II SA/Kr 117/15

WyrokWSA w Krakowie2015-03-20

Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Magda Froncisz, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli odwołanie zostało wniesione po terminie, nawet jeśli strona wnioskuje o przywrócenie terminu, a organ pierwszej instancji odmówił jego przywrócenia?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania w drodze postanowienia, jeśli odwołanie zostało wniesione po terminie. Jest to postanowienie związane, które nie podlega uznaniu organu. Nawet jeśli strona wnioskuje o przywrócenie terminu, a organ pierwszej instancji odmówił jego przywrócenia, organ odwoławczy musi stwierdzić obiektywny fakt uchybienia terminu. W takiej sytuacji, jeśli wniosek o przywrócenie terminu został negatywnie rozpatrzony, organ odwoławczy jest zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu.
Stan faktyczny
Strona J.S. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30 maja 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 2 czerwca 2014 r., co oznaczało, że termin do wniesienia odwołania upływał 16 czerwca 2014 r. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało nadane pocztą 26 czerwca 2014 r. Wojewoda, jako organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, kwestionując prawidłowość tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara- Dubiel Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Iwona Niżnik- Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2015 r. sprawy ze skargi J.S., na postanowienie Wojewody z dnia 24 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. znak [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), stwierdził, że odwołanie J. S. od decyzji nr 1 Prezydenta Miasta z dnia 30 maja 2014 r. znak [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją nr 1 z dnia 30 maja 2014 r. znak [...] Prezydent Miasta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzekł o odmowie zwrotu części działki nr [...] o pow. 0,7717 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., obj. KW nr [...], części działki nr [...] o pow. 0,5756 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., obj. KW nr [...] oraz części działki nr [...] o pow. 0,6652 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., obj. KW nr [...], w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa parceli l. kat. [...], położonej w b. gm. kat. P., na rzecz J. S.. W dniu 26 czerwca 2014 r. (data stempla pocztowego) J. S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego środka prawnego. Rozpatrując ww. wniosek J. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, postanowieniem z 24 listopada 2014 r. znak [...] Wojewoda [...] odmówił wnioskodawczyni przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji nr 1 Prezydenta Miasta z 30 maja 2014 r. znak [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji upływał w dniu 16 czerwca 2014 r., natomiast skarżąca J. S. nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu tego terminu. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. znak [...] Wojewoda stwierdził, że odwołanie J. S. od decyzji nr 1 Prezydenta Miasta z dnia 30 maja 2014 r. znak [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu podał, że decyzja organu I instancji została doręczona na wskazany przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika profesjonalnego strony odwołującej się adres kancelarii adwokat M. S. w dniu 2 czerwca 2014 r. Stosownie do art. 129 § 2 K.p.a., termin do wniesienia odwołania upływał w stosunku do wnioskodawczyni 16 czerwca 2014 r., tymczasem odwołanie J. S. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia zostało nadane w placówce operatora pocztowego 26 czerwca 2014 r., a więc z uchybieniem ww. terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli zatem odwołujący się wniósł odwołanie z uchybieniem terminu, zaś wniosek strony odwołującej się o przywrócenie terminu do jego wniesienia został przez rozpatrzony negatywnie przez Wojewodę [...], to obowiązkiem organu odwoławczego było stwierdzenie na podstawie przepisu art. 134 K.p.a. uchybienia przez J. S. terminu do wniesienia odwołania przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. Skargę na powyższe postanowienie Wojewody [...] wniosła do WSA w Krakowie J. S., przywołując argumenty zawarte w skardze na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, wskazujące na brak jej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji z urzędu. Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec braku uzasadnionych podstaw, skargę należało oddalić. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie z dnia 24 listopada 2014 r. Wojewody [...], który działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), stwierdził, że odwołanie J. S. od decyzji nr 1 Prezydenta Miasta z dnia 30 maja 2014 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. Inaczej mówiąc przedmiotem kontroli Sądu jest prawidłowość zastosowania w sprawie przez Wojewodę [...] art. 134 K.p.a. w zw. z art. 129 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 129 K.p.a. " § 1. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. § 2. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. § 3. Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania". Zgodnie z art. 134 K.p.a. " Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne". Dokonując wykładni art. 134 K.p.a. w zakresie pojęcia uchybienia terminu do wniesienia odwołania Sąd stwierdza, że uchybienie terminu, o którym jest mowa w analizowanym przepisie stanowi w założeniu ustawodawcy okoliczność obiektywnie zaistniałą i dostrzegalną, weryfikowalną w świecie zewnętrznym. Z kolei, z budowy normy upoważniającej właściwy organ do wydania omawianego postanowienia w sprawie uchybienia w/w terminowi wynika, wskutek użycia w nim zwrotu "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (.....)", że postanowienie to stanowi tzw. postanowienie związane. A zatem w przypadku wystąpienia elementu stanu faktycznego polegającego na tym, że w sprawie zaistniał obiektywnie i bezsprzecznie stan uchybienia terminu do wniesienia odwołania, właściwy organ posiada zarazem prawo jak i obowiązek wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W tym wypadku właściwy organ nie posiada żadnej sfery uznaniowości, czy też dyskrecjonalności. Argumenty zawarte w skardze, wskazujące na brak winy skarżącej w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji - nie mają w tym przypadku znaczenia prawnego. Dla zgodności z prawem kontrolowanego postanowienia istotne jest, czy obiektywnie wystąpił, miał miejsce fakt uchybienia terminu. Skład rozpoznający podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, LEX nr 1497908, zgodnie z którym "Przypomnieć należy, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (wyrok NSA z 8 lutego 2011 r. II OSK 273/10). W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną, niekwestionowaną przez skarżącą jest fakt, że uchybiła terminowi do złożenia odwołania od decyzji, w takich okolicznościach zasadnie organ wydał postanowienie stwierdzające ten fakt". Sąd zauważa, że stwierdzenie przez organ drugiej instancji uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. w kontrolowanej sprawie zostało poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, czy skarżąca przekroczyła termin określony w przepisach. Sąd w niniejszej sprawie dysponował dla potrzeb sprawy aktami organu II instancji znak: [...] oraz aktami organu I instancji. Organ odwoławczy prawidłowo, zdaniem Sądu ustalił, że decyzja organu I instancji została doręczona na wskazany przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika profesjonalnego strony odwołującej się adres kancelarii adwokat M. S. w dniu 2 czerwca 2014 r. Stosownie do art. 129 § 2 K.p.a., termin do wniesienia odwołania upływał w stosunku do wnioskodawczyni w dniu 16 czerwca 2014 r., tymczasem odwołanie J. S. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia zostało nadane w placówce operatora pocztowego 26 czerwca 2014 r., a więc z uchybieniem ww. terminu do wniesienia odwołania. A zatem fakt uchybienia terminu został ustalony w sposób bezsprzeczny. Zarazem jest rzeczą znaną Sądowi z urzędu, że nieprawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 116/15, Sąd ten chylił postanowienie Wojewody [...] z dnia 24 listopada 2014 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr 1 Prezydenta Miasta z dnia 30 maja 2014 r. znak [...]. Mając na uwadze powyżej przedstawione prawne i faktyczne okoliczności kontrolowanej sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło