II SA/Kr 1364/13
WyrokWSA w Krakowie2014-01-09
Skład orzekający: Andrzej Irla, Joanna Tuszyńska, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, jeśli ustalenie daty dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia nie zostało jednoznacznie wykazane w aktach sprawy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły datę dowiedzenia się przez stronę o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Brak jednoznacznego potwierdzenia tej daty w aktach sprawy uniemożliwia prawidłowe stwierdzenie uchybienia terminu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, powołując się na przestępstwo stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i błędną interpretację wniosku. Sąd administracyjny uznał, że organy nieprawidłowo ustaliły datę dowiedzenia się przez stronę o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] G. M. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 sierpnia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej M. C. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 31.05.2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K., na podstawie art. 149 § 3 i art. 123 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku M. C. wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją własną z dnia 6.06.2005 r., znak: [...], udzielającą B. M. pozwolenia na użytkowanie częściowe w zakresie parteru budynku mieszkalno - handlowego w S. ul. O..
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 13.02.2013 r. wpłynął wniosek M. C. o wznowienie postępowania w sprawie jw. Wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego cechuje etapowość. W pierwszym etapie-wstępnym, organ bada przesłanki formalne, a więc czy wniosek został złożony przez uprawniony do tego podmiot, czy został złożony w ustawowym terminie i czywnioskujący przywołuje w nim przesłanki do wznowienia postępowania. Nie można w tej fazie przeprowadzić ustaleń co do zaistnienia przesłanek do wznowienia. Etap ten może zakończyć się albo postanowieniem o wznowieniu postępowania, albo też postanowieniem o odmowie wznowienia, w sytuacji, gdy organ ustalił, że wznowienie postępowania jest z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła wniosek z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 lub art. 145a § 2 k.p.a.
Organ stwierdził że M. C. jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku. Wnioskująca jako przesłankę stanowiąca podstawę do wznowienia podała art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., a to w związku z wydanym w dniu 9.11.2012 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w K., sygn. akt IV Ka [...], utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia [...].01.2012 r. sygn. akt [...], którym uznano za winnego kierownika Filii Starostwa Powiatu [...] w S. popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. Sąd Okręgowy rozpoznawał sprawę w wyniku apelacji wniesionej w imieniu oskarżycielki posiłkowej M. C.. Wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w dniu 13.02.2013 r., natomiast wnioskująca dowiedziała się o tym wyroku w dniu jego wydania tj. 9.11.2012 r., co wynika z dokumentów przedłożonych przez stronę i nie wymagało, w ocenie organu, dodatkowego wyjaśnienia. Oznacza to, że nie został zachowany termin do złożenia wniosku określony w art. 148 § 1 k.p.a.
Jednocześnie organ wskazał, że prowadził już postępowanie wznowieniowe w powyższej sprawie, w toku którego w dniu 26.11.2008r. została wydana decyzja uchylająca decyzję z dnia 06.06.2005 r. znak: [...] oraz umarzająca postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie częściowe w zakresie parteru budynku mieszkalno–handlowego, z uwagi na treść wiążącego PINB wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26.08.2008 r., sygn. akt II SA/Kr 476/08 zgodnie z którym inwestor B. M. pismem z dnia 29.05.2006 r. skutecznie zawiadomiła organ nadzoru budowlanego o zakończeniu całej budowy tj. inwestycji pn. przebudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego na mieszkalno - handlowy na działce nr [...] w S.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30.07.2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB z dnia 26.11.2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia14.12.2009r.sygn.akt II SA/Kr 1557/09 oddalił skargę na decyzje WINB z dnia 30.07.2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. w dniu 15.06.2011 r., na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., wydał decyzję którą odmówił uchylenia decyzji PINB z dnia 6.06.2005 r. znak[...].
Ponadto organ podał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 28.03.2008 r. stwierdził z urzędu nieważność ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. z dnia 06.06.2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28.05.2008 r. uchylił ww. decyzję i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia 06.06.2005 r.
Zażalenie na ww. postanowienie wniosła M. C., zarzucając:
- naruszenie art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony; art. 80 k.p.a. przez ocenę postępowania dowodowego bez rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego; art. 147 k.p.a. w związku z art. 1, art. 77, art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez dowolną interpretację wniosku strony; art. 149 §1,2 k.p.a. w związku z art. 147, art. 148, art. 76 § 1 k.p.a. poprzez wyjście poza zakres żądania strony, a także naruszenie art. 12 k.p.a. przez przedłużanie postępowania, które mogło być rozstrzygnięte bez naruszania zasady szybkości i ograniczonego formalizmu. Ponadto zarzuciła nieznajomość akt sprawy oraz odmowę realizacji zadań ustawowych wskazanych dla organów nadzoru budowlanego, a tym samym obronę słusznych praw stron i słusznego interesu obywateli.
W uzasadnieniu żaląca się wskazała, że jak wynika z posiadanego przez PINB materiału dowodowego przedmiotowy budynek został całkowicie rozebrany, a na jego miejscu wzniesiono zupełnie nowy obiekt budowlany sprzeczny z obowiązującym w momencie wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pozwoleniem na budowę. Właściciel we wniosku oraz kierownik budowy wskazali, iż wybudowano pięć samodzielnych lokali mieszkalnych co pozostaje w sprzeczności z art. 3 ustawy Prawo budowlane oraz pozwoleniem na budowę i miejscowym planem dla Miasta. Również fundamenty przedmiotowej inwestycji nie zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem. Taki sposób posadowienia jest niezgodny ze sztuką budowlaną ponieważ fundamenty posadowione są poniżej strefy przemarzania. Wskazała, że w wyniku realizacji inwestycji poniosła szkodę - zniszczeniu uległ jej dom, pomimo to PINB nie podjął żadnych działań, aby doprowadzić sąsiedni budynek do stanu zgodnego z prawem. Organ posiadał tę wiedzę już od marca 2006 r. Ponadto z opinii powołanego przez Prokuraturę biegłego geodety wynika, iż budynek nie został wykonany zgodnie z projektem w szczególności nie zachowano nakazanej odległości 2 m od granicy wschodniej - z opinii wynika, iż ściana wschodnia znajduje się w odległości 0,87m. PINB wszczął w tej sprawie z urzędu postępowanie z art. 145 § 1 ust. 8 k.p.a., które
zakończyło się uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania. WINB decyzją
z dnia 30.07.2009 r. uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. PINB w dniu 15.06.2011r. czyli po 23 miesiącach bezczynności wydał decyzję umarzającą postępowanie z uwagi naprzedawnienie. Żaląca się podała ponadto, że GINB uchylił pozwolenie na budowę, Sąd Okręgowy w K. w prawomocnym wyroku stwierdził, iż pozwolenie na budowę zostało wydane w wyniku przestępstwa, budynek jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wybudowany niezgodnie z projektem i sztuką budowlaną, w wyniku jego budowy zniszczono dom żalącej się, co zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Karnego i Sądu Cywilnego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 23.08.2013 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 123 § 1, art.149 § 3 k.p.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy wniosek został wniesiony przez osobę będącą stroną, czy został on złożony w ustawowym terminie oraz, czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 k.p.a. lub 145a k.p.a. Pozytywna weryfikacja wniosku pod względem powyższych przesłanek może skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 k.p.a., a następnie przeprowadzeniem przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przypadku zaś nie spełnienia którejkolwiek z przyczyn formalnych, organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., zobowiązany jest odmówić wznowienia postępowania.
W przedmiotowej sprawie M. C. składając wniosek o wznowienie postępowania w dniu 13.02.2013 r. jako podstawę wskazała przesłankę z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. i przedłożyła wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia [...].01.2012 r., sygn. akt [...] oraz wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...].11.2012 r., sygn. akt [...].
Zdaniem WINB w K. uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania było wystarczającą podstawą do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że M. C. składając wniosek o wznowienie postępowania nie zachowała miesięcznego terminu, gdyż posiadała informację o okolicznościach, na które się powoływała w swoim wniosku w chwili zapadnięcia wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 09.11.2012 r.
Ustosunkowując się do zarzutu podniesionego w zażaleniu nieuwzględnienia wniosków dowodowych organ odwoławczy zauważył, że skoro został uchybiony termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, to bezzasadne było badanie podstaw wznowienia.
Na marginesie organ II instancji podał, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. jest dopuszczalne, jeżeli łącznie zostaną spełnione trzy warunki: musi mieć miejsce fakt popełnienia przestępstwa, popełnienie przestępstwa ma być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu oraz pomiędzy wydaniem decyzji, a popełnieniem przestępstwa ma istnieć związek przyczynowy.
M. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., domagając się:
- jego uchylenia jakonaruszającego art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 147, art. 148 k.p.a. poprzez wyjście poza zakres żądania strony;
- uznanie naruszenia prawa za mające istotny wpływ na dalsze postępowanie w przedmiotowej sprawie poprzez wskazanie okoliczności które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy;
- wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych przewidzianych w art. 55, art. 84 ust. 1 pkt 1 i art.84a ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo Budowlane. (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), jako właściwych w dalszym rozpatrywaniu sprawy;
- zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podała, że w dniu 31.01.2013 r. dowiedziała się, że przed Sądem Okręgowym w K. zapadł prawomocny wyrok skazujący, w wyniku którego stwierdzono, że decyzja Starosty z dnia 15.04.2005 r. znak: [...] udzielająca pozwolenia na budowę na podstawie której PINB wydał decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie częściowe w zakresie parteru została wydana w wyniku przestępstwa. W ocenie skarżącej, organy orzekające w sprawie dokonały niewłaściwej interpretacji złożonego wniosku wychodząc poza zakres żądania. Oba organy wskazały jako zakres żądania wszczęcie postępowania na wniosek w sytuacji, gdy okoliczności, podstawa prawna jak i uzasadnienie wniosku dotyczą wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu. Do wniosku została dołączona kserokopia wyroku Sądu Okręgowego w K. jako dowód wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w wyniku przestępstwa.
Skarżąca wskazała, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie częściowe w zakresie parteru budynku mieszkalno-handlowego jest dotknięta istotną wadą wymienioną w art 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Dlatego też wznowienie postępowania jest niezbędne do ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia.
Przyczyną wznowienia postępowania w oparciu o art 145 § 1 pkt 2 jest istnienie związku przyczynowego między wydaną decyzją a popełnionym przestępstwem. Odwołując się do poglądów prezentowanych w doktrynie skarżąca podkreśliła, że nie ma znaczenia to, czy przestępstwo wywarło wpływ na treść decyzji. Nie musi więc istnieć związek między treścią decyzji a przestępstwem, ale musi istnieć jedynie między przestępstwem a wydaniem decyzji. Taka interpretacja wynika z porównania treści art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 k.p.a.
Argumentowała, że w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie pozwolenia na budowę, ocenie organu administracji budowlanej podlega nie tylko spełnienie przez inwestora budowlanego warunków techniczno-organizacyjnych i architektoniczno-urbanistycznych, ale również to, czy dochodzi lub może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, zwłaszcza właścicieli sąsiednich nieruchomości. Celem postępowania jest więc zbadanie zgodności planowanej inwestycji z prawem i z interesami podmiotów, których prawa inwestycja ta może naruszać. Realizacja budynku w oparciu o decyzję wydaną w wyniku przestępstwa istotnie ogranicza prawa i wolności osób trzecich będących w obszarze jej oddziaływania. Zakończenie procesu budowlanego następuje wraz z uzyskaniem przez Inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Pozwolenie na użytkowanie jest decyzją administracyjną związaną, nie ma charakteru uznaniowego. Spełnienie przez inwestora ustawowych przesłanek obliguje organ nadzoru budowlanego do jej wydania. Z kolei wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę tworzy po stronie organów nadzoru budowlanego obowiązek weryfikacji rozstrzygnięć zapadłych w oparciu o wyeliminowaną decyzję, tak aby powstały obiekt nie ograniczał praw osób uznanych za strony wadliwej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Zgodnie z treścią art.145 § 1pkt 2) kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. W literaturze podnosi się, że nie ma znaczenia, czy przestępstwo wywarło wpływ na treść decyzji. Nie musi więc istnieć związek między treścią decyzji a przestępstwem, ale musi istnieć jedynie między przestępstwem a wydaniem decyzji. Taka interpretacja wynika z porównania treści art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 (B. Adamiak. Komentarz 12, 2012, s. 554).
Pogląd ten akceptuje M. Jaśkowska ("KPA. Komentarz" – op. cit. str. 806). Wystarczy zatem wykazanie ciągu przyczynowo - skutkowego pomiędzy stwierdzonym przestępstwem, a wydaniem decyzji ostatecznej, by zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a.
Stosownie do art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 K.p.a. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek nie został złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją. Mimo że z regulacji zawartej w przepisie art. 148 k.p.a. wynika, że to strona musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, organ administracji publicznej nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności (por.wyrok NSA 2012-03-21, sygn. I OSK 463/11, LEX nr 1145113). Z uwagi na szczególny charakter instytucji wznowienia postępowania, ustalenia organu administracji publicznej dotyczące zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania muszą być jednoznaczne.
Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że postanowienie wydane zostało z naruszeniem art.7 i art. 77 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie organu, że wnioskująca dowiedziała się o wyroku karnym w dniu jego wydania tj. 9.11.2012 r., co miało wynikać z dokumentów przedłożonych przez stronę, nie ma potwierdzenia w przedłożonych aktach administracyjnych.
Na karcie 3 (również oznaczonej jako 372 – podwójna numeracja) akt administracyjnych znajduje się bowiem odpis wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9.11.2012 r. sygn. [...], w którym stwierdzono: "na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej M. C.". Z tego sformułowania nie wynika jeszcze, że skarżąca była obecna podczas ogłoszenia wyroku, ani, że o jego treści dowiedziała się w dniu jego wydania. Tak więc ustalenie organu w tym przedmiocie jest przedwczesne.
Powyższe wskazuje również na fakt, że organ II instancji orzekał na podstawie niekompletnych akt administracyjnych. Karta 8 akt organu I instancji zawiera również oznaczeniem numerem [...]. Jak wynika natomiast z k.7 akt organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. wraz z zażaleniem przedłożył organowi odwoławczemu akta sprawy składające się z 8 stron.
Stwierdzić zatem pozostaje, że bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego (np. odpis protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku w dniu 9.11.2012 r., przesłuchanie wnioskującej o wznowienie) nie da się prawidłowo ustalić daty dowiedzenia się przez skarżącą o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi zauważyć należy, że nie ma podstaw do uznania, aby obowiązkiem organu było każdorazowe wznowienie postępowania w stosunku do każdego prawomocnie zakończonego postępowania celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 569). W orzecznictwie sądów administracyjnych zarysował się pogląd wskazujący, że wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2791/00, LEX 83816, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1299/07, LEX 357475). Wprawdzie art. 147 k.p.a. stwarza możliwość wznowienia postępowania administracyjnego również z urzędu, niemniej żaden z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego czy też ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje możliwości wyegzekwowania od właściwego organu inicjatywy w tym zakresie w toku kontroli instancyjnej, czy też w drodze skargi do sądu administracyjnego na bezczynność. Brak jest bowiem przepisu prawa, który nakazywałby organowi administracji publicznej wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie wznowienia zakończonego ostateczną decyzją postępowania administracyjnego. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 sierpnia 1996 r., sygn. akt III SA 888/95 (publ. Mon. Pod. 1997, nr 9, s. 277) stwierdzając, że decyzja o odmowie wznowienia postępowania w innej sprawie niż wszczęta wnioskiem strony musiałaby być uznana za niezgodną z prawem. Nieskorzystanie przez organ administracji publicznej z możliwości wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania umyka kontroli legalności decyzji (postanowień) dokonywanej przez sąd administracyjny, gdyż w tego rodzaju sprawach żaden tego rodzaju akt nie może być wydany. Podkreślić należy, że w takich przypadkach nie służy też skarga na bezczynność organu, który wbrew oczekiwaniom strony nie wznawia postępowania z urzędu, albowiem wobec braku wznowienia jakiekolwiek postępowanie administracyjne w sprawie się nie toczy i co za tym idzie nie rozpoczynają biegu kodeksowe terminy przewidziane dla załatwiania spraw administracyjnych. Odmienny pogląd prowadziłby do sytuacji, w której strona mogłaby w istocie w każdym czasie, po upływie miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a. domagać się od organu wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1-3, 5-8 k.p.a., a organ byłby zobligowany do wydania decyzji, od której strona mogłaby się następnie odwołać (por.II OSK 2487/11).
Uznać zatem należy, że prawidłowo pismo strony z dnia 13.02.2013 r. organ potraktował jako wniosek strony o wznowienie postępowania. Nie reagując na to pismo, mógłby narazić się na zarzut bezczynności.
Wobec powyższego, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło