II SA/Kr 1227/18
WyrokWSA w Krakowie2018-12-05
Skład orzekający: Magda Froncisz, Tadeusz Kiełkowski, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości jest prawidłowa, gdy istnieje wcześniejsza prawomocna decyzja ustalająca odszkodowanie?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania jest prawidłowa, gdyż istnieje wcześniejsza prawomocna decyzja ustalająca odszkodowanie za wywłaszczenie tej samej nieruchomości, co wyklucza możliwość ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Brak jest podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się inne postępowania o stwierdzenie nieważności wcześniejszych decyzji, gdyż nie zachodzi związek przyczynowy między tymi sprawami. Orzeczenia wywłaszczeniowe i odszkodowawcze pozostają w obrocie prawnym do czasu ich ewentualnego unieważnienia w trybach nadzwyczajnych.Stan faktyczny
Spadkobiercy właścicielki nieruchomości złożyli wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczenie parceli dokonane orzeczeniem z 1954 roku. Prezydent Miasta umorzył postępowanie, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na istnienie wcześniejszej prawomocnej decyzji ustalającej odszkodowanie. Skarżący zarzucili błędne umorzenie postępowania oraz brak zawieszenia postępowania w związku z toczącymi się postępowaniami o stwierdzenie nieważności wcześniejszych decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi D. G., J. T., A. B., J. T., S. M., P. M., W. M., E. T., B. Z., W. C., M. C., D. C., Z. W., W. P., K. R., P. M. i P. M. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 12 lipca 2018 r. znak: WS-VI.7534.2.17.2018.BK w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania skargę oddala
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...] orzekł o umorzeniu postępowania, wszczętego na wniosek J. T., J. T., A. B., S. M., P. M., W. M., E. T., B. Z., W. C., M. C., D. C., Z. W., W. P., D. G., K. R., P. M. i P. M. w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r. nr [...] parceli I kat. [...] o pow. 3865 m2 obj. Lwh [...] stanowiącej własność F. T. .
Wojewoda, decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...], po rozpoznaniu odwołania wszystkich wymienionych wyżej osób od decyzji Prezydenta Miasta K., orzekł o utrzymaniu w mocy w całości zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że przedmiotem postępowania jest kwestia ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 marca 1954 r. znak: [...] parceli l. kat. [...] o pow. 3865 m2, obj. Lwh [...], stanowiącej własność F. T. .
Z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [...] wystąpili spadkobiercy poprzedniej właścicielki, wymienieni powyżej.
Prezydent Miasta K. w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, iż orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 marca 1954 znak: [...] wywłaszczono nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [...] o pow. 3865 m2, obj. Lwh [...], zaś odrębnym orzeczeniem ustalone zostało odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organowi I instancji udało się pozyskać do akt sprawy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 31 stycznia 1954 r. znak: [...] o ustaleniu odszkodowania w kwocie 2077,82 zł na rzecz F. T. z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. [...] o pow. 3865 m2, brudnopis ww. orzeczenia z pieczęcią o treści: "Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. stwierdza, że orzeczenie powyższe jest prawomocne. K., dnia 7 maja 1955 r." oraz zwrotne potwierdzenie odbioru orzeczenia z dnia 31 stycznia 1954 r. znak: [...] adresowanego do F. T. z [...] z podpisem "T. ".
Wojewoda przywołał także twierdzenie Prezydenta, iż uwzględniając fakt, że do wywłaszczenia parceli l. kat. [...] doszło na mocy orzeczenia wydanego 26 marca 1954 r. należy stwierdzić, że orzeczenie o odszkodowaniu za ww. parcelę zawiera błędną datę. Powyższa omyłka nie oznacza jednak, zdaniem organu I instancji, że orzeczenie o odszkodowaniu z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. [...] utraciło moc prawną, gdyż do czasu jego unieważnienia w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności przeprowadzonego przez właściwy organ wiąże wszystkich uczestników obrotu prawnego i w tej sytuacji funkcjonowanie w obrocie prawnym orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 31 stycznia 1954 r. znak: [...] oznacza, że niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017., poz.1257.jt).
Wojewoda następnie wskazał, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ponowne orzekanie w tej samej sprawie zakończonej już uprzednio decyzją ostateczną, spowodowałoby wydanie nowej decyzji administracyjnej, która podlegałaby stwierdzeniu nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 3 tegoż kodeksu, gdyż stanowiłoby to naruszenie wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z panującym poglądem, który wyrażony został w tezie wyroku NSA z 14 października 1991 r. SAB 29/91 (niepubl.), ze stwierdzeniem nieważności będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy wydane zostaną kolejno po sobie decyzje załatwiające sprawę co do istoty. Kolejnym zastrzeżeniem jest konieczność istnienia tożsamości tej sprawy. "Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Przedmiotem postępowania będą interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji (brak ich nabycia) lub ustanowionych nią obowiązków stanowi o tożsamości załatwienia sprawy" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 731).
Wojewoda ocenił, że wszystkie trzy przesłanki tożsamości sprawy zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Słusznie zatem uznał organ I instancji, iż nie można zadośćuczynić wnioskom stron o ponowne ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
Następnie Wojewoda dodał, że A. S., S. L., A. L., M. P., C. T. i D. D. w pismach z 13 kwietnia 2015 r. i z 21 kwietnia 2015 r. doprecyzowali swoje wnioski, wskazując, że domagają się wypłaty ustalonego odszkodowania, a zatem w stosunku do tych osób również należało umorzyć przedmiotowe postępowanie. Organ odwoławczy wyjaśnił także, wobec zarzutów zawartych w odwołaniu, iż w ramach niniejszego prowadzonego postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie dokonuje się weryfikacji prawidłowości zarówno orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 marca 1954 roku znak: [...] o wywłaszczeniu, jak i orzeczenia ustalającego odszkodowanie, które to orzeczenia jako ostateczne mogą podlegać ocenie wyłączenie w ramach nadzwyczajnych trybów przewidzianych w K. p. a., przez właściwy organ.
W ocenie Wojewody również zarzut: naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak obligatoryjnego zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innym postępowaniu w postaci stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 lipca 1954 r., znak: [...] prowadzonego przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa pod sygn. akt: [...], nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze, wspomniane postępowanie prowadzone przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa dotyczy stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 lipca 1954 roku znak: [...] które to orzeczenie nie dotyczy przedmiotowej nieruchomości. Ponadto nawet w sytuacji gdyby toczyło się postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 31 stycznia 1954 r. znak: [...], nie zachodziłby związek przyczynowy w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. pomiędzy sprawą o ustalenie i wypłatę odszkodowania, a toczącym się postępowaniem o stwierdzenie nieważności orzeczenia ustalającego odszkodowanie. Nie ulega wątpliwości, że sprawa ustalenia i wypłaty odszkodowania może być bez przeszkód rozpatrzona i może w niej być wydana decyzja przed wydaniem rozstrzygnięcia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności toczącym się przed Ministrem Infrastruktury i Budownictwa. Zatem decyzja, która będzie wydana przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa nie jest zagadnieniem wstępnym w przedmiotowym postępowaniu. Z tego też powodu nie można uczynić zadość wnioskowi odwołujących o zawieszenie niniejszego postępowania odwoławczego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli D. G., J. T., A. B., J. T., S. M., P. M., W. M., E. T., B. Z., W. C., M. C., D. C., Z. W., W. P., K. R., P. M. i P. M.. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1. naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie przez Wojewodę i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości - w sytuacji, gdy postępowanie w żadnej mierze nie stało się bezprzedmiotowe, a tym samym nie zostały spełnione przesłanki do jego umorzenia,
2. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak obligatoryjnego zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innym postępowaniu w postaci:
- stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 roku, nr [...] dot. wywłaszczenie parceli kat. [...] - postępowanie prowadzone przez Ministra Inwestycji i Rozwoju pod sygn. akt: [...],
- stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 stycznia 1954 roku, nr [...] dot. ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie parceli l.kat. [...]- postępowanie prowadzone przez Ministra Inwestycji i Rozwoju pod sygn. akt: [...]
3. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K. p. a. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i dowolną ocenę dowodów, tj. w szczególności:
- niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego, a w konsekwencji zaniechanie precyzyjnego ustalenia, czy i kiedy faktycznie doszło do uprawomocnienia się orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 roku, nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości należących do W. i F. T. w stosunku do wywłaszczanych oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 stycznia 1954 roku, nr [...] dotyczącego przyznania odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.
- całkowite pominięcie przez organ kwestii, że zarówno orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 roku, nr [...] jak i orzeczenia ustalające odszkodowanie zostały skierowane do osoby nieżyjącej, tj. W. T., który zmarł w dniu 27 stycznia 1952 roku czyli 2 lata przed wydaniem w/w orzeczeń, co powinno obligować organ do działań z urzędu i stwierdzenia nieważności w/w decyzji.
W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest ocenia legalności decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r. nr [...] parceli I kat. [...] o pow. 3865 m2 obj. Lwh [...].
Organy obu instancji uznały, że nie jest możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy odszkodowania z wymienioną nieruchomość, albowiem w obrocie prawnym pozostaje wydana już wcześniej decyzja, w której takie odszkodowanie zostało już ustalone.
Strona skarżąca natomiast zarzuca brak obligatoryjnego zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowań toczących się przed Ministrem Inwestycji i Rozwoju, a dotyczących stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu oraz orzeczenia o odszkodowaniu. Zarzuca też, że postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało ostatecznie i prawomocnie zakończone z powodu skierowania orzeczenia do nieżyjącego od 1952 roku W. T.. W konsekwencji również nie jest możliwe, by zakończyło się prawomocnie postępowanie w przedmiocie przyznania odszkodowania, a co za tym idzie brak jest podstaw do umorzenia postępowania w rozpoznawanej sprawie.
Rozważania w tej sprawie należy rozpocząć od stwierdzenia, że nie budzą wątpliwości Sądu, ani też nie są kwestionowane przez strony postępowania administracyjnego ustalenia faktyczne, na których opiera się zaskarżona decyzja. Chodzi w szczególności o treść orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 marca 1954 znak: [...], którym wywłaszczono nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [...] o pow. 3865 m2, obj. Lwh [...] oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 31 stycznia 1954 r. znak: [...] o ustaleniu odszkodowania w kwocie 2077,82 zł na rzecz F. T. z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. [...] o pow. 3865 m2.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy natomiast skutków, jakie powyższe orzeczenia wywarły oraz kwestii procesowych.
W kwestii zawieszenia postępowania Sąd całkowicie podziela pogląd, że brak było w niniejszym stanie faktycznym postaw do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem nie ma kwestii prejudycjalnej, warunkującej rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W szczególności kwestią taką nie są toczące się postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego oraz odszkodowawczego.
W orzecznictwie przyjmuje się wąskie rozumienie zagadnienia prejudycjalnego. W wyroku z dnia 14 marca 2018 r., sygn. II OSK 1268/16 (LEX nr 2475981) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle - brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji.
Podobne stanowisko NSA zajął w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 lipca 2018 r., sygn. I OSK 541/18 (LEX nr 2541288): "Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne".
Tak rozumiane zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie nie występuje. Rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej wnioskiem o odszkodowanie było możliwe, z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Stan ten wykluczał merytoryczne rozpoznanie wniosku i obligował organy obu instancji do umorzenia postępowania. Brak stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej w dacie wydawania zaskarżonej decyzji oznaczał jedynie przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie, jednakże nie wyklucza, aby w przyszłości – po wyeliminowaniu decyzji odszkodowawczej – wniosek taki złożyć ponownie w sposób skuteczny. Innymi słowy zaskarżone obecnie umorzenie postępowania w żaden sposób nie będzie stało na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu takiego wniosku w przyszłości, o ile decyzja odszkodowawcza zostanie usunięta z obrotu prawnego. Nie będzie potrzeby wszczynania postępowania w trybie nadzwyczajnym, celem wyeliminowania decyzji umarzającej postępowanie, bowiem nie rozstrzyga ona sprawy co do istoty.
Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest wobec powyższego całkowicie bezzasadny. W okolicznościach tej sprawy nie istniała obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania.
Na marginesie można zauważyć, że w sytuacji, gdy z obrotu prawnego zostanie wyeliminowana nie tylko decyzja odszkodowawcza, ale i decyzja wywłaszczeniowa (według skargi takie dwa odrębne postępowania się toczą), to również brak będzie podstaw do ustalenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia.
Również drugi z zarzutów skargi nie może odnieść skutku.
Strona skarżąca podnosząc, że "w związku z brakiem prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości nie jest możliwe by prawomocnie zostało zakończone postępowanie toczące się w oparciu o takie orzeczenie w przedmiocie przyznania odszkodowania, a tym samym nie można uznać orzeczenia" – zdaje się prezentować koncepcję aktu administracyjnego nieistniejącego czyli nieaktu. Wywodzi, że omawiana decyzja jest wadliwa w stopniu tak znacznym, że w istocie nie jest w ogóle decyzją administracyjną i nie weszła do obrotu prawnego.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 kwietnia 2018 r., sygn. I OSK 2174/17 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych): "Za decyzję administracyjną należy uznać już samo pismo organu administracji zawierające co najmniej oznaczenie organu i adresata aktu, rozstrzygnięcie o sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika. Tylko doręczenie tzw. nieaktu (inaczej: decyzji nieistniejącej) mogłoby nie wywoływać żadnych skutków prawnych. Nieakt definiuje się jako nienakierowane na wywołanie jakichkolwiek skutków prawnych zjawisko faktyczne, którego nie można przypisać organowi administracji publicznej, a jednocześnie które stwarza w sferze zewnętrznej pozór istnienia aktu administracyjnego. Niedopuszczalne jest zatem uznanie za nieakt jakiegokolwiek aktu pochodzącego od organu administracji publicznej lub innego podmiotu posiadającego zdolność do wydawania aktów administracyjnych". Podobne stanowisko zaprezentował NSA w wyroku z dnia 11 października 2017 r., sygn. I OSK 143/17 (również dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że orzeczenie o wywłaszczeniu oraz orzeczenie o odszkodowaniu nie mogą być uznanie za nieakty i pozostają w obrocie prawnym. Ani organy rozstrzygające sprawę przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ani sąd administracyjny w tym postępowaniu nie są władne oceniać ich mocy wiążącej. Sąd nie może ustalać, kto był adresatem decyzji wywłaszczeniowej i decyzji odszkodowawczej, nie może ustalać daty śmierci W. T. i ewentualnego wpływu tej kwestii na byt prawny orzeczenia o wywłaszczeniu czy orzeczenia o odszkodowaniu. Wszystkie te okoliczności pozostają poza granicami niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Mogłyby mieć znaczenie dla postępowań w trybach nadzwyczajnych, zmierzających do wyeliminowania tych orzeczeń, jednakże nie mają wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Sąd nie może w niniejszej sprawie odnieść się do argumentów zmierzających do wykazania, iż z powodu wadliwości decyzja wywłaszczeniowa, a w konsekwencji także decyzja odszkodowawcza nie weszły do obrotu prawnego. Do czasu wyeliminowania decyzji odszkodowawczej z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym zarówno organy administracji, jak i sąd administracyjnych kontrolujący ich działalność przyjmuje istnienie tych orzeczeń jako istniejący element stanu faktycznego.
Jak wynika z powyższego organy administracji publicznej rozstrzygające sprawę w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny oraz dokonały właściwej subsumpcji przepisów prawa. Sąd całkowicie podziela dokonaną przez nie ocenę prawną, uznając zarzuty skargi za pozbawione podstaw.
Wobec powyższego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło