II SA/Kr 1107/25
WyrokWSA w Krakowie2025-12-11
Skład orzekający: Agnieszka Nawara – Dubiel, Monika Niedźwiedź, Piotr Fronc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał doprowadzenie lokalu gastronomicznego do stanu zgodnego z prawem poprzez demontaż okapu kuchennego, jeśli istnieją alternatywne, mniej inwazyjne sposoby eliminacji uciążliwych zapachów, a zgoda wspólnoty mieszkaniowej na roboty budowlane w częściach wspólnych jest niemożliwa do uzyskania?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, nakazując doprowadzenie lokalu do stanu zgodnego z prawem poprzez demontaż okapu, nie zbadał w sposób należyty możliwości zastosowania alternatywnych rozwiązań, takich jak montaż specjalistycznych filtrów czy generatorów ozonu, które mogłyby zniwelować uciążliwe zapachy bez konieczności ingerencji w części wspólne budynku i uzyskiwania zgody wspólnoty mieszkaniowej. W związku z tym, naruszono art. 7 KPA oraz art. 153 PPSA, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej K. K. doprowadzenie lokalu gastronomicznego do stanu zgodnego z prawem poprzez demontaż okapu kuchennego, który odprowadzał powietrze do wentylacji nawiewnej garażu podziemnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając zapachy za uciążliwe. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, w tym brak przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego i nieuwzględnienie alternatywnych rozwiązań. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na niewłaściwe zbadanie możliwości doprowadzenia lokalu do stanu zgodnego z prawem.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 lipca 2025 r. oraz zasądza od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź WSA Piotr Fronc Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. spraw ze skarg K. K. i P. G. na decyzję nr 368/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 lipca 2025 r., znak WOB.7721.448.2024.PWAJ w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz K. K. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz P. G. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 1107/25
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki (dalej: "PINB") decyzją z 5 czerwca 2024 r., znak: ROIK II.5141.43.2024.WJO, wydaną m.in. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej: "Pb"), nakazał K. K. doprowadzenie lokalu użytkowego [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. do stanu poprzedniego przez wypięcie (demontaż) okapu kuchennego od kanału wentylacji wywiewnej stanowiącej nawiew dla garażu podziemnego.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: "MWINB") decyzją nr 388/2024 z 26 sierpnia 2024 r., znak: WOB.7721.221.2024.PWAJ, wydaną po rozpatrzeniu odwołań K. K. (inwestora, najemcy lokalu, przedsiębiorcy prowadzącego restaurację [...]) i P. G. (właściciela lokalu), orzekł kasatoryjnie.
Po rozpoznaniu sprzeciwu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 25 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1262/24, uchylił decyzję kasatoryjną. Sąd wskazał, że podstawą decyzji kasatoryjnej były niewykazanie uciążliwości zapachu powietrza odprowadzonego do garażu w rozumieniu § 150 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: "rozporządzenie WT"), a także nieprzeprowadzenie postępowania ukierunkowanego na sprawdzenie, czy wpięcie narusza ten przepis i czy doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem jest możliwe. W ocenie Sądu większość istotnych okoliczności została ustalona i nie budzi wątpliwości. W świetle § 150 ust. 5 rozporządzenia WT Sąd stwierdził, że w polskim porządku prawnym nie uregulowano norm odorowych i metodyki pomiaru zapachu, więc przesłanka "uciążliwych zapachów" nastręcza obiektywne trudności. Nie jest jednak tak, że nie istnieją sposoby choćby zbliżenia się do ustalenia rzeczywistej skali immisji zapachowych (olfaktometria jako typowa metoda do pomiaru uciążliwych zapachów; liczba skarg kierowanych do różnych instytucji odpowiedzialnych za ochronę powietrza i zdrowia jako pośrednia miara uciążliwości). Nie chodzi przy tym wyłącznie o ocenę stężenia, ale o ogólną ocenę oddziaływania w aspekcie długotrwałego narażenia na emanację związków zapachowych. Choć ocena uciążliwości zapachu jest subiektywna i trudno mierzalna, to powinna być przedstawiona przez MWINB, który powinien uzasadnić, czy i dlaczego uważa zapachy w garażu za uciążliwe bądź nie dla użytkowników garażu oraz w jakim stopniu. MWINB miał możliwość dokonania np. kontroli w garażu, która pozwoliłaby na weryfikację podnoszonych w skargach mieszkańców okoliczności, takich jak wyczuwalny zapach spalonego oleju, intensywny zapach ryb czy pośrednio wskazujący na znaczny poziom immisji tłusty nalot na szybach samochodów parkujących w pobliżu wentylacji. Sąd zaznaczył, że nie wystarczy powołać się na ogólne wywody dotyczące kategorii immisji emitowanych przez lokale gastronomiczne, lecz należy zbadać wpływ w tym konkretnym przypadku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy MWINB decyzją nr 368/2025 z 4 lipca 2025 r., znak: WOB.7721.448.2024.PWAJ, utrzymał decyzję PINB w mocy, wskazując przy tym, że wentylacja została wykonana z naruszeniem § 150 ust. 5 rozporządzenia WT (z przyczyn opisanych niżej), natomiast robót budowlanych nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, bo wspólnota mieszkaniowa nie wyraziła zgody na modernizację wentylacji przez m.in. założenie profesjonalnych filtrów absorbcyjnych eliminujących uciążliwe zapachy i przeniesienie wyrzutni wentylacji z garażu na ścianę boczną budynku (uchwała z 26 marca 2024 r. podtrzymana w piśmie z 27 listopada 2024 r.).
Odczuwanie zapachów jest kwestią indywidualną (różna jest wrażliwość różnych osób na różne odory), konkretny zapach może być negatywnie odbierany, jeśli jest obcy dla otoczenia, długotrwałe narażenie na wiele uciążliwości może mieć negatywny wpływ na zdrowie człowieka, zaś substancje wywołujące wrażenia zapachowe mogą przenikać do materiałów i obiektów. Organ odwoławczy odwołał się do "Listy substancji i związków chemicznych, które są przyczyną uciążliwości zapachowej" sporządzonej w 2016 r. dla Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Zasadniczym składnikiem [...] jest surowa ryba (ale może ona być również poddana obróbce: gotowaniu, smażeniu, wędzeniu), natomiast w ofercie restauracji znajdują się potrawy z innych mięs (również poddanych obróbce). Do substancji wywołujących zapachy potencjalnie uciążliwe zaliczono występujące podczas przetwórstwa ryb i odpadów rybich. Świeże mięso rybie wydziela jedynie śladowe ilości substancji wonnych, natomiast wydzielają się one podczas obróbki termicznej. Wiadomo, że podczas przygotowywania posiłku w warunkach domowych wydobywają się substancje wonne. Przy prowadzeniu działalności gastronomicznej ilość wydzielanych substancji będzie większa proporcjonalnie do skali. Zatem restauracja będzie generować substancje wywołujące wrażenia zapachowe, a powietrze odprowadzane do garażu będzie je zawierało.
W protokole z kontroli sanitarnej z 14 listopada 2023 r. wskazano, że "wyczuwalne były zapachy wynikające z profilu prowadzonej działalności lokalu gastronomicznego, zapach wyczuwalny w lokalu oraz w garażu". Z kolei z kontroli przeprowadzonych 14 grudnia 2023 r. i 18 marca 2024 r. wynika, że w garażu w miejscu wyrzutni wyczuwalne są zapachy z prowadzonej działalności gastronomicznej.
Podczas kontroli z 18 października 2024 r. (przeprowadzonej mimo wniesienia sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej) ustalono, że już przed wejściem do lokalu w odległości około 10 m wyczuwalny jest zapach spalonego oleju. Mimo otwarcia drzwi na oścież po wejściu do lokalu w powietrzu wyczuwalny nieprzyjemny zapach w ramach prowadzonej działalności. W garażu podziemnym w miejscu wyrzutni wentylacja była wyłączona (lokal jeszcze nieczynny), a mimo to w obszarze wylotu również wyczuwalne były zapachy spalonego oleju, smażonych potraw. "Po uruchomieniu wentylacji z przewodu i w jego otoczeniu (do około połowy garażu podziemnego idąc w kierunku zachodnim) wyczuwalny przez inspektorów przeprowadzających oględziny nieprzyjemny, zapach spalonego oleju (subiektywne odczucie w zakresie powietrza w lokalu oraz w garażu)". Przedstawiciel wspólnoty mieszkaniowej oświadczył: "nie przebywam w przedmiotowym lokalu na co dzień, ale zapach w lokalu i w garażu jest wyczuwalny, nieprzyjemny, drażniący. Określenie uciążliwości nie jest możliwe ponieważ można je stwierdzić po dłuższym przebywaniu w lokalu lub garażu". Z kolei członek wspólnoty mieszkaniowej oświadczył: "na co dzień zapach jest nieprzyjemny, drażniący, uciążliwy najbardziej w godzinach popołudniowych wieczornych oraz w weekendy kiedy lokal jest otwarty ponadto przenika do części wspólnych przez przedsionek do klatek schodowych – wyjaśnił, że garaż wyposażony jest w wentylatory strumieniowe, których zadaniem jest przewietrzanie garażu (wymuszony ruch powoduje, napływ świeżego powietrza przez ażurowe kratownice w bramie garażowej z odprowadzeniem zużytego powietrza do kanałów wyprowadzonych ponad dach budynku). Wentylacja garażu staje się w tym momencie bezużyteczna i niecelowa, ponieważ rozprowadza po garażu również powietrze o uciążliwym zapachu wyrzucane przez kanał wentylacyjny z lokalu". Natomiast właściciel lokalu oświadczył, że: "istnieją alternatywne sposoby rozwiązania przedmiotowego problemu, które zostały przedstawione Wspólnocie Mieszkaniowej (rozwiązania projektowe) i wymagają woli współpracy ze strony Wspólnoty, której na dzień dzisiejszy brak". Pełnomocnik inwestora oświadczył zaś: "zapach owszem jest wyczuwalny co wynika z profilu prowadzonej działalności gastronomicznej, jednak nie jest to zapach spalonego oleju, nie posiadam skali porównawczej aby uznać ten zapach za uciążliwy lub nie".
Następnie organ odwoławczy przytoczył fragmenty pism nadesłanych do PINB. "[...] uciążliwe zapachy wyrzucane są do garażu w którym zapachami przesiąka tapicerka samochodów, ubrań w trakcie przejścia przez garaż czy też wyposażenie, przedmioty w komórkach lokatorskich, które znajdują się w hali garażowej". "Nieoczyszczone oraz o bardzo uciążliwym zapachu (tłuszcz, olej, smażelina) oraz wysokiej wilgotności jest wyrzucane do zamkniętego garażu podziemnego, zanieczyszczając jego całą przestrzeń". "Uciążliwy i gryzący zapach jest odczuwany przez mieszkańców w przestrzeni całego budynku [...]. Powietrze wywiewane jest z lokalu gastronomicznego wraz z parą kuchenną, które poza nadmierną wilgotnością zawiera znaczną ilość tłuszczu". "Zarówno w momencie, w którym piszę tą opinię, jak i regularnie (prawie codziennie wieczorem) powtarza się sytuacja – pojawia się gryzący, duszący smród palonego oleju". "W momencie gdy lokal rozpoczyna swą działalność, od południa do północy codziennie pojawia się smród palonego oleju, ryb oraz inne uciążliwe nieokreślone zapachy na bazie octu, które po kilku chwilach powodują odruchy wymiotne [...]. Nasilenie następuje w popołudniowych godzinach w weekendy [...]. Wypuszczane powietrze zawiera drobinki tłuszczu, który osadza się na wszystkich przedmiotach w garażu".
W świetle powyższego organ odwoławczy doszedł do wniosku, że powietrze zawiera substancje wywołujące wrażenia zapachowe, a zapach wiąże się bezpośrednio z profilem prowadzonej działalności gastronomicznej (zapachy ryb, smażonego/spalonego oleju, zapachy octowe). Co prawda przedstawiono odrębne stanowisko, że nie wydziela się zapach spalonego oleju, ale nie wskazano, jaki to zapach. Zapachy te nie są naturalne dla garażu samochodowego. Wyrzucane powietrze zawiera znaczne ilości pary wodnej i drobinek tłuszczu. Wywołuje szczególnie silne odczucia w momencie otwarcia i działania lokalu oraz przy natłoku gości (godziny popołudniowe, weekendy). W znacznej liczbie pism wskazano na negatywny wpływ na użytkowników garażu (mdłości) i ogólnie drażniący charakter. Substancje wonne osiadają na obiektach w garażu i w komórkach lokatorskich.
W skardze K. K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania (wraz z kosztami zastępstwa procesowego), zarzucając przy tym naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez:
a. nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego zgodnie z wyrokiem;
b. ustalenie rzekomej uciążliwości na podstawie protokołu z 18 października 2024 r. (który nie ustala zakresu rzekomej uciążliwości, przedstawia jś w sposób wyłącznie subiektywny i został sporządzony w umorzonym postępowaniu) oraz pism pochodzących od kilku tych samych osób (bez weryfikacji);
c. nieprzeprowadzenie olfaktometrii ani żadnego badania mogącego obiektywnie wskazać na przekroczenie progu wyczuwalności;
d. nieustalenie, czy na szybach samochodów parkujących w pobliżu wentylacji pojawia się tłusty nalot;
e. niedokonanie oceny oddziaływania zapachów w aspekcie długotrwałego narażenia na emanację związków zapachowych;
f. nierozróżnienie intensywności zapachów za pomocą wszystkich dostępnych środków dowodowych,
g. oparcie się na "Liście..." z 2016 r., która jest ogólna i wskazuje na potencjalną (a nie konkretną) uciążliwość;
h. nieustalenie, ilu członkom wspólnoty mieszkaniowej zapach przeszkadza i w jakim stopniu oraz pominięcie, że zarząd wspólnoty jest skonfliktowany ze skarżącym, a przez to twierdzenia tych osób mogą być przesadzone;
2) art. 107 § 1 pkt 6 kpa przez:
a. oparcie uzasadnienia na niezweryfikowanych twierdzeniach zanonimizowanych autorów pism mimo to, że były one łatwe do zweryfikowania i powinny wynikać chociażby z protokołu oględzin;
b. niewskazanie, na czym polega istotność odstępstwa od przepisów prawa;
3) art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 Pb w zw. z § 150 rozporządzenia WT przez zastosowanie mimo to, że wpięcie nie było niezgodne z przepisami, zwłaszcza w sposób istotny;
4) art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 4 Pb przez przyjęcie, że każde odstępstwo od przepisów prawa uprawnia do wydania decyzji, podczas gdy niezbędne jest istotne odstępstwo od przepisów prawa, a przesłanki istotności nie zbadano i nie wskazano w uzasadnieniu decyzji;
5) art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb przez niezbadanie, jak doprowadzić do zgodności z prawem w sposób najmniej uciążliwy, podczas gdy możliwe są montaż okapu kuchennego z filtrem multicyklonowym, montaż generatora ozonu czy zainstalowanie w wentylacji filtrów oczyszczających, co nie wymaga pozwolenia na budowę, zgłoszenia czy uchwały wspólnoty mieszkaniowej, a co całkowicie wyeliminuje zapachy.
W uzasadnieniu skargi podkreślił, że niezależnie od tego, że kwestionuje przesłankę uciążliwości (o czym niżej), ze względu na swoją koncyliacyjną postawę zamontuje okap kuchenny z filtrem multicyklonowym (eliminujący tłuszcze) i generator ozonu (eliminujący zapach skuteczniej od lampy UV). Wskazał, że jego pomysł wyrzutu poza rampę garażową został przychylnie przyjęty przez większość, ale nie uzyskał bezwzględnej większości przez brak kworum. Zwrócił uwagę na to, że w postępowaniu przed SR w M. wydano postanowienie o zabezpieczeniu przez wstrzymanie uchwały de facto zmierzającej do zakazu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej ( [...]). Podkreślił, że MWINB poprzestał na stwierdzeniu braku zgody wspólnoty mieszkaniowej, podczas gdy mógł nałożyć obowiązek założenia filtrów eliminujących zapach czy zobowiązać do nieprzygotowywania konkretnych potraw (smażenia ryby).
Co do przesłanki uciążliwości podniósł, że MWINB nie wskazał, dlaczego zapachy są uciążliwe, czym w ogóle są i w jakim stopniu są uciążliwe. Klienci nie ocenialiby zapachu jedzenia jako atrakcyjny, gdyby w odległości 10 m od restauracji unosił się zapach nieprzyjemny. Z protokołu kontroli wprost wynika, że określenie uciążliwości nie jest możliwe. Poza wyczuciem zapachów, subiektywnie dla niektórych nieprzyjemnych, nie wskazano, czy zapach przeniknął do ubrań czy włosów uczestniczących w oględzinach, czy mimo zapachu można było przebywać w garażu, czy zapach powodował odruchy biologiczne (np. wymiotne), czy przenikał do innych części budynku (np. mieszkań, komórek lokatorskich), ilu mieszkańców w ogóle zwraca na niego uwagę i ilu mieszkańcom przeszkadza. Co prawda powołano się na pisma, ale zanonimizowane, więc nie wiadomo, ile osób w rzeczywistości się skarży. Formułowane tam zarzuty zostałyby zauważone przez PINB, skoro rzekomo już po jednej minucie przebywania w garażu włosy i ubrania przesiąknięte mają być zapachem, a po kilku minutach pojawiać się mają odruchy wymiotne. Nie pochylono się nad faktem, że przebywanie w garażu jest krótkotrwałe (na czas przejścia z samochodu do klatki schodowej i odwrotnie). Jedyną inicjatywą dowodową MWINB było powołanie się na "Listę..." z 2016 r., ale nie jest ona miarodajna, skoro dotyczy uciążliwości potencjalnej (a nie konkretnej) – tymczasem jest oczywiste, że inne doznania zapachowe wiążą się ze smażalnią ryb lub targiem rybnym, a inne z restauracją [...], gdzie nie każde danie poddawane jest obróbce termicznej i nie każde składa się z mięsa ryb. MWINB samodzielnie nie przeprowadził nawet oględzin lokalu, nie ustalił jak często i jakiej obróbce termicznej poddawane są ryby. Skarżący podkreślił, że wielu członków wspólnoty mieszkaniowej to stali klienci restauracji, natomiast MWINB nie przedstawił skarg do "różnych instytucji odpowiedzialnych za ochronę powietrza i zdrowia" (jak wymagał tego wyrok), lecz jedynie siedem pism adresowanych do PINB, których treść świadczy o sporządzeniu przez jedną lub kilka osób, w tym osobę uczestniczącą w oględzinach, zamykając tym samym oczy na ich skonfliktowanie ze skarżącym. W ocenie skarżącego o ile rzekome odstępstwo od przepisów w ogóle występuje, to nie jest na tyle istotne, aby wymagało zaangażowania organu nadzoru budowlanego, więc sprawą powinien zająć się sąd cywilny na podstawie przepisów o immisjach. Zebranie materiału dowodowego, który ustala, że istnieją zapachy (w ocenie PINB nieprzyjemne, MWINB nie dokonał kontroli ani oględzin), ale nie ustala, jakie konkretnie są to zapachy i jak wpływają na otoczenie (intensywność lub wpływ na przedmioty i mieszkańców), świadczy o niezrozumieniu przesłanki uciążliwości.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, wskazując przy tym w szczególności, że sformułowanie "dopuszcza się" w § 150 ust. 5 rozporządzenia WT oznacza wyjątkowość przewidzianego tam rozwiązania, zaś po wyroku nie było prawnej możliwości zobowiązania do sporządzenia opinii/ekspertyzy celem ustalenia innych, niewymagających ingerencji w części wspólne budynku, sposobów doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, także dlatego, że powinno to nastąpić postanowieniem zaskarżalnym w drodze zażalenia.
W skardze P. G. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając przy tym naruszenie:
1) art. 15 kpa przez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego bezpośrednio przez MWINB i oparcie się na ustaleniach PINB poczynionych mimo wniesienia sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej;
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez niepoczynienie bezpośrednio przez MWINB szczegółowych i obiektywnych ustaleń co do tego, czy zachodzi emisja powietrza zawierającego uciążliwe zapachy;
3) §150 ust. 5 rozporządzenia WT w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Pb przez niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi podniósł w szczególności, że nie każdy nieprzyjemny zapach musi spełniać przesłankę uciążliwości, a osobiste odczucia niektórych mieszkańców są subiektywne i nieweryfikowalne. Podkreślił też, że powietrze odprowadzane jest do nieprzeznaczonego do stałego zamieszkiwania pomieszczenia, w którym nagminnie odczuwalne są szkodliwe i uciążliwe zapachy paliwa bądź oleju. Nadto skoro w budynku funkcjonują też inne lokale usługowe (gastronomiczne) odprowadzające wentylację do garażu, to nie sposób precyzyjnie ustalić, które zapachy pochodziły ze spornego lokalu.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, wskazując przy tym w szczególności, że decyzja kasatoryjna zobowiązuje organ pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy, a zebrany tam materiał dowodowy może być wykorzystany w innych postępowaniach.
17 listopada 2025 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. wniosła o oddalenie skargi i przeprowadzenie dowodu z e-maili dewelopera do zarządcy z 14 listopada 2023 r. i 7 lutego 2024 r. oraz protokołu z czynności kontrolnych z 7 listopada 2025 r. na okoliczność wiedzy restauratora o istnieniu nieodpowiedniej wentylacji umożliwiającej prowadzenie gastronomii i niemożności alternatywnego wykorzystania pionu WR2, a także uniemożliwienia kontroli wykonania obowiązku. W szczególności podniosła, że:
1) nie było zgody na wpięcie, podczas gdy wprowadzanie jakiejkolwiek zmiany w instalacji i urządzeniach wentylacyjnych w lokalu wymaga wcześniejszego uzyskania zgody właściciela budynku (§ 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych);
2) wystarczające jest w miarę obiektywne stwierdzenie, że zapach powoduje uciążliwość dla konkretnej osoby lub kręgu osób;
3) w spornym lokalu nie było zaprojektowanej innej wentylacji (np. okapowej), a deweloper nie zapewniał nabywcy, że będzie on przygotowany pod gastronomię;
4) w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji w budynku funkcjonowała wyłącznie restauracja/kawiarnia, co do której nadzór budowlany także prowadził czynności kontrolne;
5) pion WR2 stanowi instalację rezerwową i jest przeznaczony do wyłącznego użytku właściciela sąsiedniego lokalu, który nie zgodził się na jego wykorzystanie na potrzeby spornego lokalu;
6) zgodnie z PN-EN 13779:2008 "Wentylacja budynków niemieszkalnych – Wymagania dotyczące właściwości instalacji wentylacji i klimatyzacji" okapy wywiewne w zastosowaniach zawodowych, odciągi miejscowe z rusztów i kuchni stanowią przykład powietrza wywiewanego o bardzo wysokim stopniu zanieczyszczenia (WYW4/WYR4), dla którego otwór wyrzutni powinien znajdować się na dachu;
7) kuchnia może emitować szkodliwe (rakotwórcze) związki chemiczne ("Zagrożenia Biologiczne i Chemiczne w małych zakładach gastronomicznych", CIOP-PIB).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Na wstępie przypomnieć należy, że poprzednio wydana w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym kasatoryjna decyzja organu II Instancji została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 25 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1262/24.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie".
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. II OSK 518/09, LEX nr 746901).
Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (por., wyrok NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1929/09, LEX nr 795206). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. II GSK 614/08, LEX nr 528074). Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. II SA/Kr 1152/15).
Jak już wcześniej przytoczono, WSA w Krakowie, wytknął jedynie dwie wady decyzji: niewykazanie uciążliwości zapachu powietrza odprowadzonego do garażu w rozumieniu § 150 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także nieprzeprowadzenie postępowania ukierunkowanego na sprawdzenie, czy wpięcie narusza ten przepis i czy doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem jest możliwe.
Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji uciążliwości zapachowe, zgodnie z wiążącymi wskazaniami sądu, zostały dostatecznie wykazane. W tym zakresie wystarczający jest zgromadzony materiał dowodowy, w tym w szczególności dodatkowy protokół z kontroli PINB z dnia 18 października 2024 r., przeprowadzonej po wydaniu przez MWINB decyzji kasatoryjnej. W protokole tym stwierdzono między innymi, że podczas kontroli, w garażu podziemnym w miejscu wyrzutni wentylacja była wyłączona (lokal jeszcze nieczynny), a mimo to w obszarze wylotu również wyczuwalne były zapachy spalonego oleju, smażonych potraw. "Po uruchomieniu wentylacji z przewodu i w jego otoczeniu (do około połowy garażu podziemnego idąc w kierunku zachodnim) wyczuwalny przez inspektorów przeprowadzających oględziny nieprzyjemny, zapach spalonego oleju (subiektywne odczucie w zakresie powietrza w lokalu oraz w garażu)". Przedstawiciel wspólnoty mieszkaniowej oświadczył: "nie przebywam w przedmiotowym lokalu na co dzień, ale zapach w lokalu i w garażu jest wyczuwalny, nieprzyjemny, drażniący. Określenie uciążliwości nie jest możliwe ponieważ można je stwierdzić po dłuższym przebywaniu w lokalu lub garażu". Z kolei członek wspólnoty mieszkaniowej oświadczył: "na co dzień zapach jest nieprzyjemny, drażniący, uciążliwy najbardziej w godzinach popołudniowych wieczornych oraz w weekendy kiedy lokal jest otwarty ponadto przenika do części wspólnych przez przedsionek do klatek schodowych – wyjaśnił, że garaż wyposażony jest w wentylatory strumieniowe, których zadaniem jest przewietrzanie garażu (wymuszony ruch powoduje, napływ świeżego powietrza przez ażurowe kratownice w bramie garażowej z odprowadzeniem zużytego powietrza do kanałów wyprowadzonych ponad dach budynku). Wentylacja garażu staje się w tym momencie bezużyteczna i niecelowa, ponieważ rozprowadza po garażu również powietrze o uciążliwym zapachu wyrzucane przez kanał wentylacyjny z lokalu".
Zdaniem Sądu zbędne jest w tym zakresie prowadzenie dowodu z opinii biegłego, albowiem jak to już wskazał Sąd w cytowanym wyżej, wiążącym wyroku "ze względu na brak w polskim porządku prawnym uregulowania norm odorowych i metodyki pomiaru zapachu, stosowanie tego przepisu w zakresie przesłanki "uciążliwych zapachów" nastręcza pewne obiektywne trudności. Nie jest jednak tak, że nie istnieją sposoby choćby zbliżenia się do ustalenia rzeczywistej skali immisji zapachowych. Choć bowiem niewątpliwie ocena uciążliwości zapachu jest w swej istocie subiektywna i trudno mierzalna, to powinna być ona przedstawiona przez organ odwoławczy. MWINB winien w swojej decyzji uzasadnić, czy i dlaczego uważa zapachy w garażu związane z odprowadzaniem powietrza z lokalu gastronomicznego za uciążliwe bądź nie dla użytkowników garażu oraz w jakim stopniu. Organ II instancji stwierdzając, że z protokołu kontroli sanitarnej z 14 listopada 2023 r. wynika jedynie, że zapach w garażu jest wyczuwalny i nie jest rozróżniona jego intensywność, powinien ustaleń w opisanym zakresie dokonać za pomocą wszystkich dostępnych środków dowodowych, przy uwzględnieniu okoliczności podnoszonych przez strony niniejszego postępowania, którym należy zapewnić czynny udział we wszystkich czynnościach prowadzonego postępowania dowodowego. Jak bowiem słusznie podniosła skarżąca, MWINB miał możliwość dokonania np. kontroli w przedmiotowym garażu podziemnym celem stwierdzenia, czy wydobywające się nieprzyjemne zapachy z wentylacji w garażu pochodzące z rzeczonego lokalu użytkowego, stanowią naruszenie § 150 ust. 5 rozporządzenia w.t. Kontrola taka powinna pozwolić na weryfikację podnoszonych w skargach mieszkańców okoliczności, takich jak wyczuwalny zapach spalonego oleju, intensywny zapach ryb, czy pośrednio wskazujący na znaczny poziom immisji tłusty nalot na szybach samochodów parkujących w pobliżu wentylacji. Trzeba tu zaznaczyć, że nie wystarczy w sprawie powołać się na podnoszone w sprzeciwie ogólne wywody dotyczące kategorii immisji emitowanych przez lokale gastronomiczne, a należy zbadać wpływ w tym konkretnym przypadku użytkowania lokalu gastronomicznego "[...]" na garaż podziemny w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K.."
Zdaniem Sądu sposób przeprowadzenia kontroli przez PINB w dniu 18 października 2024 r. wytycznym tym odpowiada.
Zdaniem Sądu organ nie wyjaśnił natomiast należycie, czy doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem jest możliwe w inny sposób, niż tylko przez roboty budowlane wymagające zgody wspólnoty mieszkaniowej.
Niniejsze postępowanie naprawcze toczy się w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.). Celem postępowania naprawczego jest w pierwszej kolejności zbadanie możliwości owej "naprawy" zaistniałego stanu.
Poza sporem pozostaje, że ze względu na brak zgody wspólnoty mieszkaniowej nie jest możliwe doprowadzenie spornego lokalu użytkowego do stanu zgodnego z prawem tj. zgodnego z przepisami § 150 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.) poprzez wykonanie robót budowlanych w częściach wspólnych budynku.
Niemniej jednak jak wskazuje skarżący, istnieje możliwość zamontowania specjalnych urządzeń tj. okapu kuchennego z filtrem multicyklonowym oraz generatora ozonu, które to urządzenia zapach i emisje cząsteczek tłuszczu zniwelują. Te możliwości organ winien zbadać w ponownie prowadzonym postępowaniu.
Należy mieć na względzie, że wciąż obowiązuje uchwała wspólnoty mieszkaniowej z dnia 10 grudnia 2021 r., w której wspólnota zezwoliła na działalność gastronomiczną w spornym lokalu. Uchwała została podjęta, mimo że od początku wiadomym było, że sporny lokal nie został co do zasady zaprojektowany jako przeznaczony na działalność gastronomiczną. Na podstawie zaś tej uchwały poczynione zostały w tym lokalu określone, dość kosztowne inwestycje. Skoro zatem bez okapu kuchennego lokal gastronomiczny nie może funkcjonować, a to z kolei wiąże się z likwidacją prowadzonej tam działalności gospodarczej, to należy rozważyć każde rozwiązanie, które umożliwi doprowadzenie lokalu do stanu zgodnego z prawem.
Wobec zatem naruszenia art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7 Kpa, zaskarżona decyzja został uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone na rzecz skarżącego K. K. koszty w wysokości 997 zł składa się: kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącego, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżącego opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1154). Na zasądzone na rzecz skarżącego P. G. koszty w wysokości 980 zł składa się: kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącego, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło