II SA/Kr 1415/15
PostanowienieWSA w Krakowie2016-01-22
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Beata Łomnicka, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, ale twierdzi, że wynik postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczy jego interesu prawnego, może zostać dopuszczony do udziału w tym postępowaniu w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, nie może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., jeśli jego interes prawny nie został naruszony w sposób przewidziany w ustawie o samorządzie gminnym. Postępowanie w sprawie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter legislacyjny, a nie jurysdykcyjny, a ochrona interesu prawnego naruszonego uchwałą organu gminy odbywa się poprzez bezpośrednie zaskarżenie tej uchwały na podstawie art. 101 u.s.g.Stan faktyczny
Spółka "K" S.A. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Spółka twierdziła, że posiada interes prawny w sprawie ze skargi Zakładów [...] S.A. na uchwałę Rady Gminy Jordanów w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ze względu na zakup nieruchomości od strony skarżącej. Sąd rozpoznał wniosek na rozprawie.Rozstrzygnięcie
Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Agnieszka Nawara- Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. wniosku "K" S. A. z siedzibą w T. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi Zakładów [...] S.A. z siedzibą w S. na uchwałę Nr XIV/90/2004 Rady Gminy Jordanów z dnia 17 lutego 2004 r. w brzmieniu ustalonym uchwałą Nr XVIII/124/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sołectwa Osielec postanawia wniosek oddalić.
Pismem z dnia 21.01.2016r. złożonym na rozprawie "O" Spółka Akcyjna z siedzibą w T. działająca przez pełnomocnika r. pr. P. M. wniosła o dopuszczenie jej do udziału, w charakterze uczestnika, w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi Zakładów [...] SA z siedzibą w S. na uchwałę Rady Gminy Jordanów z dnia 17 lutego 2004r. nr XIV/90/2004 w brzmieniu ustalonym uchwałą z dnia 23 kwietnia 2008r., nr XVIII/124/2008 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sołectwa Osielec podnosząc, iż w związku z zakupem nieruchomości od strony skarżącej posiada interes prawny w niniejszej sprawie.
Dla oceny tego wniosku należy wziąć pod uwagę zarówno przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm. - cyt. dalej jako p.p.s.a.), jak i przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 z późn. zm. - cyt. dalej jako u.s.g.).
Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może m. in. zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Brzmienie cyt. przepisu jest jednoznaczne i jego dyspozycja odnosi się do takich przypadków w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które było poprzedzone postępowaniem administracyjnym, a więc postępowaniem o charakterze jurysdykcyjnym uregulowanym przez normy prawa procesowego (np. k.p.a., ordynację podatkową). Redakcja przepisu wskazuje na to, że użyte w nim określenie "tego postępowania" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, w którym ma być skontrolowany wydany uprzednio akt, czynność lub bezczynność. Uczestnikiem postępowania administracyjnego na podstawie art.33 § 2 może zatem stać się podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału, bo tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego. W wyroku z 17.06.2004r., sygn. akt OSK 215/04 NSA przyjął, że tryb postępowania w sprawie projektowania i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest określony przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, lecz ustawą normującą materię należącą do planowania i zagospodarowania przestrzennego.
Takim właśnie postępowaniem jest postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Przystępowanie osoby trzeciej do postępowania sądowego w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wszczętego przez inny podmiot, tylko dlatego, że osoba ta uważa, iż wynik tego postępowania może dotyczyć jej interesu prawnego nie znajduje uzasadnienia w brzmieniu art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Dla osób, których interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą (zarządzeniem, aktem prawa miejscowego) organu samorządu z zakresu administracji publicznej, przewidziana jest inna droga ochrony: bezpośrednie zaskarżenie takiej uchwały. Jeżeli ktoś, tak jak wnioskodawca, powołuje się w postępowaniu sądowoadministracyjnym na swój interes prawny, to winien skorzystać z przewidzianej w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) drogi ochrony interesu prawnego naruszonego uchwałą z zakresu administracji publicznej.
Drugi człon art. 33 § 2 p.p.s.a. (związek z interesem prawnym) nie może mieć zastosowania tam, gdzie sama legitymacja skargowa jest oparta na innych przesłankach niż te, które wyznacza art. 50 p.p.s.a. Otóż art. 101 ust. 1 u.s.g. przewiduje, że skargę na uchwałę organu gminy może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały przez tą uchwałę naruszone. Podstawą tej legitymacji nie jest zatem samo tylko istnienie interesu prawnego po stronie podmiotu skarżącego, ale jednocześnie fakt jego naruszenia. Skoro u.s.g. przewiduje inny (węższy) wymiar legitymacji skargowej przy skargach na uchwały organów gmin, nie można wobec osób składających wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wszczętym taka skargą stosować innej miary niż wobec skarżącego i uznawać, że dla uczestnictwa w postępowaniu sądowym wystarczy samo wylegitymowanie się interesem prawnym bez wskazania na jego naruszenie. Przyjęcie tej różnej miary mogłoby doprowadzić do omijania rygorów art. 101 ust. 1 u.s.g. przez osoby, które nie mogąc złożyć skargi ze względu na brak przesłanki naruszenia ich interesu prawnego, uchybienia terminu do wniesienia skargi itp. domagałyby się dopuszczenia do udziału w postępowaniu, gdyż wystarczałoby im tylko samo istnienie po ich stronie interesu prawnego powiązanego z wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. Tymczasem status wszystkich uczestników postępowania powinien być równy.
Zatem zaskarżona uchwała zapadła nie wskutek przeprowadzenia postępowania administracyjnego, lecz podjęto ją w trybie przewidzianym dla stanowienia prawa. "Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego następuje bowiem w wyniku przeprowadzenia postępowania legislacyjnego (...) Zasadnie zatem przyjął Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, że art.33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje podstaw do dopuszczenia (...) jako uczestnika postępowania w przedmiotowym postępowaniu sądowym za skargi (...) wniesionej w trybie art.101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., nr 142, poz.1591 ze zm. na akt prawa miejscowego." – por. postanowienie NSA z 22.01.2008r., sygn. akt II OZ 1361/07
Na koniec wreszcie podnieść należy argument natury fiskalnej. "Wbrew regulacji art. 214 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osoby powołujące się na własny interes prawny, poprzez składanie wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym uzyskiwałyby prawo do bezpłatnej kontroli sądowej na takich samych zasadach jak skarżący ponoszący te koszty, a to naruszałoby zasadę równości wobec prawa podmiotów korzystających z prawa do sądu." - por. postanowienie NSA z 22.01.2008r., sygn. akt II OZ 1361/07
Podsumowując postępowanie w niniejszej sprawie toczy się na skutek skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis art. 101 u.s.g. nie daje podstaw do dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym innego pomiotu, niż wnoszący skargę na akt prawa miejscowego. Ponadto ocena miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonywana jest tylko pod kątem naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu który wniósł skargę.
Nie oznacza to jednak, że wnioskodawczyni jest pozbawiona możliwości zakwestionowania uchwały będącej przedmiotem niniejszej skargi. Przepis art. 101 u.s.g. stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi może być podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone i który przed wniesieniem skargi wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że po spełnieniu warunków określonych w cytowanym przepisie, strona może wnieść skargę na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. – zob. np. postanowienia NSA z 16.10.2012r. sygn. akt II OZ 903/12, z 2.09.2011r., sygn. akt II OZ 735/11.
W związku z powyższym zaistniały podstawy do odmowy dopuszczenia "O" SA z siedzibą w T. do udziału w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi Zakładów [...] SA z siedzibą w S. na uchwałę Rady Gminy Jordanów z dnia 17 lutego 2004r. nr XIV/90/2004 w brzmieniu ustalonym uchwałą z dnia 23 kwietnia 2008r., nr XVIII/124/2008 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sołectwa Osielec na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło