II SA/Kr 118/14
WyrokWSA w Krakowie2014-03-14
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Mirosław Bator, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest wadliwe, jeśli organ ten nie rozpoznał wniosku strony o wyłączenie pracownika organu pierwszej instancji, który wydał postanowienie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, naruszył prawo, ponieważ nie rozpoznał wniosku strony o wyłączenie pracownika organu pierwszej instancji. Brak zajęcia stanowiska przez organ odwoławczy w przedmiocie uprawdopodobnionego żądania strony o wyłączenie pracownika stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie wybudowania garażu bez pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na wcześniejsze rozstrzygnięcia dotyczące wiaty garażowej. Strona wniosła zażalenie, podnosząc m.in. kwestię wyłączenia pracownika organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zbadania zarzutu wyłączenia pracownika.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 września 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie
M. B., pismem z dnia 6 czerwca 2011 r., skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., domagała się wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wybudowania, bez pozwolenia na budowę, obiektu budowlanego - garażu na działce nr [...] w S..
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2011 r. PINB w W., działając na podstawie art. 61 a K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) odmówił wszczęcia z urzędu postępowania w powyższej sprawie. W uzasadnieniu organ podał, że w sprawie samowolnie wybudowanej wiaty garażowej – garażu na działce nr [...] w S. – prowadził postępowanie pod sygnaturą: [...], które zakończyło się decyzją z dnia 20 listopada 2000 r., odmawiającą wydania nakazu rozbiórki spornej wiaty garażowej. Decyzja powyższa została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., który decyzją z dnia 8 czerwca 2001 r, znak: [...], orzekł o odmowie rozbiórki wiaty garażowej. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., decyzją z dnia 23 października 2009 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA/Kr 2058/01, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję WINB w K. z dnia 8 czerwca 2001 r. Obiekt ten jest legalnie użytkowany na podstawie przyjętego zawiadomienia przez Urząd Miasta i Gminy [...], znak: [...], z dnia 31 maja 2002 r. Przyjęcie do użytkowania obiektu nastąpiło po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym przez organy nadzoru budowlanego, w wyniku którego m.in. WINB w K., decyzją z dnia 30 marca 2002 r., znak: [...], orzekł o odmowie rozbiórki przedmiotowej wiaty garażowej. Organ nadzoru budowlanego podkreślił, że obiekt nie jest wiatą (budowlą) lecz budynkiem, w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego. Kwestię nazewnictwa należy zaliczyć do oczywistych omyłek czy błędów. Postępowanie prowadzone w oparciu o art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczyło w nazewnictwie wiaty garażowej, lecz faktycznie dotyczyło budynku garażowego. Nadto PINB stwierdził, że zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. O tym, w jaki sposób dane postępowanie zostaje wszczęte, decyduje to, czy organ wszczął je z własnej inicjatywy (wszczęcie z urzędu) czy też w reakcji na żądanie strony (wszczęcie na wniosek). Sposób wszczęcia postępowania wywiera daleko idące skutki i rzutuje na sposób prowadzenia postępowania przez organ administracji. Niedopuszczalne jest mieszanie trybów postępowania, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek, tak jak postępowania wszczętego z urzędu. Tym samym złożone w sprawie żądanie wnioskodawcy - wszczęcia postępowania z urzędu jest, zdaniem organu administracji, wewnętrznie sprzeczne i nie może doprowadzić do wszczęcia żadnego postępowania. PINB podał, że jedynym podmiotem uprawnionym do rozstrzygnięcia o istnieniu prawem przewidzianych przesłanek do wszczęcia i prowadzenia postępowania z urzędu jest sam organ, który postępowanie to ma prowadzić. Wszelkie informacje uzyskane od mieszkańców mogą stanowić impuls dla organu do wszczęcia postępowania z urzędu, jednak nie zobowiązują do wszczęcia postępowania.
Zażalenie wniosła M. B.. Podkreśliła, że zostało ono wydane przez Kierownika organu pierwszej instancji, wobec którego toczy się postępowanie karne ([...]) i który z mocy prawa powinien być wyłączony. Nadto wskazała, że powołane w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcia organów administracji nie mają znaczenia dla sprawy wszczętej jej wnioskiem z dnia 17 czerwca 2011 r. Bezpodstawne bowiem jest powoływanie się przez organ pierwszej instancji na zakończone postępowanie w sprawie wiaty garażowej. Podkreśliła, że w stosunku do wiaty garażowej znajdują zastosowanie inne przepisy, niż w stosunku do obiektów budowlanych. Zarzuciła naruszenie art. 61a K.p.a.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., postanowieniem z dnia 19 września 2011 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz z art. 123 i 144 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Przypomniał sprawę, w której odmówiono rozbiórki wiaty garażowej, zakończoną wyrokiem z dnia 12 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA/Kr 2058/01 oraz inne rozstrzygnięcia i orzeczenia sądowe wydane w sprawach związanych z obiektem.
Organ zażaleniowy stwierdził, że zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednakże przepisu tego nie można tak interpretować, iż daje on podstawę prawną do wszczynania bądź z urzędu, bądź na wniosek postępowania w określonych sprawach administracyjnych. Decydują bowiem o tym przepisy prawa materialnego. Mając jednak na uwadze, że zgodnie z art. 81 Prawa budowlanego, podstawowym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest nadzór i kontrola nad przestrzeganiem ustawy oraz wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą, WINB przyjął, że wszczęcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, w zakresie usuwania naruszeń prawa budowlanego, następuje z urzędu. Strona wnioskowała o wszczęcie z urzędu postępowania na okoliczność wybudowania obiektu budowlanego garażu na działce [...] w S. bez wymaganych prawem pozwolenia na budowę. WINB, powołując art. 61a § 1 K.p.a. wskazał, że w sprawie tej organowi pierwszej instancji z urzędu było wiadomo, że sprawa wiaty garażowej na działce nr [...] w S. została załatwiona. Skoro więc WINB w K. w ostatecznych decyzjach przesądził, iż brak jest podstaw do nałożenia obowiązku rozbiórki albo wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowej wiaty garażowej do stanu zgodnego z prawem, bezzasadne jest ponowne badanie zgodności z prawem robót budowlanych polegających na jej wykonaniu. Zdaniem organu drugiej instancji, wypełnia to wymaganą przez art. 61a § 1 K.p.a. przesłankę uzasadnionej przyczyny, dla której postępowanie nie może być wszczęte.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. B.. Zażądała uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia PINB w W.. Wskazała, że postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało przez osobę, która podlegała wyłączeniu z mocy art. 24 § 1 pkt 6 K.p.a. Toczyło się bowiem przeciw tej osobie postępowanie karne, które zakończyło się skazaniem przez Sąd Rejonowy w W. (sygn. akt [...]). Sprawa ta jest obecnie rozpoznawana przez Sąd Okręgowy w K.. Skarżąca podkreśliła, że błędne jest powołanie się przez organ odwoławczy na wcześniejsze postępowanie prowadzone pod znakiem [...], bowiem dotyczyło ono wiaty garażowej. Obecne zaś postępowanie dotyczy legalności wybudowanego obiektu budowlanego - garażu. W stosunku do takiego obiektu, inne są zdaniem skarżącej, wymagania stawiane przez przepisy prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej, organy dopuściły się rażących naruszeń prawa.
W odpowiedzi na skargę WINB w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas wyrażone swoje stanowisko w sprawie. Organ odwoławczy zaakcentował, że skoro sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta, to niedopuszczalne jest jej ponowne rozpoznawanie.
Wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1814/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę M. B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Wskazał, że przedmiotem postępowania jest kontrola postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 września 2011 r., utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 28 czerwca 2011 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wybudowania obiektu budowlanego - garażu, na działce nr [...] w S., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 61a § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołując się na literaturę i orzecznictwo, Sąd wyraził pogląd, według którego, przepis ten stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. W ocenie Sądu, zasadnie uznano, iż żądanie M. B. odnosi się do obiektu, który był już przedmiotem rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego. Zdaniem Sądu, odmienna terminologia w określeniu spornego obiektu nie uzasadnia przyjęcia twierdzenia, iż powstaje w ten sposób nowa sprawa administracyjna, której przedmiotem jest nowy obiekt budowlany.
Według Sądu pierwszej instancji, nie jest zasadny zarzut dotyczący wydania zaskarżonego postanowienia PINB w W. z dnia 28 czerwca 2011 r. przez pracownika, który podlegał wyłączeniu z mocy art. 24 § 1 pkt 6 K.p.a. Sąd odnotował, że zgodnie z art. 24 § 1 pkt 6 K.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne. Na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. skarżąca podała, że wydający kwestionowane postanowienie z dnia 20 czerwca 2011 r. pracownik PINB w W., prawomocnie został skazany za ukrycie dokumentów w sprawie dotyczącej kominów. W związku z tym Sąd podkreślił, że art. 24 § 1 pkt 6 K.p.a. jest podstawą wyłączenia pracownika organu administracji publicznej, ale wyłącznie w tej sprawie, z powodu której wszczęto przeciw niemu postępowanie karne, dyscyplinarne lub dochodzenie służbowe. Tymczasem przedstawione przez skarżącą okoliczności świadczą o tym, iż urzędnik skazany został za czyn, który popełnił w innej sprawie (dotyczącej kominów), niż będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Obecnie bowiem kontrolowana sprawa dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie oceny legalności wybudowania garażu, a zatem - co bezsporne - obiektu pozbawionego kominów - na działce nr [...] w S.. Skoro zatem czyn miał miejsce w innej niż obecne kontrolowana sprawa, zatem zarzut skarżącej oparty na art 24 § 1 pkt 6 K.p.a. nie jest trafny.
Skargę kasacyjną złożyła M. B. działająca przez pełnomocnika z urzędu, będącego adwokatem. Zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1814/11.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. M. B. zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi oraz niestwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości, pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania w istotny sposób wpływający na wynik sprawy, tj. bez zachowania zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a.;
2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez błędne ustosunkowanie się do zarzutów skargi, przez przyjęcie, iż skarżąca oparła swój wniosek jedynie na podstawie odmiennej terminologii użytej wobec tego samego obiektu, podczas gdy skarżąca w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministrcyjnego wskazywała, iż okoliczność ta wiązała się z zastosowaniem przez organy administracyjne niewłaściwych przepisów prawa;
3) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania w istotny sposób wpływającym na wynik sprawy, tj. przez niewyłączenie z urzędu na podstawie art. 24 § 3 K.p.a. od udziału w sprawie A. J..
Na podstawie art. 185 P.p.s.a. M. B. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając przedmiotową skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013r. sygn. akt II OSK 1830/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku NSA podniósł m.in., iż zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 24 § 3 K.p.a. Sąd II instancji podkreślił, iż już w zażaleniu podniesiono, że kierownik organu, który w imieniu organu podpisał zaskarżone postanowienie, powinien podlegać wyłączeniu. Odwołująca się podała także podstawę faktyczną i prawną wyłączenia. Okoliczność podana przez żalącą się, tzn. wszczęcie przeciwko pracownikowi postępowania karnego, mogła być badana pod kątem przesłanek z art. 24 § 1 pkt 6 K.p.a. oraz art. 24 § 3 K.p.a. Wyłączenie pracownika lub odmowa jego wyłączenia, z powodu przyczyn, o których mowa w art. 24 § 3 K.p.a., następuje przez wydanie postanowienia (patrz: Janusz Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2011, s. 156; Czesław Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I", LEX 2010, teza 9; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 347/10, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Rozpatrujący zażalenie organ był zatem obowiązany do nadania biegu wnioskowi o wyłączenie pracownika (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 281/07, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Brak stanowiska organu drugiej instancji co do uprawdopodobnionego żądania strony o wyłączenie pracownika stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania. Wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem przepisów o wyłączeniu pracownika skutkuje wadliwością tych aktów. W odniesieniu do decyzji nieostatecznej rodzi to możliwość jej zmiany lub uchylenia w postępowaniu odwoławczym, natomiast w stosunku do decyzji ostatecznych - wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 1990 r., sygn. akt SA/Po 1555/89, ONSA 1990/2-3/44; Cz. Martysz, op. cit. teza 14). W kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji sprawie nie można jeszcze przesądzić, czy zaskarżone i poprzedzające je postanowienie zostały wydane w warunkach art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. Brak odniesienia się organu zażaleniowego do żądania wyłączenia i utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji stanowiło jednak uchybienie procesowe, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Niezależnie od tego w ocenie NSA należało także rozważyć, czy wszczęcie przeciw pracownikowi postępowania karnego w związku z inna sprawą, w której strona była skarżąca, nie stanowi uprawdopodobnienia, o którym mowa w art. 24 § 3 K.p.a.
Rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji, postanowienia ( innego aktu lub czynności ) z przepisami prawa materialnego , które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 P.p.s.a.- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy jednak podkreślić, iż jak wynika z przedstawionej powyżej historii dotychczasowego przebiegu postępowania w niniejszej sprawie WSA w Krakowie na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku tut. Sądu z dnia 21 marca 2012r. sygn. akt II SA/Kr 1814/11 zobowiązany był do dokonania ponownej oceny zasadności wywiedzionej skargi.
Skarga M. B. okazała się częściowo zasadna i jako taka zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. narusza prawo w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia.
W myśl art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej.
Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Natomiast wojewódzki sąd administracyjny ponownie rozpatrujący sprawę nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego, bowiem ocena stanu faktycznego nie jest wykładnią prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2012r. sygn. akt. I SA/Wr 706/12 – powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: cbois.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 967/12). Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2013r. sygn. akt II OSK 1830/12 wskazał, iż M. B. w swoim zażaleniu podniosła, że kierownik organu, który w imieniu organu podpisał zaskarżone postanowienie, powinien podlegać wyłączeniu. Autorka zażalenia podała także podstawę faktyczną i prawną wyłączenia. Okoliczność podana przez żalącą się, tzn. wszczęcie przeciwko pracownikowi postępowania karnego, mogła być badana pod kątem przesłanek z art. 24 § 1 pkt 6 K.p.a. oraz art. 24 § 3 K.p.a.. NSA wskazał, iż WSA w Krakowie w zaskarżonym wyroku, dokonał jedynie analizy podniesionych przez żalącą okoliczności przemawiających za wyłączeniem pracownika organu I instancji w kontekście art. 24 § 1 pkt 6 K.p.a według którego, wszczęcie przeciw pracownikowi postępowania karnego powoduje wyłączenie pracownika, tylko w sprawie, z powodu której wszczęto przeciw niemu to postępowanie. Niezależnie od tego w ocenie NSA należało jednak rozważyć, czy wszczęcie przeciw pracownikowi A. J. postępowania karnego w związku z inną sprawą, w której stroną była skarżąca, nie stanowi uprawdopodobnienia, o którym mowa w art. 24 § 3 K.p.a.. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Równocześnie Sąd II instancji podkreślił, iż brak zajęcia stanowiska przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w wydanym przez niego postanowieniu z dnia 19 września 2011 r., co do uprawdopodobnionego żądania strony o wyłączenie pracownika stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania. Brak więc odniesienia się organu zażaleniowego do żądania wyłączenia i utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji NSA zakwalifikował jako uchybienie procesowe, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.. W uzasadnieniu swojego stanowiska NSA wskazał także, iż rozpatrujący zażalenie organ był także obowiązany do nadania biegu wnioskowi o wyłączenie pracownika. Mając na uwadze powyższe rolą organu zażaleniowego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zastosowanie się do przedstawionych powyżej wskazań NSA. W zakresie prawidłowej oceny podniesionego w zażaleniu przez M. B. zarzutu wydania postanowienia przez podlegającego wyłączeniu pracownika organu nadzoru budowlanego I - instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. winien precyzyjnie ustalić przedmiot postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w W. do sygn. akt [...] oraz sposób jego zakończenia. W tym zakresie organ zażaleniowy winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Wobec powyższego Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. Końcowo należy zaznaczyć, iż wniosek pełnomocnika skarżącej o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zarządzeniem Przewodniczącego składu orzekającego z dnia 14 marca 2014r. skierowano do rozpoznania na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. przez Referendarza WSA w Krakowie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło