II SA/Kr 1514/10
WyrokWSA w Krakowie2011-03-16
Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Kazimierz Bandarzewski, Andrzej Niecikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może na podstawie uchwały wprowadzić opłaty przyłączeniowe za przyłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej bez wyraźnego upoważnienia ustawowego?Ratio decidendi
Rada gminy nie ma upoważnienia ustawowego do nakładania opłat przyłączeniowych w drodze uchwały będącej aktem prawa miejscowego. Nakładanie takich opłat wymaga wyraźnej podstawy ustawowej, której w analizowanym przypadku brakowało, co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonych przepisów uchwały.Stan faktyczny
Rada Gminy Trzyciąż uchwaliła w 2005 r. regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, który wprowadzał opłaty przyłączeniowe za podłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Prokurator Rejonowy w Olkuszu zaskarżył uchwałę, zarzucając brak podstawy prawnej do nakładania tych opłat. Sąd rozpoznał skargę i stwierdził nieważność uchwały w zakresie dotyczącym opłat przyłączeniowych.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Trzyciąż z dnia 7 września 2005 r. nr XXXVII/182/2005 w części obejmującej § 6 ust. 7 oraz § 36 ust. 2.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel- Ziaja Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) NSA Andrzej Niecikowski Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Olkuszu na uchwałę Rady Gminy Trzyciąż z dnia 7 września 2005 r. nr XXXVII/182/2005 w przedmiocie zatwierdzenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 6 ust. 7 oraz § 36 ust. 2
W dniu 7 września 2005 r. Rada Gminy Trzyciąż zatwierdziła, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, uchwałę Nr XXXVII/182/2005 stanowiącą regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków w Gminie Trzyciąż, zwany dalej w skrócie "Regulaminem".
Regulamin ten, między innymi, w § 6 ust. 7 nałożył na przedsiębiorstwo prowadzące działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i/lub zbiorowego odprowadzania ścieków możliwość nakładania opłat przyłączeniowych za przyłączenie do sieci wodociągowej i określił czynności tego przedsiębiorstwa w zamian za pobraną opłatę przyłączeniową. Podobną regulację zawierał § 36 ust. 2 tego regulaminu, który przyznawał przedsiębiorstwu prawo do pobierania opłaty przyłączeniowej za przyłączenie do sieci kanalizacyjnej i określał w zamian za to szereg obowiązków przedsiębiorstwa.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Olkuszu pismem z dnia 12 listopada 2010 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. uchwałę Nr XXXVII/182/2005 Rady Gminy Trzyciąż z dnia 7 września 2005 r., domagając się stwierdzenia nieważności § 6 ust. 7 i § 36 ust. 2 tego regulaminu, zarzucając naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków polegającą na błędnym przyjęciu, że przepisy te stanowią podstawę do nakładania obowiązku ponoszenia opłat przyłączeniowych. Skarżący prokurator wskazał, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, ponieważ zawiera normy abstrakcyjne i generalne mające zastosowani \do wielu powtarzalnych zdarzeń.
W ocenie wnoszącego skargę polski system prawny nie daje radom gmin prawa do ogólnego wprowadzania opłat. Taką podstawą nie może być art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym, ani art. 40 tejże ustawy. Nie ma bowiem wyraźnego upoważnienia ustawowego do stanowienia w zaskarżonym zakresie aktów prawa miejscowego. Ustalanie zasad i trybu korzystania z gminnych urządzeń i obiektów użyteczności publicznej nie może zawierać ustalania wysokości opłat za korzystanie z nich lub opłat za podłączenie do gminnych sieci.
Opłaty nałożone na mieszkańców w zaskarżonej uchwale mają cechy jednostronnej daniny publicznej nie mającej cech świadczenia podatkowego, ale ich uiszczenie było wymuszone obowiązującymi standardami życiowymi i obowiązkiem wynikającym z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Rada Gminy Trzyciąż wniosła o jej oddalenie i wskazała, że uchwała ta jest aktem prawa miejscowego. Podniosła, że wprawdzie ww. uchwała wprowadziła możliwość pobierania opłat przyłączeniowych, ale nie określiła wysokości tych opłat i zasad ich obliczania. Nie stanowi to, w ocenie Radu Gminy Trzyciąż, naruszenia art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, który nakazuje określenie w regulaminie sposobu rozliczeń w oparciu o stawki i ceny określone w taryfach. § 6 ust. 7 i § 32 ust. 2 regulaminu uznać należy właśnie za określający taki właśnie sposób rozliczania w oparciu o ustaloną w taryfie opłatę przyłączeniową. § 5 ust. 7 rozporządzenia Ministra Budownictwa w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków wyraźnie przewiduje, że taryfy zawierają stawkę opłaty przyłączeniowej za przyłączenie do urządzeń wodno-kanalizacyjnych wraz ze sposobem ustalania wysokości tej opłaty.
To ww. rozporządzenie zawiera umocowanie do pobierania opłaty i z tej podstawy prawej skorzystała Rada Gminy. Powołany § 5 ust. 7 rozporządzenia Ministra Budownictwa w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków wyraźnie zawiera sposób ustalania wysokości opłat.
Tym samym zaskarżony regulamin stanowi jedynie wykonanie delegacji zawartej w rozporządzeniu. Zaskarżone paragrafy ww. uchwały wyraźnie określają obowiązki przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego w zamian za pobieraną opłatę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola Sądu ogranicza się do zbadania czy organ jednostki samorządu terytorialnego wydając akt prawa miejscowego działał zgodnie z przepisami prawa i w granicach udzielonego upoważnienia ustawowego.
Działając w oparciu o art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności w części dotyczącej § 6 ust. 7 i p 36 ust. 2 uchwały Nr XXXVII/182/2005 w sprawie zatwierdzenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków w Gminie Trzyciąż.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 747, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu" regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego uchwalanym przez radę gminy, regulującym prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług.
Zaskarżona uchwała nakłada obowiązki tak na przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne jak i - przede wszystkim - na osoby pozostające poza sferą administracji samorządowej i tym samym stanowi akt prawa miejscowego. Na taki zresztą charakter tego regulaminu wprost wskazuje art. 19 ust. 1 zdanie 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu Rada Gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na obszarze gminy. Regulamin ten powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, między innymi w zakresie sposobu rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach oraz warunki przyłączenia do sieci (art. 19 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 17 maja 2002 r. (sygn. akt I SA 2793/01, opub. w LEX nr 149541), w myśl którego przepisy art. 19 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu nie dają radzie gminy uprawnienia do wprowadzenia odpłatności za zamiar przyłączenia poszczególnych nieruchomości do sieci wodociągowej (lub kanalizacyjnej). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w uzasadnieniu ww. wyroku, że "(...) wprowadzona jednorazowa opłata za zamiar podłączenia nieruchomości do wodociągu nie posiada wprawdzie cech świadczenia podatkowego, ponieważ w sensie prawnym nie jest opłatą przymusową. Jednakże towarzyszy jej w zasadzie pewnego rodzaju przymus życiowy, bowiem korzystanie przez mieszkańców z dobrodziejstwa urządzenia komunalnego jest oczywistą prawidłowością i koniecznością. Z tego też powodu opłaty tej nie można uznać za dobrowolną (...)".
Jednostronne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków (dotyczy to również opłat) nie jest dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Ponadto z art. 84 Konstytucji RP, wynika, że obywatel jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych przewidzianych wyłącznie ustawą. Zakwestionowane opłaty mają cechy jednostronnie nałożonej na mieszkańców daniny publicznej. Wprowadzenie ich nastąpiło przy wykorzystaniu władztwa publicznego gminy, a są one pobierane w związku z zamiarem właściciela nieruchomości przyłączenia do wodociągu i kanalizacji. Nie ma przepisów ustawowych, które upoważniałyby gminę do wprowadzenia opłat za przyłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w drodze regulacji prawnych powszechnie obowiązujących.
Obowiązująca ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu stanowi w art. 15 ust. 2, że osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci zapewnia realizację przyłączy do tych sieci na własny koszt. Rada gminy zaś stosownie do art. 19 ust. 1 tej ustawy uchwala regulamin dostarczenia wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na terenie gminy. Z kolei w art. 19 ust. 2 pkt 3 tego artykułu wskazane jest, że w regulaminie tym określa się sposób rozliczeń o ceny i stawki ustalone w taryfach. Ten właśnie przepis, w ocenie Rady Gminy Trzyciąż, stanowił podstawę do określenia w § 6 ust. 7 i § 36 ust. 2 Regulaminu opłat przyłączeniowych do wodociągu i kanalizacji. Za pobranie tych opłat przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obarczone zostało szeregiem obowiązków co również, w ocenie Rady Gminy Trzyciąż, uzasadnia ich pobranie.
Tego stanowiska Rady Gminy Sąd nie podziela. Art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu wprost odsyła do cen i stawek opłat ustalonych w taryfach. O tym zaś, jakie to ceny i stawki opłat mogły być ustalane w taryfach rozstrzyga tak ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu jak i akty wykonawcze do tej ustawy.
Zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu taryfa to zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania.
Obowiązujące w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały przepisy wykonawcze do ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, Dz. U. z 2002 r. Nr 26, poz. 257), a w szczególności § 4 i 5 tego rozporządzenia przewidywały, że w taryfach określono:
1) rodzaje prowadzonej działalności,
2) taryfowe grupy odbiorców usług,
3) rodzaje i wysokość cen i stawek opłat,
4) warunki rozliczeń z uwzględnieniem wyposażenia nieruchomości w przyrządy i urządzenia pomiarowe,
5) warunki stosowania cen i stawek opłat, a w szczególności zakres świadczonych usług dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców i standardy jakościowe obsługi odbiorców usług.
Stosownie do § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia taryfowe ceny i stawki opłat należało ustalać w taki sposób, aby na ich podstawie i na podstawie zakresu i rozmiaru świadczonych usług możliwe było obliczenie należności za korzystanie z tych usług.
Zgodnie zaś z § 5 tego rozporządzenia, taryfy dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców w szczególności miały zawierać:
1) ceny za m3 dostarczonej wody, w rozliczeniach dokonywanych na podstawie odczytów wskazań wodomierzy,
2) stawki opłat za dostarczoną wodę, za osobę na miesiąc, w rozliczeniach ryczałtowych,
3) stawki opłat abonamentowych:
a) za lokal na miesiąc, w rozliczeniach z użytkownikami lokali mieszkalnych posiadających kilka punktów pomiarowych zużycia wody w lokalu,
b) za wodomierz na miesiąc, w rozliczeniach z właścicielami lub zarządcami budynków w oparciu o wodomierz główny dla budynku lub wodomierz mierzący całkowite zużycie wody w lokalu,
c) za osobę na miesiąc, w rozliczeniach ryczałtowych,
4) ceny za m3 odprowadzonych ścieków w rozliczeniach z odbiorcami za ilość odprowadzonych ścieków, ustaloną na podstawie zużycia wody określonego zgodnie ze wskazaniami wodomierza głównego lub na podstawie ilości odprowadzonych ścieków określonej zgodnie ze wskazaniami urządzenia pomiarowego,
5) stawki opłat za odprowadzanie ścieków, na osobę, w rozliczeniach ryczałtowych za odprowadzone ścieki z budynków niewyposażonych w wodomierz główny lub w urządzenie pomiarowe oraz z budynków niekorzystających z wody wodociągowej,
6) stawki opłat abonamentowych:
a) za wodomierz główny na miesiąc w rozliczeniach z odbiorcami rozliczanymi za ilość odprowadzonych ścieków, ustaloną na podstawie zużycia wody określonego zgodnie ze wskazaniami wodomierza,
b) za urządzenie pomiarowe na miesiąc w rozliczeniach z odbiorcami rozliczanymi za ilość odprowadzonych ścieków, ustaloną zgodnie ze wskazaniami urządzenia pomiarowego,
c) na osobę, w rozliczeniach ryczałtowych.
Taryfy te mogły również zawierać:
1) opłatę stałą - stawki opłat i stawki opłat abonamentowych za dostarczoną wodę na odbiorcę na miesiąc,
2) opłatę stałą za odprowadzone ścieki - stawki opłat i stawki opłat abonamentowych na odbiorcę na miesiąc.
Jak z powyższego wynika, żaden przepis rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, jak też ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu nie przewidywał możliwości określenia w taryfach opłat przyłączeniowych. Wręcz przeciwnie, ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu określała podział obowiązków w zakresie wykonania sieci zbiorowego zaopatrywania w wodę i odbioru ścieków poprzez kanalizację oraz wykonania przyłączy i ich podłączenia do sieci. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu to przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne miało obowiązek zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji. Stosownie zaś doi art. 15 ust. 2 i 3 ww. ustawy realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci, a koszty nabycia, zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego ponosi przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a urządzenia pomiarowego - odbiorca usług. Nie ma przy tym znaczenia, czy zatwierdzając na 2005 lub 2006 r. taryfę Rada Gminy Trzyciąż istotnie w tej taryfie zamieściła dodatkowe opłaty za przyłączenia do sieci. Ta sprawa nie obejmuje bowiem skargi na uchwałę w sprawie zatwierdzenia taryf, ale gdyby nawet tak było, to Sąd nie jest związany w tej sprawie uchwałą Rady Gminy w sprawie zatwierdzenia taryf.
Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne było obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19 tejże ustawy, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.
Zupełnie nietrafne jest powoływanie się przez Radę Gminy na przepisy rozporządzenia Ministra Budownictwa zamieszczone w Dzienniku Ustaw z 2006 r. Nr 127, poz. 886. Można zrozumieć taką próbę obrony swojego stanowiska przez Radę Gminy, ale rozporządzenie to, z daty 28 czerwca 2006 r., weszło w życie z dniem 16 sierpnia 2006 r., a zaskarżona uchwała została przyjęta w dniu 7 września 2005 r., opublikowana w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym Woj. Małopolskiego z dnia 17 grudnia 2005 r. Nr 720, poz. 5192 - weszła w życie z dniem 1 stycznia 2006 r.
Sąd zaś bada na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały, czy istniała wówczas podstawa prawna do ustalenia takiej a nie innej treści danej uchwały.
Rozporządzenie to nie mogło więc stanowić w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały podstawy do nakładania opłat w drodze aktu prawa miejscowego już chociażby i z tego powodu, że w drodze rozporządzenia, a więc aktu normatywnego pochodzącego od administracji rządowej – nie można upoważniać organów samorządu terytorialnego do stanowienia aktów prawnych prawa miejscowego. W przeciwnym razie naruszono by zasadę samodzielności samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania przekazanych mu ustawowo zadań publicznych.
Należy również podnieść, że ustawodawca określił zasady finansowego uczestnictwa właścicieli nieruchomości w budowie urządzeń infrastruktury technicznej, w tym zakładania instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych poprzez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Była to jedna z prawnych możliwości obciążenia właściciela nieruchomości z tytułu wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej, jeżeli w skutek budowy wzrosła wartość nieruchomości. Tryb obciążania i ustalania opłat adiacenckich regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). Żaden jednak z przepisów art. 143-148 ustawy o gospodarce nieruchomościami w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały nie przewidywał naliczania opłat adiacenckich w drodze uchwały. Zgodnie z wówczas obowiązującym art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami to wójt gminy mógł, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po urządzeniu lub modernizacji drogi albo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Zaskarżona uchwała nie jest decyzją administracyjną.
Podstawy do nakładania opłat przyłączeniowych nie zawierał również art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 z późn. zm.), który nakładał obowiązek podłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej, obwarowany karą grzywny.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 1996 r., sygn. akt I SA/Łd 65/96; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt II SA/Kr 1377/96; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 września 1995 r., sygn. akt III AZP 22/95, opub. w OSNAPiUS 1996, nr 6, poz. 80, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA 2320/2000) w zakresie ustalania zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej (art. 40 ust. 2 pkt 4) nie mieści się wprowadzanie opłat za podłączenie do nich.
Powyższe rozważania pozwalają stwierdzić, że nie było przepisów ustawowych, które upoważniałyby radę gminy do wprowadzenia opłat wskazanych w zaskarżonej uchwale w drodze regulacji prawnych powszechnie obowiązujących. Tym samym zaskarżona uchwała, w zakresie w jakim nakłada na mieszkańców gminy obowiązek uiszczania opłat za przyłączenie, wykracza poza prawotwórcze kompetencje rady ustalone odrębnymi przepisami, ponieważ nie została podjęta na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego, a nie należy także do kategorii aktów prawnych określających zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego zgodnie z którym w ustalaniu zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej nie mieści się wprowadzanie opłat za korzystanie z nich (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA 2320/00, opub. w Orzecznictwo w sprawach samorządowych z 2001 r., nr 4).
Tym samym Sąd uznał, iż zarzuty zawarte w skardze są zasadne, ponieważ ani z art. 19 ust. 2, ani z art. 24 ust. 1, ani z żadnego innego przepisu ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu, czy też z przepisu innej ustawy, nie wynika upoważnienie ustawowe dla gminy dające jej prawo do nałożenia na świadczeniobiorców obowiązków o charakterze pieniężnym zawartych w zaskarżonych § 6 ust. 7 i § 36 ust. 2 uchwały.
Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło