II SA/Kr 1120/23

WyrokWSA w Krakowie2023-10-06

Skład orzekający: Piotr Fronc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy Olesno o odmowie wydania decyzji środowiskowej, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy Wójt uchylił swoją wcześniejszą decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy Olesno, ponieważ Wójt pochopnie wznowił postępowanie bez weryfikacji statusu wnioskodawczyni i terminowości wniosku. Kolegium zasadnie dostrzegło potrzebę weryfikacji samego wszczęcia postępowania wznowieniowego, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 KPA. Sąd przyjął, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od daty faktycznego dowiedzenia się o decyzji, a nie od daty fikcji doręczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy punktu produkcji substratu organicznego. Po wydaniu ostatecznej decyzji, jedna ze stron wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy. Wójt Gminy Olesno wznowił postępowanie i wydał nową decyzję odmawiającą wydania decyzji środowiskowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, kwestionując prawidłowość wznowienia postępowania. Strony wniosły sprzeciw od decyzji Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciwy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Towarzystwa [...] w O. oraz J. P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 31 lipca 2023 r. znak: SKO.OŚ/4170/22/2023 w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciwy. Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 31 lipca 2023 r. znak SKO.OŚ/4170/22/2023 uchylono w całości decyzję Wójta Gminy Olesno z dnia 16 maja 2023 r., znak: 6220/4-12/22-23 orzekającą o uchyleniu decyzji Wójta Gminy Olesno z dnia 25 października 2022 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie punktu produkcji substratu organicznego na terenie działki nr [...] obr. W. , gmina O., powiat d. " (pkt 1); odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na "Budowie punktu produkcji substratu organicznego na terenie działki nr [...] obr. W. , gmina O., powiat d. " (pkt 2); oraz nadaniu decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 3). Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: W dniu 25 października 2022 r. Wójt Gminy Olesno wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację opisanego powyżej przedsięwzięcia, która stała się ostateczna. Decyzja ta była doręczana w trybie publicznego obwieszczenia, o którym mowa w art. 49 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz.2000 ze zm., zwanej dalej kpa), na podstawie art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2023 r. poz. 1094, dalej: ustawa środowiskowa). W dniu 15 marca 2023 r. J. P., wskazując na przysługującą jej współwłasność działki nr [...], sąsiadującej z inwestycyjną nieruchomością złożyła wniosek o wznowienie postępowania, twierdząc, że pomimo przysługującego jej statusu strony bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu. Tego samego dnia Wójt wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, uznając, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielem działki sąsiadującej z terenem inwestycji, co wskazuje na legitymację procesową. O ostatecznej decyzji dowiedziała się w dniu w dniu 23 lutego 2023 r. na zebraniu wiejskim, co oznacza, że jej wniosek został złożony w terminie, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa Następnie, decyzją z dnia 16 maja 2023 r. Wójt uchylił swoje uprzednie rozstrzygnięcie i odmówił tym razem wydania decyzji środowiskowej, uzasadniając to sprzecznością planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie przeznaczenia podstawowego terenu. W wyniku obszernego odwołania złożonego przez inwestora, D. sp. z o.o. w W., w którym zarzucono liczne naruszenia zarówno przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie uchyliło decyzję z dnia 16 maja 2023 r., a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium na wstępie podkreśliło, że w związku z faktem, iż decyzja środowiskowa była publicznie ogłaszana w trybie art. 49 kpa, wnioskodawczyni oraz inne strony postępowania, nie otrzymali decyzji na piśmie, lecz byli uprawnieni do udostępnienia odpisu tej decyzji (art. 49b kpa). Następnie organ przystąpił do analizy, czy wniosek o wznowienie został w przedmiotowej sprawie złożony w terminie, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, tj. miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W tym miejscu przytoczono orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że w przypadku, gdy decyzja podlegała publicznemu obwieszczeniu, data faktycznego dowiedzenia się o decyzji, a nie data fikcyjnego jej doręczenia stanowi punkt odniesienia dla oceny, czy wnoszący podanie zachował jednomiesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa. W tym kontekście Kolegium zarzuciło, że organ I instancji zupełnie bezkrytycznie przyjął twierdzenia zawarte we wniosku o wznowienie postępowania. Po pierwsze, organ nie zweryfikował, czy wnioskodawczyni przysługuje przymiot strony postępowania. Brak jest w aktach wypisu z rejestru gruntów, bądź innego dokumentu potwierdzającego, że wnioskodawczyni jest rzeczywiście współwłaścicielem działki sąsiadującej z terenem inwestycji. Po drugie, organ I instancji nie sprawdził prawdziwości twierdzeń wnioskodawczyni o dacie dowiedzenia się o decyzji ostatecznej wydanej przeszło 4 miesiące przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. W tym zakresie organ wskazał na możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego – sprawdzenie treści ewentualnego protokołu z zebrania wiejskiego, przesłuchanie świadków, czy też przesłuchanie strony. Od powyższej decyzji sprzeciwy złożyli Towarzystwo [...] oraz J. P.. Towarzystwo [...] zarzuciło naruszenie: 1. art. 109 § 1 w zw. z art. 49 § 1 kpa w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w zw. z art. 145 § 1 kpa poprzez stwierdzenie doręczenia decyzji stronom, podczas gdy w przedmiotowej sprawie jest zaledwie 10 stron wliczając w to wnioskodawcę, co doprowadziło do braku skutku doręczenia przez obwieszczenie i konieczności traktowania decyzji ostatecznej jako nieistniejącej w obrocie prawnym, a wobec tego brakiem podstaw do uchylenia decyzji Wójta Gminy Olesno z dnia 16 maja 2023 r. w trybie art. 138 § 2 kpa, 2. art. 49 § 1 kpa poprzez uznanie za obwieszczenie ogłoszenia z dnia 25 października 2022 r. zamieszczonego na stronie BIP gminy Olesno, podczas gdy z treści tego dokumentu nie wynika wcale, że ogłoszenie to ma skutki doręczenia, a jedynie, że jest podaniem do publicznej wiadomości w trybie art. 38 ustawy środowiskowej, 3. art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 44 ust. 1 i art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez uchylenie decyzji ostatecznej, jako wydanej na skutek postępowania wykraczającego poza granice podstaw wznowienia postępowania, w sytuacji, gdy Wójt dokonał odmiennej – prawidłowej – wykładni prawa w granicach interesu procesowego strony wnoszącej o wznowienie oraz na skutek stanowiska organizacji społecznej, której udział jest w tego rodzaju postępowaniach gwarantowany. W świetle powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, a także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci mapy z informacją o właścicielach nieruchomości będących w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. J. P. z kolei zarzuciła naruszenie: 1. zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 kpa, poprzez wskazanie organowi I instancji, że co do meritum sprawa nie powinna być rozstrzygnięta, a jedynie należy prawidłowo poinformować strony postępowania, co prowadzi do fikcyjnego przyznania legitymacji procesowej stronie pominiętej w pierwotnej formie postępowania, bowiem jego uczestnictwo nie odniesie wpływu na ostateczny kształt decyzji, 2. zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, wyrażonej w art. 81a kpa, dotyczących terminu i legitymacji procesowej skarżącej, poprzez instruowanie organu I instancji, aby odmówić uczestnikowi prawa do realizacji uprawnień w postępowaniu, 3. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 kpa, poprzez bezpodstawne wskazanie, że skarżąca złożyła wniosek o wznowienie po terminie, podważenie zasadności wznowienia postępowania, wyznaczenie toru ponownego rozpatrzenia sprawy wykluczając inne rozstrzygnięcie co do meritum niż pierwotne, czyniąc wszelkie potencjalne czynności skarżącej nic nieznaczącymi, a ponadto uznanie, że skarżąca mogła powziąć wiadomość o postępowaniu z gminnego obwieszczenia, 4. art. 10 § 1 kpa poprzez fakt, że Kolegium skłania się do pominięcia stanowiska skarżącej i ewentualne przyznanie wstecznego prawa strony bez wpływu na decyzję ostateczną, 5. art. 49 kpa poprzez uznanie, że skarżąca powzięła wiadomość o postępowaniu z obwieszczenia, w sytuacji, gdy innych uczestników informowano w sposób bezpośredni, 6. art. 148 § 1 kpa poprzez wskazanie, jakoby istniała możliwość braku legitymacji skarżącej z uwagi na niedotrzymanie terminu, 7. art. 77 § 1 kpa poprzez wyrażenie przez Kolegium preferencji pominięcia potencjalnych czynności procesowych skarżącej, mimo iż nie ma on wiedzy na temat środków procesowych, które mogłaby zastosować skarżąca, a których została do tej pory pozbawiona, przez co organ nie dąży do ustalenia prawdy obiektywnej, 8. art. 109 § 1 kpa w zw. z art. 49 § 1 kpa w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w zw. z art. 145 § 1 kpa poprzez uznanie za skuteczne doręczenia decyzji stronom, podczas gdy w przedmiotowej sprawie jest zaledwie 5 stron, wliczając w to wnioskodawcę, co prowadzi do braku skutku doręczenia i konieczności traktowania decyzji ostatecznej jako nieistniejącej, 9. art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 44 ust. 1 i art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez uchylenie decyzji jako wydanej na skutek postępowania wykraczającego poza granice wznowienia postępowania, w sytuacji, gdy Wójt dokonał odmiennej – prawidłowej – wykładni prawa w granicach interesu procesowego strony wnoszącej o wznowienie oraz na skutek stanowiska organizacji społecznej, której udział jest w tego rodzaju postepowaniach gwarantowany. W konsekwencji wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy Olesno, ewentualnie ponowne przeprowadzenie postępowania z możliwością pełnego ustalenia stanu faktycznego po przyjęciu stanowiska skarżącej, umożliwienia podjęcia wszelkich czynności prawnych jako strona postępowania i zasądzenie kosztów postępowania. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie sprzeciwów, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zwanej dalej p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Według art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 kpa (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Z cytowanego przepisu wynika, że podstawowym obowiązkiem sądu rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną jest ustalenie, czy w postępowaniu administracyjnym zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 kpa Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wynika z ww. przepisu, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji albo w przypadku istotnych braków postępowania wyjaśniającego, gdy jest możliwa zgoda stron na usunięcie nieprawidłowości w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 136 § 2 i 3 kpa Z mocy art. 136 § 4 kpa - przepisów § 2 i 3 nie stosuje się tylko wtedy, jeżeli przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy byłoby nadmiernie utrudnione. Kasatoryjne rozstrzygnięcie może więc zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 kpa Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., II OSK 1427/16). Zasadą jest bowiem, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z art. 138 § 1 kpa następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, natomiast odstępstwem od tej zasady jest, wynikające z omawianego przepisu, uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Podnieść również należy, że w świetle art. 138 § 2 kpa konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, sąd powinien oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny w ogóle zignorowane. W przeciwnym bowiem wypadku instytucja sprzeciwu, która ma na celu przyspieszenie całego postępowania, traci swoje znaczenie. W ocenie Sądu zaskarżona sprzeciwem decyzja nie narusza art. 138 § 2 Kpa, Kolegium wykazało bowiem wszystkie przesłanki do zastosowania rozstrzygnięcia kasacyjnego w konkretnych okolicznościach sprawy. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość wznowienia postępowania, które było wynikiem postanowienia z dnia 15 marca 2023 r. Postanowienie to nie jest w świetle art. 149 kpa zaskarżalne, zażalenie służy bowiem wyłącznie od postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 4 kpa). Postanowienie wznawiające postępowanie, może być jednak – na zasadzie art. 142 kpa – kwestionowane w odwołaniu od decyzji kończącej wznowione postępowanie, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie we wznowionym postępowaniu. W przedmiotowej sprawie dotyczącej wydania tzw. decyzji środowiskowej Wójt Gminy Olesno dokonał publicznego ogłoszenia tej decyzji, działając w oparciu o art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, zgodnie z którym "jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego". Zgodnie z art. 49 § 1 kpa, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 49 § 2 kpa). Z analizy tych przepisów wynika, że skutek doręczenia decyzji ogłaszanej publicznie następuje po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. Tak więc po upływie 14 dni od daty, w której nastąpiło publiczne obwieszczenie w BIP o wydanej przez organ decyzji następuje skutek (fikcja prawna) doręczenia decyzji dla stron. Od tej też daty biegnie termin do złożenia odwołania, a organ jest związany wydaną decyzją. W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiła się rozbieżność co do tego jak należy liczyć miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa w sytuacji, gdy strony były zawiadamiane o rozstrzygnięciach w drodze obwieszczenia. Wg jednego poglądu miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w odniesieniu do podmiotów, którym, na mocy przepisu szczególnego, decyzja kończąca dane postępowanie była komunikowana w drodze publicznego ogłoszenia, rozpoczyna swój bieg w piętnastym dniu po ogłoszeniu tej decyzji, i to bez względu na to, czy ów podmiot z takim ogłoszeniem rzeczywiście się zapoznał (tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2019 r., sygn. VII SA/Wa 2261/18, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. II OSK 307/15). Wg poglądu przeciwnego doręczenie stronie decyzji ze skutkiem prawnym zgodnie z art. 49 in fine czy art. 49a kpa nie jest tożsame z dowiedzeniem się przez stronę o decyzji (art. 148 § 2 kpa), czy też z dowiedzeniem się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 kpa). Przepis art. 49 kpa jest uregulowaniem szczególnym, w odniesieniu do zasady ustanowionej w art. 39 kpa. Nie oznacza to jednak, że obejmuje swoim działaniem skutki inne, niż te które wiążą się z doręczeniem decyzji stronie. Doręczenie ma bezpośredni wpływ np. na związanie organu decyzją (art. 110 kpa), czy też termin wniesienia odwołania (art. 129 § 2 kpa). Z przepisów tych wprost wynika, że zdarzeniem istotnym jest doręczenie decyzji. Natomiast w hipotezie art. 148 § 2 kpa nie ma mowy o doręczeniu decyzji lub zawiadomieniu strony o decyzji, w rozumieniu art. 49 kpa. Wprowadzone przepisem art. 49 kpa rozwiązanie w postaci "fikcji doręczenia" nie może być więc uznawane za tożsame z dowiedzeniem się przez stronę o decyzji, w rozumieniu art. 148 § 2 kpa. Z upływem tego terminu organ może uznać, że decyzja została doręczona bądź, że strony zostały zawiadomione o czynnościach organu. Natomiast późniejszy ewentualny wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa zobowiązuje właściwy organ do dokonania oceny, czy w danej, konkretnej sprawie administracyjnej, upływ terminu z art. 49 kpa spowodował skutek nie tylko w postaci doręczenia decyzji, ale również dowiedzenia się o niej przez podmiot występujący z podaniem o wznowienie postępowania (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2018 r. sygn. II OSK 481/18; w wyroku z dnia 12 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 791/16; z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. II OSK 145/17). Za drugim stanowiskiem opowiada się Sąd orzekający w niniejszej sprawie, a także Samorządowe Kolegium Odwoławcze, choć jeden z przywołanych przez ten organ wyroków (sygn. akt II OSK 1058/20) nie jest w tym zakresie adekwatny. Organ odwoławczy przyjął zatem właściwy zdaniem Sądu sposób liczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania – od momentu, w którym strona faktycznie dowiedziała się o decyzji, który to moment nie jest tożsamy z datą, w której realizuje się zgodnie z art. 49 § 2 kpa fikcja doręczenia decyzji. Zasadnie również organ uchylił zaskarżoną decyzję, dostrzegając potrzebę weryfikacji poprawności samego wszczęcia postępowania wznowieniowego, którego – jak wskazano powyżej – dokonuje się na dalszym etapie postępowania. Należy się zgodzić z Kolegium, że postanowienie o wznowieniu zostało wydane w przedmiotowej sprawie pochopnie, bez przeprowadzenia jakiejkolwiek weryfikacji – po pierwsze statusu wnioskodawcy, a po drugie terminowości wniosku. Z akt sprawy nie wynika, aby wnioskodawczyni była faktycznie współwłaścicielką wskazywanej przez siebie nieruchomości, ani że jest to nieruchomość, na którą będzie oddziaływać sporna inwestycja. Zasadnie też organ odwoławczy zlecił przeprowadzenie ustaleń co do tego, czy twierdzenia wnioskodawczyni o dacie dowiedzenia się o decyzji, są wiarygodne, wskazując na możliwość przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, przesłuchania strony, czy też sprawdzenia treści protokołu zebrania wiejskiego, w trakcie którego wnioskodawczyni miała po raz pierwszy powziąć wiadomość o wydaniu decyzji. Zakres koniecznych do przeprowadzenia ustaleń, zmierzających do zweryfikowania możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego co do zasady, przesądza o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji. Nie ma zatem racji skarżąca zarzucając organowi odwoławczemu, że ten wskazał, iż sprawa nie powinna być rozstrzygnięta co do meritum, gdyż wniosek o wznowienie jest spóźniony oraz sprzeciwił się przeprowadzeniu postępowania w sposób zupełny. Po pierwsze należy podkreślić, że nie może być mowy o prawidłowości decyzji merytorycznej wydanej w ramach wznowionego postępowania w sytuacji, gdy samo wznowienie było w danej sprawie niedopuszczalne. Po drugie, ze wskazań Kolegium absolutnie nie wynika wskazówka, że postępowanie nie powinno zostać merytorycznie zakończone. Kolegium zaleciło wyłącznie weryfikację postanowienia o wznowieniu postępowania w celu sprawdzenia terminowości wniosku oraz legitymacji wnioskodawczyni. Wynik tej weryfikacji nie jest na tym etapie przesądzony, ani nawet zasugerowany w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem wykluczone, że po dokonanych czynnościach dowodowych, organ I instancji dojdzie do przekonania o poprawności i zasadności wszczęcia postępowania wznowieniowego. Wyrażona w art. 81a kpa zasada rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony nie oznacza, że wszelkie jej twierdzenia powinny być przyjmowane przez organ bezkrytycznie i że pozostają one poza zakresem jakiejkolwiek weryfikacji. Na marginesie można dodać, że zasada ta ma zastosowanie wyłącznie do nie dających się usunąć wątpliwości, a zatem sama w sobie nakłada na organy obowiązek powzięcia działań mających na celu ustalenie stanu faktycznego zgodnie z prawdą materialną, a nie automatyczne przyjęcie okoliczności korzystnych dla strony. Oddaleniu podlega również zarzut naruszenia art. 49 kpa poprzez uznanie, że winno się przyjąć, iż strona powzięła wiadomość o postępowaniu z ogłoszenia. Jak wskazano powyżej, choć istnieje nurt w orzecznictwie wykluczający możliwość przyjęcia, że strona domagająca się wznowienia postępowania powzięła wiadomość o decyzji w innym terminie, niż ten, wynikający z art. 49 § 2 kpa, to organ odwoławczy zajął odmienny – korzystny dla skarżącej pogląd. Stanowisko to zakłada, że termin na złożenie wniosku o wznowienie wynikający z art. 148 § 1 kpa biegnie od dnia, w którym skarżąca faktycznie dowiedziała się o decyzji. Dzień ten nie musi pokrywać się z terminem określonym w art. 49 § 2 kpa. Obydwie strony podnosiły też zarzuty dotyczące naruszenia art. 49 kpa poprzez publiczne obwieszczenie decyzji w sytuacji, gdy nie zostały ku temu zrealizowane przesłanki ustawowe. Powyższe zarzuty nie mogą zostać rozpatrzone w niniejszej sprawie z dwóch powodów. Przede wszystkim wyklucza taką możliwość ograniczony zakres kontroli sądowej w przypadku spraw zainicjowanych sprzeciwem, który jak wskazano powyżej ogranicza się do zbadania, czy w sprawie zaszły przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji, a zatem, czy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak wyjaśniono powyżej, te przesłanki zostały spełnione. Ponadto, ocena skuteczności dokonanego zawiadomienia stron o decyzji w formie publicznego obwieszczenia może zostać rozpoznana dopiero w następnej fazie postępowania, po ewentualnym wznowieniu postępowania na skutek ustalenia, że wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 § 2 kpa i przez osobę legitymowaną. Dopiero po wznowieniu postępowania możliwe będzie ponadto badanie, czy skarżąca nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, a zatem czy zaistniała przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Kwestia prawidłowości zawiadomienia będzie w tym zakresie jednym z elementów wpływających na wynik tej oceny. Z przedstawionych wyżej względów Sąd uznał, że sprzeciw od decyzji nie zasługuje na uwzględnienie i działając stosownie do art. 151a § 2 w zw. z art. 64d § 1 p.p.s.a. orzekł o jego oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło