II SA/Kr 1401/15

WyrokWSA w Krakowie2016-01-26

Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Kazimierz Bandarzewski, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o zasiedzenie części nieruchomości, na której znajdują się drzewa, ma przymiot strony w postępowaniu o zezwolenie na usunięcie tych drzew?
Ratio decidendi
Osoba ubiegająca się o zasiedzenie części nieruchomości, na której znajdują się drzewa, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o zezwolenie na usunięcie tych drzew, jeśli nie wykazała się posiadaniem spornego terenu w momencie wydawania decyzji. Stroną postępowania jest posiadacz nieruchomości lub właściciel, a nie sąsiad, który jedynie stara się o zasiedzenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji zezwalającej na usunięcie sześciu jesionów. Skarżący J.K. twierdził, że jest stroną postępowania, ponieważ ubiega się o zasiedzenie terenu, na którym rosną drzewa, i od lat go użytkuje. Organy administracji uznały, że właścicielami działki są R.A. i A.N., a J.K. nie ma przymiotu strony. Po wznowieniu postępowania i kolejnych decyzjach, sprawa trafiła do WSA, który oddalił skargę J.K.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Sędziowie : WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 27 sierpnia 2015 r. znak [....] po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – J.K. od decyzji Wójta Gminy [....] z dnia 29 maja 2012 r. nr [....] orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 9 czerwca 2011 r. o zezwoleniu na usunięcie 6 sztuk jesionów, znak [....] ; na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.); - art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. nr 92 poz. 880 ze zm.); utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o odmowie uchylenia decyzji z dnia 29 maja 2012 r. Nr [....] orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 9 czerwca 2011 r. o zezwoleniu na usunięcie 6 sztuk jesionów, znak [....] . W uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a to odpisu z księgi wieczystej [....] , prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] w K. z dnia 6 grudnia 2000, sygn. akt I NS 210/97/S, prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 lipca 2001 r., sygn. akt II Ca 605/01- wynika jednoznacznie, iż współwłaścicielami działki nr [....] obręb [....] są R.A. i A.N. Wskazano, iż co prawda skarżący w trakcie prowadzonego postępowania przesłał pismo, stwierdzając, iż drzewa są usytuowane na terenie spornym i wniósł wniosek o zasiedzenie, to jednak pomimo wyznaczenia 2 tygodniowego terminu do przedłożenia takowego wniosku, nie dostarczył go na poparcie swoich twierdzeń. Ponadto w uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż skoro skarżący nie miał przymiotu strony postępowania, to nie mogło dojść do naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Dnia 8 grudnia 2011 r. do Urzędu Gminy [....] wpłynął wniosek skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją (z 9 czerwca 2011 r. Nr [....] ). We wniosku wskazano, iż w/w decyzja zezwala na usunięcie 6 sztuk jesionów rosnących na działce nr [....] , która to działka graniczy z działką nr [....] , a której właścicielem jest skarżący. We wniosku wskazano także, iż przedmiotowe drzewa znajdowały się na spornym terenie, w stosunku do którego toczy się obecnie postępowanie sądowe w sprawie zasiedzenia. Wskazano także, iż stosowny wniosek o zasiedzenie został złożony do Sądu Rejonowego dla [....] w K. , Wydział VI Cywilny w dniu 30 maja 2011 r. Wobec powyższego podniesiono, iż skarżący posiada interes prawny w sprawie udzielenia zezwolenia na usunięcie przedmiotowych drzew, z uwagi na okoliczność, iż wobec nieruchomości, z której usunięto drzewa (działka nr [....] ) toczy się obecnie postępowanie w przedmiocie zasiedzenia. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2012 r. Nr [....] , Wójt Gminy [....] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy [....] z dnia 9 czerwca 2011 r. o zezwoleniu na usunięcie 6 sztuk jesionów, znak [....] . W uzasadnieniu wskazano, iż wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. i został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Po zakończeniu wznowionego postępowania organ I instancji decyzją z dnia 29 maja 2012 r. znak: [....] stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki z art. 145 k.p.a., których wystąpienie byłoby podstawą do uchylenia decyzji z dnia 9 czerwca 2011 r. Nr [....] . Regulacja art. 83 ustawy stanowi, iż - usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Organ wskazał, iż z treści w/w przepisu wynika, iż właściciel jest stroną postępowania i wymagana jest jego zgoda na usunięcie drzew. Zgodnie z regulacją art. 28 kpa - stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z tego przepisu wynika, że z wnioskiem o wydanie zezwolenia może wystąpić posiadacz nieruchomości, a jeżeli nie jest on jej właścicielem, powinien doręczyć jego zgodę. W związku z powyższym w przypadku, gdy posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, za stronę postępowania należało będzie uznać zarówno jej posiadacza, jak i właściciela. Obaj w tej sprawie będą mieli interes prawny w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, iż drzewa rosły na działce nr [....] , a właścicielami tej działki są R.A. i A.N. , a co wynika z księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [....] (Księga Wieczysta Nr [....] ). Od decyzji odwołanie złożył skarżący. W odwołaniu sformułowano następujące zarzuty: naruszenie art. 7 i 8 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, oraz nie podjęcie kroków zmierzających do zebrania całego materiału dowodowego, naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez nie doręczenie w trakcie wznowionego postępowania wezwania do przedłożenia odpisu wniosku o zasiedzenie pełnomocnikowi skarżącego, a doręczenie jedynie skarżącemu, naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy Prawo o ochronie przyrody poprzez uznanie, że w niniejszym postępowaniu skarżący nie ma przymiotu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 25 października 2012 r. znak [....] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W decyzji wskazano, że skarżący podniósł, iż złożył wniosek o zasiedzenie terenu działki, na której rosły drzewa, w związku z tym jeżeli sąd wydałby postanowienie o stwierdzeniu zasiedzenia przez skarżącego terenu na którym rosły drzewa, to wówczas skarżący, jako właściciel terenu miałby przymiot strony w postępowaniu o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Kolegium zaznaczyło, iż z uwagi na to, że we wniosku o wznowienie postępowania wskazano, iż został złożony wniosek o zasiedzenie terenu, na którym rosły drzewa, organ I instancji po wznowieniu postępowania winien zwrócić się do skarżącego o przedłożenie dowodu na złożenie wniosku o zasiedzenie. Z akt wynika, iż organ I instancji nie zwrócił się do pełnomocnika o taki dowód. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25 października 2012 r., znak [....] , złożyli R.A. i A.N. , wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. W wyniku skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r. sygn. II SA/Kr 50/13 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium tłumacząc, iż stanowisko Kolegium jest niezasadne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż podmiotami uprawnionymi do złożenia wniosku w tej kategorii spraw są wyłącznie posiadacz nieruchomości oraz właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, ale jedynie w sytuacji, gdy drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Podmioty te są jednocześnie stronami tego postępowania, a w sytuacji, gdy posiadacz nieruchomości nie jest jednocześnie jej właścicielem oraz w wypadku wniosku złożonego przez właściciela wskazanych wyżej urządzeń oraz użytkownika wieczystego - stroną jest także jej właściciel, gdyż przysługuje im interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w toczącym się postępowaniu. Nie jest zatem stroną tego rodzaju postępowania ani też podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku właściciel nieruchomości sąsiedniej. Sąd podniósł, iż okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że według stanu prawnego z dnia podejmowania przez organy obydwu instancji decyzji w sprawie skarżący jest właścicielem działki nr [....] graniczącej z działką nr [....] objętej wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Organ odwoławczy nie kwestionuje przy tym tego, że skarżący nie jest obecnie ani posiadaczem ani właścicielem działki nr [....] , ale może się nim stać w przyszłości w zależności od wyników postępowania o zasiedzenia spornej części działki nr [....] . Sąd wskazał, że rozstrzygnięcia wymaga, czy organ pierwszej instancji naruszył art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wyjaśniając, czy toczy się postępowanie o zasiedzenie, a w przypadku stwierdzenie tego faktu nie zawieszając postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, iż zasadnie twierdzą skarżący (w sprawie sygn. akt II SA/Kr 50/13), że w sytuacji, gdy organy nie kwestionują ich tytułu prawnego do działki nr [....] objętej ich wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego z tego względu, że otwarta może pozostawać kwestia ewentualnego tytułu prawnego J.K. do tej działki w przyszłości. Z dokumentacji na jaką powołują się skarżący wynika, że przynajmniej od 2003 r. są oni właścicielami i posiadaczami działki nr [....] , a okoliczność ta nie jest w sprawie kwestionowana również przez J.K. , chociaż przez niego nieakceptowana. W ocenie Sądu organ pierwszej instancji nie naruszył zatem wskazanych wyżej przepisów postępowania, a zatem brak było podstaw do wydania w sprawie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wydając decyzję kasacyjną organ odwoławczy naruszył wskazany wyżej art. 138 § 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w decyzji z dnia 27 sierpnia 2015 r. wskazało, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego dla [....] w K. z dnia 6 grudnia 2000 r. sygn. akt I Ns 2101/97/S o ustanowieniu granicy między nieruchomościami położonymi w [....] , tj. działką nr [....] , stanowiącą współwłasność A.N. i R.N. , a działką nr [....] , stanowiącą własność J.K. Sąd nakazał J.K. wydanie R.A. i R.R. części działki nr [....] , poprzez przesuniecie ogrodzenia do granicy obu działek. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Kolegium stwierdziło, iż według przedłożonych przez wnioskodawców dokumentów właścicielem działki, na której znajdują się drzewa wskazane do wycięcia, są R.A. i A.N. Słusznie zauważył organ I instancji, iż osoby te są stronami w prowadzonym postępowaniu, nie zaś sąsiad – J.K. , starający się o zasiedzenie przedmiotowego kawałka terenu, na którym rosną drzewa. Zgodnie ze zdaniem Sądu organ I instancji zobowiązany był do zbadania stanu faktycznego sprawy, a nie brania pod uwagę prawdopodobieństwa zmiany okoliczności w przyszłości. Odnosząc się do zarzutu odwołującego w sprawie dot. nie doręczenia w trakcie wznowionego postępowania wezwania o przedłożenie odpisu wniosku o zasiedzenie pełnomocnikowi skarżącego, a doręczenie jedynie skarżącemu Kolegium wskazało, iż skarżący został poinformowany, że ma dostarczyć potwierdzenie złożenia wniosku o zasiedzenie, podczas swojej obecności w Urzędzie Gminy dnia 22 marca 2011 roku. Pełnomocnictwo dla adw. J.Z. zostało dostarczone do Urzędu razem z wnioskiem o wznowienie postępowania z dnia 1 grudnia 2011 roku. W związku z tym w czasie, kiedy J.K. miał dostarczyć do Urzędu Gminy wymagane potwierdzenie nie był on reprezentowany przez pełnomocnika. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący, zarzucając jej: naruszenie przepisów postępowania, a to przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowania w sytuacji istnienia ku temu podstaw, naruszenie przepisów postępowania, a to przepisu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez odmowę nadania skarżącemu przymiotu strony postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie, zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. Skarżący podniósł, iż jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną o numerze: [....] dla której księgę wieczystą o nr [....] prowadzi Sąd Rejonowy dla [....] w K. , Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w S. Skarżący nabył przedmiotową nieruchomość od B.M. w 1976 r. i od tego okresu jest jej samoistnym posiadaczem. A.N. oraz R.A. są współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną o nr [....] dla której Sąd Rejonowy dla [....] w K. , Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze: [....] . Skarżący podkreślił, iż sporny pas gruntu znajdujący się pomiędzy wyżej wymienionymi nieruchomościami stanowi część działki użytkowanej od 1976 r. wyłącznie przez skarżącego, a zatem nieuprawnione jest twierdzenie jakby skarżący nie był jej posiadaczem. W ocenie skarżącego nie ulega wątpliwości, że prawidłowa wykładnia art. 28 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody winna prowadzić do wniosku, że skarżący jako posiadacz nieruchomości, posiada przymiot strony postępowania w przedmiocie zezwolenia na usunięcie 6 sztuk jesionów. Tym samym należy odmówić zasadności twierdzeniu zawartemu w decyzji Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25 października 2012 r., znak: [....] , jakoby o przymiocie strony w postępowaniu o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew decydować miał wynik sprawy o zasiedzenie spornej części nieruchomości, gdyż legitymacja skarżącego wynikała z samego faktu posiadania spornej nieruchomości, niezależnie od wyniku postępowania w sprawie o zasiedzenie. Zdaniem skarżącego tym samym bezprzedmiotowe w niniejszej sprawie były rozważania dotyczące możliwości zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie skarżącego zasadne jest twierdzenie, że organ II instancji naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowania w sytuacji istnienia ku temu podstaw, które to naruszenie implikowane było błędnym zastosowaniem przepisu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody skutkujące odmową nadania skarżącemu przymiotu strony postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie określonych drzew. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012.270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Na samym początku trzeba zauważyć, że w przedmiotowej sprawie dot. wznowienia postępowania orzekał już, ze skargi A.N. i R.N. , WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 50/13 . Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych i podnoszące, że zgodnie z art. 170 i art. 171 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Natomiast ocena prawna zawarta w wyroku traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (tak: WSA w Gliwicach 2014-12-04, II SA/Gl 889/14". We wskazanym prawomocnym wyroku, w ocenie orzekającego wówczas Sądu jest nieuzasadnione stanowisko Kolegium, że organ pierwszej instancji naruszył art. 28 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z treścią art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. jedn.: Dz.U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220) nie uwzględniając okoliczności, że będące w toku postępowanie sądowe o zasiedzenie terenu objętego wnioskiem o zezwolenie na usunięcie drzew może dać J.K. w przyszłości przymiot strony, a także nie występując do pełnomocnika J.K. o przedłożenie dowodu na złożenie wniosku o zasiedzenie. Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, według orzekającego wtedy składu, że - według stanu prawnego z dnia podejmowania przez organy obydwu instancji decyzji w sprawie - J.K. jest właścicielem działki nr [....] graniczącej z działką nr [....] objętej wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie kwestionuje przy tym tego, że J.K. nie jest obecnie ani posiadaczem ani właścicielem działki nr [....] , ale może się nim stać w przyszłości w zależności od wyników postępowania o zasiedzenia spornej części działki nr [....] . Zarazem "Zagadnienie wstępne", o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. WSA w omawianym ww. wyroku wskazuje, dla potrzeb sprawy, jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło. Należy podkreślić, że w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, w myśl której organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania. Zaistnienie niezbędnej sfery faktów i sfery okoliczności prawnych obliguje organ administracji do podjęcia rozstrzygnięcia, nawet wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo zmiany tych okoliczności w przyszłości. Jak wynika z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji". Użycie w tym wypadku koniunkcji wskazuje, że chodzi o wydanie decyzji w wyniku rozpatrzenia sprawy, tzn. decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji" jest zatem zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnienie to musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Zależy od niej zarówno treść przyszłego rozstrzygnięcia administracyjnego, jak i możliwość kontynuowania postępowania jurysdykcyjnego. Zasadnie twierdzą skarżący A.N. i R.N. , że w sytuacji, gdy organy nie kwestionują ich tytułu prawnego do działki nr [....] objętej wnioskiem tych właśnie skarżących o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego z tego względu, że otwarta może pozostawać kwestia ewentualnego tytułu prawnego J.K. do tej działki w przyszłości. Z dokumentacji na jaką powołują się skarżący wynika, zdaniem Sądu, że przynajmniej od 2003 r. są oni właścicielami i posiadaczami działki nr [....] , a okoliczność ta nie jest w sprawie kwestionowana również przez J.K. , chociaż przez niego nieakceptowana. Organ pierwszej instancji nie naruszył zatem wskazanych wyżej przepisów postępowania, a zatem brak było podstaw do wydania w sprawie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wydając decyzję kasacyjną organ odwoławczy naruszył wskazany wyżej art. 138 § 2 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, które w stanie faktycznym i prawnym sprawy nie znajduje uzasadnienia. Przedmiotem obecnej kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 27 sierpnia 2015 r. znak: [....] , wydana z uwzględnieniem wskazówek zawartych w ww. wyroku WSA w Krakowie, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [....] z dnia 29 maja 2012 r. orzekającą o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 9 czerwca 2011 r. o zezwoleniu na usuniecie 6 sztuk jesionów. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt. 1 k.p.a. (Dz. U 2013.267) organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145 a lub art. 145 b k.p.a. Zauważyć należy, iż w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy [....] z dnia 9 czerwca 2011 r. o zezwoleniu na usunięcie 6 sztuk jesionów na działce [....] w [....] . W wyniku wniosku Wójt Gminy [....] wznowił postępowanie postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2012 r. Postępowanie o wznowienie jest odrębnym, obok postępowania o stwierdzenie nieważności oraz postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej, trybem wzruszenia decyzji ostatecznych. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Zauważyć jednak należy, iż omawiane postępowanie nie stanowi kolejnej "trzeciej instancji", w której bada się sprawę ponownie w jej całokształcie. Wspomnianą kontrolę wyznaczają określone przepisami przesłanki, wystąpienie których dopiero otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Oznacza to, iż korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Omawiany tryb służy rozwiązaniu sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. Ustawodawca w przepisie art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 k.p.a. wymienił istotne wady postępowania, których wystąpienie obliguje organ do wznowienia postępowania w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Istotne jest jednak, iż jakakolwiek wykładnia rozszerzająca przepisów regulujących ten tryb postępowania jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W wyrokach z dnia 22 października 1998 r., IV SA 116/98 (Lex nr 43747), z dnia 5 grudnia 2007 r., II OSK 1621/06 (Lex nr 506964) i z dnia 22 stycznia 2008 r., II OSK 1892/06, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd (akceptowany również przez skład rozpoznający niniejszą sprawę), że w sytuacji, gdy składający wniosek o wznowienie na podstawie prawnej wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. twierdzi, że przysługiwał mu przymiot strony postępowania, w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania. Wyrazem ustalenia, że podanie wniósł podmiot nie będący stroną, będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku podstawy do wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. M. Jaśkowska i A. Wróbel, Komentarz do KPA, Zakamycze 2005, s. 882). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że Kolegium prawidłowo rozstrzygnęło o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Przesłanka braku udziału strony w postępowaniu daje podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z dyspozycją art. 147 zd. 2 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, następuje tylko na żądanie strony. Za stronę w rozumieniu powołanego wyżej przepisu uważa się wyłącznie taką osobę, która nie brała udziału w postępowaniu, nie zaś każdy inny podmiot, który występował w sprawie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 151 poz. 1220 ze zm) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Właściciel jest stroną postępowania i wymagana jest jego zgoda na usunięcie drzew. Zgodnie z regulacją art. 28 k.p.a. - stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W niniejszej sprawie na dzień wydania kontrolowanej decyzji przez SKO w K. nadal aktualne jest stwierdzenie, że właścicielami i posiadaczami działki, na której znajdują się drzewa wskazane do wycięcia, są R.A. i A.N. ,i że byli nimi w dniu wydania decyzji, co do której prowadzone jest postępowanie wznowieniowe. Skarżący J.K. z tych samych powodów, o których już była mowa uprzednio, powołuje się na zasadność swojej tezy, że spełnia przesłanki strony w sprawie wydania zezwolenia na przedmiotowe drzewa. Nadal wskazuje, że sporny pas gruntu znajdujący się pomiędzy wyżej wymienionymi nieruchomościami stanowi część działki użytkowanej od 1976 r. wyłącznie przez skarżącego, a zatem nieuprawnione jest twierdzenie jakby skarżący nie był jej posiadaczem. W wyroku WSA w Krakowie znajduje się stwierdzenie, że z dokumentacji na jaką powołują się skarżący wynika, że przynajmniej od 2003 r. są oni właścicielami i posiadaczami działki nr [....] . Ta okoliczność nie została przez skarżącego J.K. zakwestionowana odpowiednimi dowodami, chociaż w ww. wyroku WSA zostało wyraźnie powiedziane, jakie posiadają znaczenie dla wyniku sprawy. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej, Sąd obecnie orzekający stwierdza, że nie podziela argumentu strony skarżącej, że J.K. dysponuje, jako posiadacz spornego terenu, statusem strony w postępowaniu dot. zezwolenia na wycinkę przedmiotowych drzew, a to z tej prostej przyczyny, że nie wykazał w ramach prowadzonego wznowieniowego postępowania administracyjnego, że jest posiadaczem terenu, którego dotyczy wycinka. Co do koncepcji strony postępowania administracyjnego, Sąd stwierdza, że treść art. 28 k.p.a. konstruuje pojęcie zasadnicze dla postępowania administracyjnego, więc w tym znaczeniu jest instytucją prawa proceduralnego, ale przez odesłanie do pojęcia interesu prawnego i obowiązku, odsyła w treści tego pojęcia, przy jego odkodowaniu, do prawa materialnego. Jest to zatem instytucja postępowania administracyjnego mająca wymiar materialnoprawny. W przypadku J.K., , jego interes prawny potencjalnie opiera się na pojęciu posiadania, którym, jak wykazują akta sprawy, nie dysponuje na dzień wydania kontrolowanej decyzji względem relewantnego dla sprawy terenu. W tym stanie rzeczy, co do którego wypowiedział się także uprzednio WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem jak wyżej, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, zgodnie z prawem uznało SKO w K. , iż R.A. i A.N. są stronami w prowadzonym postępowaniu o zezwoleniu na usuniecie, nie zaś skarżący – J.K. , starający się o zasiedzenie przedmiotowego kawałka terenu, na którym rosną drzewa i w związku z tym utrzymało mocy decyzje organu I instancji. Wbrew wywodom skarżącego, nie można przypisać jemu przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia 9 czerwca 2011 r. tylko z tego względu, iż istnieje potencjalna możliwość, że w wyniku postępowania sądowego mógłby stać się jej właścicielem w wyniku stwierdzenia zasiedzenia. Ta okoliczność nie dotyczy w kontrolowanej sprawie w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i nie determinuje tym samym treści merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie zależy od niej treść kontrolowanego obecnie rozstrzygnięcia administracyjnego. Należy też podnieść, że w sytuacji, gdy organ odmawia przymiotu strony we wznowionym postępowaniu, nie ma podstaw do oceny w tym akcie ewentualnej wadliwości decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew. W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie dokonano szczegółowej i wyczerpującej analizy podnoszonych zarzutów z trafnym uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w ww. prawomocnym wyroku WSA w Krakowie. Przedstawione zaś w tym względzie stanowisko znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym i odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy bezsprzecznie uznać należy, iż skarżący nie był stroną postępowania o zezwolenie na usunięcie drzew. W ocenie Sądu, przy podejmowaniu skarżonej decyzji Kolegium nie naruszyło również przepisów prawa procesowego. Zarówno ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny oraz zastosowane przepisy prawa nie budzą wątpliwości i odpowiadają prawu. Stosownie do treści art. 77 i 7 k.p.a. Kolegium podjęło wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i dokonało jego rzetelnej oceny. Zdaniem Sądu, wobec powyższych ustaleń, nie jest prawnie uzasadnione stanowisko skarżącego, że organ II instancji naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowania w sytuacji istnienia ku temu podstaw, które to naruszenie miało by być implikowane błędnym zastosowaniem przepisu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody skutkujące odmową nadania skarżącemu przymiotu strony postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie określonych drzew. Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło