II SA/Kr 112/17
WyrokWSA w Krakowie2017-04-05
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Magda Froncisz, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał, że strona nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym bez swojej winy, mimo że adres strony nie został zaktualizowany w ewidencji gruntów i budynków z powodu zmian w rejestrze PESEL, a także czy decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie oceniły brak winy strony w pozbawieniu jej udziału w postępowaniu, ponieważ aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków powinna nastąpić z urzędu po zmianie adresu w rejestrze PESEL. Niemniej jednak, mimo tej wadliwości proceduralnej, sąd oddalił skargę, powołując się na art. 146 § 2 K.p.a., zgodnie z którym decyzji nie uchyla się, jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Sąd podzielił również stanowisko organów, że działka inwestora posiadała prawnie i faktycznie zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowioną służebność drogową.Stan faktyczny
Skarżąca M.K.-Ł. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, zarzucając brak udziału w postępowaniu bez swojej winy oraz wadliwość decyzji w zakresie dostępu do drogi publicznej. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżąca ponosi winę za brak udziału w postępowaniu z powodu nieaktualizacji adresu w ewidencji gruntów, a także że inwestycja posiadała wymagany dostęp do drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając częściowo zasadność zarzutów proceduralnych skarżącej, ale jednocześnie stwierdzając, że nie mogły one wpłynąć na wynik sprawy, a dostęp do drogi publicznej był zapewniony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 listopada 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania skargę oddala.
Starosta K. decyzją nr [...] z dnia 11 marca 2016 r., znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił J.S. pozwolenia na budowę zamierzenia inwestycyjnego p.n. "Budynek mieszkalny jednorodzinny z wbudowanym garażem, z wewnętrzną instalacją gazową, ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe, z wewnętrznym odcinkiem kanalizacji sanitarnej na dz. nr [...] w miejscowości W. , gmina Ś".
M.K.-Ł. złożyła wniosek z 10 maja 2016 r. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, nadany w placówce pocztowej 12 maja 2016 r. Wnioskodawczyni w swoim piśmie jako podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej "K.p.a." Zdaniem wnioskodawczyni jako strona bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu.
Wnioskodawczyni zarzuciła, że droga dojazdowa obsługująca działkę inwestora, tj. działkę nr [...], jest drogą służebną przebiegającą po działce nr [...], stanowiącej własność wnioskodawczyni. Droga ta nie może służyć jako droga dojazdowa do działki nr [...] w sytuacji prowadzenia na niej prac budowlanych, dojazdu ciężkiego sprzętu budowlanego, gdyż jest drogą na skarpie, w terenie osuwiskowym. Dodatkowo w sytuacji, w której inwestor J.S. będzie chciała drogę tę użytkować jako drogę dojazdową do swojej posesji, pozbawi właściciela działki nr [...] czyli wnioskodawczynię, możliwości dojeżdżania i parkowania samochodu przed jej domem, gdyż z uwagi na ukształtowanie terenu oraz wymiary działki i usytuowanie na działce nr [...] budynku mieszkalnego - jedynym miejscem pozwalającym na zaparkowanie samochodu (samochodów) - jest droga służebna biegnąca po działce [...]
Odnosząc się do zagadnienia określonego w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Starosta K. postanowieniem z 8 czerwca 2016 r. znak: [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego opisaną na wstępie decyzją. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody [...] z 2 września 2016 r. znak: [...] . Następnie skarga na ww. postanowienie Wojewody została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 lutego 2017 r., sygn. II SA/Kr 1357/16.
Z kolei postanowieniem z 25 maja 2016 r. znak: [...] Starosta K. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z 11 marca 2016 r. w celu przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, na podstawie art. 149 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Następnie Starosta K. decyzją z dnia 11 lipca 2016 nr [...] , po rozpatrzeniu wniosku M.K- .Ł o wznowienie postępowania, odmówił uchylenia decyzji własnej z 11 marca 2016 r.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104, art. 151 § 1 pkt 1, w związku z art. 150 § 1 K.p.a. oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), dalej "P.b.".
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał art. 145, art. 148 i art. 149 K.p.a., wskazując m.in., że postępowanie w przedmiocie wznowienia dzieli się na dwa etapy: formalny i merytoryczny.
Referując uzasadnienie wniosku o wznowienie organ wskazał, że strona postępowania M.K.-Ł. o decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z 11.03.2016 r. znak: [...] dowiedziała się "od inwestora J.S. w dniu 13 kwietnia 2016 r.. Powyższe potwierdzone zostało w protokole z przyjęcia strony M.K.-Ł. sporządzonym w dniu 15 kwietnia 2016 r., znajdującym się w aktach sprawy znak: [...]. Dalej organ wskazał, że zachowany został termin z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a.
Następnie organ przywołał art. 28 ust 2 P.b. Wskazał, że rozpatrując wniosek J.S. z 30 grudnia 2015 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji ustalono obszar oddziaływania obiektu zawierający się w granicach dz. nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] . Właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców ww. nieruchomości oraz ich adresy ustalono na podstawie informacji z rejestru gruntów. Organ prowadząc postępowanie administracyjne dwukrotnie powiadamiał strony postępowania, w tym M.K.-Ł. , właścicielkę działki nr [...] w miejscowości W. będącej w obszarze oddziaływania inwestycji, o możliwości zapoznania się z całością zgromadzonego materiału dowodowego. Korespondencja do M.K.-Ł. (zawiadomienie z 5 stycznia 2016 r. o wszczęciu postępowania, zawiadomienie z 17 lutego 2016 r. w związku z dokonaniem uzupełnień i wyjaśnień projektu budowlanego oraz dokumentacji formalno-prawnej oraz decyzja z 11 marca 2016 r.) kierowana była na adres widniejący w informacji z rejestru gruntów a następnie zwracana do organu z adnotacją listonosza: "(...) zwrot nie podjęto w terminie".
Organ przywołał art. 44 K.p.a. Wskazał, że pisma adresowane do M.K.-Ł. pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Organ stwierdził, że przepisy P.b., a także K.p.a., nie określają dokumentów, w oparciu o które organ dokonuje ustalenia stron postępowania i ich adresów do doręczeń. Tym samym, aby zapewnić stronom udział w postępowaniu, organy architektoniczno-budowlane korzystają z danych, które pozostają w ich dyspozycji. Dodał, że zgodnie z art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego właściciele nieruchomości są zobowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni licząc od dnia powstania zmian. Miejsce zamieszkania właściciela nieruchomości jest jedną z informacji, które są zamieszczone w ww. ewidencji. Zwrócił uwagę, że z treści zwróconej korespondencji nie wynikało, aby adresat nie mieszkał pod adresem wskazanym w ewidencji.
Organ uznał zatem, że prawidłowo wysłał korespondencję na adres widniejący w danych ewidencyjnych. Podał, że dla stwierdzenia wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie jest wystarczające ustalenie braku uczestnictwa strony w postępowaniu administracyjnym, konieczne jest również wykazanie, iż ww. brak udziału w sprawie nastąpił bez winy strony.
Z analizy załączonych do wniosku o wznowienie postępowania dokumentów wynika, że M.K.-Ł. w dniu 8 września 2014 r. została wymeldowana z dotychczasowego adresu stałego ujawnionego w ewidencji gruntów i zameldowana na pobyt stały pod innym adresem.
Organ stwierdził, że brak winy strony pozbawionej udziału w postępowaniu winien być oceniany z uwzględnieniem zachowania zgodności z przepisami i koniecznością dostosowania się do wymogów w nich zawartych. Do takich wymogów w przekonaniu organu należy zaliczyć aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów, zwłaszcza jeśli od zmiany adresu upłynął ponad rok. Ma to na celu zarówno ochronę praw właściciela jak i osób trzecich działających w zaufaniu do urzędowych rejestrów. Jakkolwiek wnioskodawczyni nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, to stan ten nie był skutkiem zaniechań po stronie organu udzielającego pozwolenia, ale postawy zainteresowanej, która do dnia 11 lipca 2016 r. tj. do dnia wydania niniejszej decyzji, nie zaktualizowała swojego adresu w ewidencji gruntów.
Odpowiadając na uwagi wnioskodawczyni zawarte w podaniu zawierającym żądanie wznowienia postępowania organ wyjaśnił co wpływa na wydanie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przywołał art. 4 oraz art. 35 ust. 1 i ust. 4 P.b.
Dalej organ wskazał, że zarzuty wnioskodawczyni wiążą się z realizacją inwestycji, natomiast nie można ich odnieść do zakresu zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie należy do zadań organu wydającego pozwolenie na budowę organizowanie sposobu poruszania się po działce w trakcie prowadzenia budowy, co należy do kierownika budowy.
Przedmiotem postępowania administracyjnego była sprawa pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem z wewnętrzną instalacją gazową, ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe z zewnętrznym odcinkiem kanalizacji sanitarnej.
Inwestor nie wnioskował o budowę zjazdu ani też budowę drogi dojazdowej. Zakres inwestycji, o który wnioskował inwestor, dopuszczają obowiązujące przepisy P.b., a decyzja pozwolenia na budowę zawiera na pierwszej stronie w pkt 1 d informację o treści "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i można je wykonywać tylko na terenie objętym pozwoleniem.". Fakt, iż obsługa komunikacyjna dz. nr [...] odbywa się poprzez drogę służebną, pasem drogi o szerokości 4 m, przebiegającą po działce nr [...], stanowiącą własność M.K.-Ł. , wynika wprost z aktu notarialnego Repertorium A numer [...] , stanowiącego umowę ustanowienia służebności gruntowej, którego kserokopia została zamieszczona na str. 117 projektu budowlanego.
Ponadto na str. 25 projektu budowlanego uprawniony projektant stwierdził, że "Działka posiada dostęp do sieci dróg publicznych - drogi gminnej publicznej na dz. nr [...], oznaczonej w m.p.z.p. jako 3.KDD, poprzez służebność przejazdu przez dz. nr [...] oraz istniejący zjazd zapewniający możliwość obsługi komunikacyjnej".
Dalej organ stwierdził, że projekt budowlany jest zgodny z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2004 r., nr 109 poz. 1156 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), dalej "rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.".
Organ, po ponownej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Ś. zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w Ś. Nr [...] z dnia 26 maja 2015 r. (Dz. Urz. Woj. [...] dalej "m.p.z.p.". Zgodnie z ustaleniami m.p.z.p. dz. nr [...] w miejscowości W. znajduje się w terenach oznaczonych symbolem: D32MU - tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej oraz 3KDD - tereny dróg publicznych gminnych – dojazdowych, a planowana inwestycja znajduje się w trenach oznaczonych symbolem: D32MU - tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej.
Projektowana forma oraz gabaryty budynku uwzględniają wytyczne ustaleń obowiązującego planu. Przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany został opracowany zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Posiada wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia. Zatwierdzony decyzją projekt budowlany jest kompletny, sporządzony przez osoby uprawnione mające prawo do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, które ponoszą odpowiedzialność za dane przyjęte do opracowania projektu, ich prawdziwość oraz zgodność przyjętych rozwiązań projektowych z przepisami prawa. Projektanci legitymują się właściwymi zaświadczeniami, potwierdzającymi wpis do odpowiedniej izby samorządu zawodowego. Projekt wykonano w terminie ważności zaświadczeń. Inwestycja nie jest przedsięwzięciem, które mogłoby znacząco oddziaływać na środowisko w znaczeniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko. Inwestycja nie jest przedsięwzięciem, które oddziałuje na obszar Natura 2000.
Organ wskazał, iż żadna ze stron postępowania, w tym również M.K.-Ł. , otrzymując postanowienie z dnia 25 maja 2016 r. o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 11 marca 2016 r., nie wniosła żadnych uwag i zastrzeżeń. Strony postępowania nie skorzystały zatem z przysługującego im prawa czynnego udziału w postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe organ, przywołując art. 35 ust. 1 i art. 4 P.b. wskazał, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie potwierdziła się, dlatego też ze względu na ogólną zasadę trwałości decyzji ostatecznych stanowiącą podstawę porządku prawnego oraz art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. organ orzekł jak w sentencji.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M.K.-Ł. . Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów:
art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej wskutek wadliwego stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 K.p.a.,
art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi sytuacja, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
art. 44 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie zakończonej decyzją z 11 marca 2016 r. nastąpiło skuteczne doręczenie wskutek niemożności doręczenia skarżącej pisma w sposób wskazany w art. 42 K.p.a., w sytuacji, w której organ I instancji doręczał pismo skarżącej w miejsce, które nie było jej miejscem zamieszkania ani miejscem pracy w rozumieniu art. 42 § 1 K.p.a.,
art. 22 ust. 2 zd. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w brzmieniu obowiązującym w dniu 8 września 2014 r. (obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.), dalej "P.g.k.", poprzez wadliwe przyjęcie, że na skarżącej ciążył obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian, podczas gdy art. 22 ust. 2 zd. 2 P.g.k. wyraźnie stanowi, iż obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków wynikających z wpisów w rejestrach publicznych,
art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz § 79 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2016 r., poz. 124), dalej "rozporządzenie z dnia 2 marca 1999 r.", a to wobec faktu, iż organ I instancji pominął fakt, iż inwestor – J.S. , powołując się na posiadany przez siebie dostęp do drogi publicznej istniejącą służebnością przejazdu i przechodu oraz połączenie komunikacyjne z drogą publiczną istniejącym zjazdem, nie posiada jednocześnie prawa do korzystania z tego zjazdu, a nadto istniejąca droga służebna ma szerokość jezdni węższą niż 3 m, co powoduje, iż faktycznie działka objęta pozwoleniem na budowę nie posiadała w dacie wydania decyzji o pozwolenie na budowę i nie posiada nadal dostępu do drogi publicznej zgodnego ze wskazanymi wyżej przepisami technicznymi,
art. 10 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia skarżącej o zakończeniu postępowania dowodowego i uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji z 11 marca 2016 r. i odmowę wydania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu zarzutów podniosła, że organ nie uznał za potrzebne sprawdzenie pozostających w dyspozycji organu map ewidencyjnych, na których uwidoczniona jest lokalizacja istniejącego zjazdu oraz urządzonej na służebności jezdni.
Dalej opisała przesłanki doręczenia, o którym mowa w art. 44 K.p.a., obszernie argumentując brak ich spełnienia w niniejszej sprawie. Skarżąca zarzuciła, że organ nie ustalił jej faktycznego miejsca zamieszkania ze swojej winy. Przywołała art. 23 ust. 3 pkt 3, art. 24 ust. 2a lit. b oraz art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. g P.g.k., wskazując, że organy administracji publicznej przekazują właściwemu staroście zawiadomienia o zmianach danych, zawartych w zbiorze danych osobowych Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dotyczących osób fizycznych ujawnianych w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele lub władający nieruchomościami. W przypadku więc zmiany danych zawartych w zbiorze PESEL informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu w drodze czynności materialno-technicznej.
Skarżąca przytoczyła również art. 44a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podniosła, że dokonała zameldowania na pobyt stały w dniu 8 września 2014 r., co implikowało obowiązek dokonania z urzędu aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Skarżąca podniosła, że pracownik Urzędu Gminy Ś. dokonujący zameldowania skarżącej na pobyt stały w dniu 8 września 2014 r. pouczył ją, że nie jest zobowiązana zgłaszać zmiany danych do ewidencji, bowiem Urząd robi to z urzędu. Tym samym więc, skoro organ I instancji nie zaktualizował, wbrew ciążącemu na tym organie właśnie obowiązkowi, danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a następnie posłużył się nieaktualnymi danymi w toku postępowania administracyjnego, nie może przypisywać skarżącej winy w tym, że nie brała udziału w postępowaniu.
Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła fakt, że w toku postępowania organ I instancji pozyskał dane dotyczące miejsca prowadzenia działalności gospodarczej skarżącej, co utrwalone zostało w aktach sprawy w formie wydruku z przypadkowej strony internetowej. Organ I instancji jednakże powstrzymał się z niewiadomych powodów od sprawdzenia, czy skarżąca, w tej dacie faktycznie prowadzi działalność gospodarczą i pod jakim adresem. Skarżąca podniosła, że gdyby organ I instancji dokonał czynności sprawdzenia w bazie danych CEIDG (publicznie dostępnej, także dla organu I instancji) ustaliłby, iż skarżąca w dacie wszczęcia postępowania działalności gospodarczej już nie prowadziła. 28 stycznia 2013 r. działalność ta bowiem została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej. W dalszej kolejności skarżąca wskazała, że organ I instancji, jak to wynika z notatki służbowej, wystąpił do inwestora jako wnioskodawcy z pytaniem o adres zamieszkania skarżącej. Inwestor udzielił informacji, iż adresu skarżącej nie zna. Tymczasem skarżąca kupiła działkę nr [...] od najbliższej rodziny inwestora, jest jednocześnie sąsiadką najbliższej rodziny inwestora od przynajmniej dwóch lat. Inwestor J.S. odwiedzała skarżącą w jej domu i nie tylko wie, gdzie skarżąca mieszka, ale ma i miała w dacie sporządzania notatki służbowej wg skarżącej także kontakt telefoniczny. Powyższe także świadczy o fakcie, iż skarżąca nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy.
Skarżąca przywołując orzeczenia sądów administracyjnych podniosła, że dostęp do drogi publicznej musi istnieć obiektywnie i realnie i ma mieć zarówno faktyczny, jak i prawny charakter, a przesłanki powyższe muszą być spełnione kumulatywnie. Niezbędne jest wyrażenie zgody przez właściciela nieruchomości na korzystanie z drogi wewnętrznej lub ustanowienie odpowiedniej służebności drogi koniecznej.
Zdaniem skarżącej z obowiązujących regulacji wynika także, że jednym z podstawowych warunków udzielenia pozwolenia na zabudowę jest warunek zapewnienia odpowiedniego dojścia i dojazdu do drogi publicznej. § 14 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. adresowany jest przede wszystkim do inwestora zamierzającego wznieść budynek, zawsze więc obowiązkiem organu badającego przedłożony projekt zagospodarowania terenu jest sprawdzenie, czy projektowany budynek ma (czy też będzie miał) zapewnione odpowiednie dojście i dojazd do drogi publicznej, bez względu na to, czy zamiar inwestora obejmuje czy nie obejmuje budowy drogi, chodnika czy też ciągu pieszo-jezdnego. Innymi słowy to, że w ramach inwestycji nie przewiduje się robót budowlanych związanych z dojściem i dojazdem, nie oznacza, że organ zwolniony jest od dokonania sprawdzeń w tym zakresie. W sytuacji, w której dokonane sprawdzenia uwidocznią, że inwestycja nie ma właściwego połączenia z drogą publiczną - konieczne jest uzupełnienie projektu budowlanego. Jeżeli jednak połączenia nie ma w ogóle lub ze względów technicznych jest ono nieodpowiednie, pozwolenie na budowę bez odpowiednich uzupełnień nie może być udzielone.
Skarżąca podniosła, że istniejący pas jezdny do działki [...] urządzony na obszarze służebności, tj. na działce [...], do której prawo służebności posiada inwestor, nie spełnia wymagań § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Istniejący faktycznie dojazd do działki [...] na nieruchomości obciążonej służebnością, na którą powołuje się inwestor jest znacznie węższy niż 3 m i wynosi około 80 centymetrów co wyraźnie zostało uwidocznione na załączonej mapie, stanowiącej załącznik do niniejszego odwołania.
W takiej sytuacji, zdaniem skarżącej, inwestor winien zostać zobowiązany przez organ I instancji do zmiany projektu na budowę poprzez objęcie nim także budowy dojazdu. Zdaniem skarżącej inwestor, w ramach posiadanego przez siebie ograniczonego prawa rzeczowego do działki nr [...], nie może korzystać z istniejącego zjazdu z drogi publicznej, który w przeważającej części zlokalizowany jest na działce nr [...]. Na działce [...] obciążonej prawem inwestora znajduje się w zasadzie jedynie wyokrąglone przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi, o szerokości około 80 centymetrów, sam zaś zjazd w zasadniczej części zlokalizowany jest na działce, z której inwestor nie ma prawa korzystać.
Zdaniem skarżącej organ I instancji winien był okoliczność dostępu do drogi publicznej wyjaśnić już choćby po pobieżnej analizie projektu zagospodarowania terenu z grudnia 2015 r. stanowiącego część projektu budowlanego. Na projekcie tym wyraźnie zaznaczone są granice działki [...], zaznaczony jest pas jezdny znajdujący się na służebności na działce [...] (opisany dr. służ.), uwidocznione jest położenie zjazdu na działce [...]. Okoliczności te, zdaniem skarżącej, pozwalają także na postawienie zarzutu, iż decyzja Starosty K. z dnia 11 marca 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jako że dopuszczona nią inwestycja nie posiada wymaganego przepisami dostępu do drogi publicznej, wobec czego jest decyzją obarczoną wadą nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a.
Niezależnie od powyższego skarżąca zarzuciła, iż organ I instancji naruszył art. 10 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia skarżącej o zakończeniu postępowania dowodowego i uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań. Skarżącej nie jest także wiadomo, czy organ I instancji w ogóle przeprowadził jakiekolwiek postępowanie dowodowe. Powyższe uchybienie organu I instancji uniemożliwiło skarżącej złożenie do akt sprawy wznowieniowej załączonej do niniejszego odwołania załącznika graficznego, celem wykazania zasadności uchylenia decyzji pozwolenie na budowę. Analiza powyższego dowodu wyłącznie w postępowaniu odwoławczym spowoduje tymczasem, że skarżąca utraci de facto jedną instancję administracyjną, bowiem złożony przez nią dowód nie podlegał analizie przed organem I instancji.
Wojewoda [...] decyzją z 15 listopada 2016, znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 K.p.a., art. 80 i art. 81 ust. 1 P.b., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ podkreślił, powołując orzecznictwo sądowoadministarcyjne, że po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną rozpoznanie sprawy winno zawierać się w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie przesądza jeszcze wyniku merytorycznej oceny wniosku o wznowienie postępowania, a w szczególności wydanie takiego orzeczenia nie prowadzi automatycznie do załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1c P.b. projektant przeprowadził analizę pod kątem ustalenia obszaru oddziaływania (str. 28 i 29 projektu budowlanego), z której wynikało że planowana na działce nr [...] inwestycja nie będzie oddziaływać na działki sąsiednie. Organ I instancji z ostrożności procesowej poszerzył ten obszar o działki nr [...] ,[...] ,[...]. W związku z powyższym właściciele powyższych działek zostali uznani za strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. Organ odwoławczy powtórzył wyjaśnienia organu I instancji w kwestii ustalania adresów stron postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że adnotacja "zwrot - nie podjęto w terminie" nie obliguje organu do poszukiwania nowego adresu strony, jak jest w przypadku adnotacji "wyprowadził się", lub "pod wskazanym adresem nie zamieszkuje", gdzie obowiązkiem organu jest ustalenie miejsca aktualnego pobytu strony, czy też w przypadku adnotacji "adresat zmarł", ustalenie jego spadkobierców. Jeżeli przesyłki nie można doręczyć z takiego to powodu, że adresat, nie dopełnił obowiązku poinformowania o zmianie miejsca zamieszkania, to przesyłkę uznaje się za doręczoną.
W konsekwencji organ nie uznał za usprawiedliwiony zarzutu skarżącej, że została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu i składania wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, skoro adres, na który wysyłana była do niej korespondencja, widnieje w ewidencji gruntów. Organ administracji publicznej nie jest obowiązany badać z urzędu, czy znany mu adres strony jest adresem aktualnym.
Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że brak udziału strony M.K.-Ł. w postępowaniu wynikł z winy skarżącej, która nie zachowała należytej dbałości o własne interesy, poprzez zaniedbanie obowiązku zawiadomienia organu administracji publicznej o zmianie adresu zamieszkania.
Organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji, gdyby aktualny adres skarżącej figurował w innych rejestrach publicznych, do których organ administracji architektoniczno-budowlanej miałby dostęp za pomocą przekazów elektronicznych, to i tak nie obliguje to do kwestionowania danych wskazanych w dostępnym dla organu wypisie z rejestru gruntów oraz do każdorazowego sprawdzania, czy adres w nim podany jest prawidłowy.
W kwestii zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów określonych w art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz § 79 pkt 1 rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. w związku ze stanowiskiem skarżącej, że działka inwestycyjna nr [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej zgodnego ze wskazanymi wyżej przepisami technicznymi, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.), dalej "u.p.z.p." przez pojęcie dostępu do drogi publicznej rozumieć należy bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności (np. służebności drogi koniecznej).
Jak wynika z akt sprawy, połączenie działki inwestycyjnej nr[...] z drogą publiczną przebiega po służebności ustalonej na działce nr [...] , pasem szerokości 4,0 m. Powyższe potwierdza dołączony do projektu budowlanego akt notarialny dotyczący umowy ustanowienia służebności gruntowej, sporządzony 1 lutego 2013 r., Repertorium A numer [...] (str. [...] projektu bud.). Natomiast do dokumentów formalnych wniosku dołączone zostało oświadczenie z 14 grudnia 1015r. o warunkach przyłączenia do dróg publicznych, wydane przez Urząd Gminy w Ś. , znak: [...], z którego wynika, że działka nr [...] położona we W. posiada możliwość przyłączenia do sieci dróg publicznych - drogi gminnej nr [...] (działka nr [...] ), poprzez istniejący zjazd na drogę służebną - dz. nr [...] .
Natomiast w kwestii zarzutu dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wszystkie zebrane dowody i materiały pochodziły od strony skarżącej, organ I instancji wznowił i przeprowadził postępowanie wznowieniowe zgodnie z przepisami postępowania i nic nie wskazuje, że skarżąca, w wyniku braku powyższego zawiadomienia, nie dopełniła czynności, która mogłaby wpłynąć na wynik sprawy.
M.K.-Ł., wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów:
art. 138 § 1 ust. 1 K.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji,
art. 145 § 1 pkt 4, art. 44 § 1 K.p.a., art. 22 ust. 2 zd. 2 P.g.k., art. 35 ust. 1 P.b. w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz § 79 pkt 1 rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r., z uzasadnieniem jak w odwołaniu.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto na podstawie art. 106 P.p.s.a. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu zawnioskowanego w treści skargi.
W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżąca powtórzyła argumentację z odwołania w kwestii zameldowania i doręczeń.
Argumentując brak realnego dostępu działki inwestora do drogi publicznej skarżąca podniosła dodatkowo, że istniejący zjazd nie spełnia wymogów zawartych w rozporządzeniu z dnia 2 marca 1999 roku w zakresie: przekroczenia pochylenia podłużnego na długości nie mniejszej niż 5,0 m od krawędzi korony drogi, które nie powinno przekraczać 5,0%, a na dalszym odcinku nie większe niż 15%, nieprawidłowego wykonania włączenia zjazdu do drogi publicznej - przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi powinno być wyokrąglone łukiem kołowym nie mniejszym niż 3,0 m szerokość zjazdu indywidualnego - szerokość nie powinna być mniejsza niż 4,5 m, w tym posiadać jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,0 m.
Ponadto lokalizacja i sposób włączania zjazdu indywidualnego do drogi publicznej nie spełnia wymogów dotyczących koniecznej widoczności przy wjeżdżaniu na drogę ze zjazdu bez pasa włączania. Pole widoczności wolne od przeszkód przy ruszaniu z miejsca zatrzymania powinno być zapewnione w odległości nie mniejszej niż 3,0 m od krawędzi jezdni oraz co najmniej na odległość 40 m powinna być zapewniona widoczność drogi z pierwszeństwem przejazdu. Wybudowany zjazd stanowi realne zagrożenie dla życia i zdrowia osób z niego korzystających.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 28 marca 2017 r. uczestniczka - inwestor J.S. wniosła o oddalenie skargi i zgłosiła wniosek dowodowy z dokumentów. Podniosła m.in., że jako załącznik do odpowiedzi na pozew o ochronę służebności wniesiony przez nią do Sądu Rejonowego w W. , sygn. [...] , złożyła projekt budowy zjazdu z jej nieruchomości sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia projektowe w zakresie wymaganym dla sporządzenia takiego projektu. Dowodzi to, że zjazd ten mógł zostać urządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto obecny zjazd został odebrany przez właściwy organ 16 października 2013 r., co oznacza, że został legalnie urządzony i może być wykorzystany zgodnie z przeznaczeniem. Protokół odbioru sporządzony był z udziałem skarżącej. Uczestniczka podniosła również, że zjazd nie jest drogą publiczną i nie stosują się do niego przepisy rozporządzenia.
Na rozprawie 5 kwietnia 2017 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze oraz w piśmie uczestnika z 28 marca 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przebiegu postępowania należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym usunięcie jej z obrotu prawnego.
Decyzja poddana kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu została wydana we wznowionym postępowaniu, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wznowione postępowanie dotyczyło pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem z wewnętrzną instalacją gazową ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe z wewnętrznym odcinkiem kanalizacji sanitarnej.
Na wstępie należy stwierdzić, że wskazana we wniosku o wznowienie podstawa określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. była przedmiotem odrębnych rozstrzygnięć organów, a ostatecznie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W konsekwencji w granicach sprawy niniejszej znajduje się jedynie kwestia podstawy wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Pierwszą kwestią sporną w sprawie było wykazanie przez skarżącą zaistnienia przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co warunkowało w ogóle możliwość przejścia przez organ do merytorycznej części postępowania wznowieniowego. Należy tu stwierdzić, że organy błędnie stwierdziły zawinienie skarżącej w pozbawieniu jej udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Co więcej, organy nie wyciągnęły wniosków ze stwierdzonego przez nie braku zaistnienia przesłanek wznowienia, bowiem nie zakończyły swoich rozważań na wykazaniu zawinienia skarżącej w pozbawieniu jej udziału w postępowaniu, a dokonały merytorycznej analizy zarzutów skarżącej. Powyższe sprawia, że zaskarżona decyzja, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, bowiem zgodnie z art. 146 § 2 K.p.a. nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Bezsporna była okoliczność zachowania przez skarżącą terminu, o którym mowa w art. 148 K.p.a., prawidłowo zatem organ I instancji wznowił przedmiotowe postępowanie celem zbadania okoliczności, na które powoływała się skarżąca, a o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Drugą kwestią sporną była merytoryczna poprawność decyzji z 11 marca 2016r., a konkretnie wykazanie przez inwestora spełnienia wymogu z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. i art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 14 Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2004 r., nr 109 poz. 1156 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), dalej "rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.", to jest dostępu do drogi publicznej. W tym zakresie Sąd podziela ustalenia organów stwierdzając, że poprzez wykorzystanie służebności drogowej, o której mowa w akcie notarialnym z 1 lutego 2013 r., Repertorium A numer [...], zgodnie z art. 2 pkt 14 u.p.z.p., działka inwestora ma dostęp do drogi publicznej.
Niekwestionowany przez strony był natomiast fakt spełnienia przez wniosek inwestora i projekt budowlany pozostałych wymogów z art. 35 P.b., w tym zgodność z m.p.z.p., zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, posiadanie wymaganych opinie, uzgodnień i sprawdzeń.
Bezsporny był również fakt, że do projektu budowlanego dołączono kopię aktu notarialnego sporządzonego 1 lutego 2013 r., Repertorium A numer [...] , ustanawiającego służebność (ograniczone prawo rzeczowe), z którego wynika, że każdoczesnemu właścicielowi działki inwestycyjnej nr [...] przysługuje nieodpłatna i nieograniczona w czasie służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez zachodnią część działki nr [...] , pasem drogi zwężającym się w kierunku północnym do szerokości 4 m.
Bezsporne także było, że do dokumentów formalnych przy projekcie budowlanym zostało dołączone oświadczenie z 14 grudnia 1015 r. o warunkach przyłączenia do dróg publicznych, wydane przez Urząd Gminy w Ś. , znak: [...], z którego wynika, że działka nr [...] położona we W. posiada możliwość przyłączenia do sieci dróg publicznych - drogi gminnej nr [...] (działka nr [...]), poprzez istniejący zjazd na drogę służebną - dz. nr [...]
Przechodząc do przepisów mających zastosowanie w sprawie należy wskazać, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Zgodnie zaś z art. 151 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzją, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzją dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Z kolei stosownie do art. 146 § 2 K.p.a. nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Należy tu wskazać, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 K.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego można wyróżnić fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania (w szczególności, czy wniosek dotyczy ostatecznej decyzji, czy został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu i zawiera podanie przesłanki wznowieniowej).
Po zbadaniu zachowania ww. warunków formalnych obowiązkiem organu jest wszczęcie postępowania wznowieniowego i dokonanie ustalenia, w ramach postępowania rozpoznawczego, czy podana przez wnioskodawcę przesłanka wznowieniowa rzeczywiście zaistniała, a także rozstrzygnięcie o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi zatem podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.).
Postępowanie nadzwyczajne, prowadzone po wydaniu postanowienia o wznowieniu, dzieli się na dwa etapy. W pierwszej kolejności organ administracji publicznej winien ustalić, czy wada stanowiąca przesłankę wznowienia w istocie miała miejsce. Jeżeli stwierdzi brak takiej wady – w sprawie, dotyczącej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. ustali, że żądający wznowienia podmiot nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu, względnie – że stroną był, ale pominięcie go było przez niego zawinione – zamyka to drogę do dalszego badania sprawy co do jej istoty, obligując organ do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej.
Dopiero stwierdzenie, że przesłanka wznowienia rzeczywiście zaistniała, otwiera drugi etap postępowania wznowionego (por. wyrok WSA w Lublinie z 20 kwietnia 2016 r., sygn. II SA/Lu 940/15, Lex Omega nr 2117249). Co do zasady, w takim przypadku organ zobligowany jest do uchylenia decyzji dotychczasowej oraz rozpatrzenia sprawy co do jej istoty na nowo (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.). Wyjątek od tej zasady stanowi ww. art. 146 § 2 K.p.a.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, celem wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz, w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenia, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa.
Organ właściwie opisał cele i przesłanki postępowania wznowieniowego.
Przechodząc dalej do oceny zaistnienia w sprawie podniesionej przez skarżącą przesłanki wznowienia postępowania należy wskazać, że analizując przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. organ trafnie przyjął, że krąg stron w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę jest ustalany w oparciu o szczególny w stosunku do art. 28 K.p.a. przepis art. 28 P.b. Zgodnie z art. 28 ust. 2 P.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei przez "obszar oddziaływania obiektu" - zgodnie z art. 3 pkt 20 P.b. - należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Z uwagi na okoliczności dotyczące służebności drogowej Sąd podziela ocenę, że działka skarżącej mieści się w obszarze oddziaływania obiektu planowanego przedmiotową inwestycją.
Jak trafnie stwierdził organ, dla stwierdzenia wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie jest wystarczające ustalenie braku uczestnictwa strony w postępowaniu administracyjnym, konieczne jest również wykazanie, iż ww. brak udziału w sprawie nastąpił bez winy strony.
Odnośnie zaś oceny prawidłowości ustalenia adresu skarżącej, a w konsekwencji doręczania jej przesyłek w postępowaniu administracyjnym Sąd stwierdza, że organy dokonały wadliwej wykładni art. 22 ust. 2 P.g.k.
Jak trafnie podniosła skarżąca, organ błędnie przyjął, że w okolicznościach niniejszej sprawy na skarżącej ciążył obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian, podczas gdy art. 22 ust. 2 zd. 2 P.g.k. wyraźnie stanowi, iż obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków wynikających z wpisów w rejestrach publicznych. Mimo powyższej argumentacji skarżącej zawartej w odwołaniu, organ odwoławczy również nie odniósł się do tak sformułowanego zarzutu, poprzestając na powtórzeniu treści art. 22 ust. 2 zd. 1 P.g.k. i wyjaśnień organu I instancji.
Jak słusznie podniosła skarżąca, obowiązek zgłaszania zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków wynikających z wpisów w innych rejestrach publicznych został wyraźnie wyłączony w stosunku do właścicieli nieruchomości będących osobami fizycznymi i przeniesiony na organy administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 3 pkt 3 P.g.k. organy administracji publicznej przekazują właściwemu staroście zawiadomienia o zmianach danych, zawartych w zbiorze danych osobowych Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dotyczących osób fizycznych ujawnianych w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele lub władający nieruchomościami. W przypadku więc zmiany danych zawartych w zbiorze PESEL informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu w drodze czynności materialno-technicznej, co wyraźnie wynika z treści art. 24 ust. 2a lit. b P.g.k. oraz art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. g P.g.k.
Mimo, że skarżąca powołała się na art. 44a nieobowiązującej już od 1 marca 2015 r. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), to ustawa ta obowiązywała w chwili zameldowania się przez nią na pobyt stały w dniu 8 września 2014 r.
Dodatkowo należy wskazać, że obowiązująca obecnie i w dacie prowadzenia postępowania przez organy ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2017 r., poz. 657) zawiera w tej materii analogiczne przepisy. I tak, zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy ewidencję ludności prowadzi się w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności, który stanowi rejestr PESEL, w rejestrach mieszkańców oraz rejestrach zamieszkania cudzoziemców, prowadzonych w systemie teleinformatycznym. Z kolei stosownie do art. 8 pkt 1, 14 i 17 ww. ustawy w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców gromadzone są m.in.: nazwisko i imię, adres i data zameldowania na pobyt stały oraz data wymeldowania z miejsca pobytu stałego.
W świetle powyższego zasadnie skarżąca podniosła, że z dniem zgłoszenia zmiany danych w ewidencji ludności polegającej na zmianie adresu zameldowania na pobyt stały, winna nastąpić niezwłoczna zmiana danych w zbiorze danych PESEL, zaś po dokonanej zmianie danych w zbiorze danych PESEL organ administracji publicznej winien przekazać właściwemu staroście zawiadomienie o zmianach danych w systemie PESEL, wobec czego starosta obowiązany jest z urzędu dokonać aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Skarżąca dokonała zameldowania na pobyt stały 8 września 2014 r. W tym dniu wskazane wyżej przepisy obowiązywały i zobowiązywały do działania organy administracji publicznej, nakazując im dokonanie z urzędu aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zaniedbanie tego obowiązku, bez względu czy przez organ prowadzący rejestr PESEL, czy Starostę K. nie może obciążać skarżącej.
Nie do przyjęcia jest zatem pogląd organu odwoławczego, że w sytuacji gdyby aktualny adres skarżącej figurował w innych rejestrach publicznych, do których organ administracji architektoniczno-budowlanej miałby dostęp za pomocą przekazów elektronicznych, to i tak nie obligowałoby to do kwestionowania danych wskazanych w dostępnym dla organu wypisie z rejestru gruntów oraz do każdorazowego sprawdzania, czy adres w nim podany jest prawidłowy.
W konsekwencji, jak słusznie podniosła skarżąca, nie została w sprawie spełniona przesłanka doręczenia, o którym mowa w art. 44 § 1 K.p.a., to jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest bowiem, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach art. 42 i 43 K.p.a.
Art. 44 § 4 K.p.a. może być stosowany tylko w przypadku skierowania korespondencji na prawidłowy adres strony. Wyłącznie w sytuacji, w której pismo skierowane było pod adres zamieszkania strony może dojść do sytuacji niemożności doręczenia, niemożność ta nie wystąpi, gdy miejsce zamieszkania zostało błędnie wskazane (por. postanowienie NSA z 29 lutego 2012 r., sygn. I OSK 270/12). W sprawie niniejszej sytuacja taka nie miała miejsca.
Dla doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym istotne jest miejsce zamieszkania (pobytu), a nie miejsce zameldowania adresata (por. wyrok WSA w Szczecinie z 22 kwietnia 2015 r., sygn. I SA/Sz 1494/14).
Wbrew stanowisku organu odwoławczego, adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru "zwrot - nie podjęto w terminie" stanowi jedynie domniemanie, że pod wskazanym adresem adresat mieszka lub pracuje. Domniemanie takie jest obalalne, co skutecznie zostało dokonane przez skarżącą w niniejszej sprawie. Nie znajduje zatem zastosowania w sprawie twierdzenie, że jeżeli przesyłki nie można doręczyć z takiego to powodu, że adresat nie dopełnił obowiązku poinformowania o zmianie miejsca zamieszkania, to przesyłkę uznaje się za doręczoną.
Podsumowując, skarżąca bez swojej winy nie brała więc udziału w postępowaniu; zastosowała się do obowiązującego stanu prawnego pozostając w przekonaniu, iż aktualizacja danych w ewidencji gruntów nastąpi z urzędu. Organ I instancji tymczasem zaniechał ustalenia faktycznego adresu zamieszkania skarżącej i wysyłał pisma w postępowaniu na adres, który nie był adresem jej zamieszkania (ani zameldowania). Stąd też nieskuteczne było skorzystanie przez organ I instancji z regulacji art. 44 K.p.a., nie została bowiem spełniona podstawowa przesłanka niemożności doręczenia pisma zgodnie z art. 42 K.p.a.
Przechodząc do merytorycznych zarzutów skarżącej i zajętego wobec nich stanowiska organów, należy stwierdzić, że trafnie wskazał organ I instancji, że nie należy do zadań organu wydającego pozwolenie na budowę organizowanie sposobu poruszania się po działce w trakcie prowadzenia budowy. Wobec powyższego kwestia dojazdu ciężkiego sprzętu budowlanego, czy możliwość dojeżdżania i parkowania samochodu przez skarżącą przed jej domem, nie mogła być wzięta przez organ pod uwagę. Na marginesie należy wskazać, że takie stanowisko skarżącej w istocie kwestionuje uprawnienia cywilnoprawne inwestora wynikające z ustanowionej służebności. Należy podkreślić, że inwestor nie wnioskował o budowę zjazdu ani też budowę drogi dojazdowej, a jedynie o budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Odnosząc się zaś do zarzutu niewykazania dostępu działki inwestora do drogi publicznej, z obowiązujących regulacji (art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.) wynika, że jednym z warunków udzielenia pozwolenia na zabudowę jest warunek zapewnienia odpowiedniego dojścia i dojazdu do drogi publicznej. Obowiązkiem organu badającego przedłożony projekt zagospodarowania terenu jest sprawdzenie, czy projektowany budynek ma (czy też będzie miał) zapewnione odpowiednie dojście i dojazd do drogi publicznej.
Takie sprawdzenie zostało w sprawie przez organy dokonane we właściwy sposób.
Należy wskazać, jak słusznie podniósł organ, że z aktu notarialnego Repertorium A numer [...] wynika wprost, że obsługa komunikacyjna dz. nr [..] odbywa się poprzez drogę służebną, pasem drogi o szerokości minimalnej 4m, przebiegającą po działce nr [...]. Takie uregulowanie dostępu do drogi publicznej spełnia określone § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. warunki, to jest zapewnia dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie jest też mniejsza niż 3 m.
Sama skarżąca zresztą przyznaje, że działka objęta inwestycją – [...] - posiada prawny dostęp do drogi publicznej w postaci służebności przejazdu po działce [...] Na części terenu objętego służebnością przejazdu jest urządzona jezdnia - nawierzchnia została utwardzona kamieniem.
Wobec jednoznacznej treści służebności, określającej szerokość drogi na minimum 4 m oraz faktu istnienia jezdni dojazdowej (por. mapa do celów prawnych wskazująca zakres służebności ustalony operatem [...] k. [...] akt odwoławczych), nie może mieć w sprawie znaczenia obecna szerokość jezdni szacowana przez skarżącą na 2,5 m.
Należy podkreślić, że wraz z projektem budowlanym zostało przez inwestora przedłożone oświadczenie z 14 grudnia 1015 r. o warunkach przyłączenia do dróg publicznych, wydane przez Urząd Gminy w Ś. , znak: [...] , z którego wynika, że działka nr [...] położona we W. posiada możliwość przyłączenia do sieci dróg publicznych - drogi gminnej nr [...] (działka nr [...] , poprzez istniejący zjazd na drogę służebną - dz. nr [...] .
Trzeba przy tym wskazać, że urząd gminy jest jednostką wspomagającą pracę wójta, który zgodnie z art. 19 ust 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.) jest zarządcą dróg gminnych, do której to kategorii należy droga gminna publiczna położona na dz. nr [...] .
Dodatkowo na str. 25 projektu budowlanego uprawniony projektant stwierdził, że "Działka posiada dostęp do sieci dróg publicznych - drogi gminnej publicznej na dz. nr [...] , oznaczonej w m.p.z.p. jako 3.KDD, poprzez służebność przejazdu przez dz. nr [...] oraz istniejący zjazd zapewniający możliwość obsługi komunikacyjnej.
Jak trafnie podnosiła w piśmie procesowym uczestniczka, obecny zjazd został odebrany przez właściwy organ w imieniu zarządcy drogi 16 października 2013 r., co oznacza, że został legalnie urządzony i może być wykorzystany zgodnie z przeznaczeniem.
Powyższe przesądza, że połączenie działki nr [...] z drogą publiczną, jako istniejące, nie było przedmiotem wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Zatem zarzuty skarżącej, że sposób realizacji służebności drogowej ustalonej aktem notarialnym z 1 lutego 2013 r., Repertorium A numer [...] , uniemożliwia komunikowanie się projektowanej inwestycji z drogą publiczną, nie mogły być badane na etapie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji "Budynek mieszkalny jednorodzinny z wbudowanym garażem, z wewnętrzną instalacją gazową, ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe, z wewnętrznym odcinkiem kanalizacji sanitarnej na dz. nr [...] w miejscowości W. , gmina Ś. ", a tym samym nie mogły stanowić przedmiotu kontroli organu odwoławczego.
Istotnym pozostaje jedynie to, że działka inwestycyjna nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 286/16).
Odnosząc się do przywołanych przez skarżącą wyroków sądów administracyjnych należy podkreślić, że w sprawach o sygn. II SA/Kr 108/12, II SA/Kr 260/07, jak i II SA/Po 1040/11, Sąd orzekał w sytuacjach, gdzie inwestor nie dysponował prawem służebności drogowej. Dlatego też rozważania zawarte w uzasadnieniach wyroków w ww. sprawach nie są w pełni adekwatne do sprawy niniejszej.
Sąd w składzie orzekającym podziela przy tym pogląd, że dostęp do drogi publicznej musi istnieć obiektywnie i realnie i ma mieć zarówno faktyczny, jak i prawny charakter, a przesłanki powyższe muszą być spełnione kumulatywnie. Taki właśnie dostęp inwestor wykazał w niniejszej sprawie, co trafnie ustaliły organy. Nie ma podstaw by wymagać, aby skarżąca, jako właściciel nieruchomości obciążonej, wyrażała jakąś dodatkową zgodę na korzystanie z drogi wynikającej z treści służebności drogi koniecznej.
Na marginesie można wskazać, że badanie zgodności przedmiotowego zjazdu z drogi publicznej z § 79 pkt 1 rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. jest poza granicami niniejszej sprawy. Zgodność taka jest badana w odrębnej sprawie administracyjnej dotyczącej budowy tegoż zjazdu. Także kwestia ewentualnego częściowego położenia zjazdu na działce nr [...] znajduje się również poza granicami niniejszej sprawy. Dlatego też Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze oraz w piśmie uczestnika z 28 marca 2017 r.
Podsumowując należy wskazać, że stwierdzone przez Sąd naruszenie przez organy przepisów postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Organy, poprzez odniesienie się do zarzutów skarżącej w kontekście prawidłowości kwestionowanej decyzji z 11 marca 2016 r., wykazały, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Dlatego też Sąd stwierdza, że organy prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji dotychczasowej.
Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd, dokonawszy kontroli legalności zaskarżonej decyzji z dnia 15 listopada 2016 r., nie stwierdził uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Nadto żaden z zarzutów skargi nie mógł doprowadzić do uchylenia decyzji pozwolenia na budowę z dnia 11 marca 2016 r.
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy. W kontrolowanej sprawie Sąd stwierdził jedynie wady nieistotne, dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło