II SA/Kr 1177/14

sygn. akt II SA/Kr 1177/14 Kraków, dnia 18 lutego 2015 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Aldona Gąsecka – Duda (spr.) Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.D. na postanowienie Wojewody z dnia 28 maja 2014r., znak [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy zakończonej ostateczną decyzją postanawia: odmówić dokonania wykładni wyroku z dnia 28 listopada 2014r., sygn. akt II SA/Kr 1177/14. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2014r., sygn. akt II SA/Kr 1177/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę J.D. na postanowienie Wojewody z dnia 28 maja 2014r., znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy zakończonej ostateczną decyzją. Zaskarżone postanowienie zostało uchylone, nadto na rzecz skarżącego zasądzono koszty postępowania. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone z urzędu i doręczone stronom. J.D. doręczono wyrok z uzasadnieniem i pouczeniem o sposobie i trybie zaskarżenia w dniu 22 grudnia 2014r. W dniu 16 stycznia 2015r. (data wpływu) J.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismo, w którym wskazał na potrzebę "rozwiania wszelkich wątpliwości wynikających z treści tego Wyroku, zarówno w jego tezie zasadniczej jak i uzasadnienia ujętego w części wyjaśniającej...". Obszernie wyjaśnił, jakie okoliczności jego zdaniem nie zostały w sposób jednoznaczny ujęte w uzasadnieniu wyroku. W wykonaniu zarządzenia z dnia 20 stycznia 2015 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych opisanego wyżej pisma, co miało polegać m. in. na wyjaśnieniu czy stanowi ono wniosek o wykładnię wyroku, czy skargę kasacyjną od wyroku, czy też zamiarem skarżącego jest wniesienie obu tych środków prawnych. Pismem procesowym z dnia 29 stycznia 2015 r. (data wpływu) J.D. wniósł o potraktowanie jego pisma jako wniosku o wykładnię wyroku. Zaznaczył, że z ostrożności procesowej zastrzega sobie prawo do złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozstrzyga wątpliwości co do treści wyroku w takim składzie, jaki był właściwy do wydania orzeczenia, o którego wykładnię chodzi w sprawie. W miarę możliwości o wykładni powinien decydować ten sam skład orzekający, który wydał orzeczenie, przy czym przepisy przewidują, że w przypadkach losowych dopuszczalna jest zmiana sędziego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2013r., sygn. akt II GZ 340/13, Lex Omega nr 1344671). Wątpliwości o jakich mowa w powołanym przepisie to sytuacja, w której treść rozstrzygnięcia będzie niezrozumiała w tym znaczeniu, że np. nie będzie jasne, w jaki sposób organy administracji mają wykonać orzeczenie sądu. Jak wskazuje się w orzecznictwie, konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść sformułowana jest w sposób niejasny, mogący budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu wykonania wyroku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2014r., sygn. akt II OZ 337/14, Lex Omega nr 1461923). Wykładnia wyroku nie może natomiast zmierzać do zmiany sensu zawartego w nim rozstrzygnięcia. Ma być wyjaśnieniem tego, co zostało już w całości rozstrzygnięte, nie zaś uzupełnieniem czy modyfikacją rozstrzygnięcia. Zakwestionowanie rozstrzygnięcia, zawartego w wyroku, możliwe jest tylko i wyłącznie za pomocą środka zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna. Orzecznictwo zwraca uwagę, że przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania w związku z koniecznością merytorycznego załatwienia sprawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 marca 2014r., sygn. akt II GSK 1310/12, Lex Omega nr 1450632). W drodze wykładni wyroku można wyjaśniać również wątpliwości co do zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu wykonania orzeczenia, skutków, jakie ma ono wywołać (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 lipca 2014r., sygn. akt I FSK 1530/12, Lex Omega nr 1494564 oraz z dnia 11 kwietnia 2014r., sygn. akt I OSK 662/09, Lex Omega nr 1461312). Za szczególnie pozbawione podstaw prawnych uważa się domaganie się przez stronę dokonania wykładni wyroku, stanowiące w istocie polemikę z odmiennym, niż oczekiwała strona stanowiskiem sądu zaprezentowanym w orzeczeniu. To właśnie skarga kasacyjna jest środkiem prawem przewidzianym, a więc właściwym, do przedstawienia zarzutów dotyczących prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest dochodzenie do zmiany merytorycznej orzeczenia w trybie wniosku o dokonanie wykładni wyroku (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014r., sygn. akt II GZ 24/14, Lex Omega nr 1450789 oraz postanowienie tegoż Sądu z dnia 19 marca 2014r., sygn. akt II OW 67/13, Lex Omega nr 1447283 ). Niedopuszczalne jest w ramach instytucji określonej w art. 158 p.p.s.a. domaganie się przez stronę wyjaśnienia przez sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstaw rozstrzygnięcia, poprzez dodatkowe rozwinięcie argumentacji uzasadnienia orzeczenia, skoro postępowanie w sprawie zostało już zakończone. Wykładnia wyroku nie może bowiem prowadzić do uzupełnienia podjętego rozstrzygnięcia przez poszerzenie go o inne elementy ani też nie może formułować przez sąd dodatkowych motywów rozstrzygnięcia lub modyfikacji motywów poprzednio wskazanych. Jej przedmiot stanowić mogą jedynie rzeczywiste wątpliwości, co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania. Wykładnia wyroku nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 lutego 2014r., sygn. akt I OSK 502/13, Lex Omega nr 1449918; z dnia 5 grudnia 2012r., sygn. akt I GSK 148/10, Lex Omega nr 1239309; z dnia 30 listopada 2012r., sygn. akt I FSK 1656/10, Lex Omega nr 1239173; z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 33/08, Lex Omega nr 480386; z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 33/08, Lex Omega nr 480386). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że żadna z kwestii podnoszonych przez J.D. w pismach z dnia 16 stycznia i 29 stycznia 2015r. nie może zostać wyjaśniona w drodze wykładni wyroku, o jakiej mowa w art. 158 p.p.s.a. Pierwszym z zastrzeżeń skarżącego było to, że Sąd nie odniósł się w wyroku do faktu pierwotnego przesłania dokumentacji budowy do niego, a następnie odmówienia mu dostarczenia duplikatów. Zdaniem J.D. , tego zagadnienia Sąd nie podjął i w omawianym wyroku nie wyraził swego zdania. Skarżący w tym fragmencie zarzuca zatem nierozpoznanie wszystkich okoliczności sprawy, żąda dalszego rozwinięcia motywów uzasadnienia oraz uzupełnienia rozważań Sądu. Zarzut tego rodzaju – będący w istocie zarzutem naruszenia przepisów postępowania – może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, o ile uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Wobec tego, w świetle wyżej powołanych poglądów orzecznictwa dokonanie wykładni wyroku nie może mieć do tych kwestii zastosowania. J.D. zarzucał także, że nieprawidłowe jest wskazanie (na s. 3 uzasadnienia), iż "Pozwolenie na budowę obejmuje fragment działki drogowej..."). Zdaniem skarżącego Sąd przeoczył tę bezprawną sytuację i całkowicie ją zignorował. Należy po pierwsze zaznaczyć, że powołany przez skarżącego fragment uzasadnienia obejmuje streszczenie postanowienia Wojewody z dnia 28 maja 2014r., znak [...] nie jest zatem wyrażeniem poglądu składu orzekającego. Niemniej jednak, jeżeli ze stwierdzeniem tym skarżący wiąże przeoczenia oraz zignorowanie istotnych okoliczności przez Sąd, to właściwym środkiem prawnym jest zaskarżenie wyroku skargą kasacyjną. W drodze dokonania wykładni wyroku ewentualne pominięcia i przeoczenia okoliczności istotnych nie mogą być usuwane. Zdaniem skarżącego, Sąd nie zajął też stanowiska w kwestii tego, że inwestor nie miał żadnych praw do wymienionej działki, świadomie złożył nieprawdziwe oświadczenie, a nadto doszło do zaniechania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy weryfikowaniu oświadczenia inwestora. Brak odniesienia się do tych kwestii stanowi kolejny zarzut naruszenia przepisów postępowania, a zatem nie może prowadzić do dokonania wykładni wyroku. Następnie skarżący wskazywał, że choć materią postępowania nie było rozstrzyganie tej kwestii przez Sąd, to nie można udawać, że nic się nie stało, a on miał nadzieję, że Sąd – zauważywszy bezprawie – zawrze dyspozycję skierowania tego zagadnienia do weryfikacji w ramach odrębnego postępowania. Opisane przez skarżącego zaniechanie powinno – jako naruszenie prawa – spotkać się z reakcją Sądu. W tym fragmencie J.D. podnosi zarzuty niezgodności z prawem wyroku, co powinno być przedmiotem skargi kasacyjnej, nie zaś wniosku o wykładnię wyroku. Podobnie ocenić należy dalsze wywody wniosku, gdzie skarżący stwierdza, iż Sąd powinien nakazać organom administracji zwrócenie się o oświadczenia o prawie do działki nr [...]. Zdaniem J.D. , świadczy to o "nierównoprawności w traktowaniu przed sądem". Również taki zarzut, dotyczący naruszenia przepisów postępowania, może być podnoszony w skardze kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Dalej J.D. zakwestionował prawidłowość użycia w uzasadnieniu sformułowania "W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Starosty T. , wydane na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. uznać należy za prawidłowe i utrzymać go w mocy". Wskazać należy, że również to zdanie stanowi jedynie relację o treści zaskarżonego postanowienia Wojewody , nie zaś stanowisko prezentowane przez Sąd. Niemniej jednak, jeśli zamieszczenie w uzasadnieniu tego stwierdzenia – będącego przedstawieniem stanowiska organu administracji – skarżący uważa za nieprawidłowe, właściwym środkiem do kwestionowania takiego sposobu redakcji uzasadnienia jest skarga kasacyjna. Skarżący kwestionuje użycie "w przedostatnim akapicie uzasadnienia" stwierdzenia "...działki nr [...] częściowo włączonej...". Uzasadnienie wyroku kończy się na k. 87 akt sądowych i stwierdzenie takie w tym miejscu nie pada. Natomiast słowa te istotnie zostały użyte w pierwszej części uzasadnienia, w ramach relacjonowania treści skargi J.D. . Zdaniem skarżącego, użycie takiego stwierdzenia jest "zakłamaniem prawdy materialnej". W zależności od rozwinięcia tego zarzutu, można go rozumieć, jako zarzut naruszenia przez Sąd przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) albo naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Oba te zarzuty mogą być podstawami skargi kasacyjnej, natomiast nie jest możliwe odniesienie się do nich w trybie art. 158 p.p.s.a. Następnie – odnosząc się do części motywacyjnej wyroku – skarżący zakwestionował stwierdzenia o wznowieniu postępowania administracyjnego i uznania go we wznowionym postępowaniu za stronę, oświadczając, że nic mu o wznowieniu oraz uznaniu go za stronę nie wiadomo. Kwestionowanie elementów stanu faktycznego, przyjętych przez Sąd za właściwie ustalone, a zatem polemika z treścią wyroku, może odbywać się tylko w drodze zaskarżenia wyroku skargą kasacyjną. J.D. uznał również, że Sąd podszedł w sposób bezkrytyczny do zagadnień związanych z zarządem, własnością i władaniem działką nr[...]. Wskazał też, że jego zdaniem w uzasadnieniu wyroku znalazły się nieścisłości, dotyczące sposobu włączenia działki nr [...] w obręb inwestycji, nieprawdziwego oświadczenia inwestora, błędnego uznania, jakoby skarżący twierdził, iż jest właścicielem tej działki oraz stanu własności działki. Nieprawidłowość sporządzenia uzasadnienia wyroku – polegająca na zawarciu w nim nieścisłości – może być oceniana ewentualnie jako naruszenie przepisów postępowania. Również ta kwestia nie może być zatem wyjaśniana w drodze wykładni wyroku. Pod koniec pisma z dnia 16 stycznia 2015 r. J.D. ponownie zaakcentował swoje poczucie nierównego traktowania w postępowaniu. Jak już wyżej wskazano, taki zarzut może być podnoszony w skardze kasacyjnej. W ostatniej części pisma skarżący podniósł, że oczekuje odzwierciedlenia w wyroku prawdy materialnej i stanu faktycznego w najdrobniejszych szczegółach. Takie oczekiwanie, aby Sąd udzielił odpowiedzi na wszystkie postawione przez skarżącego pytania, które – według jego oceny – nie zostały udzielone w uzasadnieniu wyroku – nie może zostać zaspokojone w drodze wykładni orzeczenia. W piśmie procesowym z dnia 29 stycznia 2015 r. J.D. wskazał na swoją wątpliwość, dlaczego Sąd – uznając jego racje – nie wyraził, czy też nie nakazał przeprowadzenia wszystkich czynności przywracających stan zgodny z prawem. Jego zdaniem organy administracji powinny być zobowiązane do weryfikacji oświadczeń, konfrontacji dokumentów, należało zalecić organom administracji wskazanie, od którego momentu skarżący stał się stroną w postępowaniu, dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę i jakie motywy powodowały, że wcześniej takiego statusu nie miał. Jak wskazano wyżej, kwestionowanie prawidłowości wskazań dla organu administracji i żądanie uzupełnienia tych wytycznych o kolejne nie mieści się w zakresie wykładni wyroku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił dokonania wykładni wyroku z dnia 28 listopada 2014r., sygn. akt II SA/Kr 1177/14, za podstawę przyjmując art. 158 p.p.s.a. Dodatkowo, jedynie informacyjnie należy wskazać, że J.D. w dniu 28 listopada został pouczony o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, przy czym w myśl art. 159 p.p.s.a., wniosek o sprostowanie, uzupełnienie lub wykładnię wyroku nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia.