II SA/Kr 1484/12
WyrokWSA w Krakowie2012-12-19
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prace polegające na demontażu niemal całego stalowego komina, pozostawiając jedynie fundament, mogą być zakwalifikowane jako remont, czy też jako rozbiórka, i czy w przypadku faktycznego wykonania takich prac przed złożeniem wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, postępowanie administracyjne powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prace polegające na demontażu niemal całego dwudziestometrowego stalowego komina, pozostawiając jedynie jego fundament, należy zakwalifikować jako rozbiórkę, a nie remont. Ponieważ prace te zostały wykonane przed złożeniem wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, a nie istniały przesłanki do rozpoczęcia ich na podstawie art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego (brak bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa), postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Zaskarżona decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na rozbiórkę została uchylona.Stan faktyczny
Właściciel zakładu zgłosił roboty remontowe dotyczące wymiany górnego odcinka stalowego komina. Jednakże, bez stosownego pozwolenia, przeprowadzono prawie całkowity demontaż dwudziestometrowego komina, pozostawiając jedynie fundament. Wniosek o pozwolenie na rozbiórkę złożono po faktycznym wykonaniu prac. Starosta wydał pozwolenie na rozbiórkę, uznając prace za remont w trybie art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną kwalifikację prac jako remont, naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym oraz brak umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty T. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzono zwrot kosztów postępowania od Wojewody na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi [....] Spółki Jawnej w Z. na decyzję Wojewody [....] z dnia 22 sierpnia 2012 r., nr [....] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [....] na rzecz strony skarżącej [....] Spółki Jawnej w Z. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
L.R. prowadzący Zakład [....] w Z. w dniu 7 lipca 2011r. złożył w Starostwie Powiatowym w T. pisemne zgłoszenie wykonania robót budowlanych polegających min. na wymianie górnego odcinka stalowego komina ( na długości ok.2.60m) położonego na działce [....] w Z. .(k.60). W dniu 24 sierpnia 2011r. pomimo zgłoszenia wykonywania prac remontowych dotyczących jedynie górnego odcinka komina, zdecydowano się i przeprowadzono prawie całkowity demontaż około dwudziestometrowego stalowego komina pozostawiając jedynie jego betonowy fundament z podstawą o wysokości 1m. Prace rozbiórkowe przedmiotowego komina zostały przeprowadzone bez stosownego zezwolenia, gdyż wniosek o jego wydanie został złożony przez L.R. do Starostwa Powiatowego w T. dopiero w dniu 2 września 2011r., a więc 9 dni po faktycznym wykonaniu jego rozbiórki.
Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku Starosta T. działając na podstawie art.28, art.33 ust.1, art.34ust.ust.4 oraz art.36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane(tj.Dz.U. z 2010r. Nr 243 poz.1623)-zwanego dalej ustawą oraz art.104 kpa decyzją z dnia 31 października 2011r. znak sprawy [....] wydał pozwolenie na rozbiórkę przedmiotowego komina.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ ustalił, iż w trakcie przeprowadzania prac remontowych komina oraz po wykonaniu ekspertyzy stwierdzono poważne uszkodzenia jego struktury i z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia zdecydowano o demontażu komina. Starosta m.in. podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 28 ust.1 roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz w tym przypadku zachodzi wyjątek od tej zasady, o którym mowa w art.31 ust.5 w zw. zart.28 ust.1.
Od tej decyzji odwołanie do Wojewody [....] wniosła Firma [....] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania przed organem I instancji w całości.
W uzasadnieniu odwołania odwołujący zarzucił Staroście T. :
- naruszenie art.31 ust.1 ustawy, podnosząc w tym zakresie m.in., iż:roboty rozbiórkowe objęte wnioskiem o wydanie decyzji pozwolenia na budowę zostały już wykonane w dniu 24 sierpnia 2011r., a równocześnie nie istniały przesłanki określone w art.31 ust.5 ustawy,
- naruszenie art.31 ust.5 ustawy, podnosząc w tym zakresie m.in., iż: organ I instancji nie zbadał kluczowej przesłanki tzn. nie przeprowadził samodzielnie w pełni postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego stanu technicznego komina oraz nie zweryfikował, czy stan komina zagrażał bezpośrednio bezpieczeństwu ludzi i mienia. Zdaniem odwołującego istniejące dokumenty urzędowe nie wskazują na to, ażeby rozebrany komin zagrażał bezpośrednio bezpieczeństwu ludzi i mienia, a wręcz przeciwnie wskazują, że komin ten był w dobrym stanie technicznym,
- naruszenie art.7 kpa oraz 77 kpa poprzez nie zgromadzenie wszelkich koniecznych dowodów w przedmiotowej sprawie, podnosząc w tym zakresie, iż Starosta nie przeprowadził oględzin przedmiotowego komina oraz miejsca jego pierwotnego montażu. Odwołujący zarzucił także organowi I instancji brak weryfikacji i dokładnej analizy opinii technicznej sporządzonej przez K.K.
- naruszenie art.10 kpa poprzez zbyt krótki termin do zapoznania się z materiałem w niniejszej sprawie, podnosząc, iż spółce udzielono jedynie 5 dni na zapoznanie się z tym materiałem oraz na możliwość złożenia wyjaśnień
- naruszenie art.85 kpa poprzez nie przeprowadzanie dowodu z oględzin nieruchomości i rozebranego komina
-naruszenie art.76§1 kpa poprzez nie przeprowadzanie dowodu z dokumentów urzędowych Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.
- naruszenie art.80 kpa poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego i jego błędną ocenę
- naruszenie art.105 kpa poprzez nie umorzenie postępowania i wydanie decyzji pomimo braku przesłanek do jej wydania
Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Wojewoda [....] decyzją z dnia 27 grudnia 2011r. znak [....] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu opisanej powyżej decyzji Wojewoda podniósł m.in., iż organ I instancji w celu przyspieszenia oraz uproszczenia postępowania, uwzględniając także przy tym żądania stron składane w trakcie postępowania powinien wyznaczyć i przeprowadzić rozprawę administracyjną. Zdaniem Wojewody w niniejszej sprawie zachodzi konieczność uzgodnienia interesów stron i jest to potrzebne do rzetelnego wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków, w tym przedstawiciela PINB w T. prowadzącego postępowanie wyjaśniające w sprawie stanu technicznego przedmiotowego komina. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż w przypadku potwierdzenia, iż roboty rozbiórkowe komina zostały już wykonane wniosek inwestora okaże się wówczas bezprzedmiotowy, a postępowanie winno ulec umorzeniu.
Rozpoznając kolejny raz sprawę Starosta T. działając na podstawie art.28, art.33 ust.4, oraz art.36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art.104 kpa decyzją z dnia 31 października 2011r. znak sprawy [....] udzielił wnioskodawcy ponownie pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego komina.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ I instancji podkreślił, iż w dniu 17 kwietnia 2012r. przeprowadził rozprawę administracyjną, z której sporządzono protokół, a wszyscy jej uczestnicy zostali zapoznani z jego treścią i i podpisując go nie zgłosili żadnych uwag merytorycznych wpływających na treść decyzji. W oparciu o przeprowadzoną rozprawę administracyjną Starosta ustalił, iż w chwili przystąpienia przez inwestora do remontu pierwszego segmentu komina okazało się, że niewidoczne przy oględzinach zewnętrznych polaczenie segmentu uległo znacznemu zniszczeniu, co zaskutkowało demontażem dalszych dwóch segmentów komina w celu ustalenia czy uszkodzenia te są we wszystkich połączeniach. Nie zdemontowano jedynie podstawy komina o wysokości 1m . .Podczas rozprawy nie wykazano, aby przedłożona przez wnioskodawcę ekspertyza była niewiarygodna. Starosta ustalił także, iż w zaistniał sytuacji inwestor podjął decyzję o przerwaniu remontu komina i wystąpił ze stosownym wnioskiem oraz kompletem dokumentów o zgodę na jej przeprowadzanie. Zdaniem Starosty zakres przeprowadzonych przed złożeniem wniosku prac mieści się w definicji remontu o ,której mowa w art.3 pkt.8 ustawy, a tym samym inwestor był uprawniony do złożenia wniosku w trybie art.28 ustawy. Tym samym w sprawie nie może mieć zastosowania art.31 ustawy albowiem nie dokonano rozbiórki komina.
Od tej decyzji odwołanie do Wojewody [....] wniosła Firma [....] . domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania przed organem I instancji w całości.
W uzasadnieniu odwołania odwołujący zarzucił decyzji wydanej przez Starostę T. :
- naruszenie art.7,art.88 oraz art. 77 kpa poprzez m.in.:. błędną ocenę materiału dowodowego, nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w kierunku zbadania istnienia przesłanek określonych w art.31 ust.5 ustawy(w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin komina oraz miejsca jego montażu, a także dowodu z opinii biegłego),przyjęcie że doszło do remontu, a nie rozbiórki pomimo rozebrania 19 metrów 20 metrowego komina, błędne ustalenie, że podpisanie protokołu przez strony oznacza, iż strony nie miały uwag merytorycznych do jego treści, brak wskazania w uzasadnieniu decyzji na jakich dowodach organ oparł się przy jej wydaniu, a przy tym także brak oceny wiarygodności zeznań świadków, brak wskazania przez organ na jakiej podstawie uznał, że demontaż komina mieści się w ramach remontu skoro nie nastąpił montaż jego nowych elementów.
- naruszenie art.138§2 kpa –poprzez całkowite zignorowanie przez Starostę zalecenia Wojewody określonego w jego decyzji z 27 grudnia 2011r., w którym nakazał umorzenie postępowania w sytuacji gdyby roboty rozbiórkowe zostały już wykonane.
- naruszenie art.31 ust.5 ustawy oraz 107§3 kpa poprzez m.in. nie zbadanie w sprawie czy zachodzą przesłanki zastosowania art.31 ust.5 ustawy oraz okoliczność czy tym przypadku decyzja pozwolenia na rozbiórkę ex post może zostać wydana, nieuwzględnienie zeznań części świadków przemawiających za zastosowaniem wskazanego przepisu, nieprzeprowadzenie wnioskowanego dowodu z oględzin komina, miejsca jego montażu w terenie oraz dowodu z opinii biegłego, brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji dlaczego organ I instancji odstąpił od wcześniej zajętego stanowiska, przyjmując, iż art.31 ust.5 ustawy w sprawie nie znajduje zastosowania,
- naruszenie związane z protokołowaniem –art.67§2 kpa w zw. z art.7kpa, art.8 kpa oraz art.77 kpa poprzez m.in. nieprotokołowanie wiernie przebiegu rozprawy, pominięcie istotnych fragmentów oświadczeń uczestników postępowania, a także wszelkich wypowiedzi pracowników organu I instancji , które mogły świadczyć o braku należytego rozeznania co do istoty przesłanek rozprawy administracyjnej
- naruszenie art.105 kpa poprzez nie umorzenie postępowania skoro rozbiórka została przeprowadzona
- naruszenie art.80 kpa poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego i jego błędną ocenę
Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Wojewoda [....] decyzją z dnia 22sierpnia 2012r. znak [....] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję starosty T.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdza m.in., iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organ odwoławczy podnosi, iż pierwotnym zamiarem inwestora L.R. było wykonanie robót remontowych nieczynnego komina. W trakcie tych prac ujawniono znaczne ubytki skorodowanego komina, które nie były widoczne pod warstwą farby. Z uwagi na powyższe podjęto decyzję o potrzebie zdemontowania trzech elementów komina pozostawiając fundament komina z jego podstawą. Zdaniem Wojewody skoro do rozbiórki pozostaje zużyty obiekt budowlany, a inwestor spełnił wymogi prawne określone art.33ust. 4 ustawy zasadnym było utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Przedmiotową decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie Firma [....] siedzibą Z. reprezentowana przez swojego pełnomocnika
W wywiedzionej skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Równocześnie skarżący podniósł zarzut naruszenia przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji :
-art.31 ust.5 ustawy w zw. z art.3 pkt 7 i 8 ustawy w zw. z art.107§ 3 kpa wskazując m.in., iż w przedmiotowej sprawie doszło do fizycznej rozbiórki 19 metrów z 20 metrów komina pozostawiając jedynie przytwierdzony do podstawy fundament komina, którego demontaż związany byłby z nadmiernymi nakładami. Powołując się na orzecznictwo NSA w Warszawie skarżący wskazuje, iż naprawa lub wymiana wszystkich lub prawie wszystkich elementów budynku w praktyce oznacza jego rozbiórkę w znacznej części lub w całości i ponowne wzniesienie obiektu przy zastosowaniu nowych i innych wyrobów budowlanych, niż użyto w stanie pierwotnym nie może być rozumiane jako remont. W dalszej części uzasadnienia skarżący w ślad za przytoczonym w skardze orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podkreśla, iż aby można zakwalifikować roboty budowlane jako remont, roboty takie musza być wykonane w istniejącym obiekcie, tymczasem obiekt budowlany w postaci komina został rozebrany więc nie może być mowy o jego remoncie skoro dokonano jego rozbiórki. Zdaniem skarżącego błędnie zakwalifikowano wykonane prace jako remontowe, a nie rozbiórkowe w efekcie czego brak było możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art.31 ust.5 ustawy.
. .
- art. 15 kpa, art.7 kpa, art.8 kpa, art.80 kpa oraz art.77 kpa poprzez m.in.:całkowicie błędną ocenę materiału dowodowego przez organ I jak i II instancji, nie przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku zbadania istnienia przesłanek określonych w art.31 ust.5 ustawy, brak odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów podniesionych przez skarżącego w treści odwołania od decyzji Starosty T. , oraz brak przeprowadzenia przez ten organ dowodu z oględzin komina, miejsca jego montażu w terenie oraz dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy rozebrany komin stwarzał zagrożenie dla życia lub mienia.
Art.105 kpa poprzez nie umorzenie postępowania skoro rozbiórka została przeprowadzona (zakładając , że nie istniały przesłanki do wydania decyzji w trybie art.31 ust.5 ustawy) Skarżący w ramach tego zarzutu podnosi, iż Starosta wydał wI instancji zgodę na rozbiórkę komina, którego faktycznie już nie ma , a podstawą decyzji nie jest art.31 ust.5 ustawy. W uzasadnieniu podniesionego zarzutu skarżący powołuje się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zgodnie, z którymi organy administracyjne nie mogą orzekać w sprawie udzielenia zgody na przystąpienie do robót budowlanych, jeśli roboty te już rozpoczęto W takiej bowiem sytuacji postępowanie jako bezprzedmiotowe winno ulec umorzeniu .
Rozpoznając przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala ją, co wynika z treści art. 151 p.p.s.a.
Skarga Firmy [....] w Z. reprezentowanej przez pełnomocnika jest zasadna, a podniesione w niej zrzuty i argumentacja zasługują na uwzględnienie.
Na samym początku należy podkreślić, iż rozbiórka stalowego komina zlokalizowanego na działce nr [....] w Z. w gminie T. wymagała uzyskania stosownego pozwolenia wydanego w tym przypadku przez Starostę T. w trybie i na zasadach, o których mowa w art. 28,art..32, art.33 ust.4 i art.35 oraz art.36 ustawy. W sprawie bezspornym jest, iż z uwagi na charakter oraz gabaryty przedmiotowego obiektu budowlanego nie zachodzą wyjątki, o których mowa w art.31 ust.1 pkt1 i 2 ustawy zwalniające inwestora od obowiązku uzyskania takiego pozwolenia.
Zgodnie z treścią art. 28 ust.1 ustawy roboty budowlane (przez które rozumieć należy także roboty rozbiórkowe)[1] można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W świetle treści art.31 ust. 5 ustawy roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego.
Poza wskazaniem w treści art.3 pkt 7 ustawy, iż poprzez pojęcie robót budowalnych należy rozumieć także prace polegające na rozbiórce obiektu ustawodawca nie stworzył na gruncie omawianej ustawy legalnej definicji rozbiórki obiektu (prac rozbiórkowych). Z uwagi na powyższe w tym celu należy sięgnąć do utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych. Bogaty dorobek tego orzecznictwa pozwala także w praktyce na precyzyjne rozróżnienie pojęć rozbiórki, remontu oraz odbudowy I tak jak słusznie podnosi w skardze skarżący naprawa lub wymiana wszystkich lub prawie wszystkich elementów budynku w praktyce oznaczająca jego rozbiórkę w znacznej części lub w całości i ponowne wzniesienie obiektu przy zastosowaniu nowych i innych wyrobów budowlanych, niż użyto w stanie pierwotnym, nie może być rozumiana jako remont.(por. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2012 r.. II OSK 281/11 publ.publ. LEX nr 1169354). W podobny sposób wypowiedział się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 19 maja 2010r. VII SA/Wa 2307/09publ.LEX nr 706114 stwierdzając min., iż wykonanie robót budowlanych, polegających na rozbiórce uprzednio istniejącej części obiektu budowlanego, nawet jeżeli wykonano je następnie w tym samym miejscu, na starych fundamentach, nie jest remontem, lecz odbudową, czyli budową obiektu budowlanego, o której mowa w art. 3 pkt 6 p.b.. (por. także Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 października 2011 r. II SA/Kr 443/11 publ. LEX nr 966391, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2011r. VII SA/Wa 215/11, LEX nr 996670, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2010 r.II OSK 1536/09 publ. LEX nr 746618).
W kontekście więc przedstawionej linii orzecznictwa nie budzi wątpliwości, iż prace budowlane polegające na usunięciu prawie wszystkich elementów obiektu budowlanego należy zakwalifikować jako jego rozbiórkę w rozumieniu art. 3 pkt.7 ustawy, a nie jego remont. Opisany powyżej kształt oraz charakter prac budowlanych nie mieści się bowiem w granicach pojęcia remontu zdefiniowanego na gruncie art. 3 pkt.8 ustawy W realiach niniejszej sprawy bezspornym jest, iż L.R. prowadzący Zakład [....] w Z. w dniu 7 lipca 2011r. złożył w Starostwie Powiatowym w T. pisemne zgłoszenie wykonania robót budowlanych polegających min. na wymianie górnego odcinka stalowego komina (na długości ok.2.60m) położonego na działce [....] w Z.(k.60). Podobnie bezspornym jest, iż w dniu 24 sierpnia 2011r. (k.55-56, k.18-22) pomimo zgłoszenia wykonywania prac remontowych dotyczących jedynie górnego odcinka komina, zdecydowano się i przeprowadzono prawie całkowity demontaż około dwudziestometrowego stalowego komina pozostawiając jedynie jego betonowy fundament z podstawą o wysokości 1m. W kontekście wcześniejszych rozważań przedmiotowe prace z uwagi na ich cel, charakter oraz zakres należy zakwalifikować jako przeprowadzenie rozbiórki. Co istotne prace rozbiórkowe przedmiotowego komina zostały przeprowadzone bez stosownego zezwolenia, gdyż wniosek o jego wydanie wpłynął do Starostwa Powiatowego w T. dopiero w dniu 2 września 2011r., a więc 9 dni po faktycznym wykonaniu jego rozbiórki. Równocześnie zgodnie z treścią art.31 ust. 5 ustawy roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego. Przepis ten statuuje jedyną legalną możliwość prowadzenia prac rozbiórkowych pomimo braku posiadania w chwili ich rozpoczęcia stosownego pozwolenia. Wskazana regulacja jest więc wyjątkiem od regulacji art.28.ust.1.ustawy przewidującej, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W takich okolicznościach sprawy rolą organów administracyjnych prowadzących postępowanie zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji w przedmiocie wydania pozwolenia na rozbiórkę jest ustalenie czy w danym przypadku zaszła okoliczność, o której mowa w art.31 ust.5 ustawy , a więc czy rozpoczęte roboty rozbiórkowe miały istotnie na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. W przypadku braku potwierdzenia zaktualizowania się powyższej okoliczności należy pamiętać, iż decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych i realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nawet jeśli nie została wykonana całość tych robót, powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2000 r. IV SA 1164/98 publ. LEX nr 53387 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 1998 r. IV SA 1750/96 publ. LEX nr 43777). Reasumując więc rację ma skarżący w niniejszej sprawie, iż zaskarżoną decyzją naruszono art.31 ust.5 w zw. z art. 3 pkt 7 i 8 ustawy poprzez niewłaściwe zakwalifikowanie najpierw przez Starostę, a później Wojewodę opisanych wyżej prac budowlanych jako remontowych zamiast rozbiórkowych. Tym samym błędem organu było przyznanie wnioskodawcy prawa do skutecznego złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na wykonanie rozbiórki w sytuacji, kiedy została ona faktycznie wykonana na 9 dni przed złożeniem wniosku. Jak już to wcześniej podkreślono prace te przekroczyły swoim zakresem planowany remont górnej części komina i prowadziły bezpośrednio do jego rozbiórki, a postępowanie wywołane złożeniem takiego wniosku jako bezprzedmiotowe winno zostać umorzone. ( por. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 1998 r. IV SA 1454/96) W realiach niniejszej sprawy zadaniem obu organów administracyjnych pozostawało i nadal pozostaje więc ustalenie czy zachodzą w niej okoliczności z art.31 ust. 5 ustawy legitymujące wnioskodawcę do rozpoczęcia rozbiórki i następczego, bezzwłocznego wystąpienia do Starosty o wydanie pozwolenia na wykonanie przedmiotowej rozbiórki. Jak słusznie podnosi w skardze skarżący oba organy administracyjne zaniechały w sprawie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w celu ustalenia prawdy materialnej naruszając w tym zakresie dyspozycję zarówno art. 7 jak i 8 kpa[2]. W sprawie zaniechano bowiem weryfikacji okoliczności, o których mowa w art. 31 ust.5, ustawy pomimo, iż aktach sprawy znajduję się zarówno dokumentacja techniczna przedłożona przez wnioskodawcę(k.1-10, k.74)jak i pismo PINB w T. z 14.01.2011r., z którego wynika , iż ustalenia PINB w T. oparte na wynikach kontroli z [....] .2011r. a także treści protokołu z [....] .2010 r. dotyczącego okresowej rocznej kontroli stanu technicznej sprawności obiektu budowlanego autorstwa K.K. .(k.81-85) zasadniczo nie korespondują z dokumentacją techniczną dołączoną do wniosku. Należ przy okazji zauważyć, iż autorem protokołu z 22.11.2010r. dotyczącego okresowej rocznej kontroli stanu technicznej sprawności przedmiotowego komina był K.K. , czyli ta sama osoba, która była autorem ekspertyzy z sierpnia 2011r. (brak dokładniejszej daty w treści opinii).Zarówno z treści przedmiotowego protokołu jak i ustaleń PINB w T. wynika, iż jeszcze w styczniu 2011r. stan techniczny komina był dobry, a tym bardziej nie stwarzał on bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Równocześnie we wspomnianej ekspertyzie sporządzonej kilka miesięcy później K.K. stwierdza, min. iż "Pozostawienie komina w tym stanie technicznym stwarzało bardzo duże zagrożenie dla otoczenia użytkowników i osób postronnych przebywających na terenie zakładu". W toku dalszego postępowania administracyjnego organ (ewentualnie organy) prowadzący postępowanie będzie musiał rozstrzygnąć w ramach prowadzonego postępowania dowodowego przedmiotowe sprzeczności. Dotychczasowe przeprowadzone postępowanie dowodowe posiada w tym zakresie znaczące braki, jeśli zważyć nie tylko na brak pogłębionej analizy dostępnych w aktach dokumentów dotyczących stanu technicznego komina oraz wyłaniających się z nich sprzeczności, ale także zaniechanie przeprowadzenia przez organy administracyjne dodatkowych dowodów weryfikujących wiarygodność słuchanych w sprawie świadków oraz dostępnej dokumentacji technicznej. W szczególności nie dopuszczono koniecznego w realiach niniejszej sprawy dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia stanu technicznego komina oraz jego ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Dostrzeżone przez Sąd uchybienia skutkują naruszeniem zarówno przez organ odwoławczy jak i organ I instancji podstawowych zasad postępowania dowodowego wyrażonych w art. 77§1 i 80 kpa. Zgodzić się także należy, ze skarżącym, iż w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się do podniesionych w odwołaniu szczegółowych zarzutów dotyczących decyzji oraz postępowania prowadzonego przez Starostę T. ograniczając się de facto do powtórzenia ustaleń i stanowiska organu I instancji. Taki sposób procedowania kłóci zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art.15 k.p.a.. Należy bowiem przypomnieć, iż zadaniem i rolą organu odwoławczego w ramach ponownego zbadania tej samej sprawy jest min. merytoryczne ustosunkowanie się do podniesionych w odwołaniu zarzutów.( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2010r. I SA/Wa 539/10 publ. LEX nr 750837)[3].
W kontekście powyższych rozważań oraz stwierdzonych uchybień organów obu instancji mających wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie kierując się dyspozycją art.145 § 1 pkt 1 a oraz 1 c p.p.s.a uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Podstawą uchylenia decyzji organu pierwszej instancji był art. 135 p.p.s.a, który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także powyższe orzeczenie zostało wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz procesowego, jego uchylenie stało się konieczne. Równocześnie w punkcie II. wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana,.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na kwotę kosztów postępowania w niniejszej sprawie złożyła się kwota 500 zł tytułem zwrotu wpisu uiszczonego od skargi (§ 2 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2003 r., Nr 221, Póz. 2193 z późn. zm.) oraz kwota 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego strony przed sądem administracyjnym (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Dz. U. z 2002 r., Nr 163, Poz. 1349 z późn. zm.)oraz kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej o udzielonego pełnomocnictwa.
-----------------------
[1] Zgodnie z art.3 pkt.7 ustawy poprzez pojęcie robót budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego;
[2] co do naruszenia art.8 kpa por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 1984 r., III SA 729/84, publ. ONSA 1984, nr 2, poz. 117
[3]Teza: Brak w motywach decyzji jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów odwołania, czy podstawowych dokumentów i dowodów w sprawie, pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu I instancji, uzasadnia nie tylko uznanie, że decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale również z naruszeniem art. 15 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło