II SA/Kr 14/17

PostanowienieWSA w Krakowie2017-04-20

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Paweł Darmoń, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona na uchwałę Rady Miejskiej w Słomnikach została wniesiona z uchybieniem terminu, co skutkuje jej odrzuceniem?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając ją za wniesioną po upływie terminu. Skarżące nie wystąpiły z wnioskiem o przywrócenie terminu. Nawet przy korzystnym dla skarżących potraktowaniu pisma z 3 października 2016 r. jako promesy odpowiedzi, termin do wniesienia skargi upływał 4 listopada 2016 r. Uchwała z 27 października 2016 r. doręczona 4 listopada 2016 r. nie mogła przerwać biegu terminu, gdyż została doręczona po upływie 60-dniowego terminu od wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Skarżące B. R. i K. K. wniosły skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Słomnikach z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżące wcześniej wezwały organ do usunięcia naruszenia prawa. Organ udzielił odpowiedzi na wezwanie w formie pisma z 3 października 2016 r. oraz uchwały z 27 października 2016 r. Skarga została wniesiona do sądu w dniu 2 grudnia 2016 r. Pełnomocnik organu podniósł zarzut wniesienia skargi po terminie.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę i zwrócić skarżącej B. R. kwotę 300,00 zł tytułem uiszczonego wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi B. R. i K. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Słomnikach z dnia 27 sierpnia 2015 r., Nr IX/80/15 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru miasta Słomniki postanawia: I. skargę odrzucić; II. zwrócić skarżącej B. R. kwotę 300,00 zł (trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Rada Miejska w Słomnikach podjęła w dniu 27 sierpnia 2015 r. uchwałę Nr IX/80/15 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru miasta Słomniki. W dniu 30 sierpnia 2016 r. wpłynęło do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 26 sierpnia 2016 r. wniesione przez B. R. i K. K.. Pismem z dnia 3 października 2016 r. (doręczone skarżącym w dniu 5 października 2016 r.) Rada Miejska w Słomnikach poinformowała skarżące, że w dniu 29 września 2016 r. została zapoznana z treścią pisma, zaś sprawa zostanie rozstrzygnięta na najbliższej sesji Rady, o czym zostaną one powiadomione odrębnym pismem. Pismem z dnia 2 listopada 2016 r. (doręczone skarżącym w dniu 4 listopada 2016 r.) Rada Miejska w Słomnikach przesłała skarżącym uchwałę Nr XXI/249/16 Rady Miejskiej w Słomnikach z dnia 27 października 2016 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania K. K. i B. R. do usunięcia naruszenia prawa. Skargę na ww. uchwałę wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżące B. R. i K. K., zaskarżając ją w części, tj. w części graficznej dla obszaru A2ZC oraz w części tekstowej w § 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 5 w zakresie słów: rozbudowa cmentarza, § 35 ust. 2 i 3 określające dopuszczalne przeznaczenie terenów ZC oraz § 35 ust. 6 w zakresie słów: o wyznaczeniu wokół cmentarzy pasów izolujących tereny cmentarne od innych terenów, o których mowa w § 5 ust. 2 pkt 5 i w § 10 ust. 2 pkt 1, § 5 ust. 2 pkt 5 i § 10 ust. 2 pkt 1 w zakresie ustalenia pasów izolujących tereny cmentarne od innych terenów, § 40 ust. 1 w zakresie słów: wyznacza się tereny parkingów oznaczone na rysunku planu symbolami A1KP, § 40 ust. 2 w zakresie słów: podstawowym przeznaczeniem terenów KP są parkingi służące obsłudze cmentarzy (A1KP) oraz w części graficznej dla obszaru A1KP, w zakresie dotyczącym rozbudowy istniejącego cmentarza, a dotyczącym przeznaczenia części działki nr [...] (po podziale nr [...]) z działki rolnej na działkę przeznaczoną częściowo pod cmentarz i częściowo pod parking o pow. 0,2163 ha, tak w części tekstowej, jak i graficznej oraz nieustosunkowanie się do złożonych wniosków do studium i planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżące zarzuciły zaskarżonej uchwale naruszenie: 1. art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1169) poprzez brak wniosku na rozbudowę cmentarza, który powinien zostać złożony przez biskupa diecezjalnego lub wyższego przełożonego zakonnego; 2. art. 17 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 778 z późn. zm. – dalej jako: u.p.z.p.) poprzez brak przeprowadzenia na terenie przeznaczonym pod cmentarz stosownych badań hydrologicznych i brak opinii właściwego wojewódzkiego inspektora sanitarnego; 3. art. 11 u.p.z.p. poprzez brak odniesienia się przez organ do złożonego przez skarżące wniosku do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Słomniki, pomimo zapewnień, iż przy sporządzaniu studium będzie on rozpatrzony; 4. art. 17 ust. 1 u.p.z.p. poprzez brak odniesienia się przez organ do złożonego przez skarżące wniosku do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Słomniki, pomimo zapewnień, że przy sporządzaniu planu będzie on rozpatrzony; 5. art. 140 k.c. poprzez naruszenie prawa własności skarżących. W oparciu o tak przedstawione zarzuty skarżące wniosły o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżące wskazały, że część działki skarżących (nr [...] – po podziale [...]) została oznaczona, jako A2ZC i A1KP, co w ocenie skarżących przy uwzględnieniu treści § 35 ust. 1 pkt 2 planu, oznacza, że działka ta została przeznaczona pod rozbudowę istniejącego cmentarza i parking służący obsłudze cmentarza. Skarżące podniosły również, że istniejący cmentarz jest cmentarzem parafialnym (wyznaniowym cmentarzem katolickim), a w związku z tym zdaniem skarżących – z uwagi na treść art. 42 ust. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej – gmina nie mogła przeznaczać określonych obszarów na katolickie cmentarze wyznaniowe z własnej inicjatywy, bez uprzedniego wniosku biskupa diecezjalnego lub wyższego przełożonego zakonnego, który według wiedzy skarżących nie został w niniejszej sprawie złożony. Skarżące podały również, że z uzyskanych informacji wynika, iż parafia w Słomnikach wyraża kategoryczny sprzeciw, aby nowe miejsce cmentarne było zlokalizowane na działkach sąsiadujących z obecnym cmentarzem, gdyż posiada ona działkę w Słomnikach na Granowie, gdzie planuje umiejscowienie nowego cmentarza. Ponadto w ocenie skarżących organ, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 17 pkt 6 lit. a u.p.z.p. nie przeprowadził na terenie przeznaczonym pod cmentarz stosownych badań hydrologicznych i nie pozyskał opinii właściwego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Według skarżących organ dopuścił się również naruszenia art. 11 i art. 17 ust. 1 u.p.z.p., gdyż nie uwzględnił on wniosków składanych przez skarżące, zarówno do studium, jak i do miejscowego planu. Skarżące podniosły przy tym, że wcześniejsze złożenie przez nie wniosków powinno zostać uznane, jako złożenie z zachowaniem terminów przewidzianych przez ustawę, z uwagi na to, że takie wnioski mogą być składane dużo wcześniej. Podkreśliły one przy tym, że powołane wnioski zostały złożone w terminie wcześniejszym z uwagi na konieczność zabezpieczenia się przed ewentualną zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którą skarżące mogły pominąć ze względu na to, że nie mieszkają w Słomnikach i nie mają dostępu do lokalnej prasy. Dodatkowo zdaniem skarżących, przeznaczenie części dz. nr [...] pod teren A2ZC i A1KP narusza uprawnienia właścicielskie skarżących, ograniczając możliwości wykorzystania tej części działki, a także wpływają na pozostałą część dz. nr [...] przeznaczoną pod budownictwo z uwagi na wyznaczenie stref izolujących od cmentarza, co ogranicza skarżącym możliwości budowlane na działce i przesądza o naruszeniu ich indywidualnego interesu prawnego. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Słomnikach wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w jego ocenie zaskarżona uchwała została podjęta po prawidłowo przeprowadzonej procedurze planistycznej pokreślonej w przepisach u.p.z.p., przy uwzględnieniu przepisów odrębnych, w tym m.in. z zakresu ochrony środowiska, udostępniania informacji o środowisku, ochrony dóbr kultury, prawa budowlanego, dróg publicznych, jak i powiązanych aktów wykonawczych. Zdaniem organu przeznaczenie działek skarżących pod rozbudowę cmentarza i parking mieści się w ramach władztwa planistycznego wynikającego z art. 3 u.p.z.p., a więc należy do zadań własnych gminy, choć z natury rzeczy prowadzi do ograniczenia prawa własności nieruchomości. Rada Miejska w Słomnikach dodała przy tym, że kwestionowany plan w przedmiotowym zakresie jest taki jak poprzedni plan z 2006 r. oraz jest zgodny ze studium z 2013 r. Organ wskazał również, że plan miejscowy w zakresie przeznaczenia terenu pod rozbudowę cmentarza jeszcze nie jest jego rozbudową w związku z czym nie może być mowy o naruszeniu przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 2015 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, jak i o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego, a przy tym władze kościelne nie kwestionują potrzeby rozbudowy cmentarza, co zdaniem organu leży w interesie publicznym i jest niezbędne. Organ dodał, że dopóki cel wynikający z uchwalonego planu miejscowego nie zostanie zrealizowany faktycznie, właściciel nieruchomości może gospodarować na gruncie zgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem, w tym przypadku jako grunt rolny. Rada Miejska w Słomnikach wskazała przy tym, że decyzja władz kościelnych, na którą powołują się skarżące ma znaczenie dopiero wtedy, gdy dochodzi do faktycznego założenia lub rozszerzenia cmentarza wyznaniowego. Organ podniósł również, że sporządzona została stosowna opinia geologiczna i wykazano w niej, ze teren pod rozbudowę cmentarza spełnia warunki gruntowo-wodne wymagane dla lokalizacji cmentarza, a nadto w sprawie została wydana stosowna opinia właściwego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, która pozytywnie opiniowała zaskarżoną uchwałę w zakresie rozbudowy cmentarza. Jednocześnie organ podkreślił, że wnioski złożone do projektu planu zagospodarowania przestrzennego zostały przez skarżące złożone poza terminem do tego wyznaczonym, stąd pozostawiono je bez rozpoznania. Organ nadmienił także, że projekt planu był wyłożony w okresie od 24 listopada 2014 r. do 22 grudnia 2014 r. oraz ponownie w lutym i w marcu 2015 r., jednak skarżące na tym etapie nie zgłosiły żadnych uwag. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U.2016.718 t.j. , dalej w skrócie p.p.s.a.)" "§ 1. Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. § 2. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. § 3. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. § 4. Sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy". Przy wnoszeniu swojej skargi, skarżące korzystały z treści art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zgodnie z którym: "1. Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. 2a. Skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. 3. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. 4. W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 94". O terminie do wniesienia skargi wypowiada się art. 53 p.p.s.a., który stanowi, że: "§ 1. Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. § 2. W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. § 3. Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej". Jednocześnie ustawodawca formułuje w treści art. 52 p.p.s.a. obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia, gdyż zgodnie ze wskazanym art. 52 p.p.s.a.: "§ 1. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. § 2. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. § 3. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. § 4. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania". Jak podnosi doktryna, a Sąd I instancji podziela ten pogląd "Regulacja w ustawach może zaostrzać konstrukcję przesłanki dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, wprowadzając dodatkowe elementy. Takie rozwiązanie przyjmują ustawy samorządowe, regulując zaskarżalność uchwał, zarządzeń organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiąc o bezskuteczności wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Nie jest ono zatem obwarowane uprzednim wezwaniem, lecz bezskutecznością wezwania, co oznacza, że organ ma zagwarantowany termin do rozpatrzenia wezwania. Ustawy samorządowe przyjmują, że: "W sprawach wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym" (art. 101 ust. 3 u.s.g., art. 87 ust. 4 u.s.p., art. 90 ust. 4 u.s.w.). (.....) Dopiero po podjęciu w terminie aktu ustosunkowującego do wezwania (uwzględniającego lub odmawiającego uwzględnienia) bądź po bezczynności organu w ustawowym terminie jest spełniona przesłanka dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Różnica w konstrukcji prawnej jest zasadnicza. W art. 52 § 3 p.p.s.a. jest przyjęta konstrukcja "uprzedniego wezwania", w art. 52 § 4 p.p.s.a. stanowi się "o wezwaniu", ustawy samorządowe i ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie wprowadza konstrukcję "po bezskutecznym wezwaniu" i reguluje termin w sprawach wezwania. Wymogiem formalnym jest zachowanie pisemnej formy wezwania do usunięcia naruszenia prawa, z zastrzeżeniem dopuszczalności formy dokumentu elektronicznego z zachowaniem wymogów podpisu właściwego dla tej formy (np. bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu). Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest związany przesłanką wezwania do usunięcia naruszenia prawa.(tak: Adamiak Barbara, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Opublikowano: LEX 2014 ). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, ONSA WSA 2007, nr 3, poz. 60, podjętej w następstwie wniosku Prezesa NSA, wyjaśnił, że: a) przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.,b) skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia także wówczas, gdy wniesiono ją w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 101 ust. 3 u.s.g.), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. NSA w przywołanej uchwale, wyjaśnia, iż "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 4 P.p.s.a. i wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, mają taki sam charakter prawny i służą temu samemu celowi, którym jest wykorzystanie możliwości załatwienia sprawy przez organ bez konieczności wnoszenia skargi do sądu. Także z tego względu nie ma racjonalnych podstaw do wyłączenia stosowania art. 53 § 2 P.p.s.a. w przypadku wnoszenia skargi na uchwałę organu gminy, przy koniecznym wszakże uwzględnieniu specyficznych unormowań dotyczących wnoszenia skargi na uchwałę rady gminy. Te wszystkie względy prowadzą do wniosku, że przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. ma zastosowanie w przypadku wnoszenia skargi na uchwałę organu gminy. Odnosi się to także do skarg na zarządzenia podjęte przez organ gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Ustawa o samorządzie gminnym w rozdziale 10 (nadzór nad działalnością gminną) reguluje wnoszenie do sądu administracyjnego skargi na rożnego rodzaju akty (skarga organu nadzoru na uchwałę lub zarządzenie organu gminy – art. 93, skarga gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze organu lub na stanowisko innego organu w sprawie zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania rozstrzygnięcia organu gminy – art. 98, skarga na uchwałę lub zarządzenie organu gminy wnoszona przez osobę, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem – art. 101 ust. 1 oraz skarga na bezczynność organu gminy, który nie wykonał czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich – art. 101 a). Tylko w przypadku skarg wnoszonych na podstawie art. 101 i 101 a ustawa o samorządzie gminnym wprowadza wymóg, że skarga może być wniesiona po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w pozostałych przypadkach wnoszenie skarg, na podstawie ustawy o samorządzie gminnym, nie jest uzależnione od uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ponieważ art. 102 a wyłącza stosowanie przepisów art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a., a ustawa o samorządzie gminnym w przypadku wnoszenia takich skarg nie wprowadza obowiązku wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie skargi na podstawie art. 101 ust.1 na uchwałę lub zarządzenie organu gminy ustawa o samorządzie gminnym uzależnia od bezskutecznego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. To odesłanie do postępowania administracyjnego oznacza stosowanie w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia przepisu art. 35 K.p.a., który stanowi, że organy administracji są obowiązane załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki, sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego powinna być załatwiona nie później niż w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowana nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca. Z tak sformułowanych przepisów o terminach załatwiania spraw (art. 35 K.p.a.) wynika, że terminy te mają charakter instrukcyjno – porządkowy oraz są terminami maksymalnymi, w tym znaczeniu, że organ ma załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, nie później niż we wskazanych terminach. Należy przy tym zwrócić uwagę, że organ może wskazać dłuższe terminy załatwiania sprawy (art. 36 K.p.a.). Analiza art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 35 K.p.a. nie daje podstaw do wnioskowania, że po stronie organu powstaje uprawnienie do załatwiania wezwania do usunięcia naruszenia w terminie dwóch miesięcy od dnia wniesienia wezwania oraz że tego rodzaju uprawnienie organu gminy jest przeszkodą do wniesienia skargi przed załatwieniem wezwania przez organ gminy. Z przepisów tych wynika tylko tyle, że organ gminy powinien załatwić wezwanie bezzwłocznie, ewentualnie nie później niż w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Przeciwko takiemu stanowisku nie może przemawiać to, że załatwienie wezwania przez radę gminy wymaga zwołania posiedzenia rady, co wymaga stosownego czasu. Należy bowiem zwrócić uwagę, że przepis ten dotyczy nie tylko spraw skomplikowanych ale także i prostych, a ponadto nie tylko uchwał rady gminy ale również zarządzeń innych organów gminy. Nie sposób więc przyjąć, bez względu na to jaki akt i jakiego organu jest zaskarżany, iż z przepisu art. 101 ust. 3 w związku z art. 35 K.p.a. wynika jednolity termin do załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia wynoszący dwa miesiące. Należy wreszcie mieć na uwadze, że ustawa o samorządzie gminnym w żaden sposób nie wiąże wniesienia skargi z terminem do załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, co można rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. O bezskuteczności tego wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu. W normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie, a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, zaczyna biec termin 30 dni do wniesienia skargi obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi". Jak wynika z akt sprawy, skarga powinna być odrzucona jako wniesiona z uchybieniem terminu. Skarżące zarazem nie wystąpiły z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarga została wniesiona w dniu 2 grudnia 2016 r. W dniu 30 sierpnia 2016 r. wpłynęło do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 26 sierpnia 2016 r., a zatem od daty wpływu został otwarty termin do wniesienia skargi do WSA. W tym miejscu Sąd podaje, jedynie dla zobrazowania kwestii prawnych – że w przypadku braku odpowiedzi organu - termin 60-dniowy upływał: 31 października 2016 r. (bo 29 października wypadł w sobotę). Jak wynika z akt sprawy Przewodniczący Rady Miejskiej w Słomnikach, wystosował do B. R. pismo z dnia 3 października 2016 r., odebrane w dniu 5 października 2016 r. o następującej treści: "W związku z Pani pismem dnia 26 sierpnia 2016 r. dotyczącym wezwania Rady Miejskiej w Słomnikach do usunięcia naruszenia prawa w zakresie uchwały Nr IX/80/15 z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru miasta Słomniki, informuję że Rada Miejska w Słomnikach w dniu 29 września br. została zapoznana z treścią pisma, a sprawa zostanie rozstrzygnięta na najbliższej sesji Rady, o czym Pani zostanie poinformowana odrębnym pismem". Analogiczne pismo otrzymała K. K., która odebrała je także w dniu 5 października 2016 r. Gdyby nawet informację z dnia 3 października 2016 r. (doręczone skarżącym w dniu 5 października 2016 r.) potraktować jako odpowiedź/element odpowiedzi, (jej promesę) przerywającą bieg terminu, co w realiach sprawy jest dla nich korzystne i co uczynił Sąd, to termin 30-dniowy do wniesienia skargi liczony od tej daty upływał w dniu 4 listopada 2016 r., i w tym dniu skarżące powinny najpóźniej wnieść skargę. Z kolei gdyby hipotetycznie ww. pisma nie traktować jako promesy odpowiedzi organu na wezwanie, a jako samodzielną i jedyną odpowiedź potraktować uchwałę Nr XXI/249/16 Rady Miejskiej w Słomnikach z dnia 27 października 2016 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania K. K. i B. R. do usunięcia naruszenia prawa (doręczonej skarżącym w dniu 4 listopada 2016 r.) - to odpowiedź ta zostałaby doręczona skarżącym już po upływie 60-dniowego terminu do wniesienia skargi, a więc nie mogłaby go przerwać i uruchomić 30-dniowy termin do wniesienia skargi liczony od doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Trzydziestodniowy termin liczony od odpowiedzi organu na wezwanie może bowiem dopiero zacząć bieg w sytuacji, w której odpowiedź ta została doręczona skarżącym w otwartym (60-dniowym) terminie do wniesienia skargi (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Nawet potraktowanie pisma z dnia 3 października 2016 r., jako promesy odpowiedzi, nie mogło zarazem skutkować w związku z doręczeniem "finalnej" odpowiedzi w dniu 4 listopada 2016 r. – jako "przerywające" przez to ostatnie bieg do wniesienia skargi - gdyż wtedy należy przyjąć, że uchwała z dnia Nr XXI/249/16 Rady Miejskiej w Słomnikach z dnia 27 października 2016 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania K. K. i B. R. do usunięcia naruszenia prawa doręczona w dniu 4 listopada 2016 r. stanowi funkcjonalną całość z pismem z dnia 3 października 2016 r. i skarga powinna być wniesiona także najpóźniej w dniu 4 listopada 2016 r. Nie jest bowiem dopuszczalne, aby promesa nie wskazująca na dodatek bezpośrednio w swej treści terminu podjęcia przez organ konkretnej odpowiedzi, doręczona w czasie przewidzianym dla odpowiedzi organu, przedłużała ponad brzmienie ustawy, termin organu do ew. udzielenia odpowiedzi i usunięcia naruszenia prawa. Obecny na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. pełnomocnik organu w ramach wniosków formalnych podniósł, że skarga została wniesiona po terminie. Mając na uwadze zasadność tej okoliczności, Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o odroczenie terminu rozprawy, gdyż sprawa, z uwagi na uzasadnione zdaniem Sądu I instancji odrzucenie skargi, nie może być merytorycznie rozpatrzona. Na marginesie Sąd wyjaśnia, że w myśl postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 463/10 "1. Nie można przyjąć, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona, jeżeli skarga została odrzucona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, ponieważ orzeczenie takie oznacza jedynie, że sąd sprawy nie rozpoznawał z powodu niedopuszczalności skargi. 2. Odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 lub pkt 6 p.p.s.a. nie wyklucza sytuacji, iż będzie możliwe ponowne jej wniesienie. Jednakże odrzucenie skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. z powodu braku właściwości sądu administracyjnego, zasadniczo wyklucza jej ponowne wniesienie, a zatem czyni taką "nową" skargę niedopuszczalną w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a". Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowił odrzucić skargę jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło