II SA/Kr 1534/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędzia WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 17 września 2025 r. znak: SKO-SW-4101-105/25 w przedmiocie zwrotu podania uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu l instancji; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Wójt Gminy G. postanowieniem z dnia 30 czerwca 2025 r. znak: GM.6810.1.46.2025 działając na podstawie art. 66 § 3 K.p.a. zwrócił podanie K. W. w sprawie odtworzenia akt postępowania uwłaszczeniowego dla aktu własności ziemi nr [...] obręb S. wydanego dnia 30 listopada 1972 r. przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w N. S., gdyż z podania wynika, że w sprawie właściwy jest sąd powszechny. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 5 maja 2025 r. wpłynął wniosek K. W. o odtworzenie akt postępowania uwłaszczeniowego dla w/w AWZ. W Urzędzie Gminy G. jak i Starostwie Powiatowym w N. S. nie odnaleziono dokumentacji uwłaszczeniowej dla [...] obręb S.. W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych sprawy dotyczące aktów własności ziemi należą do kompetencji sądów powszechnych (wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. II OSK 841/14). Tym samym nie ma możliwości merytorycznego załatwienia sprawy przez organ. W związku powyższym oraz zgodnie z art. 66 § 3 K.p.a. zwrócono podanie wnioskodawcy. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył K. W. zarzucając naruszenie art. 66 § 3 K.p.a. poprzez zwrócenie podania stronie pomimo tego, że postępowanie o odtworzenie akt postępowania uwłaszczeniowego stanowi prerogatywę organów administracji publicznej. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu postanowieniem z dnia 17 września 2025 r. nr SKO-SW-4101-105/25 utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przepis art. 66 § 3 K.p.a. reguluje m.in. sytuację, w której organ administracji publicznej po dokładnym zbadaniu treści podania ustali, że nie tylko nie jest właściwy do wszczęcia i rozstrzygnięcia sprawy, ale sprawa należy do właściwości sądu powszechnego. Niewątpliwie zatem organ, do którego wniesiono podanie, aby prawidłowo zastosować art. 66 § 3 K.p.a. musi w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wykluczyć drogę administracyjną do rozpoznania podania strony i jednocześnie w taki sam sposób ustalić, że sprawa objęta podaniem ma charakter sprawy cywilnej w rozumieniu art. 2 § 1 K.p.c. Organ wyjaśnił, że akty własności ziemi stanowiły decyzje administracyjne, na podstawie których właściwy organ prezydium powiatowej rady narodowej stwierdzał nabycie nieruchomości przez posiadacza samoistnego oraz orzekał o przekazaniu nieruchomości na własność dotychczasowego posiadacza zależnego. Przedmiotowe decyzje wydawane były w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Jak podkreśla się w orzecznictwie powołana ustawa regulowała w istocie sprawy o charakterze cywilnym - kwestie własności nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych. W następstwie jej uchylenia z dniem 6 kwietnia 1982 r. sprawy, które do tej pory miały charakter administracyjnoprawny utraciły go, a na mocy art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, zostały przekazane do rozpoznania sądom powszechnym. Wobec powyższego to sąd powszechny, o ile doszło do zniszczenia lub zagubienia aktu własności ziemi jest właściwy do jego odtworzenia w trybie i na zasadach określonych w K.p.c. (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II OSK 999/12). Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że wprawdzie przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie nie było odtworzenie samego aktu własności ziemi, którego treść zachowała się i w postaci kserokopii została przedłożona wraz z wnioskiem, ale tej części akt postępowania uwłaszczeniowego, która umożliwiałaby ustalenie czy przedmiotowy akt własności ziemi jest ostateczny (odtworzenie miałoby bowiem na celu ustalenie, czy od ww. aktu własności ziemi zostało złożone odwołanie, a jeżeli tak to jakiej treści decyzja organu wyższego stopnia zapadła w jego przedmiocie), jednakże nie ma to większego znaczenia. Żądanie otworzenia akt postępowania w zakresie w jakim ma na celu ustalenie kwestii ostateczności decyzji w istocie jest tożsame z żądaniem odtworzenia treści ostatecznej decyzji wydanej w danej sprawie. Ostateczność decyzji oznacza bowiem, że dany akt administracyjny istnieje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne. Dopóki zatem nie można potwierdzić ostateczności decyzji, dopóty nie ma możliwości skutecznego powoływania się na fakt ukształtowania sytuacji prawnej wydaną decyzją administracyjną, co do której nie ma pewności np. czy w ogóle weszła do obrotu prawnego. W konsekwencji żądanie strony zgłoszone w sprawie w istocie zmierzało do odtworzenia ostatecznego aktu własności ziemi. Wskazać zatem należy, że w orzecznictwie sądowym wydanym na gruncie podobnych stanów faktycznych przyjmuje się, iż w razie złożenia przez stronę wniosku o odtworzenie aktu własności ziemi, organ pierwszej instancji winien albo uznać taki wniosek za niedopuszczalny i odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61 a K.p.a.) ewentualnie, zgodnie z treścią art. 66 § 3 K.p.a. wydać postanowienie o zwrocie podania, z równoczesnym poinformowaniem wnioskodawcy, że jego rozpatrzenie leży w zakresie kognicji sądu powszechnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/G11106/15). Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł K. W. zarzucając naruszenie: 1) art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 80 K.p.a. w związku z art. art. 8 § 1 i § 2 ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu gospodarstw rolnych poprzez dowolną ocenę treści wniosku o odtworzenie akt postępowania uwłaszczeniowego i celu tego postępowania polegającą na przyjęciu, że celem wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2025 r. o odtworzenie akt postępowania uwłaszczeniowego oraz celem postępowania o odtworzenie tych akt było rozstrzygnięcie o ostateczności AWZ, podczas gdy celem wniosku i postępowania jest odtworzenie akt postępowania uwłaszczeniowego na potrzeby ustalenia przebiegu postępowania uwłaszczeniowego w kontekście art. 8 § 1 i § 2 ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu gospodarstw rolnych obligujących organ administracyjny do przekazania sądowi powszechnemu akt sprawy niezakończonej ostateczną decyzją administracyjną; 2) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 66 § 3 K.p.a. w związku z art. 8 § 1 i § 2 ustawy z o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu gospodarstw rolnych poprzez utrzymanie w Wójta Gminy G. powinno ono zostać uchylone, a sprawa powinna być przekazana do ponownego rozpoznania, gdyż postępowanie o odtworzenie akt postępowania uwłaszczeniowego zakończonego w I instancji wydaniem aktu własności ziemi stanowi prerogatywę organów administracji, a w sytuacji w której organ administracji nie jest wstanie odtworzyć całych akt postępowania administracyjnego, w tym części pozwalającej na ustalenie ostatecznego charakteru aktu własności ziemi, powinien odtworzyć akta w części możliwej do odtworzenia i w pozostałym zakresie wskazać co nie uległo odtworzeniu, co umożliwiłoby przekazanie częściowo odtworzonych akt do sądu powszechnego w trybie art. 8 § 1 lub § 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu gospodarstw rolnych w celu podjęcia dalszych czynności w sprawie stwierdzenia nabycia przez poprzedników prawnych skarżącego własności nieruchomości, 3) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 6 K.p.a. i art. 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Wójta Gminy G., czego skutkiem jest uchylenie się organów administracyjnych od prowadzenia postępowania należącego do właściwości organów administracyjnych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że powyższe naruszenia miały wpływ na wynik sprawy i naruszają interes prawny skarżącego, gdyż skarżone postanowienie pozbawia skarżącego prawa do odtworzenia akt postępowania uwłaszczeniowego. Skarżący podał nadto, że wnioskiem z dnia 5 grudnia 2024 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w G. o stwierdzenie, że S. i W. małżonkowie O. nabyli z mocy samego prawa własność działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 25 a, obr[...] S. odpowiadającej p gr. l.kat. [...] gm. kat. S. na podstawie art.4 i 5 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U.1982.11.8) z dnia 1982.04.06 oraz że prawomocnym postanowieniem z dnia 30 stycznia 2025 r. wniosek ten został odrzucony. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać także należy, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym. Badając legalność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, Sąd stwierdził, że wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Stosownie do art. 66 § 3 k.p.a., stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, "gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie". Zgodnie zaś z art.66 § 4 k.p.a. organ nie może jednak zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy. Przepis ten wraz z art. 1991 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego ma na celu likwidację tzw. negatywnych sporów kompetencyjnych pomiędzy organami administracji publicznej i sądami powszechnymi. Z przyjętego rozwiązania wynika, że w razie sporu negatywnego, o właściwości do rozpoznania sprawy przesądza sąd lub organ, który jako pierwszy otrzymał podanie bądź pozew i wypowiedział się na temat swojej niewłaściwości (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 2011, s. 301). Dlatego w sytuacji, gdy strona wniosła podanie do organu, jeżeli uprzednio sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, organ ten nie może odmówić podjęcia sprawy (R. Stankiewicz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 2017, s. 589). Oznacza to, że w sytuacji przesądzenia w prawomocnym orzeczeniu przez sąd powszechny o braku swojej właściwości i nadania danej sprawie charakteru administracyjnoprawnego, nawet wówczas gdyby organ nie podzielał tego stanowiska, dla zapewnienia stronie prawa do rozpatrzenia jej sprawy przez podmiot władzy publicznej, organ powinien ją rozpatrzyć i wydać rozstrzygnięcie co do meritum. Nieuprawnionym byłoby przyjęcie, że w takim przypadku orzeczenie to zostało wydane bez podstawy prawnej, skoro została ona ukształtowana poprzez rozwiązania przyjęte w art. 66 § 4 k.p.a. i art. 1991 k.p.c. Trafnie podnosi się w doktrynie, że ustawodawca nie dopuszcza możliwości prowadzenia sporu "czy istnieje organ właściwy do rozpoznania sprawy", lecz jedynie co do tego, "który organ jest właściwy". Możliwy jest spór "o właściwość", a nie "co do istnienia właściwości". Między organami administracji publicznej może naturalnie dojść do sporu o właściwość, jednak musi on prowadzić do jednoznacznego wskazania organu właściwego, np. w ramach procedury określonej w art. 22 k.p.a. Przepis ten również zabezpiecza prawo jednostki do uruchomienia postępowania administracyjnego przed właściwym organem (vide: Jakubowski Aleksander, Zasada ciągłości administracji publicznej a właściwość rzeczowa organów (studium przypadku), publ. w PiP 2015/12/59-74). Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika jednak wyłącznie to, że sąd cywilny prawomocnym postanowieniem z dnia 30 stycznia 2025 r. odrzucił wniosek K. W. i M. W. o stwierdzenie, że W. O. (córka J. i M.) wraz z mężem S. O. (synem A. i F.) stali się z mocy samego prawa właścicielami nieruchomości położonej w S. nr [...], obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 25 a, obr. ew. [...] S. We wniosku podano, że W. O. i S. O. w dniu 4 listopada 1971 r. byli samoistnymi posiadaczami tej nieruchomości stanowiącej grunt rolny, co zostało potwierdzone wydanym na ich rzecz aktem własności ziemi nr [...] w dniu 30.11.1972 r. Wobec przedłożenia postanowienia sądu o odrzuceniu wniosku bez uzasadnienia, nie wiadomo co byłe powodem takiego orzeczenia. Przepis art. 66 § 4 dotyczy wyłącznie sytuacji, w której sąd odrzucił pozew z powodu niedopuszczalności drogi sądowej (art. 1991 k.p.c.), a strona w tej samej sprawie wnosi podanie do organu administracji publicznej. Nie ma to jednak rozstrzygającego znaczenia dla rozpoznania skargi. Rację bowiem należy przyznać skarżącym, że czynności związane z odtworzeniem akt uwłaszczeniowych nie zostały wyłączone z kompetencji organów administracji publicznej, pomimo przekazania sądom powszechnym spraw o stwierdzenie nabycia własności na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z przepisem art.4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U.1982.11.81 z dnia 1982.04.06) "uchyla się ustawę z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91), z tym że pozostaje w mocy nabyta na jej podstawie własność nieruchomości oraz związane z tym nabyciem skutki prawne określone w art. 5, 6 i 8-11 tej ustawy. Rozpoznawanie spraw o stwierdzenie nabycia na podstawie tej ustawy własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego oraz o odroczenie terminu zapłaty należności z tytułu nabycia własności tych nieruchomości przekazuje się sądom". Stosownie do art.8 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. sprawy o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego, nie zakończone w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją terenowego organu administracji państwowej, podlegają rozpoznaniu w trybie określonym tą ustawą, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Sprawy takie przekazuje się niezwłocznie właściwym sądom (§ 1). Odwołania od decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w sprawach, o których mowa w § 1, przekazuje się właściwym sądom jako drugiej instancji w tych sprawach. Do postępowania przed przekazaniem odwołania właściwemu sądowi, do terminu jego wniesienia, podstawy oraz formy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie wnosi się do sądu za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 2). Jeżeli po wejściu w życie niniejszej ustawy, w związku z uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji terenowego organu administracji państwowej, ma nastąpić ponowne rozpatrzenie sprawy - podlega ona przekazaniu właściwemu sądowi (§ 4 ). Z kolei według art.10 cytowanej ustawy stwierdzenie nabycia własności nieruchomości, dokonane przez sąd lub do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dokonane przez terenowy organ administracji państwowej, stanowi wyłączny dowód nabycia własności nieruchomości, o których mowa w art. 4 tej ustawy. Przypomnieć także trzeba, że stosownie do art.1 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.1990.34.198) do właściwości organów gminy przechodzą - jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej - jako zadania własne, określone w ustawach zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, m.in. z ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Następnie przepisem art.63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.1991.107.464 z dnia 1991.11.22) z dniem 1 stycznia 1992 r. skreślony został art.8 § 4. Z tym dniem weszła również regulacja stanowiąca, że "Do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji"(art.63 ust.2 tej ustawy) oraz "Postępowanie administracyjne toczące się w sprawach, o których mowa w ust. 2, podlega umorzeniu" (art.63 ust.3). Z powyższego wynika, że pierwotnie pod rządami ustawy z 1971 r. uwłaszczenie rozpoznawane było w trybie administracyjnym i "było sprawą administracyjną". Natomiast wszczęcie postępowania na gruncie ustawy z 1982 r. było "sprawą cywilną" (B. Jerzyńska, A. Oleszko, Prawo rolne i żywnościowe, Kraków 2003, s. 49). Na temat zgodności art. 63 u.g.n.r. z Konstytucją RP wypowiedział się również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15.05.2000 r., SK 29/99 (OTK 2000/4, poz. 110). Trybunał Konstytucyjny potwierdził, że akty własności ziemi przestały być wydawane w trybie administracyjnoprawnym po wejściu w życie ustawy z 26.03.1982 r. Z omawianego przepisu art.63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. wynika, że wydane na podstawie ustawy z 26 października 1971 r. ostateczne decyzje administracyjne o nadaniu własności gospodarstw rolnych ich samoistnym posiadaczom mogły być podważane w drodze nadzwyczajnych środków ich zaskarżenia do końca 1991 r. Jednakowoż, co należy z całą mocą podkreślić, do właściwości sądów powszechnych przeszły jedynie sprawy o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 z późn. zm.). Sprawa o odtworzenie części akt uwłaszczeniowych nie mieści się zatem w zakresie spraw przekazanych sądom. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Katowicach w wyroku z dnia 17 sierpnia 1994 r. sygn. akt SA/Ka 2240/93 (Opublikowano: ONSA 1995/2/96) w zakresie sprostowania oczywistej omyłki, stwierdzając że "przepis art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464) nie ma zastosowania, gdy w sprawie chodzi o sprostowanie oczywistej omyłki na zasadzie art. 113 § 1 k.p.a.". W doktrynie i orzecznictwie toczył się spór co do podstawy prawnej dla wszczęcia postępowania w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera bowiem żadnych regulacji odnoszących się wprost do odtwarzania akt zniszczonych, zagubionych lub w inny sposób utraconych. W orzecznictwie sądowym wykształciły się w związku z tym trzy linie orzecznicze odnośnie tego zagadnienia. Zgodnie z najnowszą linią orzeczniczą brak odrębnej regulacji w Kodeksie postępowania administracyjnego procedury odtwarzania zniszczonych lub utraconych akt nie oznacza, że brak jest w ogóle podstawy prawnej do odtwarzania akt administracyjnych przez organy administracji. Oczywistym jest, że w razie gdy akta administracyjne prowadzonego postępowania administracyjnego zostają zniszczone, zagubione, lub w inny sposób utracone, to konieczne byłoby podjęcie przez organ działań zmierzających do odtworzenia akt. W związku z powyższym należy uznać, że czynności odtworzenia akt indywidualnej sprawy administracyjnej znajdują swoje oparcie w przepisach dotyczących postępowania wyjaśniającego w ogólnym postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza zawartych w rozdziale 4 k.p.a. pt. "Dowody", zaś obowiązek odtworzenia akt spoczywa na organie administracji publicznej, który jest aktualnie właściwy (rzeczowo, miejscowo i instancyjnie) do rozpoznania i rozstrzygnięcia (w trybie zwykłym bądź nadzwyczajnym) określonej sprawy administracyjnej (tak: G. Łaszczyca, Odtwarzanie akt sprawy w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Samorząd Terytorialny 2/2009, s. 51-55). W przypadku konieczności odtworzenia akt administracyjnych w sprawie uwłaszczeniowej, której merytoryczne rozstrzyganie nie należy aktualnie do kompetencji organów administracji, właściwym będzie ten organ administracji publicznej, który byłby właściwy w sprawach stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego, gdyby nie zostały one przekazane sądom, czyli zgodnie ze wskazaną wyżej regułą - organ właściwej gminy. Jednocześnie powszechne jest stanowisko, że brak jest możliwości wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie odtworzenia akt administracyjnych. Co do zasady czynności zmierzające do odtworzenia akt administracyjnych będą się odbywać w ramach postępowania, które organ prowadzi w celu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W sytuacji, gdy organ nie ma już kompetencji do merytorycznego rozpoznania sprawy, podstawę tych czynności stanowić będą przepisy ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazujące jako dowód dopuścić wszystko, co przyczyni się do ustalenia koniecznych okoliczności sprawy. Niezależnie od powyższego, gdyby powodem odrzucenia skargi przez sąd powszechny było ustalenie braku swojej właściwości w sprawie stwierdzenia własności nieruchomości rolnej przez poprzedników prawnych wnioskodawców jako jej samoistnych posiadaczy w dniu 4 listopada 1971 r., to tym bardziej sprawa odtworzenia akt administracyjnych w części potrzebnej do ustalenia, czy decyzja AWZ jest ostateczna, mieści się w kompetencjach organu administracji. W sytuacji przesądzenia w prawomocnym orzeczeniu przez sąd powszechny o braku swojej właściwości i nadania danej sprawie charakteru administracyjnoprawnego, nawet wówczas gdy organ nie podziela tego stanowiska, dla zapewnienia stronie prawa do rozpatrzenia jej sprawy przez podmiot władzy publicznej, organ powinien ją rozpatrzyć i wydać rozstrzygnięcie co do meritum. Nieuprawnionym byłoby przyjęcie, że w takim przypadku orzeczenie to zostało wydane bez podstawy prawnej, skoro została ona ukształtowana poprzez rozwiązania przyjęte w art. 66 § 4 k.p.a. i art. 1991 k.p.c. Wobec powyższego, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.