II SA/Kr 1205/24

WyrokWSA w Krakowie2025-01-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Darmoń, Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędzia WSA Magda Froncisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania na wniosek o wyeliminowanie z obrotu prawnego 'potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania bez wniesienia sprzeciwu', jeśli dokument ten nie jest decyzją administracyjną, a postępowanie naprawcze w sprawie nieprawidłowości budowy już się toczy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania na wniosek o wyeliminowanie z obrotu prawnego 'potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania bez wniesienia sprzeciwu', ponieważ dokument ten nie jest decyzją administracyjną. Ponadto, jeśli postępowanie naprawcze dotyczące nieprawidłowości budowy już się toczy, a wnioskodawca jest jego stroną, stanowi to inną uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia nowego postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca M. B. wniosła o wyeliminowanie z obrotu prawnego 'Potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania bez wniesienia sprzeciwu' z 2005 r. dotyczącego kanalizacji sanitarnej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że wspomniane potwierdzenie nie jest decyzją administracyjną, a postępowanie naprawcze w sprawie nieprawidłowości budowy już się toczy. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) utrzymał w mocy postanowienie PINB. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i P.b. oraz nieprawidłowości w działaniu organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie nr 692/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2024 r., znak: WOB.7722.76.2024.KJAS w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieliczce postanowieniem nr 55/2024 z 27 marca 2024 r. znak PINB.051.1.43.2024.JJ, po rozpatrzeniu wniosku M. B. z 26 lutego 2024 r. o "wyeliminowanie z obrotu prawnego Potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania bez wniesienia sprzeciwu z dnia 17.11.2005 r. znak PINB-7553/N/53/05." odmówił wszczęcia postępowania. Jako podstawę prawną postanowienia organ I instancji wskazał art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775), dalej: "K.p.a.", oraz art. 80 ust. 2 pkt. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz.682), dalej: "P.b.". W uzasadnieniu postanowienia PINB wskazał, że w ww. wniosku z 26 lutego 2024 r. M. B. zwróciła się o wyeliminowanie z obrotu "potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do Użytkowania" z 17 listopada 2005 r. kanalizacji sanitarnej w S. inwestora budowy Gminy N., przyjętej do użytkowania przez PINB w W. bez wniesienia sprzeciwu. Nadto wnioskodawczyni zwróciła się o wycofanie z obrotu potwierdzenia przyjęcia obiektu do użytkowania z 17 listopada 2005 r. kanalizacji sanitarnej w S. inwestora budowy Gminy N. na okoliczność nieprawidłowości przy budowie sieci kanalizacyjnej stwierdzonych w decyzji PINB nr 31/2022 znak NG.5163.2.2018 z 28 lutego 2022 r., którą utrzymał w mocy Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego w Krakowie decyzją nr 295/2022 z 22 lipca 2022 r. znak WOB.7721.166.2022.NOGI. Dalej organ I instancji wskazał, że inwestor - Gmina N. - zrealizował inwestycję polegająca na budowie sieci kanalizacyjnej we wsi S. w oparciu o decyzje pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej części zachodniej gminy N. w miejscowości S. z 14 maja 2002 r. znak L. Bud. 949/2002 nr 47 przeniesionej decyzją Starosty W. z 11 września 2003 r. znak GGN.7351/PP-1/03. Po złożeniu zawiadomienia o zakończeniu ww. robót, wraz z wymaganymi dokumentami, o których mowa w art. 57 P.b., przedmiotowa inwestycja została przyjęta do użytkowania zgodnie z art. 54 P.b. w trybie zawiadomienia o zakończeniu budowy. PINB wyjaśnił, że w myśl art. 61a K.p.a. istnieją dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, którymi są: 1) Wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną; odmowa wszczęcia postępowania na podstawie tej przesłanki jest możliwa wówczas, gdy wnioskodawca nie posiada zdolności prawnej lub nie ma interesu prawnego w sprawie (nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28) oraz ustalenie tej kwestii jest oczywiste i nie wymaga złożonego procesu wykładni; w przypadku wątpliwości co do posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony należy wszcząć postępowanie i w jego toku wyjaśnić tę kwestię. Stwierdzenie braku przymiotu strony będzie wówczas skutkować umorzeniem postępowania. Stwierdzenie w wyniku zestawienia normy prawa materialnego z treścią żądania, że żądający wszczęcia postępowania w sprawie nie ma interesu prawnego nie polega na dokonaniu ustaleń dotyczących stanu faktycznego. Odmowa wszczęcia postępowania na wniosek nie wyklucza wszczęcia postępowania z urzędu, o ile wszczęcie postępowania z urzędu w danej sprawie jest dopuszczalne oraz jeżeli organ uzna wszczęcie postępowania za celowe. 2) Istnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Okoliczności te nie zostały skonkretyzowane w Kodeksie. Należy przyjąć, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W orzecznictwie oraz literaturze wskazuje się następujące okoliczności: a) sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji, ponieważ ma charakter cywilnoprawny lub uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa albo brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji – uogólniając, uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest oczywisty brak podstaw prawnych do wydania w jego toku decyzji załatwiającej wniesione żądanie, b) złożony wniosek jest bezprzedmiotowy, c) toczy się już postępowanie administracyjne w tej samej sprawie albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie, d) strona żąda wszczęcia postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu albo wznowienia postępowania w sytuacji, gdy wcześniej została wniesiona skarga do sądu administracyjnego na decyzję mającą stanowić przedmiot postępowania nadzwyczajnego, e) strona żąda stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, podnosząc w żądaniu te same przyczyny wadliwości decyzji, które były objęte zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego; uogólniając – należy odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stwierdzając istnienie przeszkód przedmiotowych dla rozpoznania takiej sprawy z uwagi na wcześniej wydany wyrok sądu administracyjnego. Organ I instancji stwierdził, że przeszkoda przedmiotowa zaistnieje wówczas, gdy w złożonym do organu administracji publicznej podaniu zostanie zawarte takie żądanie, które w ogóle nie nadaje się do załatwienia w formie prawnoadministracyjnej. Z taką sytuacją można mieć do czynienia, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy w sprawie toczy się już postępowanie, zapadła już decyzja ostateczna lub nieostateczna, w przepisach ustaw nie istnieje podstawa do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania administracyjnego. Dalej, odnosząc się literalnie do wniosku M. B., organ wskazał m.in. za wyrokiem WSA w Krakowie z 8 grudnia 2022 r., sygn. akt: II SA/Kr 980/22, będącym wynikiem wniosku M. B. z 28 kwietnia 2022 r. o uchylenie potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania bez wniesienia sprzeciwu z 17 listopada 2005 r., znak: PINB-7353/N/53/05, iż w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania spornego dokumentu art. 54 P.b. przewidywał, że do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Potwierdzenie przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania z 17 listopada 2005 r., a w szczególności zawarte w nim oświadczenie, że organ nadzoru budowlanego nie zgłasza sprzeciwu co do zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania, nie jest decyzją administracyjną. Ponadto, jak wynika z utrwalonego poglądu sądów administracyjnych, jeżeli proces inwestycyjny został zakończony przez zawiadomienie o zakończeniu budowy, to prowadzeniu później postępowania w sprawie zgodności z prawem nie stoi na przeszkodzie brak wniesienia przez organ sprzeciwu do złożonego przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy. Zasadniczo uzyskanie przez inwestora potwierdzenia skuteczności zgłoszenia dokonanego na podstawie art. 54 P.b. nie stanowi przeszkody do badania przez organ nadzoru legalności wykonanych robót budowlanych i ewentualnego zastosowania środków niezbędnych do likwidacji samowoli budowlanej. Z tych względów, zdaniem PINB, należy uznać, że w sprawach zawiadomienia o zakończeniu budowy przyjętych bez sprzeciwu (art. 54 ust. 1 P.b.) nie ma potrzeby korzystania z nadzwyczajnego trybu weryfikacji na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. Prawo budowlane zawiera kompleksowe unormowania regulujące w sposób szczególny weryfikację przez organy nadzoru spraw załatwionych poprzez brak wniesienia sprzeciwu, co w konsekwencji wyłącza odpowiednie zastosowanie art. 145 § 1 K.p.a. w zw. z odesłaniem zawartym w art. 122g K.p.a. Podobnie ma się rzecz z innymi trybami nadzwyczajnymi, albowiem przywołane potwierdzenie nie stanowi decyzji. Z uwagi na powyższe, regulacja art. 51 P.b. jest jedynym przejawem i formą działania PINB w Wieliczce, jakie może mieć miejsce z uwagi na przyjęcie obiektu budowlanego do użytkowania bez wniesienia sprzeciwu z 17 listopada 2005 r., znak: PINB-7353/N/53/05, a postępowanie w tym zakresie ma już miejsce, tj. postępowanie w sprawie znak: NG.5163.2.2018 naprawcze w przedmiocie nieprawidłowości przy budowie sieci kanalizacyjnej sanitarnej realizowanej w oparciu o decyzję BMiG N. o pozwoleniu na budowę sieci kanalizacyjnej części zachodniej gminy N. w miejscowości S. z 14 maja 2002 r. znak L. Bud. 949/2002 nr 47 przeniesioną decyzją Starosty Wielickiego z 11 września 2003 r. znak GGN.7351/PP-1/03 na rzecz Gminy N. - właściciel Wodociągi N. Sp. z o.o. na działkach (tu organ wymienił setki nr działek) w miejscowości N., oraz na kilku działkach w miejscowości P. i na jednej działce w miejscowości D.. Z uwagi zatem, iż przedmiot wniosku M. B. z 26 lutego 2024 r. dotyczy w swej istocie dokumentu potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania, przy wydaniu którego nie toczy się postępowanie administracyjne w zakresie uregulowanym przepisami K.p.a., albowiem organ opiera się tylko na materiale dokumentacyjnym dostarczonym przez stronę wraz ze zgłoszeniem i nie przeprowadza żadnych czynności dowodowych, poza ewentualnym nałożeniem obowiązku uzupełniania brakujących dokumentów na podstawie art. 57 ust. 4 P.b., brak jest formalnych możliwości do podjęcia postępowania administracyjnego w celu wyeliminowania takiego dokumentu z obrotu prawnego. Jedynym działaniem w sytuacji, gdy do wydania potwierdzenia do użytkowania doszło pomimo okoliczności, które uzasadniały wniesienie sprzeciwu, na co wskazano w uzasadnieniu niniejszego postanowienia, pozostaje wszczęcie i prowadzenie działań w trybie art. 50–51 P.b., które to postępowanie ma już miejsce w ww. sprawie znak: NG.5163.2.2018. Skoro zatem w przedmiocie wniosku toczy się już postępowanie, dodatkowo którego stroną jest już wnioskodawczyni, a sprawa obejmuje potwierdzenie obiektu do użytkowania, to zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. zachodzi wprost inna uzasadniona przyczyna odmowy wszczęcia postępowania, tj.: gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Na poparcie zaprezentowanego stanowiska organ I instancji przywołał szereg wyroków sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego. Wnioskodawczyni M. B. wniosła zażalenie na ww. postanowienie PINB z 27 marca 2024 r., żądając dołączenia całej dokumentacji (...) i uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zarzuciła wiele nieprawidłowości dotyczących realizacji sieci kanalizacyjnej w S. , w tym niedopełnienie obowiązków przez wskazanych pracowników PINB. Podniosła też, że "nie można nadto postawić znaku równości pomiędzy sytuacją użytkowania obiektu w oparciu o ostateczną decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie oraz zawiadomieniem o zakończeniu budowy w trybie art 54 Pr. bud". Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 692/2024 z 1 sierpnia 2024 r. znak: WOB.7722.76.2024.KJAS, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 123 i art. 61a K.p.a., utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB z 27 marca 2024 r. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji dokonał drobiazgowej analizy treści art. 61a K.p.a. i stwierdził, że w sprawie niniejszej zaistniała sytuacja stanowiąca w sposób oczywisty przeszkodę do wszczęcia postępowania, bowiem żądanie wszczęcia postępowania dotyczyło sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie, albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania. Do akt sprawy MWINB włączył kopie: - postanowienia MWINB nr 520/2022 z 6 lipca 2022 r. znak: WOB.7722.136.2022.NOGI w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania; - prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 8 grudnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 980/22 oddalającego skargę na ww. postanowienie MWINB z 6 lipca 2022 r.; - decyzji MWINB nr 295/2022 z 22 lipca 2022 r. znak: WOB.7721.166.2022.NOGI w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego; - wyroku WSA w Krakowie z 20 grudnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 1134/22 odrzucającego skargę M. B. i oddalającego skargę I. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na ww. decyzję MWINB z 22 lipca 2022 r. Dalej MWINB stwierdził, że w niniejszej sprawie organ I instancji ustalił z urzędu, że inwestor Gmina N. zrealizowała inwestycję polegającą na budowie sieci kanalizacyjnej we wsi S. w oparciu o decyzję nr 47 z 14 maja 2002 r. znak: L. Bud. 949/2002 o pozwoleniu na budowę sieci kanalizacyjnej części zachodniej gminy N. w miejscowości S., która została przeniesiona decyzją Starosty W. z dnia 11 września 2003 r., znak: GGN.7351/PP-1/03 na rzecz Gminy N. reprezentowanej przez Burmistrza Miasta i Gminy N. - z zachowaniem wszystkich warunków zawartych w tej decyzji. Następnie, w związku ze złożeniem zawiadomienia o zakończeniu budowy kanalizacji sanitarnej zachodniej części Gminy N. - sołectwo S., przedmiotowa inwestycja została zgodnie z art. 54 P.b. przyjęta do użytkowania bez sprzeciwu, o czym świadczy potwierdzenie przyjęcia do użytkowania obiektu budowlanego - kanalizacji części zachodniej gminy N. - z 17 listopada 2005 r. znak: PINB-7353/N/53/05. Konkludując MWINB stwierdził, że organ I instancji zasadnie wskazał, iż zaszły przesłanki z art. 61a K.p.a. w postaci uzasadnionych przyczyn, dla których postępowanie - w żądanym przez wnioskodawczynię zakresie - nie może być wszczęte, co skutkuje koniecznością odmowy wszczęcia postępowania. Odnosząc się do uwag skarżącej zawartych w zażaleniu organ II instancji wskazał, że w przypadku ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie, organ administracji publicznej wydaje decyzję administracyjną, którą poprzedza obowiązkowa kontrola obiektu budowlanego, w trakcie której ustala się, czy obiekt budowlany został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Inaczej jest w drugim przypadku, który występuje w niniejszym stanie faktycznym. Wówczas bowiem właściwy organ administracji nie wydaje decyzji administracyjnej, lecz inwestor nabywa uprawnienie do użytkowania obiektu budowlanego na skutek milczenia władzy publicznej (art. 54 P.b.) - uproszczonej procedury administracyjnej. Właściwy organ administracji wydaje decyzję administracyjną jedynie wtedy, gdy uznaje, że inwestor nie może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego. Wnioskodawczyni zwracała się już do organu powiatowego z wnioskiem z 28 kwietnia 2022 r. o "uchylenie Potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania" w przedmiocie kanalizacji sanitarnej w S. PINB w Wieliczce postanowieniem nr 50/2022 z 27 maja 2022 r. znak: NG.501.3.3.2022 na podstawie art. 61a K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. wniosku. Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego na to postanowienie MWINB w Krakowie postanowieniem nr 520/2022 z 6 lipca 2022 r., znak WOB.7722.136.2022.NOGI utrzymał w mocy wskazane wyżej postanowienie. Po rozpatrzeniu skargi na ww. postanowienie organu II instancji, WSA wyrokiem z 8 grudnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 980/22 oddalił skargę wnioskodawczyni. MWINB przytoczył obszerne fragmenty uzasadnienia ww. wyroku motywujące uznanie prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania w sprawie na zasadzie art. 61a K.p.a. i opisujące utrwalone stanowisko orzecznictwa w kwestii wpływu uzyskania przez inwestora potwierdzenia skuteczności zgłoszenia dokonanego na podstawie art. 54 P.b. na możliwość późniejszego badania przez organ nadzoru legalności wykonanych robót budowlanych i ewentualnego zastosowania środków niezbędnych do likwidacji samowoli budowlanej. Organ II instancji w pełni przychylił się do ww. poglądu WSA w Krakowie wskazując, że uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wyeliminowania z obrotu "potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania bez wniesionego sprzeciwu z dnia 17.11.2005r. znak: PINB- 7353/N/53/05 " jest fakt, że wniosek ten nie dotyczy decyzji administracyjnej. Na marginesie organ II instancji powtórzył za WSA, że brak wydania sprzeciwu nie stanowi przeszkody do badania przez organ nadzoru legalności wykonanych robót budowlanych i ewentualnego zastosowania środków niezbędnych do likwidacji samowoli budowlanej. W tym przedmiocie toczy się postępowanie przed PINB po prawomocnej decyzji z 28 lutego 2022 r., nr 31/2022, znak: NG.5163.2.2018, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nałożono na właściciela: Wodociągi N. sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (4 egzemplarze) uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie sieci kanalizacyjnej sanitarnej w S. Postępowaniem tym objęte zostały również działki nr [...], [...] i [...] w miejscowości S., w celu zbadania zgodności z prawem budowy części sieci kanalizacyjnej na ww. działkach. Ww. decyzja została utrzymana w mocy przez MWINB decyzją nr 295/2022 z 22 lipca 2022 r. znak: WOB.7721.166.2022.NOGI. WSA w Krakowie wyrokiem z 20 grudnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 1134/22 odrzucił skargę M. B. oraz oddalił skargę I. sp. z o.o. z s. w N.. Na gruncie ww. sprawy wnioskodawczyni ma możliwość ochrony własnych interesów w zakresie badania przez organy nadzoru budowlanego zgodności z przepisami prawa inwestycji dot. kanalizacji sanitarnej w S. Zatem z uwagi na brak wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, właściwym trybem weryfikacji takiej legalności, zgodnie z cytowanym powyżej stanowiskiem WSA w Krakowie, jest tryb 50-51 P.b., a nie tryb nadzwyczajnego eliminowania z obrotu potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania bez wniesionego sprzeciwu. Powyższe stanowi odpowiedź na zarzuty skarżącej, które w swej istocie odnoszą się do merytorycznego kwestionowania legalności i prawidłowości wykonania przedmiotowej kanalizacji, co stanowi przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego. Reasumując MWINB wskazał, że we wnioskowanej obecnie sprawie w sposób oczywisty brak jest przedmiotu postępowania, wobec którego PINB miałby kompetencję wszcząć postępowanie administracyjne. M. B. wniosła na ww. postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 692/2024 z 1 sierpnia 2024 r. znak: WOB.7722.76.2024.KJAS, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze wniosła o uchylenie w całości skarżonego postanowienia organu I i II instancji, zarzucając, że skarżąca nie chce i nie może ponosić szkody za naruszenia prawa przez organy, w tym ukrywania naruszeń nieprawidłowości sieci kan. i przyłączy przyjętej bez wniesienia sprzeciwu przez organ I instancji (...) Skarżąca nie może ponosić ogromnej szkody za błędy nadzoru budowlanego w W., które ukrywa organ II instancji w K., poprzez przyjęcia nieprawidłowości budowy przez inwestora budowy Gminę N., na nieruchomości skarżącej. Za błędy organu nadzoru budowlanego w W. oraz w K. - skarżąca ponosi szkodę, takie działanie organu jest niedopuszczalne prawem (...) takie działanie jest niedopuszczalne przepisami prawa budowlanego od art. 54. do art. 59 Prawa Budowlanego. Sąd Rejonowy w W. wydał Wyrok sygn.akt; [...], z dnia 29 kwietnia 2011r. (przeciwko skarżącej) oddalił powództwo odszkodowania M.B. oraz obciążył ją kosztami w kwocie 2.400 zł dla Gminy N., to Gmina powołała się na nadzór budowlany w W., który dokonał nieprawdziwego Potwierdzenia przyjęcia sieci kan. w S. do użytkowania w dniu 17,11.2005r. znak; PINB-7353/N/53/05, takie działanie było dla mnie nie do uwierzenia". Skarżąca zarzuciła naruszenie "art.123 § 2.kpa. z zw. z art. 124 § 2.kpa. art 61a.k.p.a." oraz "art. 107 § 3 i 4.k.p.a.". Wniosła też o: "dołączenie wszystkich dokumentów do sądu przez zobowiązanie organu II instancji na podstawie art. 54.P.B. dołączenie dokumentów spisanego Protokołu przeprowadzonej kontroli budowy, jakie zalecenia wydał organ nadzoru budowlanego oraz Ostateczną Decyzję o pozwoleniu na użytkowanie nie Potwierdzenie, tak jak to uczynił". Zarzuciła, że "wszystkie decyzje organu I instancji utrzymywał MWINB w Krakowie (tuszując naruszenie organu I instancji), skarżąca wnosiła skargi do WSA w Krakowie sąd uchylał wszystkie decyzje organom 10 wyrokami (przez 20 lat prowadzonego postępowania) nie mam żadnej wątpliwości do nieuczciwości organów PINB w Wieliczce oraz MWINB w Krakowie". MWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 r.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie są przy tym związane – w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa. Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do pierwszej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy. Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że jest ono całkowicie zgodne z prawem i prawidłowe, a bezzasadne zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem, a szczególnie z art. 61a § 1 K.p.a., postanowienia MWINB z 1 sierpnia 2024 r. utrzymującego w mocy postanowienie PINB z 27 marca 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek skarżącej z 26 lutego 2024 r. o "wyeliminowanie z obrotu prawnego Potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania bez wniesienia sprzeciwu z dnia 17.11.2005 r. znak PINB-7553/N/53/05." Na gruncie niniejszej sprawy istota problemu sprowadza się zatem do ustalenia tego, czy w zaistniałym stanie faktycznym organy administracji wydając postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania na wniosek skarżącej z 26 lutego 2024 r. słusznie zastosowały art. 61a K.p.a. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału oraz po rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, jako oczywiście bezzasadna. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu z powodów wskazanych precyzyjnie w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z 8 grudnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 980/22 (sprostowanym postanowieniem WSA w Krakowie z 27 kwietnia 2023r.), w którym sąd ten oceniał prawidłowość odmowy wszczęcia postępowania w związku z analogicznym wnioskiem skarżącej skierowanym do PINB z 28 kwietnia 2022 r. o "uchylenie Potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania" w przedmiocie kanalizacji sanitarnej w S. W uzasadnieniu ww. wyroku WSA w Krakowie stwierdził m.in.: "W pierwszej kolejności wskazać należy, że we wniosku z dnia 29 kwietnia 2022 r., skarżąca jednoznacznie i wyraźnie wskazała, że na podstawie art. 154 § 2 k.p.a. wnosi o uchylenie "potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania" z dnia 17 listopada 2005 r. Na k. 3 akt sprawy znajduje się kserokopia dokumentu "potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania" z dnia 17 listopada 2005 r., z którego wynika, że PINB w Wieliczce nie zgłasza sprzeciwu do zawiadomienia - przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego tj. kanalizacji części zachodniej Gminy N. w miejscowości S. (...) W tej sytuacji organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na zasadzie art. 61a k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 154 k.p.a. jest to, że wniosek nie dotyczy decyzji administracyjnej. Jednocześnie w związku z zarzutami skargi należy wyjaśnić, że zgodnie z utrwalonym poglądem sądów administracyjnych, jeżeli proces inwestycyjny został zakończony przez zawiadomienie o zakończeniu budowy, to prowadzeniu później postępowania w sprawie zgodności z prawem budowy nie stoi na przeszkodzie brak wniesienia przez organ sprzeciwu do złożonego przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy (tak np. NSA w wyroku z dnia 15 listopada 2019 r., sygn. II OSK 3255/17). Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 29 sierpnia 2019 r. sygn. II OSK 2392/17: Zasadniczo uzyskanie przez inwestora potwierdzenia skuteczności zgłoszenia dokonanego na podstawie art. 54 p.b. nie stanowi przeszkody do badania przez organ nadzoru legalności wykonanych robót budowlanych i ewentualnego zastosowania środków niezbędnych do likwidacji samowoli budowlanej. Inaczej jest w przypadku, gdy proces inwestycyjny zakończyłby się wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (co w przypadku niniejszej inwestycji nie miało jednak miejsca) - wówczas organ nadzoru budowlanego traci możliwość prowadzenia postępowania naprawczego i to bez względu na datę zakończenia budowy obiektu. Decyzja taka kończy proces budowlany i dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego stanowi potwierdzenie zgodności z przepisami wykonanych robót budowlanych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1108/16 - LEX nr 2491517 i powołane tam orzecznictwo)". Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela ww. stanowisko, które znajduje pełne zastosowanie do sprawy dotyczącej wniosku skarżącej z 26 lutego 2024 r. o "wyeliminowanie z obrotu prawnego Potwierdzenia przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania bez wniesienia sprzeciwu z dnia 17.11.2005 r. znak PINB-7553/N/53/05." Co więcej, jak słusznie wskazał PINB w uzasadnieniu postanowienia z 27 marca 2024 r., postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 P.b. w zakresie dotyczącym również wniosku skarżącej ma już miejsce w sprawie znak: NG.5163.2.2018 (w przedmiocie nieprawidłowości przy budowie spornej sieci kanalizacyjnej sanitarnej). Należy podkreślić, że skarżąca jest stroną tegoż postępowania i w nim właśnie może dochodzić swoich praw. W postępowaniu tym PINB wydał decyzję z 28 lutego 2022 r., nr 31/2022, znak: NG.5163.2.2018, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nałożył na właściciela: Wodociągi N. sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (4 egzemplarze) uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie sieci kanalizacyjnej sanitarnej w S. . MWINB utrzymał w mocy ww. decyzję PINB prawomocną decyzją nr 295/2022 z 22 lipca 2022 r. znak WOB.7721.166.2022.NOGI. WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 20 grudnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 1134/22 odrzucił skargę M. B. i oddalił skargę I. Sp. z o.o. z siedzibą w N.. NSA wyrokiem z 5 września 2024 r. sygn. II OSK 1106/23 oddalił skargi kasacyjne od ww. wyroku WSA zarówno M. B. jak i I. Sp. z o.o. W konsekwencji PINB powinien dalej prowadzić to postępowanie egzekwując od inwestora/właściciela obowiązki nałożone decyzją z 28 lutego 2022 r. Wobec powyższego wyrażone w skardze stanowisko skarżącej związane z przeszłymi nieprawidłowościami w działaniu organów nadzoru budowlanego, stwierdzonymi również przez sądy administracyjne, nie może przynieść skutku w postaci zakwestionowania w pełni prawidłowego działania ww. organów w niniejszym postępowaniu. W sprawie niniejszej kontrola Sądu ogranicza się bowiem do oceny prawidłowości zastosowania przez organy art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanki zastosowania tego przepisu wobec wniosku skarżącej z 26 lutego 2024 r. z całą pewnością zaistniały oraz zostały rzetelnie i wyczerpująco wykazane przez organy obu instancji. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał dokonaną w niniejszej sprawie przez MWINB ocenę istotnych okoliczności sprawy za wnikliwą i przekonującą, opartą na materiale dowodowym i nawiązującą do przesłanki z art. 61a § 1 K.p.a. Ocena ta nie nosiła cech dowolności czy arbitralności. Wszystkie istotne okoliczności wielokrotnie podnoszone przez skarżącą zostały wzięte przez organ II instancji pod uwagę na tyle, na ile to było możliwe i celowe na tym etapie postępowania. Analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia pozwala na konstatację, że organ II instancji zadośćuczynił wszystkim obowiązkom wynikającym z przepisów K.p.a. Sąd nie stwierdził również w niniejszej sprawie zarzucanych przez skarżącą naruszeń przepisów K.p.a. i P.b. Zarzuty skargi odnoszące się do postępowania organów od 2002 r. nie mogły przynieść zamierzonego skutku. Zarzut braku prawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia okazał się całkowicie bezzasadny, czego dowodem są obszerne, wręcz drobiazgowe uzasadnienia postanowień obu instancji, przytoczone w pierwszej części niniejszego uzasadnienia. Wobec powyższego Sąd oddalił bezzasadną skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a. \

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło