II SA/Kr 1345/16
WyrokWSA w Krakowie2017-02-21
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Mirosław Bator, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy garaż blaszany o wymiarach 6x4m, postawiony w latach 1989-1990, a następnie remontowany i częściowo wymieniony w latach 2012-2013, stanowi nowy obiekt budowlany podlegający przepisom Prawa budowlanego obowiązującym w dacie ostatnich robót, czy też jest remontem obiektu istniejącego wcześniej, podlegającym przepisom z daty jego pierwotnego powstania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakres prac wykonanych w latach 2012-2013, polegający na wymianie całej konstrukcji i pokrycia garażu, stanowił budowę nowego obiektu budowlanego. W związku z tym, ocena jego legalności powinna być dokonana w oparciu o przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w dacie tych ostatnich robót (luty 2013 r.). Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego w celu prawidłowej kwalifikacji obiektu jako garażu lub budynku gospodarczego oraz oceny, czy jego budowa wymagała pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę garażu blaszanego o wymiarach 6x4m, postawionego na działce skarżącego. Organ ustalił, że garaż został postawiony na przełomie lat 1989-1990, a następnie remontowany w latach 2012-2013. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uznając, że wymieniona konstrukcja i pokrycie stanowią budowę nowego obiektu, który nie uzyskał pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując kwalifikację obiektu jako nowego oraz brak wszechstronnego zebrania dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 31 sierpnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego J. C. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia 21 stycznia 2016 r. znak: [...] nakazał J.C. wykonać rozbiórkę budynku garażowego o wymiarach w rzucie 6,00 m x 4,00 m, zlokalizowanego na działce [...] w miejscowości Ż. gm. Ż.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez J.C. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 31 sierpnia 2016 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej: k.p.a.), w związku z art. 48 ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm., dalej: u.p.b.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem J.S. z dnia 26 lutego 2013 r., dotyczącym wybudowania przez J.C. na działce ewid. nr [...] w miejscowości Ż. garażu blaszaka o pow. ok. 30 m2.
W dniu 18 marca 2013 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę w terenie na działce ewid. nr [...] . W jej trakcie ustalono, iż na tej działce zlokalizowany jest garaż blaszak o wymiarach 4,0 m x 6,0 m i wysokości od 1,90 m do 2,20 m usytuowany dłuższym bokiem wzdłuż ogrodzenia z dz. nr [...] w Ż. w odległości od 1,0 do 1,25 m od tego ogrodzenia i w odległości od 5,65 do 5,80m od ogrodzenia od ulicy [...]. Budynek nie posiada żadnych instalacji. Brak wentylacji. Posadzka w budynku wykonana jest z płytek chodnikowych. Wykonano szkic i dokumentację fotograficzną. J.C. oświadczył, że garaż postawił na przełomie lat 1989-1990 na ówczesnej działce ewid. nr [...]. Działka ta następnie uległa podziałowi na działki ewid. nr [...] i [...] . Jednocześnie J.C. wyjaśnił, iż w wyniku powodzi w 2010 r. i korozji budynek uległ uszkodzeniu, w związku, z czym rozpoczął jego sukcesywny remont. Remont rozpoczął w 2012 r. dokonując kolejno wymiany elementów konstrukcyjnych, blachy ścian i dachu. J.C. nie dokonywał zgłoszenia remontu do starostwa. Co do budowy garażu nie był w stanie powiedzieć czy wydawane było pozwolenie na budowę. Wyjaśnił również, iż podczas podziału działki J. i J.S. - właściciele obecnej działki ewid. nr [...], złożyli pisemne oświadczenie (z daty 10 listopada 1992 r.), iż nie będą wnosić zastrzeżeń do budowy garażu w przedniej części tej działki.
Jak wynika z pisma kierownika Referatu Rozwoju Gminy i Ochrony Środowiska, Urząd miejski w Z. z dnia 8 kwietnia 2013 r. znak: [...] nie znaleziono dokumentacji dotyczącej wydania dla J.C. pozwolenia na budowę budynku garażowego - blaszaka na działce ewid. nr [...] w Ż . Ponadto przesłano wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla przedmiotowego terenu w 1989 r. oraz wyjaśniono, iż w chwili obecnej gmina nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a dla ww. inwestycji nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Przesłuchano w charakterze świadków J.S. i J.S. .
W dniu 22 kwietnia 2013 r. J.S. przedłożyła w PINB dokumentację fotograficzną - 4 sztuki zdjęć (2 dot. starego garażu i 2 nowego).
W dniu 25 kwietnia 2013 r. przeprowadzono oględziny, w trakcie których ustalono: "Budynek nie posiada żadnych otworów okiennych, nie posiada otworów wentylacyjnych - są nieszczelności przy podnoszonej bramie garażowej oraz przy pokryciu blachą dachu. Plac pomiędzy bramą wjazdową a garażem wyłożony jest płytkami chodnikowymi na szerokości średnio 3,12. m (...). Garaż ustawiony jest na płytkach chodnikowych (...). Przy ogrodzeniu z ulicą w pobliżu wjazdu do garażu - złożona w pryzmę blacha falista. Stwierdzono, że blacha stanowiąca wypełnienie ścian, wrót garażowych, drzwi do garażu oraz dachu jest blachą powlekaną nową - widać ślady folii zabezpieczającej blachę. Słupki stanowiące konstrukcję, widoczne z zewnątrz są słupkami metalowymi, malowanymi -widoczne ślady rdzy pod farbą. Ślady rdzy widoczne również na konstrukcji drzwi wejściowych. Obecne podczas oględzin strony postępowania podtrzymały swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wykonano dokumentację zdjęciową".
W dniu 10 czerwca 2013 r. na wezwanie PINB stawili się wezwani uprzednio w charakterze świadków J.S. i E.R. . J.S. zeznał: pierwszy garaż na działce [...] w miejscowości Ż. został postawiony na początku lat 90-tych ubiegłego wieku po rozgraniczeniu działki. Jak w roku 1991 wyszedłem z wojska tego garażu jeszcze nie było. Od października 1995 roku nie mieszkam już w Ż. , a w tym czasie garaż już stał, był to garaż z blachy ocynkowanej w kolorze ocynku. Stary garaż był garażem wyższym i węższym i krótszym, ale nie mogę określić, jakie miał wymiary, bo nigdy go nie mierzyłem. Stary garaż z boku od strony naszego domu miał u góry przeszklenie. Ten nowy garaż stał w tym roku w lutym. Dowiedziałem się tego od rodziców, a końcem lutego tego roku byłem u rodziców i widziałem ten nowy garaż. Nie widziałem jak był stawiany nowy garaż, bo w tym czasie mnie tam nie było (akta PINB k. [...] ). Z kolei E.R. wskazała: garaż na działce nr [...] w miejscowości Z. został postawiony w lutym 2013 roku. Dowiedziałam się o tym od mamy, a później tam przyjechałam prawdopodobnie w marcu i garaż już tam stał. Przedtem na działce nr [...] w miejscowości Z. stał stary garaż, który był mniejszy i bardziej przybliżony do ulicy oraz bardziej oddalony od ogrodzenia działki moich rodziców. Kojarzę, że garaż został postawiony po rozgraniczeniu działki, prawdopodobnie w latach 1993-1994. Stary garaż był z blachy falistej ocynkowanej koloru srebrnego z okienkami u góry pod dachem na całej długości garażu od strony działki moich rodziców. Jeszcze na przełomie stycznia i lutego 2013 roku stał tam stary garaż, widziałam to, bo często odwiedzam rodziców.
W dniu 14 sierpnia 2013 r. po uprzednim zawiadomieniu stron postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, wypowiedzeniem się co do zebranych dowodów a także złożenia ewentualnych uwag, organ I instancji wydał postanowienie, znak: [...] nakładając na Inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do 30 listopada 2013 r. 2 egz. oceny stanu technicznego budynku garażowego. W dniu 25 listopada 20113 r., wpłynęła do PINB ocena stanu technicznego budynku garażowego.
Na powyższe postanowienie wpłynęło zażalenie J.S.
Po rozpoznaniu sprawy MWINB w K . postanowieniem z dnia 8 stycznia 2014 r. znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie PINB znak: [...] z dnia 14 sierpnia 2013 r. i przekazał sprawę - do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Na powyższe postanowienie J.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 339/14 orzekł o uchyleniu postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienie organu I instancji. Uchylając zaskarżone postępowanie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że organ odwoławczy wykroczył poza granice sprawy wyznaczone treścią skarżonego postanowienia, tym samym naruszył zasadę dwuinstancyjności. Natomiast postanowienie organu I instancji zostało uchylone, ponieważ wydano go na podstawie przepisu art. 81c ust. 2 prawo budowlane, ale jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny organ nie wykazał, aby spełnione były ustawowe przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisów.
W dniu 20 listopada 2014 r., w siedzibie PINB stawił się uprzednio wezwany w charakterze świadka R.S. . Zeznał: Pierwszy garaż na działce nr [...] w miejscowości Ż. został wybudowany w połowie lat 90-tych ubiegłego wieku (...). Nie pamiętam dokładnie daty budowy garażu (...). Wydaje mi się, że było to rok do dwóch lat po rozgraniczeniu. Na początku lutego 2013 roku (...) widziałem jak C. dokłada sobie płytki przy stojącym garażu. No i później skojarzyłem, bo upłynął jakiś tydzień czasu, że podjechało auto z elementami garażu i ponownie przystąpili do rozbiórki starego następnie budowy nowego, większego garażu. Poza podstawą, czyli tymi płytkami betonowymi z tego starego garażu nie został nawet jeden najdrobniejszy element (...).
22 grudnia 2014 r. PINB przesłuchał A.G. w charakterze świadka. A.G. pouczony o treści art. 233 § 1 k.k zeznał: Pod obecnym adresem mieszkam od lipca 2009 r. Jak się wprowadziłem pod obecny adres garaż na działce nr [...] w Ż. już był mniej więcej w tym samym miejscu (...). Nowe nie wiem kiedy dokładnie został zmieniony. Nie widziałem, żeby ten garaż był rozbierany, czy też wywożony. Nie widziałem, robót które były prowadzone przy tym garażu, jak on był zmieniony z popielatego na brązowy (...).
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2015 r., znak: [...], PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku garażowego o wymiarach w rzucie 6,00 m x 4,00 m, zlokalizowanym na działce nr [...] w miejskości Ż. gm. Ż. , bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b na inwestora obowiązek przedłożenia:
1. zaświadczenia Burmistrza Ż. o zgodności budowy budynku garażowego o wymiarach w rzucie 6,00 m x 4,00 m zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ż. gm. Ż. , bez wymaganego pozwolenia na budowę z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż. albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
2. 4 egzemplarze projektu budowlanego budynku garażowego o wymiarach w rzucie 6,00 m x 4,00 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ż. gm. Ż. (...),
3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - działką nr [...] w miejscowości Ż. gm. Ż .
Pomimo upływu terminu inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów.
Pismem z dnia 8 września 2015 r., J.S. poinformowała PINB o śmierci męża, załączyła kserokopię aktu zgonu.
Pismem z dnia 15 lutego 2016 r. zstępny po zmarłym J.S. , R.S. poinformował WINB, że naocznie widział prace wykonywane z montażem garażu od czasu przywiezienia go przez firmę (tj. 12.02.2013 r.), do jego skręcenia.
Organ odwoławczy przypomniał, że zgodnie z art. 6 ust 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443) do spraw wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisu dotychczasowe.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Art. 29 ust. 1 u.p.b. wskazuje, iż budynek o charakterze garażowym typu "blaszak", którego inwestorem był J.C. na działce ewid. nr [...] w miejscowości Ż. w rzucie 6,00 m x 4,00 m, nie mieści się w katalogu obiektów budowlanych zwolnionych z uzyskania pozwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1 u.p.b. W związku z powyższym na rozpoczęcie robót budowlanych związanych z realizacją w/w budynku inwestor zobowiązany był uzyskać stosowne pozwolenie na jego budowę od właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. Z akt sprawy wynika, że J.C. tego obowiązku nie dopełnił.
Zakres robót wykonanych w 2012 r. i 2013 r. sprowadza się do budowy nowego obiektu z uwagi na zmianę powierzchni zabudowy garażu blaszanego oraz wymianę całej jego konstrukcji, co kwalifikuje i podporządkowuje budynek zastosowaniu ustawy Prawo budowlane obecnie obowiązującej w brzmieniu z dnia wszczęcia postępowania administracyjnego. Zdaniem WINB, zapoczątkowany w określonej dacie i utrzymujący się przez pewien okres czasu stan samowoli budowlanej ma z natury rzeczy charakter ciągły. Z tej przyczyny ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 782/06; także wyroki: WSA w Opolu z dnia 5 października 2009 r. sygn. akt II SA/Op 249/09, WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2909/11, WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2220/09, wszystkie opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych /CBOSA/).
W związku z powyższym należy wskazać, iż garaż w obecnym kształcie powstał po 1995 r., a więc po wejściu w życie aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Wykonane w 2012-2013 r. roboty budowlane należy w ocenie WINB zakwalifikować, jako budowę nowego obiektu. W piśmie z dnia 18 czerwca 2013 r. Inwestor wskazał: "prac remontowych dokonywałem w odstępie kilkunastu miesięcy stopniowo konserwując konstrukcję nośną i unosząc ją nieznacznie na istniejących płytach chodnikowych (...) Następnie sukcesywnie wymieniłem przegnite blachy poszycia. Prace te trwały kilka miesięcy".
Zauważono, że z oceny stanu technicznego budynku garażowego wraz z inwentaryzacją architektoniczno budowlaną budynku garażowego na działce nr [...] . w Z. , opracowanej przez technika budowlanego S.P. z listopada 2013 r. wynika, że "W wyniku remontu wymieniona została całkowicie konstrukcja budynku oraz pokrycie i wypełnienie ścian, które obecnie stanowi blacha trapezowa powlekana w kolorze brązowym (...)". W związku z powyższym WINB zauważył sprzeczność w określeniu prac wykonywanych przy obiekcie budowlanym przez Inwestora, a opisanych w ocenie stanu technicznego. J.C. wskazał, iż dokonał konserwacji konstrukcji nośnej, a z oceny stanu technicznego wynika, iż wymieniona została cała konstrukcja budynku.
Jak wynika z treści art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, przez pojęcie remontu rozumie się wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Natomiast w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż odbudowa to odtworzenie istniejącego wcześniej i zniszczonego obiektu budowlanego, w tym samym miejscu i z zachowaniem pierwotnej wielkości, kształtu i układu funkcjonalnego.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art.75 § 1 k.p.a.).
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż inwestor rozebrał stary budynek i wybudował nowy obiekt czego dowodem są zdjęcia wykonane przez sąsiadkę J.C - J.S. , na których widać pierwotnie wybudowany garaż (bez wymaganego pozwolenia na budowę - akta PINB k. [...] ), który został rozebrany, a następnie w jego miejsce wybudowany został nowy garaż. Ponadto z zeznań świadków, którym WINB dał wiarę jednoznacznie wynika, że przedmiotem niniejszego postępowania jest nowo wybudowany obiekt.
W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów należy wskazać, że w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zastosowania przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 stycznia 2011 r. w sprawie gmin, do których mają zastosowanie szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, a także szczególne zasady zagospodarowania terenów oraz zasady i tryb nabywania nieruchomości, w związku z osunięciem ziemi, zgodnie z którym gmina Ż. została wpisana do wykazu gmin poszkodowanych w wyniku działania powodzi, wiatru, intensywnych opadów atmosferycznych lub pożarów, które miały miejsce w 2008 r., 2009 r., 2010 r. i w miesiącach od stycznia do 28 września 2011 r. § 3 rozporządzenia wskazuje, iż przepisy rozporządzenia stosuje się przez okres 24 miesięcy od dnia jego wejścia w życie (Dz.U. z 2011, nr 5, poz. 14). Oznacza to, że przepisy niniejszego rozporządzenia wygasły z dniem 8 stycznia 2013 r., a także to, iż swoim zakresem obejmowały roboty budowlane polegające na odbudowie i remoncie zniszczonych obiektów budowlanych.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także przytoczonych definicji remontu oraz odbudowy, zdaniem organu jednoznacznie wynika, że doszło do rozbiórki starego garażu i postawienia nowego garażu. W szczególności z wykonanej oceny stanu technicznego budynku garażowego z listopada 2013 r., wykonanej przez S.P , bezspornie wynika, iż została wymieniona całkowicie konstrukcja budynku oraz pokrycie i wypełnienia ścian.
Skoro powstał nowy obiekt brak jest możliwości zastosowania przepisów ww. rozporządzenia. Jednocześnie MWINB dał wiarę zeznaniom świadków, a w szczególności J.S. i E.R. , którzy bezspornie wskazują, że przedmiotowy garaż powstał w lutym 2013 r.
W uzupełnieniu wskazano, że Inwestor nie przedłożył żadnego materiału dowodowego dokumentującego czas przeprowadzenia robót budowlanych, w tym np. zeznań świadków. Ponadto świadkowie podnoszą, iż powódź, która miała miejsce w gminie Ż. , miała jedynie charakter podstopień w terenach depresyjnych, a jak wynika z akt sprawy garaż był posadowiony dodatkowo na płytkach chodnikowych.
W związku z powyższym stwierdzono, iż w prowadzonym postępowaniu nie ma zastosowania rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 stycznia 2011 r. w sprawie szczególnych zasad odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, a w przedmiotowym stanie rzeczy wymagana była zgoda właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Tym samym koniecznym jest wdrożenie procedury określonej w art. 48 u.p.b.
Nakaz rozbiórki można orzec, gdy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz gdy nie ma możliwości legalizacji obiektu na podstawie art. 48 ust. 2 u.p.b. W myśl art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b., organ I instancji w pierwszej kolejności zobowiązany jest doprowadzić wykonaną samowolnie budowę do stanu zgodnego z prawem poprzez nałożenie na inwestora obowiązku przedstawienia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 9 stycznia 2015 r. znak: [...] organ I instancji nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów koniecznych do legalizacji budynku garażowego: zaświadczenia Burmistrza Ż. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany budynku garażowego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w terminie do dnia 31 sierpnia 2015 r. Dokumenty takie nie wpłynęły do PINB we wskazanym terminie ani później. Z akt postępowania nie wynika również ażeby J.C. zwracał się o przedłużenie wyznaczonego przez PINB terminu.
Organ odwoławczy korzystając z przysługujących mu uprawnień dokonał weryfikacji postanowienia i stwierdza, że zostało ono wydane prawidłowo. Strona zobowiązana w wyznaczonym terminie nie wywiązała się z nałożonego obowiązku. PINB prawidłowo nałożył na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanego budynku garażowego o wymiarach 6,00 m x 4,00 m zlokalizowanego na działce nr [...] w Ż. , gm. Ż.
Podkreślono, że nie dotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 u.p.b. stanowi przesłankę wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, w wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie sprawa zostaje załatwiona przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.C. , zarzucając jej
1. naruszenie prawa materialnego w szczególności:
a) art. 6 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U.2010.149.996) poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż w niniejszej sprawie przepis ten nie znajduje zastosowania,
b) art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2015 wyrażające się w przyjęciu, że przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie,
c) art. 42 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w brzmieniu ustalonym na rok 1990 poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy obowiązujące w czasie budowy garażu.
2. Naruszenie przepisów postępowania wyrażające się w braku wszechstronnego rozpoznania zebranego w sprawie materiału dowodowego a także sprzeczności wniosków organu I instancji z materiałem dowodowym w szczególności z zeznaniami świadków oraz protokołem oględzin nieruchomości poprzez bezzasadne przyjęcie, iż budynek garażowy o wymiarach w rzucie 6,00 m x 4,00 m zlokalizowany na działce nr [...] w miejscowości Ż. jest budynkiem nowym nie zaś wzniesionym w roku 1990.
Zdaniem skarżącego zarówno organ i instancji jak i organ II instancji nie wyjaśniły , czy opisany obiekt stanowił de facto garaż, czy też budynek gospodarczy , zważywszy że z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika okoliczność garażowania pojazdów mechanicznych w przedmiotowym obiekcie przed dokonaniem remontu.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez udzielenie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego stosownie do art. 42 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w roku 1990, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".
Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest częściowo zasadna i musiała doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Trafne i przekonująco umotywowane są ustalenia organów obu instancji, że zakres robót wykonanych przez inwestora w roku 2012 i 2013 na działce nr [...] w miejscowości Ż. sprowadzał się do budowy nowego obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie 6,00 m x 4,00 m z uwagi na zmianę jego powierzchni zabudowy oraz wymianę całej jego konstrukcji. To ustalenie znajduje oparcie w opinii technicznej P. S.P. z listopada 2013 r, dokumentacji fotograficznej i zeznaniach świadków - którzy na stałe zamieszkują w bezpośrednim sąsiedztwie i mają naoczną wiedzę na temat tego jak i kiedy powstawał obiekt budowlany na działce nr [...] . W tym zakresie zebrany materiał dowodowy został przez organy prawidłowo oceniony stosownie do art. 80 kpa.
Poprzednio samowolnie wybudowany obiekt został całkowicie rozebrany przez inwestora. W tej sytuacji wykonane w 2012 – 2013 a zakończone w lutym 2013 r roboty budowlane należy zakwalifikować, jako budowę nowego obiektu. Z tego względu ocena prawna nowo wybudowanego obiektu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry wybudowanego obiektu. Do oceny jego legalności zastosowanie mają obecnie obowiązujące przepisy prawa budowlanego – ustawy z dnia 7 lipca 1994 r ( Dz. U. Nr 89 , poz. 414 z póżn. zm.) w brzmieniu aktualnym w dacie wybudowania obiektu budowlanego to jest w lutym 2013 r.
Skoro powstał nowy obiekt budowlany, to wbrew twierdzeniom skargi brak jest możliwości zastosowania przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. z 2001 r , Nr 84 , poz. 906 ze zm.) a także wydanego na jej podstawie na okres 24 miesięcy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 stycznia 2011 r w sprawie gmin, do których maja zastawanie szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu a także szczególne zasady zagospodarowania terenów oraz zasady i tryb nabywania nieruchomości, w związku z osunięciem ziemi.
Zarówno ustawa z dnia 11 sierpnia 2001 r i wydane na jej podstawie rozporządzenie określało szczególne zasady odbudowy remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku powodzi, wiatru, osunięcia ziemi lub działania innego żywiołu ( art. 1 pkt 1 ustawy). W rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r odbudowa jest odtworzeniem obiektu budowlanego w całości lub w części: a/ o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego – w dotychczasowym miejscu, b/ o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego albo innych wymiarach – na terenie tej samej gminy w innym miejscu wskazanym w miejscowym planie odbudowy, miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu- przy, czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Należy, dalej ocenić po prawidłowym zakwalifikowaniu powstałego obiektu budowlanego czy w świetle obowiązującego na dzień wzniesienia obiektu budowlanego prawa jego budowa wymagała pozwolenia na budowę ( art. 28 ust 1 prawa budowlanego), czy była od tego obowiązku zwolniona.
Trafnie zarzuca skarga, że dotychczas nie wyjaśniono charakteru i funkcji powstałego obiektu budowlanego w szczególności czy stanowi on garaż czy też właściwie budynek gospodarczy. Jak dotychczas, z zebranego materiału dowodowego nie wynika okoliczność stałego przechowywania w nim pojazdów mechanicznych i ich obsługi. Na znajdującej się w aktach administracyjnych fotografii wykonanej w trakcie kontroli w dniu 18 marca 2013 r ( k – [...] ) i 25 kwietnia 2013 r ( k – [...]) – we wnętrzu obiektu zobaczyć można zgromadzony sprzęt gospodarczo - budowlany i motor. Ani inwestor ani świadkowie nie byli dokładnie przesłuchiwani na okoliczność charakteru i funkcji powstałego obiektu budowlanego. Dodatkowe wątpliwości budzą zeznania świadka R.S. ( k - [...] , który zeznał: "Poza podstawą, czyli tymi płytkami betonowymi z tego starego garażu nie został nawet jeden najdrobniejszy element. Sąsiad miał samochody od dawna, ale bardzo rzadko trzymał samochód w tym garażu. W starym garażu nie kojarzę, aby tam jakieś auto stało, bo w tym garażu trzymał sprzęt ogrodowy i części samochodowe. Dawniej, czyli jeszcze dwa, trzy lata temu regularnie w okresie zimowym trzymał węgiel w pryzmie na wjeździe do garażu"
Przy dokonywaniu tej kwalifikacji na podstawie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy będzie miał na uwadze, że garaż do przechowywania i bieżącej, niezawodowej obsługi samochodów osobowych, stanowiący samodzielny obiekt budowlany lub część innego obiektu, będący garażem zamkniętym - musi spełnić wymagania określone w § 102 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002, Nr. 75 , poz. 690 ze zm.) to jest :
1) wysokość w świetle konstrukcji co najmniej 2,2 m i do spodu przewodów i urządzeń instalacyjnych 2 m,;
2) wjazdy lub wrota garażowe co najmniej o szerokości 2,3 m i wysokości 2 m w świetle,;
3) elektryczną instalację oświetleniową,;
4) zapewnioną wymianę powietrza, zgodnie z § 108,
5) wpusty podłogowe z syfonem i osadnikami w garażu z instalacją wodociągową lub przeciwpożarową tryskaczową, w garażu podziemnym przed wjazdem do niego oraz w garażu nadziemnym o pojemności powyżej 25 samochodów,;
6) instalację przeciwpożarową, wymaganą przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, zabezpieczoną przed zamarzaniem.
Stosownie natomiast do § 3 pkt. 8 tego rozporządzenia budynek gospodarczy - to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.
Po dokonaniu kwalifikacji obiektu należy mieć na względzie treść art. 29 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane ( Dz. U. nr 89 , poz. 414 ze zm) w brzmieniu obowiązującym w czasie wykonania robót budowlanych i wzniesienia obiektu , który stanowi , że : pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych , wiat i altan oraz przydomowych oranżerii ( ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m kw., przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m kw powierzchni działki.
Przepis ten ustala katalog budów i robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, co wiąże się ze zwolnieniem tych zamierzeń inwestycyjnych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Budowa o której mowa w art. 29 ust 1 pkt 1-3, 5-19 i 20 a-21 , z zastrzeżeniem art. 29 ust 3 wymaga zgłoszenia ( art. 30).
Te wymagające wyjaśnienia kwestie organ II instancji w ramach swoich merytorycznych obowiązków uzupełni w trybie art. 136 kpa. Umożliwi to organowi II instancji dokonanie powtórnej oceny zebranego materiału dowodowego i zastosowanie właściwego przepisu prawa odpowiadającego ustalonemu stanowi faktycznemu. Takie uzupełnienie postępowania w stosunkowo nieznacznym zakresie mieści się w kompetencji organu odwoławczego a jest niezbędne dla prawidłowego wyjaśnienia sprawy i wydania trafnego rozstrzygnięcia.
Uwzględniając powyższe należało dojść do wniosku, że postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia i ponownej oceny stosownie do wymogów art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Po dokonaniu wskazanych uzupełnień można będzie dopiero ocenić prawidłowość podjętych działań w ramach wszczętej procedury legalizacyjnej z art. 48 ust 2 i 3 prawa budowlanego oraz jej zasadność, a także brak wykonania przez inwestora nałożonych na niego w ramach zastosowanej procedury obowiązków.
Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270), O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło