II SA/Kr 1344/14

WyrokWSA w Krakowie2015-04-10

Skład orzekający: Andrzej Irla, Kazimierz Bandarzewski, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje byłemu właścicielowi lub jego następcy prawnemu, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej?
Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Fakt ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej przed datą wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi negatywną przesłankę do zwrotu nieruchomości, niezależnie od tego, czy wniosek o zwrot został złożony przed czy po ustanowieniu tego prawa.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej w 1951 r. na cele budowy. Część nieruchomości, będąca własnością gminy, została w 1995 r. oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni, co ujawniono w księdze wieczystej w 1996 r. Organy administracji odmówiły zwrotu nieruchomości, powołując się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeżeli nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej przed dniem wejścia w życie tej ustawy (1 stycznia 1998 r.) i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Skarżący zarzucali m.in. bezczynność organów i wsteczne działanie prawa, wskazując, że wniosek o zwrot złożyli w 1995 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M.B. , I.B. , K.G. , M.G. , J.S. i K.K. na decyzję Wojewody z dnia 22 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala. Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 28 kwietnia 1951 r. znak: [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczone jako parcele l.kat. [...], l.kat. [...] i l. kat. [...] stanowiące własność M. M. i M. z W. B.. Wywłaszczenia dokonano na cele budowy [...]. W dniu 24 marca 1995 r. do Kierownika Urzędu Rejonowego w K. złożyła wniosek J. S. domagając się zwrotu nieruchomości oznaczonych jako parcele l.kat. [...], l.kat. [...] i l. kat. [...]. Objęta wnioskiem o zwrot część działki nr [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] będąca własnością Gminy Miasto, została oddana Spółdzielni "[...]" z siedzibą w K. w użytkowanie wieczyste na podstawie umowy użytkowania wieczystego zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1995 r. Rep. [...]. Prawo użytkownika wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w dniu 5 stycznia 1996 r. Prezydent Miasta, przejmując prowadzenie postępowania w tej sprawie ustalił, że parcele l. kat. [...] i l. kat. [...] odpowiadają obecnie działce nr [...] i części działki nr [...]. Postępowanie w sprawie zwrotu działki odpowiadającej parceli l. kat. [...] (obecnie działka nr [...]) było przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego prawomocna decyzją z 14 października 1999 r. W trakcie prowadzenia postępowania Wojewoda wyłączył Prezydenta Miasta od rozpoznawania tej sprawy i wyznaczył Starostę Powiatu [...]. Starosta [...] rozłączył sprawę i tym postępowaniem objął zwrot części działki nr [...] w granicach byłej parceli l.kat. [...]. Po ustaleniu następców prawnych po byłych właścicielkach parceli l. kat. [...], Starosta [...] decyzją z dnia 6 września 2013 r. znak: [...] orzekł o odmowie zwrotu na rzecz J. S., H. B., M. B., M. B., I. B., R. W., P. W., A. K., K. W., B. S., K. G., K. G., M. G., K. K. i A. J. nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...] w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] byłej gminy katastralnej [...]. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli: A. J., K. G., K. K., M. B., H. B., B. S., P. W., K. W., A. K., R. W., K. G. oraz J. S., reprezentowana przez K. G. podnosząc w treści odwołania, że kluczowe znaczenie zdaniem organu w wydaniu zaskarżonej decyzji miał art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Powoływany przez Starostę przepis art. 229 obowiązuje od dnia 11 czerwca 2010 r. Skarżący się złożyli wniosek o zwrot nieruchomości w dniu 24 marca 1995 r. Strony skarżące nie mogą ponosić konsekwencji bezczynności i niezwykle długiego postępowania w sprawie, a nadto uważają, ze prawo stanowione nie działa wstecz. Decyzją z dnia 22 lipca 2014 r. znak: [...] Wojewoda, na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 6 września 2013 r. znak: [...]. Wojewoda stwierdził, że zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy, gdyż jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych. Ustalono, że objęta wnioskiem o zwrot część działki nr 73, w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] będąca własnością Gminy Miasto została oddana Spółdzielni "[...]" z siedzibą w K. w użytkowanie wieczyste na podstawie umowy użytkowania wieczystego zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1995 r. Rep. A Nr [...]. Prawo użytkownika wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w dniu 5 stycznia 1996 r. Wojewoda przywołał treść art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wskazując, że przepis ten jest na tyle precyzyjny, że w sytuacji gdy znajduje on zastosowanie, organ administracji zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Stanowisko takie wyraził między innymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa stwierdzając, że zawarte w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłączenia możliwości dochodzenia roszczenia stanowią negatywne przesłanki zwrotu nieruchomości, których zaistnienie powinno prowadzić do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a nie do umorzenia postępowania. Pogląd powyższy został potwierdzony także przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie między innymi w wyroku z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 386/06, gdzie zawarto stanowisko, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu - choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w związku z art. 137 ww. ustawy. Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt II CSK 275/08, opub. w LEX nr 484702 stwierdził że prawidłowa wykładnia art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami prowadzi do wniosku, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w tym przepisie i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu, choćby spełnione były przesłanki do zwrotu określone w powołanych przepisach. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 ww. ustawy nie dochodzi do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi, skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości. Z kolei w wyroku z dnia 15 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 722/08 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w przypadku sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości wywłaszczonej, nieruchomość ta nie podlega zwrotowi niezależnie od tego, czy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda stwierdził, że organy administracji publicznej wydają decyzje w oparciu o stan prawny i faktyczny aktualny na datę orzekania, zaś stronom niezadowolonym z przebiegu postępowania administracyjnego zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. przysługuje zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej do organu wyższego stopnia, lub przewidziana w art. 227 K.p.a. skarga, której przedmiotem może być między innymi przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, z którego to jednak prawa strony nie skorzystały w toku prowadzonego postępowania. W ocenie organu odwoławczego w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości zachodzi sytuacja wskazana w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1998 r. wraz z ustawą o gospodarce nieruchomościami, należy uznać, iż decyzja Starosty z dnia 6 września 2013 r. nr [...], orzekająca o odmowie zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako część działki nr [...] w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] jest prawidłowa, a zatem należało utrzymaj ją mocy. Z powyższą decyzją nie zgodzili się M. B., I. B., H. B., M. B., R. W., P. W., A. K., K. W., B. S., K. G., K. G., M. G., J. S., K. K., A. J.. Postanowieniem z dnia 31 października 2014 r. WSA w Krakowie odrzucił skargi: H. B., M. B., R. W., P. W., A. K., K. W., B. S., K. G. i A. J.. Zatem obecnie rozpoznaniu podlegały skargi: M. B., I. B., K. G., M. G., J. S. i K. K.. Skarżący podnieśli, że wniosek o zwrot spornej nieruchomości wnieśli już w dniu 24 marca 1995 r. Od tej daty organ administracji winien podjąć działanie w celu załatwienia wniosku zgodnie z art. 35 K.p.a. O każdej niemożności załatwienia sprawy w wymaganym terminie winien zawiadamiać strony na podstawie art. 36 K.p.a. Podali, że wbrew temu, co twierdzi Wojewoda [...], wykazywali aktywność w przedmiotowej sprawie: pismo W. B. z 24 października 1997 r. i 1999 r., pismo J. S. z dnia 5 lipca 2007 r. i 14 sierpnia 2007 r. Wskazano, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę z dnia 13 października 1998 r. reformującą administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133 poz. 872 z późn. zm.) - nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Odszkodowanie za "przejętą nieruchomość" było ustalane na wniosek właściciela nieruchomości wg. zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości. Starosta winien był w okresie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. rozpoznać wniosek skarżących i ustalić odszkodowanie. Odnośnie swobodnego doprecyzowanie celu wywłaszczenia skarżący powołali się na ich pismo z dnia 28 listopada 2013 r. Zdaniem skarżących nie powinni oni ponosić konsekwencji niezałatwienia sprawy przez Starostę w całym dziesięcioleciu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). W niniejszej sprawie spór dotyczy interpretacji art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2014 r., poz. 518 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.g.n.", który stanowi, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n. (zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłego właściciela) nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przedmiotowa ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. Przepis art. 229 u.g.n. zawiera tzw. negatywną przesłankę do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, przeszkodę w zwrocie nieruchomości, której ustalenie powinno prowadzić do odmowy zwrotu nieruchomości, a w żadnym przypadku do umorzenia postępowania w sprawie jej zwrotu (por. T.Woś, "Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot", Warszawa 2007, s. 284). Ustalenie przez organ administracji istnienia przesłanki z art. 229 u.g.n. powoduje brak możliwości merytorycznego orzekania o zwrocie nieruchomości. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi, skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości. Przepis art. 229 u.g.n. ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. Stanowi on równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości (teza nr 1, 2 do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 679/09, opub. w LEX nr 595463). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 386/06 Sąd ten stwierdził, że jeśli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu - choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w związku z art. 137 u.g.n. W świetle tak prezentowanej wykładni, do której skłania się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w tej sprawie, nie można zarzucić organom w przedmiotowej sprawie dokonanie błędnej wykładni przepisów prawa. Nie można orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na której zostało ustanowione i istnieje w czasie orzekania o jej zwrocie prawo użytkowania wieczystego. Prowadziłoby to bowiem do sytuacji, że grunt, który przestał być własnością gminy, jest obciążony prawem użytkowania wieczystego, co w świetle art.232 § 1 K.c. nie jest dopuszczalne. Należy przyjąć - jako generalną zasadę postępowania w takich przypadkach - że wydanie negatywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu nieruchomości obciążonej prawem użytkowania wieczystego jest możliwe, gdy w drodze dostępnych środków prawnych przeszkoda ta nie została usunięta (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 544/09). Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt II CSK 275/08 prawidłowa wykładnia art. 229 u.g.n. prowadzi do wniosku, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w tym przepisie i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu, choćby spełnione były przesłanki do zwrotu określone w powołanych przepisach. Ratio legis art. 229 u.g.n. to stabilizacja stanu prawnego zaistniałego na nieruchomości wywłaszczonej w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. w dniu 1 stycznia 1998 r.), jako ustawy w nowy sposób normującej zasady i tryb zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, jak również zasady i tryb zbywania oraz udostępniania nieruchomości publicznych (M.Wolanin, Bezprzedmiotowość a bezzasadność roszczenia o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, Przegląd Sądowy 2000/7-8/18). Nie ma przy tym znaczenia, czy wniosek o dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości został złożony przed datą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, czy też po tej dacie. Nie maja racji skarżący podnosząc, że skoro na kilka miesięcy przed ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego wnieśli o zwrot nieruchomości, to późniejsze ustanowienie tego prawa nie powinno być traktowane jako przeszkoda przed zwracaniem poprzednim właścicielom lub ich następcom prawnym takiej nieruchomości. Obowiązujący art. 229 u.g.n. nie uzależnia skuteczności zwrotu nieruchomości od tego, czy ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło przed złożeniem wniosku o zwrot, czy tez po wniesieniu takiego wniosku, a istotne jest to, czy prawo to (użytkowanie wieczyste) zostało ustanowione przed datą 1 stycznia 1998 r. Za słuszne należy uznać zapatrywanie, że w tych sytuacjach, w których gmina nie ma we władaniu nieruchomości, której jest właścicielem, właściwy organ nie może bez uprzedniego rozwiązania umów użytkowania wieczystego odebrać gruntu dotychczasowemu użytkownikowi i wydać decyzji o ich zwrocie poprzedniemu właścicielowi, choćby uznał, że stały się one zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Decyzja taka w wypadku braku przesłanek do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego (stwierdzenia wygaśnięcia tego prawa) albo stwierdzenia nieważności umowy zamiany naruszałaby porządek prawny i trudna byłaby do pogodzenia z istniejącym na gruncie stanem prawnym oraz mogłaby stać się niewykonalna, co mogłoby podważyć zaufanie obywateli do prawa i Państwa oraz kolidować z zasadą praworządności. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 648/08 zgodnie z którym art. 229 u.g.n. nie czyni także żadnej różnicy co do sposobu powstania prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie z nim sam fakt ustanowienia prawa i wpisania go do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy jest istotny. Z punktu widzenia tego przepisu obojętne jest czy prawo to powstało ex lege, na mocy decyzji administracyjnej, czy umowy cywilnoprawnej - ważne jest jedynie, aby prawo użytkowania wieczystego powstało na rzecz innego podmiotu niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Prawo takie powinna posiadać osoba trzecia. Tym samym skoro w przedmiotowej sprawie na działce nr 73 ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni "[...]" z siedzibą w K. i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w dniu 5 stycznia 1996 r., to taka okoliczność stanowi przesłankę uniemożliwiającą dokonanie zwrotu tej nieruchomości na rzecz następców prawnych byłych właścicieli. Również w literaturze przedmiotu wskazuje się, że w sytuacji niemożliwości odebrania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego wywłaszczonej uprzednio nieruchomości osobie trzeciej, ustawodawca wprost wyłączył w art. 229 u.g.n. możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego o zwrot, ponieważ przysługiwanie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego osobie trzeciej ma charakter obiektywny, niezależny od jakiegokolwiek uznania lub rozstrzygnięcia organu orzekającego, a przy tym celem art. 229 u.g.n. jest stabilizacja stanu prawnego zaistniałego na nieruchomości wywłaszczonej w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. w dniu 1 stycznia 1998 r.), jako ustawy w nowy sposób normującej zasady i tryb zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, jak również zasady i tryb zbywania oraz udostępniania nieruchomości publicznych (por. M. Wolanin, Bezprzedmiotowość a bezzasadność roszczenia o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, Przegląd Sądowy 2000 r. nr 7-8, s. 18 i nast.). Art. 229 u.g.n. stanowi negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości w postaci przypadku sprzedania albo oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości przed dniem wejścia w życie ustawy z jednoczesnym ujawnieniem praw nabywcy w księdze wieczystej (L. Żukowski, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt l SA 276/99, opub. w OSP 2001, s. 5, poz. 80). Rekapitulując należy uznać, że organy administracyjne obu instancji prawidłowo zastosowały art. 229 u.g.n., z którego jednoznacznie wynika, że "roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n., nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej". Nie ulega zaś najmniejszej wątpliwości, że ustawa o gospodarce nieruchomościami weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., a prawo użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni "[...]" z siedzibą w K. w dniu 5 stycznia 1996 r. Tym samym trafnie organy zastosowały art. 229 u.g.n. Co do zarzutów podniesionych w skardze i dotyczących zbyt długiego prowadzenia postępowania, to należy wyjaśnić, że rozpoznając skargę na decyzję Sąd nie może badać samego stanu przewlekłego prowadzenia postępowania. Ponadto, jak wynika z akt, długotrwałe prowadzenie postępowania wynikało przede wszystkim z ustalania kręgu stron. Organy obu instancji miały obowiązek prawidłowego ustalenia stron, a w tej sprawie z powodu śmierci niektórych stron, organ I instancji zawieszał postępowanie czekając na ustalenie spadkobierców. Ustalanie zaś, kto jest spadkobiercą po zmarłej osobie nie należy do kompetencji organów administracji. Pozostałe zarzuty dotyczące błędnej wykładni art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę z dnia 13 października 1998 r. reformującą administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133 poz. 872 z późn. zm.) nie mają znaczenia w tej sprawie. Zarzuty te mogłyby dotyczyć odrębnego postępowania obejmującego ewentualny zwrot działki nr [...] (będącej drogą), a nie części działki nr [...], która nie jest drogą i nie była urządzana ani wykorzystywana jako droga. Nie jest także zasadnym żądanie zgłoszone na rozprawie przez uczestników dotyczących nie tyle zwrotu przedmiotowej nieruchomości, co zasądzenia odszkodowania za jej wywłaszczenie. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do ustalania odszkodowań za wywłaszczane nieruchomości. Podsumowując uznać należy, że organy administracyjne obu instancji prawidłowo zastosowały art. 229 u.g.n., dlatego też skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło