art. 30 § 4 K.p.a. pozostaje w nierozerwalnym związku z art. 28 K.p.a., zgodnie z którym przymiot strony postępowania administracyjnego przysługuje wyłącznie temu, kto ma interes prawny. W sprawach, których przedmiot związany jest z prawem własności początkowo interes prawny wywodzi się z prawa własności danego podmiotu, a wtórnie - interes prawny uzyskuje następca prawny takiej osoby. Następstwo procesowe jest w tej sytuacji skutkiem sukcesji cywilnoprawnej, a sukcesja taka wpływa na istnienie legitymacji do bycia stroną w określonym postępowaniu administracyjnym. " Sąd podziela stanowisko skarżącego, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r., znak [...], nie odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej K. S., lecz dotyczy prawa własności, a zatem skarżący S. B., będący spadkobiercą zmarłej, ma interes prawny w stwierdzeniu nieważności przedmiotowej decyzji orzekającej o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów niezabudowanych na terenie wsi L. i M. Gmina L., jak również przysługuje mu interes prawny w sprawie z wniosku K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, w związku z czym postępowanie to nie jest bezprzedmiotowe. Jak wynika z pisma z dnia 20 lipca 2017r. skarżący zgłosił wstąpienie do sprawy w miejsce zmarłej K. S., podtrzymując zgłoszone przez nią zarzuty, iż w wyniku wymiany gruntów K. S. utraciła działkę nr [...] o pow. 0,86 ha, za którą powinna otrzymać nieruchomość o takiej samej wartości, a otrzymała tylko ekwiwalent za działkę nr [...] o pow. 0,23 ha. Natomiast działka nr [...] została włączona do działki nr [...] o pow. 35,18 ha i przyznana Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w M.. Przedmiot sporu stanowi zatem działka nr [...]. Skarżący – jako następca prawny K. S. - z którego udziałem winno toczyć się postępowanie - powinien mieć możliwość polemiki z ustaleniami organu, że K. S. nie przysługiwał tytuł prawny do działki nr [...]. Skarżący ma interes prawny, aby uczestniczyć w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 22 września 1979 r. obejmującej powyższą nieruchomość. Sam organ przyznaje, że K. S. jako strona postępowania i adresat decyzji z dnia 22 września 1979r. dysponowała legitymacją do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego (stwierdzenie nieważności). Nie budzi wątpliwości Sądu, że wynik postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r. będzie mieć wpływ na sytuację majątkową skarżącego, gdyż spowoduje wejście, bądź nie, do majątku spadkowego po K. S. prawa własności nieruchomości. Zatem błędne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż przedmiot postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 września 1979 r. odnosił się wyłącznie do praw i obowiązków, które ze względu na indywidualną sytuację, były ściśle związane z osobą zmarłej K. S.. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż niedopuszczenie następców prawnych do udziału w postępowaniu stanowi naruszenie zasady czynnego udziału stron w tym postępowaniu, tj. art. 10 § 1 K.p.a.. W razie ustalenia, iż jedna ze stron zmarła, obowiązkiem organu jest zatem poszukiwanie i ustalenie następców prawnych, którym przysługiwałoby prawo wstąpienia do postępowania na prawach stron, gdyż wówczas to ich interesu prawnego będzie dotyczyło postępowanie. Dopiero po ustaleniu aktualnego kręgu stron postępowania organ administracji publicznej może prowadzić dalsze czynności w sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26.11.2009r., sygn. akt IV SA/Wa 1280/09). W niniejszej sprawie jedynym następcą prawnym K. S. jest S. B. i to z jego udziałem organ winien kontynuować postępowanie administracyjne z wniosku K. S. z dnia 12 maja 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, które - mimo śmierci K. S. - nie stało się bezprzedmiotowe, co błędnie przyjął organ., naruszając art. 28 K.p.a., art. 30 § 4 K.p.a., art. 105 § 1 K.p.a.. Zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu wynikające z kontroli legalności zaskarżonej decyzji, winno być wzięte pod uwagę przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Ze względu na powyższe, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 czerwca 2017r.. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości [...] zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł - wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło