II SA/Kr 1264/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Prezydent Miasta decyzją z dnia 04.06.2012r. ustalił na wniosek H. M. warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "budowa domu jednorodzinnego z poddaszem użytkowym wraz z garażem w granicy z działką [...] oraz infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w obr. [...], przy ul. T. w N.". W piśmie z dnia 22.05.2013 r. P. M. wniosła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Na uzasadnienie wniosku wskazała, że nie odebrała w terminie zawiadomienia wysłanego przez organ na adres ul. Z., pod którym to adresem jest zameldowana. Wyjaśniła, że studiuje i podróżuje i rzadko przebywa w miejscu zamieszkania. O decyzji dowiedziała się dopiero teraz od sąsiada. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], postanowieniem z dnia 22.07.2013 r., znak: [...], na podstawie art. 58 § 1 i § 2 w związku z art. 59 § 2, art. 123 § 1 kpa odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu organ podał, że termin określony w art. 129 § 2 kpa rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia decyzji stronie. Decyzja z dnia 4.06.2012r., została skutecznie doręczona wnioskodawczyni w dniu 20.06.2012r. W tym dniu upłynął bowiem 14-dniowy termin, o jakim mowa w art. 44 § 1 kpa. Zatem z dniem 21 czerwca 2012 r. zaczął biec dla strony termin do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpią łącznie cztery przesłanki ustanowione w art. 58 § 1 i § 2 kpa, tzn.: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w niezachowaniu terminu, wniesienie przez zainteresowaną osobę prośby o przywrócenie terminu, dochowanie terminu od wniesienia odwołania prośby tj. 7 dni od dnia, gdy ustała przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie odwołania oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, do której ustanowiono przywracamy termin - w tym przypadku złożenie odwołania. W przedmiotowej sprawie P. M. nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowaną zalicza się okoliczności losowe jak np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar - a więc okoliczności, których wystąpienie uniemożliwiło złożenie w terminie stosownego pisma. Z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie wynika, że strona uczyniła zadość przesłance stanowiącej, że brak winy w uchybieniu terminu został uprawdopodobniony. W ocenie Kolegium przebywanie strony poza miejscem zamieszkania nie może być traktowane jako okoliczność usprawiedliwiająca niedotrzymanie ustawowego terminu zaskarżenia decyzji administracyjnej. Studiowanie poza miejscem zamieszkania oraz częste podróże nie stanowią przeszkody nie do przezwyciężenia. Zainteresowana mogła ustanowić pełnomocnika, który reprezentowałby jej interesy podczas nieobecności w miejscu zamieszkania. Nadto Kolegium wskazało, iż wnioskodawczyni nie określiła w swojej prośbie daty powzięcia informacji o fakcie istnienia w obrocie prawnym przedmiotowej decyzji, jak też nie udokumentowała w sposób należyty podnoszonych we wniosku okoliczności. P. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wskazując, że organ nie ustosunkował się do jej zastrzeżeń pod adresem zaskarżonej decyzji, dotyczących oparcia się na nieaktualnych mapach na których nie uwidoczniono budynku stanowiącego jej własność. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia) Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Lektura akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że ustalenie organu odwoławczego, że decyzja z dnia 4.06.2012r., została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 20.06.2012r., bowiem w tym dniu upłynął 14-dniowy termin, o jakim mowa w art. 44 § 1 kpa, nie znajduje oparcia w przedłożonych aktach administracyjnych. Zauważyć należy, żeskuteczność doręczenia zastępczego, uregulowanego w art.44 k.p.a., przede wszystkim uwarunkowana jest od doręczania przesyłki na prawidłowy adres (art.41 § 1 kpa, art.42 § 1 kpa) strony. Nadto uzależniona jest od zachowania czterech przesłanek wynikających z treści tego przepisu. Pierwszą przesłanką stosowania doręczenia subsydiarnego jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., czyli osobiście adresatowi, a w dalszej kolejności dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma. Przesłanka druga to złożenie pisma w urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym lub w urzędzie gminy. Przesłanka trzecia sprowadza się do umieszczenia odpowiedniego zawiadomienia o złożeniu pisma w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Adresat musi być bowiem zawiadomiony w sposób nie budzący wątpliwości zarówno o nadejściu pisma, jak i o miejscu, gdzie może je odebrać. Brak takiego zawiadomienia lub wątpliwość, czy zostało ono dokonane, czyni doręczenie bezskutecznym (por. uzasadnienie post. SN z dnia 7 stycznia 1969 r., II CZ 208/68, OSNC 1969, nr 9, poz. 164; post. SN z dnia 21 czerwca 1988 r., III CRN 172/88, niepubl.; wyr. NSA z dnia 14 sierpnia 1998 r., I SA/Gd 1457/96, niepubl.; wyr. SN z dnia 22 lutego 2001 r., III RN 70/00, OSNP 2001, nr 19, poz. 574). Ostatnim warunkiem koniecznym dla stwierdzenia, że doręczenie zostało dokonane, jest albo odebranie przez adresata złożonego w urzędzie pisma, albo upływ ustalonego w kodeksie terminu. Organ odwoławczy zaniechał ustalenia okoliczności istotnych dla dokonania oceny skuteczności doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji. W związku z tym podkreślenia wymaga, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2010 r. (sygn. II GSK 959/09, LEX nr 746362), sporządzone przez doręczyciela dokumenty, nawet jeśli odpowiadają przewidzianym przez prawo wymogom, mogą okazać się niewystarczającą podstawą do ustalenia, że spełnione zostały określone w art. 44 § 2 i § 3 k.p.a. przesłanki prawidłowości doręczenia. Jak wskazano w tym wyroku, przepisy rozdziału 8 działu I k.p.a. nie zawierają przepisów określających obowiązki doręczycieli w zakresie dokumentowania obowiązków, od których wykonania zależna jest prawidłowość doręczenia. Brak też przepisów, które nadawałyby dokumentom sporządzonym przez doręczycieli szczególną moc dowodową. Nie ma więc powodów, by uznać za wyłączone stosowanie przepisów rozdziału 4 działu II k.p.a. Powyższe oznacza, że w sytuacji podniesienia przez stronę postępowania administracyjnego zarzutu, że doręczenie było nieskuteczne i złożenia na te okoliczność wniosków dowodowych, obowiązkiem organu jest przeprowadzenie takich dowodów. Stosownie bowiem do treści art.75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stanowisko to zostało również potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.10.2009 r. (LEX nr 555594), w którym stwierdzono, że adresat pisma ma możliwość wykazania, że przepis art. 43 lub 44 k.p.a. nie powinien być stosowany albo został zastosowany wadliwie, a wobec tego brak było przesłanek do wywołania skutków prawnych związanych z domniemaniem ustanowionym w tych przepisach. Zauważyć w związku z tym należy, że z adnotacji na dowodzie doręczenia przesyłki z dnia 13.04.2012 r. (doręczanej nie za pomocą poczty) z zawiadomieniem o zgromadzeniu materiału dowodowego, adresowanej do P. M. (karty nie zawierają numeru) na adres ul. Z wynika, że adresat wyprowadził się (na przesyłce widnieje stosowna pieczątka). Nadto ręcznie dopisano na dowodzie doręczenia: "wypr.się". Na drugiej stronie tego dowodu figuruje ręcznie uczyniony dopisek: "jest tu tylko zameldowana. 02.05.12" z nieczytelnym podpisem. Pomimo tego, na kopercie zawierającej przesyłkę uczyniono adnotację: "7.05.2012. wysłano ponownie". Z koperty znajdującej się bezpośrednio przy piśmie organu z dnia 13.04.2012 r. (k.20 akt sprawy) wynika, że ponownie, tym razem za pośrednictwem poczty, przesyłkę adresowaną do P. M. wysłano na dotychczasowy adres. Przesyłka zawierająca decyzję organu i instancji doręczana była skarżącej, bez pośrednictwa poczty, na ten sam adres. Dowód doręczenia nie zawiera podpisu osoby doręczającej, co stanowi o jego wadliwości. Powyższe wskazuje o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisu art.7, 77, 42, 43 i 44 kpa. Naruszenie to w sposób oczywisty mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie art.145 § 1 ust.1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.